T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI SAĞLIK BAKANLIĞI PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PERSONELİNİN UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ SINAVI 12. GRUP: SAĞLIK TEKNİKERİ (ÇEVRE SAĞLIĞI)

(1)

SAĞLIK BAKANLIĞI PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PERSONELİNİN UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ SINAVI 12. GRUP: SAĞLIK TEKNİKERİ (ÇEVRE SAĞLIĞI)

5 ARALIK 2009 Saat:10.00 EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

Ölçme Değerlendirme ve Açıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı

Adayın Adı ve Soyadı : Aday Numarası (T.C. Kimlik No) :

B

DİKKAT: 1. Soru kitapçıklarını kontrol ederek, baskı hatası olan kitapçığın değiştirilmesi için salon sorumluları- na başvurunuz.

2. Soru kitapçığındaki açıklamaları okuyunuz.

3. Sınavda hesap makinesi, cep telefonu ve çağrı cihazı kullanılması yasaktır.

CEVAP KÂĞIDI İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR

1. Cevap kâğıdı üzerine yazacağınız yazı ve yapacağınız işaretlemelerde kurşun kalemden başka kalem kul- lanmayınız.

2. Size verilen cevap kâğıdında yazılı olan bilgilerin size ait olup olmadığını kontrol ediniz ve kitapçık türünü mutlaka işaretleyiniz.

3. Cevaplarınızı cevap kâğıdına aşağıdaki örnekte olduğu gibi yuvarlağı, dışına taşırmadan işaretleyiniz. Yan- lış karalamalarınızı düzeltirken yuvarlağın içini temizce siliniz.

ÖRNEK KODLAMA:

SORU KİTAPÇIĞI İLE İLGİLİ AÇIKLAMA

1. Soru kitapçığında 50 soru bulunmaktadır. Kitapçık için verilen cevaplama süresi 75 dakikadır.

2. Her sorunun dört seçeneği vardır. Dört seçenekten sadece bir tanesi doğru cevaptır.

3. Cevaplarınız puanlanırken her doğru cevaba puan verilecek, yanlış cevaplarınız dikkate alınmayacaktır.

4. Size ayrı bir karalama kâğıdı verilmeyecektir. Soru kitapçığınızın içindeki boş alanları karalama yapmak için kullanabilirsiniz.

A B C D

Bu kitapçığın her hakkı saklıdır. Hangi amaçla olursa olsun, kitapçığın tamamının veya bir kısmının Millî Eğitim Bakanlığı Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğünün yazılı izni olmadan kopya edilmesi, fotoğraf- larının çekilmesi, bilgisayar ortamına alınması, herhangi bir yolla çoğaltılması, yayımlanması veya başka bir amaçla kullanılması yasaktır. Bu yasağa uymayanlar, doğabilecek cezai sorumluluğu ve kitapçığın hazırlanmasındaki mali külfeti peşinen kabullenmiş sayılır.

Soracağınız bir şey var mı? Varsa, şimdi sorunuz; sınav başladıktan sonra sorularınıza cevap verilmeyecektir.

Hazır mısınız? Sınav, okulun bütün salonlarında aynı anda başlayacağı için başlama zilini beraberce bekleyelim.

Hepinize başarılar dileriz.

(Salon başkanı başlama ve bitiş saatini tahtaya yazacaktır.)

(2)

İçerisinde hangi düzeyde amonyak olduğu

1.

bilinen çözeltiler 11 farklı laboratuvara gön- derilmiş ve amonyak analizinin yapılması istenmiştir. Gönderilen tüm laboratuvarlardan gelen amonyak ölçüm sonuçlarının ortalaması 5.5 mg/L, standart sapması 0.5 mg/L’dir. Buna göre laboratuvarların gerçekleştirdiği amon- yak analiz değerlerinin grafiksel gösterimi aşağıdaki şekillerden hangisi olabilir?

-10 -8 -6 -4 -2 0 2 4 6 8 10

-10 -5 0 5 10

A)

-10 -8 -6 -4 -2 0 2 4 6 8 10

-10 -5 0 5 10

B)

-10 -8 -6 -4 -2 0 2 4 6 8 10

-10,00 -5,00 0,00 5,00 10,00

C)

-10,00 -8,00 -6,00 -4,00 -2,00 0,00 2,00 4,00 6,00 8,00 10,00

-10 -5 0 5 10

D)

Atık su numunesinde metal analizleri yapılması

2.

isteniyor. Numunenin alınması sırasında aşağı- dakilerden hangisini yapmak zorunludur?

