nedeninin kültür yerine doğadan kaynaklanıp kaynaklanmadığını sormuştur. Clastres, sözü

VII. Hafta. DEVLETE KARŞI TOPLUM - PİERRE CLASTRES

Etnoloji kendi konusu olmasına rağmen, arkaik toplumların siyasal boyutu üzerinde çok sonradan durmaya başlamıştır. Lapierre, yalnızca insan toplumlarıyla kendini sınırlamayı, toplum halinde yaşayan hayvanlarla da ilgili bir dizi bilgi derlemiş ve üzerine düşünmüştür.

Lapierre, siyasal iktidarın yaşamsal bir şey olup olmadığını, iktidarın kökeninin ve varoluş

nedeninin kültür yerine doğadan kaynaklanıp kaynaklanmadığını sormuştur. Clastres, sözü

geçen arkaik toplumların, arkaikliklerinden başka ortak yanının olmadığı, bu ortak noktanın

da yazının olmayışının ve geçim ekonomisinin yol açtığı olumsuz bir benzerlikten ibaret

olduğu kolayca görülüyor demektedir. Bu durumda, arkaik toplumlar birbirlerinden çok farklı

olabilirler. Lapierre, arkaik toplumları karşılaştırmak için Anglosakson antropologların Afrika

için önerdiği klasik sınıflandırmaları benimseyerek siyasal iktidarın gelişmişliğini temel

alarak beş büyük toplum tipi saptamıştır. Bu sınıflandırmaya göre “ilkel” kültürler, sahip

oldukları siyasal iktidar azlığına ya da çokluğuna göre sıralanacaklardır. Clastres, toplumları

iktidarın varlık ya da yokluğuna göre belli bir aralık içinde sıralıyorsak, iktidarın özü ve

temeli üzerine de bir fikir edinebilmeliyiz der ve bu noktada çözümlemelerinde buna dair

belirtiler bulunamadığını söyler. Clastres, iktidarın emir-itaat ilişkisine bağlı ortaya çıktığı

söylemini ele alır. Buradan, bu temel ilişkinin görülmediği toplumlarda iktidarın bulunmadığı

sonucunu çıkartabiliriz der. Clastres, siyasal iktidarın ancak zorlayıcı bir ilişkiye bağlı olarak

ortaya çıktığını tartışmasız kabul eden yaklaşımın etnoloji araştırmalarına egemen olan

zihniyeti yansıttığını söyler.