1- DURSUN GÖKTAġ SMMM
ġĠRKETLERDE DÖNEM SONU ĠġLEMLERĠ
DÖNEM KARI VERGĠ VE DĠĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARġILIKLARI
Bu hesapta dönem karı üzerinde hesaplanan kurumlar vergisi, diğer vergi ve kesintiler, fonlar ve benzeri diğer yükümlülükler için ayrılan karĢılıklar izlenir.
Dönem karı üzerinden hesaplanan kurumlar vergisi ve yasal yükümlülükler, 691- nolu Dönem Karı Vergi ve Diğer Yükümlülük KarĢılığı hesabının borcu ile bu hesaba alacak kaydedilir.
Vergi tahakkukunun kesinleĢmesi durumunda borç kaydı suretiyle hesap kapatılır ve ilgili tutar 371- Dönem Karının PeĢin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri hesabı ile mahsuplaĢtırılarak kalan tutar 360- nolu Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabına aktarılır.
ġahıs iĢletmelerinde ve ġahıs Ģirketlerinde karĢılık ayrılmaz. Kurumlar Vergisine tabi ġirketlerde karĢılık ayrılır.
A- VERGĠ VE DĠĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARġILIKLARI
ĠĢletmelerin cari dönemde kar elde etmeleri durumunda bu karlar üzerinden izleyen yıl içinde beyan edilip ödenecek kazanç vergileri için Tekdüzen Hesap Planı uyarınca vergi karĢılığı tesis edilmesi ve dönem sonu bilançosunda (370 nolu hesapta) gösterilmesi zorunludur. Bu vergi karĢılığı kazanç vergisinin tahakkuk ettirilmesi ile kapanır. Dönem kazancı üzerinden hesaplanacak kazanç vergilerinin tespitinde öncelikle vergi matrahının tespit edilmesi gerekmektedir. Vergi matrahı olan mali karın tespitinde bu kitapçıkta açıklanan değerleme sonuçları ile KKEG de dikkate alınacaktır. Ayrıca iĢletmenin yararlanabileceği indirim ve istisnalar var ise bunlar da göz önünde bulundurulacaktır.
Mükellef tarafından hesaplanacak vergi ve diğer yasal yükümlülük karĢılıkları mukayyet bedelle değerlenir ve bilançoya aktarılır. Cari yıl kazancına mahsuben peĢin ödenen vergiler bilanço pasifinde, vergi ve diğer yasal yükümlülük karĢılıklarının altında ( 371 no.lu hesap ) negatif değerle yansıtılır. Böylece vergi karĢılığı bilançoya gerçek ( net ) değeri ile aktarılmıĢ olur. ġahıs iĢletmelerinde ve ġahıs Ģirketlerinde karĢılık ayrılmaz. Kurumlar Vergisine tabi ġirketlerde karĢılık ayrılır.
Örnek: ĠĢletmenin gelir tablosu hesaplarına iliĢkin bilgiler aĢağıdaki gibidir.
600 Yurt Ġçi SatıĢlar 200.000 602 Diğer Gelirler 10.000 610 SatıĢtan Ġadeler 15.000 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti 120.000 623 Diğer SatıĢların Maliyeti 8.000 632 Genel Yönetim Giderleri 40.000 642 Faiz Gelirleri 70.000 654 KarĢılık Giderleri 60.000 660 Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri 20.000 671 Önceki Dönem Gelir Ve Karları 5.000 689 Diğer OlağandıĢı Gider Ve Zararlar 25.000 Yukarıdaki bilgilere göre aĢağıdaki kayıtlar yapılır.
HESAP ADLARI VE AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
600- YURTĠÇĠ SATIġLAR 602- DĠĞER GELĠRLER 642- FAĠZ GELĠRLERĠ
671- ÖNCEKĠ DÖNEM GELĠR VE KARLARI 690- DÖNEM KARI VEYA ZARARI SatıĢ ve diğer gelirlerin Dönem kar zararına aktarılması
200.000 16.000 70.000 5.000
291.000
Maliyet ve giderlerin kar zarar hesabına aktarılması
HESAP ADLARI VE AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
2- DURSUN GÖKTAġ SMMM
690-DÖNEM KARI VEYA ZARARI 610- SATIġDAN ĠADELER
621- SATILAN TĠCARĠ MALLAR MALĠYETĠ 623- DĠĞER SATIġLARIN MALĠYETĠ
632- GENEL YÖNETĠM GĠDERLERĠ 654- KARġILIK GĠDERLERĠ
660- KISA VADELĠ BORÇLANMA GĠDERĠ 689- DĠĞER OLAĞANDIġI GĠDER ZARARLAR Maliyet ve giderlerin Dönem kar zararına aktarılması kaydı
281.000
15.000 120.000 8.000 40.000 53.000 20.000 25.000
Bu kayıt sonrası dönem karının 10.000 TL olduğu görülmektedir.
DÖNEM NET KARININ HESAPLANMASI VE MUHASEBESĠ
-Öncelikle dönemin tüm gelir ve giderleri 690 DÖNEM KARI VEYA ZARARI Hesabına aktarılır.
-(690) Hesaptan hareketle mali kar saptanır.
-Mali kar üzerinden vergi karĢılıkları hesaplanır
-Hesaplanan karĢılıklar 691 DÖNEM KARI VERGĠ VE DĠĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜKLER KARġILI hesabına borç. 370 DÖNEM KARI VERGĠ VE DĠĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜKLER KARġILIĞI Hesap karĢılaĢtırılarak aradaki olumlu fark 692 DÖNEM KARI VEYA ZARARI Hesabına aktarılır.
-Son olarak 692 hesaptaki net kar 590 dönem karına aktarılmak yoluyla iĢlemlerinin muhasebe kaydı.
