ARTERİA METACARPEA DORSALİS II'NÎN ORİJİN VE DAĞILIMININ ANATOMİK
İNCELENMESİ
A. O rhan MAĞDEN
Doç. Dr. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi Anabüİm Dalı, İZM İR
Ö ZE T
24 erişkin insan kadavrasında 4 8 olguda, arteria metacarpea dorsalis ll'n in (AMCD II) orijini ve dağılımı araştırıldı. AM CD IV 33 olguda (% S8.8) arcus carpalis dorsalis'den, 7 olguda (% 14.6) arteria radialis'den, 5 olguda (% 10.4) arcus palmaris profundus'dan, 1 olguda (% 2.1) distal arcus carpalis dorsalis'den ayrıldığı saptandı. Ayrıca çift AM C D I I ve rudimenter AM CD I I örnekleri gözlendi. A M C D ’nin orijin ve dağılımının klinik çalışm alardaki önemi vu rgulandı ve son literatür bulgularının ışığında tartışıldı.
A n a h ta r K elim eler: Arteria metacarpea dorsalis II, fasyokutanöz flep.
GİRİŞ
A rte ria m e ta c a rp e a dorsalis II (AMCD II), m. e x te n so r carp i rad ialis lo n g u s ve brevis arasın d a arcus carpalis d o rsa lis'd e n ayrılır ve m, in te ro s s e u s d o rs a lis Il'y i s a ra n fa scia p ro f u n d a ü z e rin d e aşağıya d o ğ ru u z a n a ra k işare t ve o rta p a rm a k la rın ko m şu yüzlerin d e d ağ ılır1'13.
E l i n v a s k ü l a r i z a s y o n u ü z e r i n e g e r ç e k le ş t ir i le n ç o k s a y ıd a k i a n a to m ik a r a ş t ı r m a l a r ı n y a ln ız b ir k a ç ın d a ik in c i m etak arp al aralığ ın dorsal y ü zü n ü n kanlanım ı ile ilgili ayrıntılı bilgi v e rilm e k te d ir1013. Son yıllarda Earley ve M ilner11 AMCD Il'yi orijinine göre; arcus carpalis dorsalis’den, d irek t olarak a r t e r i a r a d i a l i s 'd e n a r c u s p a l m a r i s p ro fu n d u s ’dan, AMCD I'in fasyal tip in d e n ve a rte ria in tero ssea p o ste rio r'd e n olm ak ü zere 5 tip e a y ırm a k ta d ırla r. E a rle y ve M iln e r’in tip le rin d e n ilk ü çü Ik e d a ve ark a d a şla rı12, ilk d ö rd ü ise Y ousif ve a rk a d a şla rı13 ta ra fın d a n
SU M M A R Y
The origin and course o f 48 second dorsal metacarpal artery (STM A ) were investigated in 24 adult kum an cadavers. STM A uıasfound to be originated from the dorsal carpal arch in 33 cases (68.8% ), the radial artery in 7 cases (14.6), the deep palm ar arch in 5 cases (10.4% ) and the distal dorsal carpal arch in 1 case (2.1%). Double and rudimentary ST M A types were also observed. The importance o f the origin and course o f the ST M A İn clinical studies was emphasized and discussed unt.h respect to current literatüre.
K ey tvords: Second dorsal m etacarpal artery, fasciocutaneous flap.
gözlenm iştir.
AM CD l l ’n in o rijin ve d a ğ ılım ın ın b u a r a lık ta n a lm a n g e le n e k s e l a d a ya d a fasyakutanöz fle p le rin klinik uygulam aların d a n e denli önem li olduğu, re k o n s trü k tif cerrahi a ğ ır lık lı a r a ş t ı r m a l a r d a s ık ç a g ü n d e m e getirilm ekte d ir1018.
Bu çalışm a; AM CD l l 'n i n o rijin in e g ö re t i p le r i n i b e lir le m e k ve k lin ik ö n e m in i vurgulam ak am acı ile düzenlenm iştir.
