ERMENİ MESELESİ ERMENİ MESELESİ

79  Download (0)

Tam metin

(1)

ERMENİ MESELESİ ERMENİ MESELESİ

ARİF ÖZBEYLİ

ARİF ÖZBEYLİ

(2)

TÜRK-ERMENİ TÜRK-ERMENİ

İLİŞKİLERİ VE

İLİŞKİLERİ VE

ERMENİ SORUNU

ERMENİ SORUNU

(3)

Selçuklu-Ermeni İlişkileri

Selçuklu-Ermeni İlişkileri

(4)

 Selçuklu Sultanı Melikşah’ın Selçuklu Sultanı Melikşah’ın çağdaşı Urfalı Ermeni tarihçi çağdaşı Urfalı Ermeni tarihçi

Matieus, Selçuklu Türkleri’nin Matieus, Selçuklu Türkleri’nin

idaresindeki Ermeniler’in huzur idaresindeki Ermeniler’in huzur lu lu

hayatını şöyle ortaya koyar:

hayatını şöyle ortaya koyar:

(5)

Melikşah’ın saltanatı Allah’ın lütfuna, Melikşah’ın saltanatı Allah’ın lütfuna, mazhar oldu. Hakimiyetindeki uzak

mazhar oldu. Hakimiyetindeki uzak ülkelere kadar yayıldı ve Ermenilere ülkelere kadar yayıldı ve Ermenilere

huzur verdi. .. Dünyanın hakimi Melik huzur verdi. .. Dünyanın hakimi Melik - -

şah, sayısız askerlerden mürekkep şah, sayısız askerlerden mürekkep

ordusuyla Romalıların memleketini ordusuyla Romalıların memleketini

fethe girişti. Kalbi Hıristiyanlara karşı fethe girişti. Kalbi Hıristiyanlara karşı

şefkatle dolu idi. Geçtiği ülkelerin şefkatle dolu idi. Geçtiği ülkelerin

halkına bir baba gibi davrandı. Birçok halkına bir baba gibi davrandı. Birçok şehir ve vilayet kendi arzusu ile onun şehir ve vilayet kendi arzusu ile onun idaresine girdi. Bütün Ermeni ve Rum idaresine girdi. Bütün Ermeni ve Rum

beldeleri onun kanunlarını tanıdı”

beldeleri onun kanunlarını tanıdı”

(6)

Selçuklu Türkleri Selçuklu Türkleri , Ermenilere ve diğer , Ermenilere ve diğer gayrimüslim halka Bizanslıların göster gayrimüslim halka Bizanslıların göster - -

mediği hoşgörüyü göstermiş ve onların mediği hoşgörüyü göstermiş ve onların

dinlerini ve sosyal yaşantılarını koruma dinlerini ve sosyal yaşantılarını koruma - -

larını sağlamıştır. Bu anlayış, Anadolu larını sağlamıştır. Bu anlayış, Anadolu

Selçukluları döneminde de devam et Selçukluları döneminde de devam et - -

miştir. Gösterilen tüm bu hoşgörülere miştir. Gösterilen tüm bu hoşgörülere

rağmen, bazen Ermenilerin Bizanslıların rağmen, bazen Ermenilerin Bizanslıların

ve Haçlı Seferleri sırasında Haçlıların ve Haçlı Seferleri sırasında Haçlıların

yanlarında yer aldıkları da bilinmektedir.

yanlarında yer aldıkları da bilinmektedir.

(7)

Osmanlı-Ermeni ilişkileri Osmanlı-Ermeni ilişkileri

Fatih Sultan Mehmet 1453'de İstanbul'u aldıktan sonra Fatih Sultan Mehmet 1453'de İstanbul'u aldıktan sonra Ermenilerin Bursa'daki ruhani başkanı Hovakim'i İstan Ermenilerin Bursa'daki ruhani başkanı Hovakim'i İstan - -

bul'a getirmiş ve 1461'de yayınladığı bir fermanla Ermeni bul'a getirmiş ve 1461'de yayınladığı bir fermanla Ermeni

Patrikli

Patrikli ğ ğ i'ni kurdurmu i'ni kurdurmu ş ş ,onların cemaat işlerinin idaresini ,onların cemaat işlerinin idaresini de patriklerine bırakmıştı. Patrikhane kurulduktan sonra de patriklerine bırakmıştı. Patrikhane kurulduktan sonra

İstanbul’da kuvvetli bir Ermeni kolonisi kuruldu. Şehir İstanbul’da kuvvetli bir Ermeni kolonisi kuruldu. Şehir

tedricen Ermenilerin dini ve milli hayatın gerçek bir mer tedricen Ermenilerin dini ve milli hayatın gerçek bir mer - -

kezi haline geldi.

kezi haline geldi.