Örnek: Dönem Net Karının Hesaplanması
Dönem Karı 10.000
Toplam Vergi Diğer Yasal Yükümlülükler (-) 2.000
Dönem Net Karı (Vergiden sonraki kar) 8.000
Dönem karı ve yasal yükümlülük karĢılığı ayrılması
HESAP ADLARI VE AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
691 DÖNEM KARI VERGĠ VE YASAL YÜK KARġ.
691.01 Kurumlar vergisi
370 DÖNEM KARI VERGĠ VE DĠĞER YAS. YÜK.
370.01 Kurumlar vergisi
Dönem karından vergi karĢılığı ayrılması
2.000
2.000
Ayrılan karĢılık tutarının dönem karından indirilmesi ve net karın hesaplanması
HESAP ADLARI VE AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
690 DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI.
690.01 Dönem karı veya zararı
691 DÖNEM KARI VERGĠ YASAL YÜK KARġ.
691.01 Kurumlar vergisi
692 DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI 692.01 Dönem Net karı
Dönem karından vergi karĢılığı düĢülerek net karın kaydı
10.000
2.000 8.000
Dönem Net Karının Bilançoya aktarılması
HESAP ADLARI VE AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
692 DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI.
692.01 Dönem karı
590 DÖNEM NET KARI 590.01 Dönem net karı
Dönem net karının Bilanço hesabına aktarılması
8.000
8.000
Kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi ödenecek vergi 193 hesaptan 371 hesabına aktarılan Kurum geçici verginin tutarı 1.500 TL ise
3- DURSUN GÖKTAġ SMMM
HESAP ADLARI VE AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
370 DÖNEM KARI VERGĠ VE DĠĞER YASAL YÜK.
370.01 Kurumlar Vergisi
360 ÖDENECEK VERGĠ VE FONLAR 360.01 Kurumlar Vergisi
371 DÖNEM KARININ PEġ. ÖD. VERGĠ YÜKÜM.
371.01 PeĢin Ödenen Vergiler
Kurumlar vergisi beyanı verildiği takdirde ödenen peĢin vergiler düĢüldükten sonra kalan tutar varsa ödenecek vergilere kayıt edilmesi
2.000
500 1.500
ÖRNEK. YILSONU VERĠLERĠ VE ĠġLEMLERĠ:
a-) Dönem Brüt Karı 10.000 TL ve 690- nolu Dönem Karı ve Zararı hesabının alacağında yer almaktadır.
b-) Nisan-Aralık ayları itibariyle ödenmiĢ geçici kurumlar vergisi tutarı 1.800 TL ve 193- nolu hesabın borcunda yer almaktadır.
c-) Dönem karı üzerinden % 20, 2.000 TL. Kurumlar Vergisi hesaplanarak karĢılık ayrılmıĢtır.
HESAP ADLARI VE AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
691 DÖNEM KARI VER VE DĠĞ. YAS. KARġ.
691.01 KV karĢılıkları
370-DÖNEM KARI VERGĠ YÜK. KARġILIKLARI 370.01 Dönem Karı
370.01.01 Kurumlar Vergisi KarĢılığı Dönem karı üzerinden vergi karĢılığı ayrılması
2.000
2.000
d-) Ödenecek kurumlar vergisinden mahsubunu sağlamak üzere 1, 2, 3. dönemlerde ödenen geçici vergiler tutarı yani 193- nolu hesaptaki birikmiĢ olan geçici kurumlar vergisi tutarı 1.800 TL, 371- nolu hesabın borcuna aktarılır:
HESAP ADLARI VE AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
371 DÖNEM KARI PEġ. ÖD. VER. DĠĞ. YÜK.
371.01 PeĢin öd. Vergiler
193 PEġĠN ÖDENEN VERGĠLER VE FONLAR 193.01 Geçici Vergiler
PeĢin ödenen vergilerin dönem karı peĢin ödenen vergiler hesabına aktarılması
1.800
1.800
Aktarılacak bu meblağ, yukarıda 370- nolu hesaba alacak yazılan kurumlar vergisi (örnekteki 2.000 TL) den fazla olamaz. Fazlası kalırsa, gelecek dönemin geçici vergisinden mahsup edilmek üzere 193- nolu hesapta bekletilir. Mahsuba rağmen yine fazlalık kaldığı takdirde, diğer vergi borçlarından mahsup ettirilebilir veya iade alınabilir.
e-) Sonuç hesaplarındaki dönem karı netleĢtirilir. Bunun için 690- ve 691- Nolu hesaplar karĢılıklı kapatılarak bakiyesi 692- nolu hesaba aktarılır.
HESAP ADLARI VE AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
690 DÖNEM KARI VEYA ZARARI 690.01 Kar/zararı
691 DÖN. KARI VER. VE D.Y.KARġ.
691.01 KV karĢılıkları
692 DÖNEM NET KARI VE ZARARI 692.01 Net Karı
Dönem karından vergi karĢılıkları düĢüldükten sonra net kar hesabına aktarılması
10.000
2.000 8.000
f-) Sonuç hesapları grubunda yer alan 692- nolu dönem Net Kar ve Zararı hesabı, bilanço hesaplarına (590 nolu hesaba) aktarılarak kapatılır.
HESAP ADLARI VE AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
4- DURSUN GÖKTAġ SMMM
692 DÖNEM NET KARI VEYA ZAR.
692.01 Net Karı
590 DÖNEM NET KARI 590.01 Net Ticari Karı
Net karının Bilanço hesabına aktarılması
8.000
8.000
Bu durumda yılsonunda 690, 691, 692 ve örneğimizde 193- nolu hesaplar kapanmıĢ olup;
370, 371 ve 590 nolu hesaplar bilançoda yer almaktadır.
B-) Ġzleyen Yılda (Nisan ayı) ĠĢlemleri:
g-) 4.dönem Geçici vergi tutarı 200 TL tarihinde ödenmiĢtir.
HESAP ADLARI VE AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
193 PEġĠN ÖDENEN VERGĠ VE FONLAR 193.01 Geçici Vergiler
100 KASA 4.dönem geçici vergi ödemesi kaydı
200
200 h-) Kurumlar vergisinden mahsubunu sağlamak üzere bu meblağ da 371- nolu hesaba aktarılır.
HESAP ADLARI VE AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
371 DÖNEM KARI PEġ. ÖD. VER. DĠĞ. YÜK.
371.01 PeĢin öd. Vergiler
193 PEġ. ÖD. VER. VE FONLAR 193.01 Geçici Vergiler
4.dönem geçici verginin 371 hesaba aktarılması
200
200
i-) Verilen Kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden tahakkuk eden kurumlar vergisi 2.000 TL. dir. KesinleĢen bu durum üzerine 370- ve 371- nolu karĢılık hesapları kapatılarak bakiye kalırsa ödenecek nihai vergi borcu 360- nolu hesaba aktarılır.
HESAP ADLARI VE AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
370 DÖNEM KARI VE. VE D.Y.KAR 370.01 Dönem Karı
370.01.01 Kurumlar Vergisi KarĢılığı
371 DÖN. KARI PEġ. ÖD. VER. DĠĞ. YÜK.
371.01 PeĢin öd. Vergiler
Vergi ve vergi karĢılığının karĢılaĢtırılarak kapatılması
2.000
2.000
ÖRNEK:
Can Ticaret A.ġ dönem sonunda 690- Dönem Kar/zarar hesabının Borç bakiyesi 1.000 TL’
dir. Kanunen kabul edilmeyen gider tutarı: 5.000 TL.