Numunenin pH’sını 2’ye ayarlamak A)

Numunde hemen çözünmüş oksijen ölçmek B)

Numunenin bulanıklığını belirlemek C)

Numunenin sıcaklıklığını belirlemek D)

Atık su analizi sonunda numunede BOİ5/KOİ

3.

oranı 0.1 olarak belirlenmiştir. Buna göre bu atık suyun kaynağı hakkında hangi yorumu yapmak mümkündür?

Evsel atık su olabilir.

A)

Deri sanayinin atık suyu olabilir.

B)

Peynir üretim fabrikasının atık suyu olabilir.

C)

Mevye suyu fabrikasının atık suyu olabilir.

D)

Bir nehirden alınan 200 ml su örneği darası

4.

1.3256 g olan filtre kâğıdından filtre edilmiş ve kurutma sonrası filtre kâğıdının son ağırlığı 1.3286 g olarak bulunmuştur. Su numunesin-

de bulunan askıda katı miktarı kaç mg/L’dir?

A) 0.000015 B) 0.0030

C) 3 D) 15

Seki-disk hangi parametreyi ölçmek için kul-

5.

lanılır?

A) Alkalinite B) İletkenlik C) Bulanıklık D) Sertlik

Aşısız (mikroorganizma eklemeden) yapılan

6.

BOİ testi sonunda BOİ₅= 0 mg/L olarak bulun- muştur. Bu deney sonucuna göre aşağıdaki çıkarımlardan hangisini yapamayız?

Suda organik madde yoktur.

A)

Suda askıda katı madde vardır.

B)

Suda zehirli bir kimyasal vardır.

C)

Suda mikroorganizma yoktur.

D)

Bir bölgede yağmur suyu, kanalizasyon ve

7.

deniz suyundan, P, Q ve R örnekleri alınarak, analiz yapılmıştır. Yapılan analiz sonuçlarına göre P, Q ve R örneklerinin alındığı ortam sırası aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

(Tabloya göre)

P örneği Q örneği R örneği

pH 8.2 5.5 8.5

Oksijen yüksek yüksek düşük

Klor yüksek yok düşük

Mikroorganizma düşük yok çok yüksek Deniz suyu, yağmur suyu, kanalizasyon A)

Deniz suyu, kanalizasyon, yağmur suyu B)

Yağmur suyu, deniz suyu, kanalizasyon C)

Kanalizasyon, yağmur suyu, deniz suyu D)

(3)

Sakarya nehrine 10 m

8.

³/saat debi ile doğrudan

deşarj yapan bir fabrikanın atık suyunda 21 mg/L konsantrasyonunda Cu⁺² bulunmak- tadır. Nehrin debisi 200 m³/saat olduğuna göre nehirde tam karışım sağlandıktan sonra Cu⁺² konsantrasyonunu kaçtır? (Deşarjdan önce nehirdeki Cu⁺² konsantrasyonunu sıfır kabul ediniz).

A) 0.105 mg/L B) 1 g/L C) 2.1 mg/L D) 21 mg/L

Analitik cihazlar ile yapılan analizlerde ser-

9.

tifikalı referans madde kullanımının amacı aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Cihazın doğru çalıştığını anlamak A)

Tartımların doğru yapıldığını anlamak B)

Cihazın kalibrasyonunun doğru yapıldığını C)

anlamak

Numune hazırlama ve analiz yöntemlerinin D)

doğruluğunu anlamak

Arıtılmadan nehire deşarj edilen evsel atıksu

10.

aşağıdaki parametrelerden hangisini etkilemez?

Nehrin akış yönünü A)

Nehir suyunun rengini B)

Nehrin askıda katı madde miktarını C)

Nehirdeki çözünmüş oksijen konsantrasyonunu D)

Havalandırmalı Biyolojik Arıtım Sisteminde

11.

aşağıdaki unsurlardan hangisinin bulundurul- ması gerekmeyebilir?

Oksijen A)

Karıştırıcılar B)

Kum parçacıkları C)

Mikro-organizmalar D)

Aşağıdaki kirleticilerden hangisi, evsel atıksu

12.

arıtma çamuru içinde bulunması durumunda evsel atıksu çamuru gübre olarak kullanılamaz?