Fatih Sultan Mehmed, Bosnayı fethettiği zaman Fatih Sultan Mehmed, Bosnayı fethettiği zaman Osmanlı devlet politikasının sonucu olarak bölge Osmanlı devlet politikasının sonucu olarak bölge

halkına dini serbestiyet getirmiştir.

halkına dini serbestiyet getirmiştir.

(8)

Fatih Sultan Mehmed‘ Fatih Sultan Mehmed‘ in buradaki latin in buradaki latin papazlarına verdiği 883 (1478) tarihli papazlarına verdiği 883 (1478) tarihli

ferman suretinde;

ferman suretinde; "Nişanı-ı "Nişanı-ı

hümayun şu ki Ben ki Sultan hümayun şu ki Ben ki Sultan

Mehmed Han'ım; üst ve alt Mehmed Han'ım; üst ve alt

tabakada bulunan bütün halk tabakada bulunan bütün halk

tarafından şu şekilde bilinsin ki, tarafından şu şekilde bilinsin ki,

bu fermanı taşıyan Bosna bu fermanı taşıyan Bosna

rahipleri

rahipleri - - ne lütufta bulunup şu ne lütufta bulunup şu hususları bu

hususları bu - - yurdum: yurdum:

(9)

Sözkonusu rahiplere ve kiliselerine Sözkonusu rahiplere ve kiliselerine hiç hiç kimse tarafından engel olun kimse tarafından engel olun - -

mayıp rahatsızlık verilmeyecektir.

mayıp rahatsızlık verilmeyecektir.

Bunlardan gerek ihtiyatsızca memle Bunlardan gerek ihtiyatsızca memle - -

ketimde duranlara ve gerekse kaçan ketimde duranlara ve gerekse kaçan - -

lara emn ü aman olsun ki, memleke lara emn ü aman olsun ki, memleke - -

timize gelip korkusuzca sakin olsun timize gelip korkusuzca sakin olsun - -

lar ve kiliselerinde yerleşsinler; ne lar ve kiliselerinde yerleşsinler; ne

ben, ne vezirlerim ne de halkım tara ben, ne vezirlerim ne de halkım tara - -

fından hiç kimse bunlara herhangi fından hiç kimse bunlara herhangi bir şekilde karışıp incitmeyecektir.

bir şekilde karışıp incitmeyecektir.

(10)

Sakız Ohannes Paşa Sakız Ohannes Paşa

Hariciye Vekaleti Umumi Katibi (1871) Hazine-i Hariciye Vekaleti Umumi Katibi (1871) Hazine-i Hassa Nazırı (1897)

Hassa Nazırı (1897)

Garabet Artin Davut Paşa Garabet Artin Davut Paşa

Viyana Sefiri (1856-1857)/Lübnan Valisi (1861)/PTT Viyana Sefiri (1856-1857)/Lübnan Valisi (1861)/PTT ve Nafia Nezaretlerinde Nazır (1868)

ve Nafia Nezaretlerinde Nazır (1868)

Krikor Sinapyan Krikor Sinapyan

Nafia Nazırı Nafia Nazırı

Osgan Mardikyan Osgan Mardikyan

PTT Nezareti Nazırı (1913) PTT Nezareti Nazırı (1913)

Krikor Zohrab Krikor Zohrab

İstanbul Mebusu İstanbul Mebusu

Bedros Hallacıyan Bedros Hallacıyan

İstanbul Mebusu İstanbul Mebusu

(11)