Mali Kar = 1.000 (Zarar) + 5.000 (KKEG) = 4.000 TL.
Kurumlar Vergisi: % 20 = 4.000 X 0.20 = 800
HESAP ADLARI VE AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
691- DÖN. KÂRI VERGĠ DĠĞ. YASALYÜK. KARġ. (-) 691.01 Kurumlar Vergisi KarĢılıkları
370 DÖN. KARI VERGĠ VE DĠĞ. YASAL YÜK. KARġ.
370.01 Dönem Karı
370.01.01 Kurumlar Vergisi KarĢılığı Kurumlar vergisi karĢılığı ayrılması
800
800
Net kar/zararın hesaplanması
HESAP ADLARI VE AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
692- DÖNEM NET KÂRI VEYA ZARARI 692.01 Net Ticari Kar/zararı
691- DÖNEM KÂRI VERGĠ YÜK. KARġ. (-) 691.01 Kurumlar Vergisi KarĢılıkları
690- DÖNEM KÂRI VEYA ZARARI 690.01 Ticari Kar/zararı
1.800
800 1.000
5- DURSUN GÖKTAġ SMMM
Net kar/zararın hesaplanması Net Zararın bilançoya aktarılması
HESAP ADLARI VE AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
591 DÖNEM NET ZARARI (-) 591.01 Ticari Zararı
692- DÖNEM NET KÂRI VEYA ZARARI 692.01 Net Ticari Kar/zararı
Net Zararın bilançoya aktarılması
1.800
1.800
ġĠRKETLERDE YASAL YEDEK AYIRMA
Kanun hükümleri uyarınca ayrılmıĢ bulunan birinci tertip ve ikinci tertip yedeklerin izlendiği hesaptır.(T. Ticaret Kanunu md. 466) Yedekler faaliyet yılı karından mahsup edilmek suretiyle bu hesaba alacak kaydedilir.
I. Tertip Kanuni Yedek Akçe:
I. Tertip kanuni yedek akçe; her yıl safi karın %5'i olarak hesaplanır, ödenmiĢ esas sermayenin %20'sine ulaĢıncaya kadar ayrılır. I.Tertip kanuni yedek akçe; vergi sonrası safi kar üzerinden hesaplanır.
II. Tertip Kanuni Yedek Akçe:
II. Tertip kanuni yedek akçe; safi kardan I.Tertip yedek akçe ve pay sahipleri için %5 birinci temettü ayrıldıktan sonra, pay sahipleriyle kara iĢtirak eden diğer kimselere dağıtılması kararlaĢtırılmıĢ olan kısmın %10 u olarak hesaplanır.
Örnek: Can Ticaret A.ġ kar dağıtımı Yapılırken hesaplamalardan 1.tertip yedek akçe 3.750 TL, 2.tertip yasal yedek akçe 5.350 TL. Olduğu bulunmuĢtur.
HESAP ADLARI VE AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
570 GEÇMĠġ YILLAR KARLARI 570.01 Net Ticari Karı
540 YASAL YEDEKLER 540.01 1.Tertip Yasal Yedek Akçe, 3.750 540.02 2.Tertip Yasal Yedek Akçe, 5.350 Yedek akçe ayrılması kaydı
9.100
9.100
ÖRNEK:
ġimdiye kadar ayırdığı 1.Tertip Yedek akçe tutarı 50.000 TL, Sermayesi 500.000 TL, net karı 300.000 TL ve dağıtılması kararlaĢtırılmıĢ karı 200.000 TL olan bir iĢletme yasal yedeklerini aĢağıdaki gibi hesaplayıp muhasebeleĢtirecektir.
1. tertip yedek akçe sınırı: 500.000 x (1/5) = 100.000 TL
ĠĢletme bu yıla kadar 50.000 TL 1. tertip yedek akçe ayırdığına göre (100.000 -50.000) 50.000 TL daha yedek akçe ayırması gerekmektedir. Bu yıl ayırması gereken yedek akçe:
300.000 x % 5 = 15.000 TL (50.000 TL sınırının içinde kaldığından bu tutarın tamamı yedek akçe olarak ayrılacaktır)
II. Tertip Yedek akçenin hesaplanması
Dağıtılacak kar: 200.000-15.000 (1.tertip yedek akçe) =185.000 TLx1/10= 18.500 TL (200.000 – (300.000 x 0,05))x 1/10 = 18.500 TL
HESAP ADLARI VE AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
570- GEÇMĠġ YILLAR KARLARI 570.01 karı
540- YASAL YEDEKLER 540.01 1. Tertip Yedek Akçe, 15.000 540.02 II. Tertip Yedek Akçe 18.500 1. Ve 2. Tertip yedek akçe ayrılması
33.500
33.500
6- DURSUN GÖKTAġ SMMM ġĠRKETLERDE KAR DAĞITIMI
ÖdenmiĢ Sermayesi 50.000 TL olan 2 ortaklı bir limited Ģirket’in ortaklar kurulu kârın tamamını dağıtma kararı almıĢtır. Bu husustaki bilgiler ve hesaplar aĢağıdadır.
1-) KURUMLAR VERGĠSĠ’NĠN HESAPLANMASI
1 Kurumun Bilanço Kârı 110.000
2 K.K.Edilmeyen Giderler (Cari Yılı) (+) 1.000 3 GeçmiĢ Yıl Mali Zararı (Cari yıl öncesi) 11.000
Ticari Zarar 15.000
K.K.E.G. (+) 4.000
4 Cari Yılı Mali Kar 100.000 5 Kurumlar Vergisi Matrahı 100.000 6 Hesaplanan Kurumlar Vergisi ( 100.000x0.20) 20.000 2-) CARĠ YILDA YAPILACAK KAYITLAR