A) Amonyak B) Fosfat

C) Nitrat D) Ağır metaller

Alıcı su ortamlarına verildiklerinde, ağır me-

13.

tallerin yarattığı en önemli sorun aşağıdakiler- den hangisidir?

Bulanıklık A)

Sıcaklıktaki artış B)

Besin zincirine girmesi C)

Çözünmüş oksijenin azalması D)

I- Hidroelektrik santraller

14.

II- Termik santraller III- Rüzgâr türbinleri IV- Güneş enerjisi

Yukarıdakilerden hangileri elektrik üretim tesi- si için en çevrecidir?

A) I - II B) III - IV C) II - III D) I - III

Aşağıdakilerden hangisi nükleer santrallerin

15.

termik santrallere kıyasla bir üstünlüğü kabul edilebilir?

Katı atık sorununun olmaması A)

Termal kirliliğe yol açmaması B)

Asit yağmurlarına yol açmaması C)

Yatırım maaliyetinin daha düşük olması D)

Bir nükleer kaza sonucunda gama ışıması

16.

yapan ve yarı ömrü 28,1 yıl olan 90_Sr yayılması oluşmuştur. Yeni doğan bebeklerde 1 µg 90_Sr emilmesi olduğunu varsayarsak, bu miktar ne zaman 0,5 µg seviyesine düşecektir?

A) 2,81 yıl B) 7,03 yıl C) 14,05 yıl D) 28,10 yıl

Erişme uzaklıkları bakımından alfa, beta ve

17.

gama ışımaları kısadan uzağa nasıl sıralana- bilir?

Alfa < Beta < Gama A)

Gama < Beta < Alfa B)

Beta < Alfa < Gama C)

Beta < Gama< Alfa D)

Proton sayıları aynı, notrön sayıları farklı olan

18.

atomlara ne isim verilir?

A) Deutoryum B) Elektron C) İzotop D) İyot

Laboratuvarda 20 gramlık sıçanların yiyecek-

19.

lerine katılarak yapılan deneyler sonunda bir zirai mücadele ilacının LD₅₀ değeri 0.010 mg olarak belirlenmiştir. Bu kimyasalın 70 kg bir insan için LD₅₀ değeri ne olmalıdır?

A) 350 mg B) 35 mg

C) 3.5 mg D) 0.7 mg

(4)

Bir kirleticinin canlı üzerindeki zehirleme et-

20.

kisi aşağıdakilerden hangi parametreye bağlı değildir?

Kirleticinin rengine A)

Kirleticinin konsantrasyonu B)

Kirleticinin canlı ile temas süresi C)

Kirleticinin kimyasal yapısı ve özellikleri D)

Akut Toksisite tanımı aşağıdakilerden hangi-

21.

sidir?

Sadece deride tahriş oluşma durumu A)

Sadece ölümcül etki oluşturma durumu B)

Zehirlenmenin uzun etkileme süresi sonucun- C)

da ortaya çıkma durumu

Anlık, saatlik veya bir gün içerisinde zehirlen- D)

menin ortaya çıkma durumu

Aşağıdakilerden hangisi su ve atık su kalitesi-

22.

ni belirlemekte kullanılan indikatör mikroorga- nizma parametresi değildir?

A) Fekal Streptokok B) Salmonella C) Fekal Koliform D) Toplam koliform

Yer altı suyunda yüksek miktarda Fe

23.

⁺² iyonu

bulunmuştur. Bu suyu içme suyu olarak kul- lanmadan önce aşağıdaki işlemlerden hangisi- ni yapmak gerekir?

A) Filtrasyon B) Biyolojik Arıtım C) Havalandırma D) Dezenfeksiyon

I- Rüzgâr

24.

II- Erozyon III- Su

IV- Gece ve gündüz arasındaki sıcaklık farkı Yukarıdakilerden hangileri toprağın oluşumun- da etkilidir?

A) I - II B) II - IV C) I -II - III D) I -III - IV

Deponi alanlarının killi zeminlerde oluşturul-

25.

masının temel nedeni aşağıdakilerden hangi- sidir?

Killi zeminin geçirimsiz olması A)

Killi zeminin organik madde içeriği B)

Killi zeminin daha kolay işlenebilmesi C)

Killi zeminin yaygın bir toprak çeşiti olması D)

Katı atıkların organik (yiyecek, kâğıt vb.) kıs-

26.

mının biyolojik parçalanması sonucu toprak iyileştirici malzeme olarak kullanılabilecek gübre eşdeğeri ürünün oluşması ile sonuçla- nan bertaraf yöntemi aşağıdakilerden hangi- sinde verilmiştir?