Kendilerine, canlarına, mallarına, kilise Kendilerine, canlarına, mallarına, kilise - - lerine ve dışardan memleketimize getire lerine ve dışardan memleketimize getire - -

cekleri kimselere yeri ve göğü yarata cekleri kimselere yeri ve göğü yarata n n

Allah hakkı için, Peygamberimiz Muham Allah hakkı için, Peygamberimiz Muham - -

med Mustafa (s.a.v.) hakkı için, yedi Mus med Mustafa (s.a.v.) hakkı için, yedi Mus - -

haf hakkı için, yüz yirmi dört bin peygam haf hakkı için, yüz yirmi dört bin peygam - -

ber hakkı için ve kuşandığım kılıç için en ber hakkı için ve kuşandığım kılıç için en

ağır yemin ile yemin ederim ki, yukarda ağır yemin ile yemin ederim ki, yukarda belirtilen hususlara söz konusu rahipler belirtilen hususlara söz konusu rahipler benim hizmetime ve benim emrime itaat benim hizmetime ve benim emrime itaat - -

kâr oldukları sürece hiç kimse tarafından kâr oldukları sürece hiç kimse tarafından

muhalefet edilmeyecektir."

muhalefet edilmeyecektir."

(12)

Ermeni Patriği Nerses 1876 yılında Ermeni Patriği Nerses 1876 yılında

Vatandaşlık Meclisi Şurası'na sunduğu Vatandaşlık Meclisi Şurası'na sunduğu

mektubunda,

mektubunda, "Şayet günümüze "Şayet günümüze

kadar Ermeni milleti, millet olarak kadar Ermeni milleti, millet olarak

korun

korun - - duysa ve inancını, kilisesini, duysa ve inancını, kilisesini, dilini, tarihi ve kültürel değerlerini dilini, tarihi ve kültürel değerlerini koru koru - - yorsa, tüm bunlar Türk yorsa, tüm bunlar Türk

hükümetinin Ermeni milletine hükümetinin Ermeni milletine

gösterdiği koruma, yardım ve gösterdiği koruma, yardım ve

hayırseverlik sayesinde

hayırseverlik sayesinde - - dir. dir.

(13)

Kader, Ermenileri Türklere bağlamış Kader, Ermenileri Türklere bağlamış - - tır. Bundan dolayı Ermeniler, devle

tır. Bundan dolayı Ermeniler, devle - - tin savaş ve ağır sınav günlerinde tin savaş ve ağır sınav günlerinde

buna kayıtsızca davranamaz. Aksine buna kayıtsızca davranamaz. Aksine

her zaman oldukları gibi ona yardım her zaman oldukları gibi ona yardım

etmek zorundadırlar. Vatanını seven etmek zorundadırlar. Vatanını seven

Ermeni, devlete yardım ederek, Er Ermeni, devlete yardım ederek, Er - -

meni milletinin hizmet ve yardımının meni milletinin hizmet ve yardımının

en iyisini görecektir."

en iyisini görecektir." demektedir. demektedir.

(14)

Osmanlı Devleti’nde Görev Alan Ermeni Asıllı Osmanlı Devleti’nde Görev Alan Ermeni Asıllı

Yöneticilerden Bazıları Yöneticilerden Bazıları

Agop GırcikyanAgop Gırcikyan

Osmanlı Devleti'nin ilk elçisi (Paris) Reşid Paşa'nın Osmanlı Devleti'nin ilk elçisi (Paris) Reşid Paşa'nın müşaviri. Osmanlı Devleti'nin Paris'teki Elçiliğinin müşaviri. Osmanlı Devleti'nin Paris'teki Elçiliğinin Maslahatgüzarı(1834-)

Maslahatgüzarı(1834-)

Krikor AgatonKrikor Agaton

Osmanlı PTT Genel Müdürü (1864) Hariciye Vekaletinde Osmanlı PTT Genel Müdürü (1864) Hariciye Vekaletinde görevli (1848-1850)

görevli (1848-1850)

Hariciye Muhakemat Müdürü (1870)Hariciye Muhakemat Müdürü (1870)

Serkis EfendiSerkis Efendi

Hariciye'de Baş Sır Katibi (1870-1871)Hariciye'de Baş Sır Katibi (1870-1871)

Ovakim K. ReisyanOvakim K. Reisyan

İstanbul Vize Kasabasının Mahkeme Reisi(1879)/Sakız İstanbul Vize Kasabasının Mahkeme Reisi(1879)/Sakız Adası İhzari Mahkeme Reisi (1885)/RodosAdası İhzari Adası İhzari Mahkeme Reisi (1885)/RodosAdası İhzari Mahkeme Reisi (1887)