HESAP ADLARI VE AÇIKLAMA TARĠH: BORÇ ALACAK
691-DÖN. KARI VERGĠ VE DĠĞ. Y.Y.KARġ 370- DÖN. KARI VERGĠ VE DĠĞ. Y.Y.KARġ
Dönem kârı Kurumlar Vergisi KarĢılığı
20.000
20.000 Net dönem karının belirlenmesi
HESAP ADLARI VE AÇIKLAMA TARĠH: BORÇ ALACAK
690 DÖNEM KAR ZARARI
691-DÖN. KARI VERGĠ VE DĠĞ. Y.Y.KARġ 692-DÖN. NET KARI VEYA ZARARI
Dönem net kârının belirlenmesi
100.000
20.000 80.000 Dönem net kârının Bilanço’daki asli hesabına devri
HESAP ADLARI VE AÇIKLAMA TARĠH: BORÇ ALACAK
692-DÖN. NET KARI VEYA ZARARI 590- DÖNEM NET KARI
Dönem net kârının Bilanço’daki asli hesabına devri
80.000
80.000 Ödenen geçici vergilerin aktarımı
HESAP ADLARI VE AÇIKLAMA TARĠH: BORÇ ALACAK
371-DÖN. KAR. PEġ. ÖD. VER. VE DĠĞ. YÜK (-) 193- PEġ. ÖD. VERGĠ VE FON
Ödenen geçici vergilerin aktarımı
20.000
20.000 3-) ERTESĠ YILDA YAPILACAK KAYITLAR
HESAP ADLARI VE AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
590- DÖNEM NET KARI 570- GEÇMĠġ YIL. KARLARI
Bilanço’sunda görülen 590 Hesap 570’e devreder
80.000
80.000 Yıllık beyan neticesi kurumlar vergisi tahakkuk fiĢi ile yapılacak kayıt.
HESAP ADLARI VE AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
370- DÖN. KARI VERGĠ VE DĠĞ. Y.Y.KARġ 371- DÖN. KAR. PEġ. ÖD. VER. VE DĠĞ. YÜK (-) Yıllık beyan neticesi kurumlar vergisi tahakkuk fiĢi ile yapılacak kayıt.
20.000
20.000
4-) I. TERTĠP YASAL YEDEK AKÇE’NĠN HESAPLANMASI
- Kurumun Bilanço Kârı 100.000
- GeçmiĢ Yıl Ticari Zararı (-) 15.000
- Kalan 85.000
7- DURSUN GÖKTAġ SMMM
- I.Tertip Yas. Yedek Akçe 85.000 x % 5 (nispeti) – ÖdenmiĢ Sermayenin 1/5’ini aĢamaz
4.250
5-) I. TERTĠP TEMETTÜ’NÜN HESAPLANMASI
- ÖdenmiĢ Sermaye 50.000
- Nispeti % 5
- I. Tertip Temettü 50.000,00 x % 5 2.500
6-) II. TERTĠP YASAL YEDEK AKÇE’NĠN HESAPLANMASI
- Kurumun Bilanço Kârı 100.000
- Kurumlar Vergisi (-) 20.000
- Net Dönem Kârı 80.000
- GeçmiĢ Yıl Ticari Zararı (-) 15.000
- I.Tertip Yas. Yed. Akçe (-) 4.250
- Dağıtılabilir Net Dönem Kârı 60.750
- I.Tertip Temettü (-) 2.500
- Kalan 58.250
- II. Tertip Yas. Yed. Akçe 58.250 x % 10 5.825 7-) II. TERTĠP TEMETTÜ’NÜN HESAPLANMASI
II. Ter. Yas. Yed. Akçe Hes. Kalan Süt. Rakam 58.250 II. Tertip Yas. Yed. Akçe %10 5.825 II. Tertip Temettü (58.250 – 5.825 = 52.425 ) 52.425 8-) ORTAKLAR KURULU KARARINA GÖRE YAPILACAK KAYITLAR
HESAP ADLARI VE AÇIKLAMA TARĠH: BORÇ ALACAK
570- GEÇMĠġ YIL. KARLARI
331- ORTAKLARA BORÇLAR
- I.T. Temettü, 2.500, - II. T.Temettü, 52.425
--- 54.925
331 01- Ortak (A)/2 = 26.212.50 331 02- Ortak (B)/2 = 26.212.50 540- YASAL YEDEKLER 540 01- I. T.Yasal Yedek. 4.250 540 02- II. T.Yasal Yedek 5.825 580- GEÇMĠġ YIL ZARAR (-) Kar dağıtımı kaydı
80.000
54.925
10.075 15.000
Ortaklara kar dağıtımının ödenmesi kaydı
HESAP ADLARI VE AÇIKLAMA TARĠH: BORÇ ALACAK
331- ORTAKLARA BORÇLAR
- I.T. Temettü, 2.500, - II. T.Temettü, 52.425
--- 54.925
331 01- Ortak (A)/2 = 26.212.50 331 02- Ortak (B)/2 = 26.212.50
360 ÖDENECEK VERGĠ VE FONLAR 360.01 Kar dağıtım stopajı
102 BANKALAR HESABI Kar dağıtımı kaydı
54.925
8.238,75 46.686,25
8- DURSUN GÖKTAġ SMMM ġĠRKETLERDE STATÜ YEDEKLER
Bu kalem içinde kurum ana sözleĢmesi uyarınca ayrılan yedek akçeler gösterilir. Dönem içinde kullanılan yedekler bu kalem muhteviyatından düĢülür.
540 Yasal Yedekler hesabında olduğu gibi ana sözleĢme hükümleri gereğince ayrılacak yedekler faaliyet yılı karı ile karĢılaĢtırılarak bu hesaba alacak kaydedilir.
ÖRNEK: ĠĢletmede ana sözleĢme gereği ayrılacak Statü yedek 5.000 TL'dir.
HESAP ADLARI VE AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
570 GEÇMĠġ YILLAR KARI 570.01 net karı
541- STATÜ YEDEKLERĠ 541.01 Statü Yedekleri
SözleĢme gereği statü yedeği ayrılması
5.000
5.000
ÖRNEK: X ġirketi kar dağıtımı sırasında Ana SözleĢme gereği 20.000 TL Statü yedeği ayrılmıĢtır.
HESAP ADLARI VE AÇIKLAMA TARĠH: 30.05.2010 BORÇ ALACAK 570 GEÇMĠġ YILLAR KARLARI
570.02 Ticari Karı
541 STATÜ YEDEKLERĠ 541.02 Kardan Ayrılan Statü Yedekleri
20.000
20.000
ġĠRKETLERDE OLAĞANÜSTÜ YEDEKLER
Sermaye Ģirketlerinde genel kurul tarafından ayrılmasına karar verilen olağanüstü yedekler ile dağıtım dıĢı kalan karlar bu hesap grubunda yer alır.
Hesaplarda ayrıldıkları yıllar itibariyle izlenmesi gerekir. Yedekler faaliyet yılı karından mahsup edilmek suretiyle bu hesaba alacak kaydedilir.
ÖRNEK: Derya Limited ġirketi ĠĢletmede Genel Kurulda alınan karar gereğince ayrılması gereken Olağanüstü yedekler tutarı 5.000 TL’dir.
HESAP ADLARI VE AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
570 GEÇMĠġ YILLAR KARI 570.01 net karı
542- OLAGANÜSTÜ YEDEKLER 542.01 Olağan üstü Yedekleri
Yetkili organ tarafından kararlaĢtırılan yedeğin ayrılması
5.000
5.000
ÖRNEK: Derya Limited ġirketi ĠĢletmenin 2.000 TL'lik net zararının olağanüstü yedeklerden karĢılanması kararlaĢtırılmıĢtır.