GEREÇ VE YÖNTEM
D o k u z Eylül Ü n iv e rsite s i T ıp F ak ü ltesi A n a to m i A n a b ilim D a lı L a b o r a tu v a r m d a 1991-94 yıllarında eğitim gereci olarak kullanılan ve el d efo rm asy o n u n a rastlanm ayan 24 erişkin in sa n k a d a v ra sın d a 48 o lg u d a AMCD l l ’n in o rijin i ve uç d a lla n özen le disseke e d ile re k araştırıldı ve o rijin in d e sap tan a n varyasyonlar Earley ve M iln e r11 'in ta n ım la m a la rın a g ö re tiplerine ayrıldı.
Geliş Tarihi : 03.10.1995
63
O
a
i ; \Q
f
d
Şekil 1: A,metacarpea dorsalis ll'nin orijinine göre anatomik varyasyonları: A.Arcus carpalis dorsalis'den, B. Arteria radiaiis'den, C. Arcus palmaris profundus'dan, D. Distal arcus carpaiis dorsalis'den, E, Çift AMCD II, F. Rudimenter AMCD II, 1, A. radialis, 2. AMCD II, 3. Arcus carpalis dorsalis, 4. Arcus palmaris profundus.
BULGULAR
A raştırm a k apsam ına alm an el piyeslerinin tü m ü n d e b e lirle n e n AM CD II o rijin le rin in gözlem lerinde;
1 A M C D l l 'n i n a r c u s c a r p a l i s d o rsa lis’d e n o rijin a la n ö rn e ğ i 33 o lg u d a (%68.8) (sağda 16, solda 17) (Şekil 1 A,B),
2 AMCD ll'n in a rte ria radialis'dn orijin alan ö rneği 7 olguda (%14.6) (sağda 4, solda 3) (Şekil 2 A,B),
3 A M C D l l 'n i n a r c u s p a l m a r is p ro f u n d u s 'd a n o rijin ala n ö rn e ğ i 5 o lguda (%10.4)(sağda 2, solda 3) (Şekil 3 A,B)
4 AM CD l l 'n i n d ista l arcu s ca rp alis do rsalis'd en orijin alan ö rn eğ i solda 1 olguda (%2.1) (Şekil 4 A,B),
5 Ç ift arc u s ca rp alis d o rsa lis ve çift AMCD II örneği sağda 1 olguda (%2.1) (Şekil 5 A,B),
6 AMCD ll'n in ru d im e n te r örneği sağda 1 olguda (%2.1) (Şekil 6 A,B) saptandı.
TARTIŞMA
İ k in c i m e t a k a r p a l a r a lık ile ilg ili fasyokutanöz H eplerin uygulam alarında önem li b ir yeri olan AMCD ll'n in orijin ve dağılım ına y ö n e lik a r a ş t ır m a l a r ı n y e te r s iz o ld u ğ u d ü ş ü n ü l m e k t e d i r 1114. AMCD Il'in an ato m ik v a ry a sy o n la rın ın b e lirle n m e s in d e E arley ve M iln e r11, İk a d a ve ark a d a şla rı12 ile Y ousif ve a r k a d a ş l a r ı n ı n 13 b u lg u ve ta n ım la m a la rı ş ü p h e s i z e n ö n e m li k a y n a k o la r a k değerlendirilm ektedir.
E arley ve M iln e r 30 o lg u y u k ap sa y an an a to m ik çalışm asında A M C D 'nin 23 olguda (%79) arcus carpalis dorsalis'den, 2 olguda (%7) arteria radiaiis'den 2 olguda (%7) arcus palm aris
p ro fu n d u s'd a n , 1 olguda (%3.5) fascial AMCD I’d e n ve 1 o lg u d a (% 3,5) a r te ria in te ro sse a p o ste rio r'd e n orijin alan tipleri saptam ışlardır.
AMCD Il'ye yalnız bir olguda rastlam am ışlardır.