Mahkeme Reisi (1887)

(15)

Yetvart Zohrab EfendiYetvart Zohrab Efendi

Londra Sefiri (1838-1839)Londra Sefiri (1838-1839)

Hırant Düz BeyHırant Düz Bey

Mesine (İtalya)Sefiri (1900-1907)Mesine (İtalya)Sefiri (1900-1907)

Hovsep Misakyan EfendiHovsep Misakyan Efendi

La Haye'de Elçi (1900-1907)La Haye'de Elçi (1900-1907)

Azaryan Manuk Efendi Azaryan Manuk Efendi

Hariciye MüsteşarıHariciye Müsteşarı

Kapriyel NoradunkyanKapriyel Noradunkyan

Gazi Ahmet Muhtar Paşa Kabinesi'nde Hariciye Nazırı Gazi Ahmet Muhtar Paşa Kabinesi'nde Hariciye Nazırı (1912)(1912)

Agop Kazazyan PaşaAgop Kazazyan Paşa

Maliye Nazırı / Hazine-i Hassa NazırıMaliye Nazırı / Hazine-i Hassa Nazırı

Mikael Portukal PaşaMikael Portukal Paşa

Maliye Nezareti Müşaviri (1886~Ziraat Bankası Genel Maliye Nezareti Müşaviri (1886~Ziraat Bankası Genel Müdürü/Hazine-i Hassa Nazırı (1891)

Müdürü/Hazine-i Hassa Nazırı (1891)

(16)

Ermeni İsyanlarının sebepleri Ermeni İsyanlarının sebepleri

1- 1- Fransız İhtilali ile yayılan milliyetçilik akımı Fransız İhtilali ile yayılan milliyetçilik akımı

2- 2- Sömürge yarışına girmiş bulunan güç Sömürge yarışına girmiş bulunan güç - - lü lü Avrupa devletlerinin çıkarlarının Osmanlı

Avrupa devletlerinin çıkarlarının Osmanlı topraklarında düğümlenmesi

topraklarında düğümlenmesi

3- 3- Bu devletlerin, milliyetçilik akımını Bu devletlerin, milliyetçilik akımını

kullanarak Osmanlı Devleti’ni parçalama eylemleri kullanarak Osmanlı Devleti’ni parçalama eylemleri

4- 4- Bu yolla bağımsız olan Sırbistan, Yu Bu yolla bağımsız olan Sırbistan, Yu - - nanistan, Bulgaristan ve Romanya’nın örnek nanistan, Bulgaristan ve Romanya’nın örnek

oluşturması oluşturması

(17)

5- 5- Ermeni Patrikhanesi’nin çalışmaları Ermeni Patrikhanesi’nin çalışmaları

6- 6- Ermeni din adamları,aydınları ve Ermeni din adamları,aydınları ve zenginlerinin bu yoldaki propagandaları zenginlerinin bu yoldaki propagandaları

7- 7- Amerikan Protestan misyonerleri Amerikan Protestan misyonerleri - - nin çalışmaları

nin çalışmaları

8- 8- Avrupa’daki “Haçlı Zihniyeti”nin Avrupa’daki “Haçlı Zihniyeti”nin henüz bütünüyle ortadan kalkmamış olması henüz bütünüyle ortadan kalkmamış olması

9- 9- Osmanlı Devleti’nin dağılmaya yüz Osmanlı Devleti’nin dağılmaya yüz tutması ve Ermenilerin bundan yararlanmak tutması ve Ermenilerin bundan yararlanmak

istemesi

istemesi

(18)

Ermeni İsyanları Ermeni İsyanları

İlk isyan İlk isyan 1890' 1890' daki Erzurum'da gerçekleşmiştir. Bunu, daki Erzurum'da gerçekleşmiştir. Bunu, yine aynı yıl meydana gelen Kumkapı gös

yine aynı yıl meydana gelen Kumkapı gös - - terisi, terisi, 1892- 1892- 93 93 'te Kayseri, Yozgat, Çorum ve Merzifon olayları, 'te Kayseri, Yozgat, Çorum ve Merzifon olayları,

1894 1894 'te Sasun isyanı, Babıali gösterisi ve Zeytun isyanı, 'te Sasun isyanı, Babıali gösterisi ve Zeytun isyanı, 1896'