HESAP ADLARI VE AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
542- OLAGANÜSTÜ YEDEKLER 542.01 Olağan üstü Yedekleri
580-GEÇMĠġ YILLAR ZARARLARI 580.01 Zararı
SözleĢme gereği statü yedeği ayrılması
5.000
5.000
ÖRNEK: X ġirketi karı dağıtımı sırasında 30.000 TL Olağan Üstü yedek ayrılması için karar verilmiĢtir.
HESAP ADLARI VE AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
570 GEÇMĠġ YILLAR KARLARI 570.02 Ticari Karı
542 OLAĞANÜSTÜ YEDEKLER 542.01 Olağan Üstü Yedekler Olağan üstü yedek ayrılması kaydı
20.000
20.000
9- DURSUN GÖKTAġ SMMM
ANONĠM ġĠRKETLERDE KAR DAĞITIMI
1-) Kâr: ĠĢletmenin faaliyet döneminde öz kaynaklarında oluĢan artıĢtır. Kâr, safi kâr, dönem kârı Ģeklinde de ifade edilir. Kâr dağıtımında yasaların ön gördüğü koĢullar yerine getirilir. Yönetim kurulu kârın nasıl dağıtılacağını kanunlara uygun olarak öneri Ģeklinde hazırlar. Genel kurul bunu kabul eder veya değiĢtirerek baĢka Ģekilde kâr dağıtım kararı alabilir.
2-) Kâr Dağıtım Tablosu: yasal yükümlülüklerin, ana sözleĢmede belirtilenlerin ve genel kurulda alınan kararların sonucuna bakılarak düzenlenen dönem kârının, nasıl ve nerelere dağıtıldığını gösteren finansal tablodur. Dönem kârı, bilançolarda ve gelir tablosunda yer alır.
Dönem kârından ayrılan yedekler ve özellikle kâr paylarının (temettü) hisselere
dağıtılmasının nasıl yapıldığı bu tabloda görülmez. Bu nedenlerden dolayı kârın nasıl ve nerelere dağıtıldığı, hangi tür hisselerle hangi payların verildiği ayrıntılı olarak kâr dağıtım tablosunda görülür. Kâr dağıtım tablosu tekdüzen muhasebe ilkelerine uygun olarak ve standart Ģeklinde düzenlenir.
3-) Kâr Dağıtım Tablosu Düzenleme Kuralları:
- "Dönem Kârının Dağıtımı" bölümünde: dönem kârından yapılacak yasal kesintiler ortaklara da kâr payları ile genel kurul kararıyla Ģirkette bırakılacak kârlar belirtilir.
- "Yedeklerden Dağıtım" bölümünde, isteğe dayalı yedeklerden nasıl dağıtım yapılacağı gösteri bölümü uygulamada fazla yer verilmez.
- Diğer bölümlerde ise hisse baĢına düĢen kâr ve temettüler bulunmaktadır. Bu da dağıtabilir hisse senedine bölünmesiyle hesaplanır.
4-) Mali Kârın Hesaplanması: Anonim Ģirketler, kurumlar vergisi mükelleftir. ġahıs Ģirketleri, kârı ortaklarına dağıtır ve her kâr payının vergisini kendisi öder. Anonim Ģirketlerde ise vergi kâr dağıtılmadan hesaplanır ve Ģirket tarafından vergi dairesine ödenir. Kurumlar vergisi Ģirketin faaliyet döneminde elde edilen safi kâr veya mali kâr üzerinden hesaplanır. ġirketin bilançoda gösterilen kârı ile aynı olmayabilir. Mali kâr belirlenirken; dönem kârından vergi kanunlarına göre vergiden istisna ve muafiyet tutarları indirilir, kanunen kabul edilmeyen giderler bu yolla mali kâra (safi kurum kazancıma ) ulaĢılmıĢ olur.
Kurumlar vergisinden istisna tutulan kazançlar Ģunlardır:
Kurumların, tam mükellefiyete tabi baĢka bir kurum sermayesine iĢtiraklerinden elde ettikleri kazançlar
Kooperatiflerin ortakları için hesapladıkları risturnlar
Portföyünün en az % 25'i hisse senetlerinden oluĢan menkul kıymet yatırım fonları (döviz yatırım fonları hariç) ile aynı nitelikteki menkul kıymetler yatırım ortaklıklarının portföy iĢletmeciliğinden doğan kazançlar
Üçüncü madde dıĢında kalan menkul kıymetler yatırım fonları ile menkul kıymetler yatırım ortaklarının portföy iĢletmeciliğinden doğan kazançları
Risk sermayesi yatırım fonları veya ortaklarının kazançları Emeklilik yatırım fonlarının kazançları
Gayrimenkul yatırım fonları veya ortaklarının kazançları
Kurumların rüçhan hakkı kuponlarının satıĢından elde ettikleri kazançları ile anonim
Ģirketlerin kuruluĢlarında veya sermayelerini artırdıkları sırada çıkardıkları hisse senetlerinin itibari değerlerinin üzerinde elden çıkarılmasında sağlanan kazançlar
Yurt dıĢında yapılan inĢaat onarma, montaj iĢleri ve teknik hizmetlerden sağlanan kazançlar Okul öncesi eğitim, ilköğretim, özel eğitim ve ortaöğretim özel okulları ile bakanlar kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflara veya kamu yararına çalıĢan derneklere bağlı rehabilitasyon merkezlerinin iĢletilmesinden elde edilen kazançlar, Millî Eğitim Bakanlığının görüĢü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığının belirleyeceği usul ve esaslar çevresinde beĢ vergilendirme dönemi kurumlar vergisinden muaftır. Ġstisna, okulların faaliyete geçirdiği vergilendirme döneminden itibaren baĢlar.
Anonim Ģirketlerin kurumlar vergisinden istisna tutulan iĢtirak kazançları, risturnlar ile yatırım fon ve ortaklarının portföy iĢletmecilik kazançlarının elde edilmeleri sırasında yapılan
giderler, kanunen kabul edilmeyen gider kabul edilmiĢtir.(KVK madde 8) bu giderler kurumlar
10- DURSUN GÖKTAġ SMMM
vergisi hesaplanırken bilanço kârına ilave edilir.