A) Yakma B) Ayırma

C) Kompostlama D) Geri kazanım

Ülkemizde yaz aylarında oluşan evsel katı

27.

atıkların azalan sıradaki bileşimi aşağıdakiler- den hangisinde verilmiştir?

Yiyecek atıkları, ayrılabilir katı atıklar, kül A)

Ayrılabilir katı atıklar, yiyecek atıkları, kül B)

Ayrılabilir katı atıklar, kül, yiyecek atıkları C)

Yiyecek atıkları, kül, ayrılabilir katı atıklar D)

Ülkemizde kişi başına oluşan günlük orta-

28.

lama evsel katı atık miktarı aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

A) 0.5 kg’dan az B) 0.5 - 1.5 kg C) 1.5 - 2.5 kg D) 2.5 - 3.5 kg

Günümüz teknolojilerine göre katı atık yöne-

29.

tim anlayışı, öncelik sıralamasına göre aşağı- daki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Geri kazanma; atık azaltımı; atık oluşumunun A)

önlenmesi; depolama

Atık oluşumunun önlenmesi; geri kazanma;

B)

atık azaltımı; depolama

Atık oluşumunun önlenmesi; geri kazanma;

C)

depolama; atık azaltımı

Atık oluşumunun önlenmesi; atık azaltımı; geri D)

kazanma; depolama

Vahşi depolama katı atık alanların özelliği

30.

aşağıdakilerden hangisidir?

Gelişigüzel, kontrolsuz depolama A)

Tasarlanmış ve düzenli depolama B)

Gaz çıkışı deşarj üniteleri C)

Enerji üretim tesisi D)

(5)

Araçlarda eksoz emisyon kontrolu neden

31.

gereklidir?

Polislerin zehirli gaz atıklarından daha iyi koru- A)

mak için

Aracın hava kirliliğine katkısını en aza indir- B)

mek için

Aracın trafiğe ve yol koşullarına uygunluğunu C)

kontrol etmek için

Aracın bakımının zamanında yapılıp yapılma- D)

dığını kontrol etmek için

Atmosferdeki ozon tabakasının incelmesi so-

32.

nucu aşağıdakilerden hangisi görülebilir?

Dünya sıcaklığının artması A)

Atmosferdeki oksijen miktarında azalma B)

Dünya’ya ulaşan UV ışınım miktarının artması C)

Kutuplardaki buzulların erimesiyle deniz sevi- D)

yesinde yükselme

Aşağıdakilerden hangisi CO için söylenebilir?

33.

Asit yağmurlarına sebep olur.

A)

Sigara içenlerde başlıca kanser sebebidir.

B)

Eksik yanma sonucunda oluşabilen bir gazdır.

C)

Ozon tabakasında kızılötesi ışın sonucu D)

üretilir.

Aşağıdaki elektrik üretim tesislerinden hangi-

34.

sinde rutin işletme sırasında radyoaktif mad- delerin yanı sıra arsenik ve kurşun gibi toksik metaller de atmosfere salınmaktadır?

Nükleer reaktörler A)

Hidroelektrik santralleri B)

Kömür yakan termik santraller C)

Güneş enerjisi panelleri D)

Aşağıdakilerden hangisi küresel ısınma so-

35.

nucu oluşması beklenen etkilerin arasında en düşük olasılıkla görülebilir?

Tarım için kullanılacak olan deltaların yok A)

olması

Bitkilerde fotosentez hızında azalma B)

Küresel yağış rejiminde değişim C)

Bazı hassas türlerin yok olması D)

Sadece atmosferik oksijenin ya da çözünmüş

36.

oksijenin bulunduğu ortamda yaşayabilen bakterilere ne denir?

A) Aerobik B) Anaerobik C) Fakültatif D) Heterotrofik

Nitrifikasyon neyi tanımlar?

37.

Nitrat azotlarının azot gazına dönüşümünü A)

Bitkisel azotun hayvansal azota dönüşümünü B)

Amonyak azotunun nitrit ve nitrat azotlarına C)

dönüşümünü

Organik azotların amonyak azotlarına dönüşü- D)

münü

Denitrifikasyon işlemi sonunda ortaya çıkan

38.

ana ürün aşağıdaki maddelerden hangisidir?