1896' da Van isyanı ve Osmanlı Bankası'nın işgali, da Van isyanı ve Osmanlı Bankası'nın işgali, 1903 1903 ‘te ‘te İ İ kinci Sasun isyanı, kinci Sasun isyanı, 1905' 1905' te Sultan Abdülhamid'e suikast te Sultan Abdülhamid'e suikast

girişimi ve nihayet

girişimi ve nihayet 1909‘ 1909‘ da gerçekleşen Adana isyanı da gerçekleşen Adana isyanı izlemiştir.

izlemiştir. 1914‘ 1914‘ de Zeytun'da de Zeytun'da 100 100 , 1915 Van olaylarında , 1915 Van olaylarında 3.000

3.000 ve 1914-1915 Muş olay ve 1914-1915 Muş olay - - larında larında 20.000 20.000 Türk, Türk, Ermeni mezalimi sonucu hayatlarını kaybetmiştir.

Ermeni mezalimi sonucu hayatlarını kaybetmiştir.

(19)

Yozgat ve Ankara’da faaliyet gösteren Ermeni çetesi Yozgat ve Ankara’da faaliyet gösteren Ermeni çetesi

(20)

Ermeniler tarafından katledilmiş Türk kadın ve çocukları

Ermeniler tarafından katledilmiş Türk kadın ve çocukları

(21)

Adapazarı’nda Ermenilerden toplanan silahlar Adapazarı’nda Ermenilerden toplanan silahlar

(22)

II.Abdülhamid

II.Abdülhamid

(23)

I.Dünya Savaşı Dönemi Ermeni Meselesi I.Dünya Savaşı Dönemi Ermeni Meselesi

Bir telgraf metni tarihin en utanç verici Bir telgraf metni tarihin en utanç verici manzaralarından birini gözler önüne

manzaralarından birini gözler önüne sermektedir:

sermektedir: "Şimdiye kadar Erzurum‘ "Şimdiye kadar Erzurum‘ da da (merkezde) 2.127 İslam cesedi def

(merkezde) 2.127 İslam cesedi def - -

nedilmiştir. Bunların tamamı erkektir.

nedilmiştir. Bunların tamamı erkektir.

Cesetler üzerinde balta, süngü, mermi Cesetler üzerinde balta, süngü, mermi

yarası vardır. Bu cesetlerin ciğerleri yarası vardır. Bu cesetlerin ciğerleri çıkarılmış, gözlerine sivri kazıklar so çıkarılmış, gözlerine sivri kazıklar so - -

kulmuştur..."

kulmuştur..."

(24)

Hınçak Gönüllü Çetesi Hınçak Gönüllü Çetesi

(25)

V.Mehmed Reşad

V.Mehmed Reşad

(26)

Malatya’da Ermenilerden toplanan silahlar Malatya’da Ermenilerden toplanan silahlar

(27)

Tercan’da Ermeniler tarafından öldürülen Tercan’da Ermeniler tarafından öldürülen

kadın ve çocuklar kadın ve çocuklar

(28)

Ermenilerden Toplanan silahlar Ermenilerden Toplanan silahlar

(29)

Ermeni çeteleri tarafından öldürülen Müslüman Türk Ermeni çeteleri tarafından öldürülen Müslüman Türk

halkı halkı

(30)

25 Temmuz 1915 –Diyarbakır’da Ermeniler tarafından 25 Temmuz 1915 –Diyarbakır’da Ermeniler tarafından

öldürülen Müslüman Türk halkı öldürülen Müslüman Türk halkı

(31)

Osmanlı seferberlik ilan eder etmez, Marsil Osmanlı seferberlik ilan eder etmez, Marsil - - ya'da yaşayan Türk Ermenileri 5 Ağustos ya'da yaşayan Türk Ermenileri 5 Ağustos 1914'de bir beyanname yayınlamışlardır.

1914'de bir beyanname yayınlamışlardır.