Ik e d a ve a rk a d a şla rı 220 o lg u d a AMCD l l 'n i n o rijin in i a ra ş tırd ık la rın d a 44 o lg u d a (%19.9) arcus carpalis dorsalis'den, 71 olguda (%32.3) arteria radiaiis'den ve 88 olguda (%39.8) a rc u s p a lm a ris p r o f u n d u s 'd a n a y rıld ığ ın ı gözlem işlerdir.
Y o u sif ve a rk a d a şla rı 22 olguyu iç e re n
Şekil 2; Arcus carpalis dorsalis'den orijin alan AMCD II
Türk Plast Cer Derg (1996) Cilt: 4, Sayı: 1
Şekil 5: Distal arcus carpalis dorsalis'den orijin alan AMCD II Şekil 6: Çift AMCD II
65
Şekil 7: Rudimenter AMCD II
anatom ik çalışm alarında AMCD H 'nin 9 olguda (%40.9) arcus carpalis d o rsalis'den, 5 olguda (%22.7) a. radialis'den, 7 olguda (%31.8) arcus p alm aris p ro f u n d u s 'd a n ve 1 o lg u d a (%4.6) A M C D I 'd e n o r i j i n a l a n t i p l e r i n i belirlem işlerdir.
A dachi3 %0.3, Earley ve M ilner %3, Ikeda ve a rk a d a şla rı ise %8 o ra n ın d a AMCD H 'n in bulun m ad ığ ım bild irm ek ted irler.
A raştırm am ızda ise AMCD H 'nin 33 olguda (%68.7) arcus carpalis d o rsalis'den, 7 olguda (%14.6) a rte ria ra d ialis'd en , 5 olguda (%10.4) a r c u s p a lm a r is p r o f u n d u s 'd a n a y rıld ığ ı sap tan d ı. Klasik ü p le re ek olarak 1 o lguda (%2.1) distal arcus carpalis d o rsalis'den orijin Tablo 1: AMCD ll'nin orijinine göre tiplerinin kıyaslanması
alan örneği ile 1 olguda (%2.1) çift AMCD II ve 1 olguda (%2.1) ru d im e n te r AMCD II tip leri g ö z le n m iş v e o r i j i n a l o l g u l a r o la r a k değerlendirilebileceği önerilm iştir.
S erim izdeki T ip 1-3 o ra n la n araştırıcıla rın b u lg u la rı ile k a rş ıla ş tırıld ığ ın d a ; E arley ve M ilner'in sonuçları ile uyum lu olm asına karşın, Ikeda ve arkad aşlan ile Y ousif ve arkadaşlarının verileri arasında anlam lı b ir fark bu lu n m ak tad ır (Tablo I).
Elin dorsal yüzünü k an la n d ıra n a rte rle rd e n AMCD ll'n in h em arcus palm aris p ro fu n d u s'u n o lu şu m u n d ak i yakın ilişkisi ve h e m d e klinik o la ra k p a lm a r yüzle k o lla te r a l b a ğ la n tıs ı özellikle ö n e m lid ir1117. Earley ve M ilner d iğer dorsal a r te rle re kıyasla AM CD I ve özellikle AMCD II'yi içeren fasyokutanöz H eplerin klinik u y g u la m a la r d a d a h a a n la m lı o ld u ğ u n u saptam ışlardır.
S o n u ç o la ra k ; A M C D I I 'y i i ç e r e n fasyokutanöz flep lerin kaldırılm ası sırasında bu a r te r i n o r ijin in i b e lir le m e d e g ü ç lü k le rle karşılaşılabilir. Bu nedenle, pediküllü fasyal flep p la n lam ad a n ö n ce AMCD l l 'n in a rte rio g ra fık d e ğ e rle n d irm e s i ile b irlik te o rijin in e g ö re tip le r in in d e g ö z ö n ü n d e b u lu n d u r u lm a s ı önerilebilir.