A) NO₃^- B) NO₂^-

C) NO^- D) N₂

Aşağıdakilerden hangisinde ormanlar etkili

39.

değildir?

Erozyonun azalmasında A)

Rüzgârın oluşmasında B)

Havanın temizlenmesinde C)

Yabani hayvanların barınmasında D)

Ekolojik tarım tarifine aşağıdakilerden hangisi

40.

uymaktadır?

Bu yöntemde kimyasal gübre, ilaçlama, hor- A)

mon gibi dış etkenler kullanılmaz.

Bu yöntemde sadece destek amacı ile suni B)

gübre kullanılabilir.

Bu yöntemde sadece böceğe karşı ilaçlama C)

yapılabilir.

Bu yöntem topraksız tarım demektir.

D)

Transpirasyon nedir?

41.

Organizmaların solunumu A)

Doğada su çevriminde yeralan suyun bir B)

formu

Nutrientlerin topraktan organizmalara aktarımı C)

Bitkiler tarafından atmosfere salınan su buharı D)

Çevre mevzuatımızı son yıllarda aşağıdaki

42.

kriterlerden hangisine göre yeniden düzenle- mekteyiz?

Kyoto kriterleri A)

Kopenhagen kriterleri B)

Avrupa Birliği kriterleri C)

Birleşmiş Milletler kriterleri D)

(6)

Aşağıdakilerden hangisi ekolojik tarımın temel

43.

amaçlarından biri değildir?

Hormon ve antibiyotikler gibi ilave masraflar- A)

dan kaçınmak

Beslenme fizyolojisini dikkate alarak kaliteli bir B)

yaşam sürmek

Toprak ve su kaynakları ile havayı kirletmeden, C)

çevre, bitki, hayvan ve insan sağlığını korumak Tarımsal işletmeden gelir sağlayanlara iyi bir D)

yaşam standardı ve gelir düzeyi sağlamak

Kıyı kenar çizgisi nedir?

44.

Tabi göllerin en üst seviyesi A)

Dalgaların sahilden içeriye en fazla girdiği B)

çizgi

Sahil kesimindeki evler ile kumsal arasından C)

kalan alanı belirleyen çizgi

Deniz, tabii, suni göl, baraj rezervuarları ve D)

akarsularda suyun karayla temas ettiği nokta- ların birleşmesinden oluşan çizgi

Aşağıdaki iyonlardan hangisi alkalinite’ye

45.

neden olur?

A) HCO₃^- B) Ca⁺²

C) Mg⁺² D) SO₄^-2

Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ) deneyinde

46.

HgSO₄ hangi amaçla kullanılır?

HgSO

A) ₄ renk indikatörüdür.

Sudaki klorür iyonlarından (Cl

B) ^-) gelebilecek

girişimleri engellemek için kullanılır.

Sudaki nitritlerden gelebilecek girişimleri en- C)

gellemek için kullanılır.

Sudaki demirden kaynaklanan girişimi engelle- D)

mek için kullanılır.

Aşağıdaki parametrelerden hangisi su nu-

47.

munesinde organik madde olup olmadığını belirlemekte kullanılmaz?

Biyolojik oksijen ihtiyacı A)

Kimyasal oksijen ihtiyacı B)

Toplam organik karbon C)

İletkenlik D)

Dezenfeksiyon işleminden sonra bakiye klor

48.

oluşması için ne yapmak gereklidir?

Suya NaCl eklenmelidir.

A)

Klorlama sonrası suyu ısıtmak gerekir.

B)

Klorlama sonrası suyu havalandırmak gerekir.

C)

Sudaki azotlu bileşiklerin tamamı ile klorun D)

reaksiyona girmesi sağlanmalıdır.

Nehir suyunda alkalinite değeri düşük olduğu

49.

belirlenmiştir. Buna göre aşağıdaki çıkarımlar- dan hangisi beklenebilir?

pH değeri çabuk düşer.

A)

Nehirde balık türleri çoktur.

B)

Nehirde organik madde tüketimi artar.

C)

Mikroorganizmaların oksijen kullanımı düşüktür.

D)

Alkalinite tanımı aşağıdakilerden hangisi ile

50.

ilgili olamaz?

Suyun tamponlama kapasitesidir.

A)

Suyun asit nötralize etme kapasitesidir.

B)

Suyun baz nötralize etme kapasitesidir.

C)

Karbonatlar ve hidroksil iyon konsantrasyonla- D)

rının toplamıdır.

A

50.

B