5-) Kurumlar vergisi matrahı bulunurken bilanço kârına ilave edilecek giderler (vergi açısından kanunen kabul edilmeyen giderler) Ģunlardır:
Öz sermaye üzerinden ödenen veya hesaplanan faizler Örtülü sermeye üzerinden ödenen veya hesaplanan faizler Sermaye Ģirketlerince dağıtılan örtülü kazançlar
Her ne Ģekilde olursa olsun ayrılan ihtiyat akçeleri Dar mükellefiyete tabi kurumlara özgü bazı giderler
Kurumlar Vergisi Kanunu’na göre hesaplanan kurumlar vergisi ile her türlü para cezaları, vergi cezaları, gecikme zamları ve faizleri
Kanunlara ve kanunların verdiği yetkiye dayanılarak tespit edilen haller saklı kalmak üzere, menkul kıymetlerin itibari değerlerinin altında satıĢından doğan zararlar ile ödenen komisyonlar ve benzeri her türlü giderler
Vergi Usul Kanunu’na göre ödenen gecikme faizleri
Her türlü alkol ve alkolü içkiler ile tütün ve tütün mamullerine ait ilan ve reklam giderlerinin %50’si (90/1081 sayılı bakanlar kurulu kararı ile (0) sıfır)
Yat, kotra, tekne sürat teknesi gibi motorlu deniz, uçak ve helikopter gibi hava taĢıtlarından iĢletmenin esas faaliyet konusu ile ilgili olmayanların giderleri ile Amortismanları
Motorlu TaĢıtlar Vergisi Kanunu’na bağlı, (1), (2) ve (4) sayılı tarifelerde yer alan taĢıtlardan alınan vergi ve cezalar ile gecikme zamları
Sosyal Güvenlik Kurumuna ödenmeyen SGK primleri Hırsızlık olaylarından kaynaklanan kayıplar
Kanunu sınırların üzerinde yapılan bağıĢ ve yardımlarla gerekli Ģartları taĢımayan her türlü giderler
ANONĠM ġĠRKETLERDE KAR DAĞITIMI
6-) Mali Kârın Vergilendirilmesi: Mali kâr üzerinden % 20 kurumlar vergisi hesaplanır.
"Kurumlar Vergi Beyannamesi" hesap döneminin kapandığı ayı izleyen nisan ayının 25.
gününe kadar mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine verilir. Beyanname üzerinden tahakkuk ettirilen kurumlar vergisi de nisan ayı sonuna kadar ödenir. Kurumlar vergisi mükellefleri, kâr dağıtım kararı aldıktan sonra, dağıtılacak kâr üzerinden ayrıca gelir vergisi hesaplayarak muhtasar beyanname ile beyan edip öderler. Kâr dağıtım kararı olmadan gelir vergisi stopajı yapılmaz. Gelir vergisi stopaj oranı anonim Ģirketlerde % 15 ‘tir.
ÖRNEK:
Derya Ticaret Anonim ġirketi bir aile Ģirketi olup dönem kârı 100.000 TL’dir. Yönetim kurulunun kâr dağıtımı kararı bulunmaktadır. ġirketinin sermayesi 100.000 adet hisseden oluĢmaktadır. ġirketin ödenmiĢ sermayesi 500.000 TL’dir. ġirket kârının tamamı ticari kâr olup ilaveler ve indirimler yoktur. Ortaklara kâr ödenmesi yapılacaktır. ġirketin Ģimdiye kadar ayırdığı 1. tertip yedek akçe tutarı 70.000TL’dir.
Kurumlar vergi matrahının hesaplanması aĢağıdaki Ģekilde olur:
Dönem karı 100.000
Ġndirimler (-) 0
Ġlaveler (+) 0
Mali kâr (kurumlar vergisi matrahı). 100.000
Kurumlar vergisi. 100.000 x 0, 20 20.000
I. TERTĠP YEDEK AKÇE HESAPLANMASI:
ÖdenmiĢ sermaye 500.000 TL (1. Tertip yedek akçe ayırma sınırı. 500.000/5= 100.000 TL’dir.
ġirket 70.000 TL I. tertip yedek akçe ayrıldığına göre:
100.000 - 70.000 = 30.000 TL daha I. tertip yedek akçe ayırma zorunluluğu vardır.)
Bu dönem I.Tertip Yedek Akçe tutarı ise Ģöyledir: Dönem kârı 100.000 x %5 = 5.000 TL
11- DURSUN GÖKTAġ SMMM
I.Temettü Hesaplaması:
Anonim Ģirketler ayrıca ödenmiĢ sermayenin %5’i kadar da I.temettü ayırmak zorundadır.
1.Temettü: 500.000 x %5 = 25.000 TL’dir II. TERTĠP YEDEK AKÇE HESAPLANMASI:
II. Tertip yedek akçe, dönem kârından, kurumlar vergisi ve I.tertip yedek akçe ile I.temettü düĢüldükten sonra kalan kârın % 10’u kadar ayrılır. Buna göre:
Dönem karı. 100.000
Kesintiler toplamı... 20.000 KV + 5.000 1.YEDEK AKÇE.+ 25.000 1.TEMETTÜ
50.000
Kurumlar vergisi (-) 20.000
I.tertip yedek akçe (-). 5.000
Ortaklara I. temettü (-) 25.000
II. Tertip yedek akçe matrahı 50.000
II. Tertip yedek akçe 50.000 x %10 = 5.000 TL 5.000
II. Temettü Hesaplanması:
II. temettü hesaplanması, II. tertip yedek akçe matrahından II. tertip yedek akçe çıkarılarak bulunur.
II. Temettü.50.000 – 5.000 = 45.000 TL Gelir Vergisi Stopajının Hesaplanması:
I. Temettü. 25.000 TL
II. Temettü. 45.000 TL
Gelir vergisi stopajı matrahı. 25.000 + 45.000 = 70.000 TL Gelir vergisi stopajı. 70.000 TL x %15 = 10.500 TL Hisse baĢına temettüünün hesaplanması Ģöyledir:
Hisse baĢına temettü = (I.temettü + II. temettü) / Hisse senedi sayısı
Hisse baĢına temettü = (25.000 + 45.000) / 100.000 = 0,7 TL Hisse senedinin değeri = 500.000 / 100.000 Hisse Payı Toplamı 5 TL Hisse baĢına düĢen temettü yüzdesi = Hisse baĢına temettü tutarı
/ Hisse senedi değeri
Hisse baĢına düĢen temettü yüzdesi = 0, 7 / 5 = %14
DERYA TĠCARET ANONĠM ġĠRKETĠ KAR DAĞITIM TABLOSU
A.DÖNEM KÂRININ DAĞITIMI
1. DÖNEM KÂRI 100.000
2.ÖDENECEK VERGĠ VE YASAL YÜKÜMLÜLÜKLER (-) 20.000
- Kurumlar vergisi. 20.000
DÖNEM NET KÂRI 80.000
3. GEÇMĠġ DÖNEM ZARARI (-)
4. I. TERTĠP YASAL YEDEK AKÇE (-). 5.000
5. ĠġLETMEDE BIRAKILMASI VE TASARRUFU ZORUNLU YASAL FONLAR (-)
DAĞITABĠLĠR NET DÖNEM KÂRI. 75.000
6. ORTAKLARA BĠRĠNCĠ TEMETTÜ (-). 25.000
KALAN KÂR. 50.000
7. PERSONEL TEMETTÜ (-)
8. YÖNETĠM KURULUNA TEMETTÜ (-).
9. ORTAKLARA ĠKĠNCĠ TEMETTÜ. 45.000
10. II. TERTĠP YASAL YEDEK AKÇE(-) 5.000
12- DURSUN GÖKTAġ SMMM
B.YEDEKLERDEN DAĞITIM.