Dokuz Eylül Üniversitesi
Tıp Fakültesi, Anatomi Anabilim Dalı tnciraltıT Z M IR
KAYNAKLAR
1. Tandler, J.: Zur Anatomie der Arterien der Hand.
Anat. Hefte 7: 263; 1897,
2- Manners-Smith, T.: The limb arteries of primate.
J. Anat. Physiol. 45: 23; 1910,
3. Adachİ, B.: Das arterien system der Japaaner.
Band I. Kyoto: Maruzen Co. 375; 1928,
4. Szepsenwol, J., Genequand, B,: A propos düne anamalie exceptionelle et symetrique dans I'innervation et la vascularization de la face
AMCD ll'nin ORİJİNİ
Ekip Arcus
carpalis dorsalis
Aradialis Arcus palmaris profundos
Fasial AMCD
A.inter- ossea posterior
Distal arcus carpalis
çift AMCD II
Rudimenter AMCD II
Ikeda ve arkadaşları (1988) 19.9 32.3 39.8 - - - - -
Earley ve Milner (1992) 79 7 7 3.5 3,5 - - -
Yousif ve arkadaşlan (1992) 40.9 22.7 31.8 4.6 - - - -
Türk Plast Cer Derg (1996) Cilt: 4, Sayı: 1
dorsale de la main. Ann.. Anat. Patlı. 12: 610;
1935,
5. Lawrence, H.W.: The collateral circulatioıı in the hand. Indust. M. 6: 410; 1937,
6. Mc Cormack, L.J., Cauldwell, E.W-, Anson, B.J.:
Brachial and antebrachial arterial patterns. Surg.
Gynecol. Obstet. 96: 43; 1953,
7. Coleman, S.S., Anson, BJ Arterial patterns in the hand based upon a study of 650 specimens. Surg.
Gynecol. Obstetr. 113(4): 265; 1961,
8. Tillmann, B., Döndury, G., Zilles, K.: Anatomie des Mensclıen. Lehrbuch und Atlas. Band IV Stuttgart, New York: Georg Thieme Verlag, 423;
1987,
9. Williams, P.L., Warwick, R.: Gray's Anatomy.
Tlıirty - seventh Edıtİon. Edinburgh, London, Melbourne and New York: Churchill Livingstone, 760; 1989,
10. Cormack, G.C., Lamberty, B.G.H.: The arterial anatomy of skin flaps, Edinburg: Churchill Livingstone, 186; 1986,
11. Earley, M.J., Milner, R.H.: Dorsal metacarpal flaps.
Br. j. Plast. Surg. 40(4): 333; 1987,
12. Ikeda, A., Ugawa, A., Kazihara, Y., Hamada, N.:
Arterial patterns in the hand based on a three-dimensional analysis of 220 cadaver hands.
J. Hand Surg. 13A: 501; 1988,
13. Yousif, N.J., Ye, Z., Sanger, J.R., Arria, P., Gilbert, A., Matloub, H.S.: The versatlîe metacarpal and reverse metacarpal artery flaps İn hand surgery.
Ann. Plast. Surg. 29(6): 523; 1992,
14. Small, J.O., Brennen, M.D,: The first dorsal metacarpal artery neurovascular island flap. J.
Hand Surg, Br. 13(2): 136; 1988,
15. Early, M.J.: The second dorsal metacarpal artery neurovascular island flap. J. Hand Surg. Br. 14(4):
434; 1989,
16. Quaba, A.A., Davison, P.M.: The distally based dorsal hand flap. Br, J, Plast. Surg. 43: 28; 1990, 17. Vermeylen, J., Monballiu, G.: The use of the
extensor İndicis proprius as a vascularized tendon graft. A preliminary report. J. Hand, Surg. Br.
16(2): 185; 1991,
18. Jing, H., Liu, X.Y., Ge, B.F., Liu, K.Y., Shi, J.: The second dorsal metacarpal flap with vascular pedicle composed of the second dorsal metacarpal artery and the dorsal çarp al branch of radial artery. Plast. Reconstr. Surg. 92(3): 501; 1993,
67