HĠSSE BAġINA TEMETTÜ
- Hisse baĢına temettü tutarı 0,7
- Hisse baĢına temettü yüzdesi %14
KÂR DAĞITIMININ MUHASEBE KAYITLARI:
AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
691-DÖNEM KÂRI VERGĠ VE DĠĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARġILIKLARI HESABI 370- DÖNEM KÂRI VERGĠ VE DĠĞER YASALYÜKÜMLÜLÜK KARġILIKLARI HS.
Kurumlar Vergisi
20.000
20.000 Net karın belirlenmesi
AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
690-DÖNEM KÂRI VEYA ZARARI HS
691- DÖNEM KÂRI VERGĠ VE DĠĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARġILIKLARI HS.
692-DÖNEM NET KÂRI VEYA ZARARI HS.
100.000
20.000 80.000 Net karın bilanço hesabına aktarılması
AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
692-DÖNEM NET KÂRI VEYA ZARARI HS.
590-DÖNEM NET KÂRI HESABI
80.000
80.000 Ertesi Yılda yapılması gerekli kayıtlar Ģöyledir:
AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
590-DÖNEM NET KÂRIHESABI
570-GEÇMĠġ YILLAR KÂRLARI HESABI
80.000
80.000 Ortaklara ödenecek kâr payının tahakkuk kaydının yapılması Ģöyledir:
AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
570-GEÇMĠġ YILLAR KÂRLARI HESABI 331-ORTAKLARA BORÇLAR HS 1. Temettü 25.000
2. Temettü 45.000 540-YASAL YEDEKLER 1. Tertip yedek akçe 5.000 2. Tertip yedek akçe 5.000
80.000
70.000
10.000
Ortaklara kâr payı ödendiğinde aĢağıdaki kayıt yapılır:
AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
331-ORTAKLARA BORÇLAR HS 1. Temettü 25.000
2. Temettü 45.000 102 BANKALAR
360-ÖDENECEK VERGĠ HS.
Gelir vergisi stopajı
70.000
59.500 10.500 Gelir vergisi stopajının muhtasar beyanname ile ödenmesi gerekir. Ödeme kaydı Ģöyle yapılır:
AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
13- DURSUN GÖKTAġ SMMM
360-ÖDENECEK VERGĠ VE FONLAR HS.
Gelir vergisi stopajı
100-KASA HESABI
10.500
10.500 Kurumlar vergisinin tahakkuk ettirilip ödenmesi halinde yapılması gerekli yevmiye kaydı aĢağıdaki gibi yapılır:
AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
370- DÖNEM KÂRI VERGĠ VE DĠĞER YASALYÜKÜMLÜLÜK KARġILIKLARI HS.
Kurumlar vergisi
360-ÖDENECEK VERGĠ HS.
Kurumlar vergisi
20.000
20.000 Vergi karĢılığının ödenmesi
AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
360-ÖDENECEK VERGĠ VE FONLAR HS.
Kurumlar vergisi
100-KASA HESABI
20.000
20.000
LĠMĠTED ġĠRKETLERDE KAR DAĞITIMI VE MUHASEBE KAYITLARI
1. Limited Ģirketler, TTK'ye göre sermaye Ģirketi, KVK'ye göre de kurumlar vergisi
mükellefidir. Limited Ģirketlerin kâr dağıtabilmesi için ortak sayısı 20'den az olan Ģirketlerde ortaklar kurulunun 20'den fazla olan Ģirketlerde ise genel kurulun kâr dağıtımı kararı alması gerekir Kâr dağıtımına kadar sermaye taahhütlerini ödemeyen ortakların kâr payı alacağı, taahhüt borçları mahsup edilerek ödenir. Limited Ģirketler, kurumlar vergisi mükellefi olduğundan kâr dağıtımına iliĢkin kurallar anonim Ģirketlerde olduğu gibidir.
2. Limited Ģirketlerde elde edilen kâr Ģöyle dağıtılır:
- Safi kârdan %5 1. tertip yedek akçe ayrılır. Bu ayırma, 1. tertip yedek akçe toplamı ödenmiĢ sermayenin 1/5'ini buluncaya kadar devam eder. Safi kâr, dönem kârından geçmiĢ yıl
zararları çıkarılarak hesaplanır.
- Kurumlar vergisi hesaplanır.
- Kurumlar vergisinin hesaplanması için önce kurumlar vergisi matrahı bulunur. Kurumlar vergisi matrahının %20'si kurumlar vergisidir. Eğer iĢletmenin o döneme ait kanunlar kabul edilmeyip kabul edilemeyen giderleri ve kurumlar vergisinden muaf ve istisna kazançları varsa; kurumlar vergisi matrahı bulunurken önce dönem kârına o döneme ait kanunen kabul edilmeyen giderler eklenir. Sonra da o döneme ait kurumlar vergisinden muaf ve istisna tutulan kazançlar düĢülür. Böylece kurumlar vergisi matrahına ulaĢmıĢ olur.
- Gelir vergisi stopajı hesaplanır. Hesaplanan stopaj dağıtılacak kârın %15’idir Kurumlar vergisi mükellefleri, kâr dağıtım kararı aldıktan sonra, dağıtılacak kâr üzerinden ayrıca gelir vergisi hesaplanarak muhtasar beyanname ile beyan edip öderler. Kâr dağıtım kararı
olmadan gelir vergisi hesaplanarak muhtasar beyanname ile beyan edip öderler. Kar dağıtım kararı olmadan gelir vergisi stopajı yapılmaz
- I. temettü hesaplanır. I. temettü ödenmiĢ sermayenin %5'idir
- II. tertip yedek akçe hesaplanır. II. tertip yedek akçe dönem kârından; Kurumlar vergisi, I.tertip yedek akçe, I.temettü toplamları düĢüldükten sonra kalan kârın % 10'udur.
- II. temettü hesaplanır. II. temettü, dönem kârından kurumlar vergisi, I. temettü ve yedek akçeler toplamı düĢüldükten sonra kalan kârdır.
3. Kâr Dağıtımının Hesaplanması: Limitet Ģirketlerde, daha önce belirtilen yasal
formalitelere ve ana sözleĢmelere uyularak kâr dağıtımı yapılır ve dağıtım tablosu düzenlenir.
ÖRNEK:
Kaya Limitet ġirketinin dönem kârı 60.000 TL'dir. ġirketin toplam sermayesi 100.000 TL olup sermayenin tamamı ödemiĢtir.
14- DURSUN GÖKTAġ SMMM
ġirket iki ortaklı olup ortakların sermaye payları eĢittir. ġirketin kanunen kabul edilmeyen 16.000 TL gideri bulunmaktadır.
ġirketin Ģimdiye kadar ayırdığı 1. tertip yedek akçe tutarı 3.000 TL’dir. ġirket genel kurulu, dönem kârından yasal kesintiler yapıldıktan sonra kalan kısmın dağıtılmasına karar vermiĢtir.
Kurumlar vergi matrahının hesaplanması aĢağıdaki Ģekilde olur:
Dönem karı 64.000 TL
Ġndirimler (-)
Ġlaveler (+). 16.000 TL
Kanunen kabul edilmeyen giderler: 16.000 TL
Mali kâr (kurumlar vergisi matrahı). 80.000 TL
Kurumlar vergisi. 80.000 x 0, 20 = 16.000 TL
I. Tertip Yedek Akçe Hesaplanması:
(Dönem kârı x %5). 64.000 x %5 =3.200 - 100.000/5=20.000 3.200 TL I.Temettü Hesaplaması:
(Sermaye x %5). 100.000 x %5 = 5.000 TL
II. Tertip Yedek Akçenin Hesaplanması:
Dönem kârı. 64.000 TL
Kurumlar vergisi (-). (16.000 TL)
I.tertip yedek akçe (-). (3.200 TL)
I.temettü (-) . (5.000 TL)
II. tertip yedek akçe matrahı. 39.800 TL
II. Tertip yedek akçe. 39.800 x %10 = 3.980 TL
II. Temettüünün Hesaplanması:
Dönem kârı. 64.000 TL
Kurumlar vergisi (-) (16.000 TL)
I.tertip yedek akçe (-). (3.200 TL)
I.temettü (-) (5.000 TL)
II. tertip yedek akçe (-) (3.980 TL)
II. temettü. 35.820 TL
Gelir Vergisi Stopajının Hesaplanması:
I. temettü 5.000 TL
II. temettü 35.820 TL
Gelir vergisi stopajı matrahı 40.820 TL
Gelir vergisi stopajı. 40.820 x %15 = 6.123 TL
KAYA LĠMĠTED ġĠRKETĠ KÂR DAĞITIM TABLOSU A.DÖNEM KÂRININ DAĞITIMI
1. DÖNEM KÂRI. 64.000
2.ÖDENECEK VERGĠ VE YASAL YÜKÜMLÜLÜKLER (-). (16.000)
- Kurumlar vergisi. 16.000
DÖNEM NET KÂRI 48.000
3. GEÇMĠġ DÖNEM ZARARI (-).
4. I. TERTĠP YASAL YEDEK AKÇE (-) (3.200)
5. ĠġLETMEDE BIRAKILMASI VE TASARRUFU ZORUNLU YASAL FONLAR (-).
DAĞITABĠLĠR NET DÖNEM KÂRI. 44.800
6. ORTAKLARA BĠRĠNCĠ TEMETTÜ (-) (5.000)
KALAN KÂR 39.800
7. PERSONEL TEMETTÜ (-).
8. YÖNETĠM KURULUNA TEMETTÜ (-)
9. ORTAKLARA ĠKĠNCĠ TEMETTÜ (39.800)
10. II. TERTĠP YASAL YEDEK AKÇE(-) (3.980)
15- DURSUN GÖKTAġ SMMM
Kâr dağıtımının muhasebe kayıtları:
AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
691-DÖNEM KÂRI VERGĠ VE DĠĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARġILIKLARI HESABI
370- DÖNEM KÂRI VERGĠ VE DĠĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARġILIKLARI HS.
Kurumlar Vergisi
16,000
16,000
Net karın tespiti
AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
690-DÖNEM KÂRI VEYA ZARARI HS
691- DÖNEM KÂRI VERGĠ VE DĠĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARġILIKLARI HS.
692-DÖNEM NET KÂRI VEYA ZARARI HS.
64.000
16,000 48.000 Net karın bilanço hesabına aktarılması
AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
692-DÖNEM NET KÂRI VEYA ZARARI HS.
590-DÖNEM NET KÂRI HESABI
48.000
48.000 Yapılması gerekli kayıtlar Ģöyledir:
AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
590-DÖNEM NET KÂRIHESABI
570-GEÇMĠġ YILLAR KÂRLARI HESABI
48,000
48,000 Kar dağıtımı
AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
570-GEÇMĠġ YILLAR KÂRLARI HESABI 331-ORTAKLARA BORÇLAR HS 1. Temettü 5.000
2. Temettü 35.820 540-YASAL YEDEKLER 1. Tertip yedek akçe 3.200 2. Tertip yedek akçe 3.980
48.000
40.820
7.180
Ortaklara kâr payı ödendiğinde aĢağıdaki kayıt yapılır:
AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
331-ORTAKLARA BORÇLAR HS 331,01 1. Temettü 5.000
331,02 2. Temettü 35.820 100-KASA HESABI
360-ÖDENECEK VERGĠ VE FONLAR HS.
Gelir vergisi stopajı
40.820
34.697 6.123 Gelir vergisi stopajının muhtasar beyanname ile ödenmesi gerekir. Ödeme kaydı Ģöyle yapılır:
AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
360-ÖDENECEK VERGĠ VE FONLAR HS.
360.01 Gelir vergisi stopajı 100-KASA HESABI
6.123
6.123 Kurumlar vergisinin tahakkuk ettirilip ödenmesi halinde yapılması gerekli yevmiye kaydı aĢağıdaki gibi yapılır:
AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
370- DÖNEM KÂRI VERGĠ VE DĠĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARġILIKLARI HS.
16.000
16- DURSUN GÖKTAġ SMMM
Kurumlar vergisi
360-ÖDENECEK VERGĠ VE FONLAR HS.
Kurumlar vergisi
16.000 Kurumlar vergisi ödemesi
AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
360-ÖDENECEK VERGĠ VE FONLAR HS.
Kurumlar vergisi
100-KASA HESABI
16.000
16.000