Çeşitli gazetelerde yayınlanan söz konusu Çeşitli gazetelerde yayınlanan söz konusu

beyannameden birkaç cümle şöyledir:

beyannameden birkaç cümle şöyledir:

" " Rus Ermeniler, Moskova orduları Rus Ermeniler, Moskova orduları saflarında, kardeşlerimizin ceset saflarında, kardeşlerimizin ceset - -

leri üzerine yapılan tahkirin inti leri üzerine yapılan tahkirin inti - -

kamını almak için, vazifelerini ya kamını almak için, vazifelerini ya - -

pacaklardır. Bize Türk tahakkü pacaklardır. Bize Türk tahakkü - -

mündeki Ermenilere gelince, hiç mündeki Ermenilere gelince, hiç - -

bir Ermeni'nin silahı, ikinci vatanı bir Ermeni'nin silahı, ikinci vatanı - -

mız olan Fransa'ya ve onun mütte mız olan Fransa'ya ve onun mütte - -

fik ve dostlarına çevrilmemelidir.

fik ve dostlarına çevrilmemelidir.

(32)

Bu konuda Philips Price şu ifadeleri Bu konuda Philips Price şu ifadeleri kullanmaktadır:

kullanmaktadır:

"... Savaş patlak verince bu böl "... Savaş patlak verince bu böl - - gelerdeki Ermeniler (Doğu

gelerdeki Ermeniler (Doğu vilayet

vilayet - - leri kastediliyor) leri kastediliyor)

Kafkasya'daki Rus makamları ile Kafkasya'daki Rus makamları ile

gizlice temasa geçtiler ve gizlice temasa geçtiler ve

geliştirilen bir yer altı teşkilatı geliştirilen bir yer altı teşkilatı ile bu Türk vilayetlerinden Rus ile bu Türk vilayetlerinden Rus

ordusuna gönüllü sevk edilme ordusuna gönüllü sevk edilme - -

ye başlandı..."

ye başlandı..."

(33)

Trabzon’da Ermenilerden toplanan silahlar Trabzon’da Ermenilerden toplanan silahlar

(34)

Enver Paşa

Enver Paşa

Clair Price ise şöyle yazmaktadır:Clair Price ise şöyle yazmaktadır:

"1908 Anayasası gere "1908 Anayasası gere - -

ğince Enver Hükümetinin ğince Enver Hükümetinin

askerlik çağına gelmiş askerlik çağına gelmiş

Türkler gibi Ermenileri de Türkler gibi Ermenileri de

silah altına çağırmak hak silah altına çağırmak hak - -

kı vardı

kı vardı ; ; ama silahlı bir ama silahlı bir karşı koyma, özellikle karşı koyma, özellikle

Zeytun'da derhal başladı.

Zeytun'da derhal başladı.

Doğu hudutları boyunca Doğu hudutları boyunca Ermeniler Rus ordusuna Ermeniler Rus ordusuna

kaçmaya başladılar. Enver kaçmaya başladılar. Enver

Hükümeti geri kalanların Hükümeti geri kalanların

sadakatinden şüphe ede sadakatinden şüphe ede - -

rek onları iş taburlarına rek onları iş taburlarına

sevk etti."

sevk etti."

(35)

Halepte ele geçirilen bomba ,dinamit ve kapsülleri Halepte ele geçirilen bomba ,dinamit ve kapsülleri

(36)

Sevk ve İskan Kanunu üç maddeden Sevk ve İskan Kanunu üç maddeden oluşuyordu.

oluşuyordu.

Madde 1 Madde 1 -Sefer zamanında ordu, -Sefer zamanında ordu, kol kol - - ordu ve tümen komutanları ve bunla

ordu ve tümen komutanları ve bunla - - rın rın vekilleri ve bağımsız bölge komu

vekilleri ve bağımsız bölge komu - - tanları, tanları, halk tarafından herhengi bir şekilde

halk tarafından herhengi bir şekilde hükümet emirlerine,yurt sa

hükümet emirlerine,yurt sa - -

vunmasına,mevcut düzene ve güven

vunmasına,mevcut düzene ve güven - - lik lik işlerine karşı durum alan ve silahla

işlerine karşı durum alan ve silahla saldıran ve direnenleri görürlerse he saldıran ve direnenleri görürlerse he - -

men askeri kuvvetlerle karşı koyacak men askeri kuvvetlerle karşı koyacak - -

lardır. Saldırı ve direnmeyi kökünden yok lardır. Saldırı ve direnmeyi kökünden yok

etmekle yetkili ve yü

etmekle yetkili ve yü - - kümlüdürler. kümlüdürler.

(37)

Madde2 Madde2 - - Ordu ve bağımsız kolordu Ordu ve bağımsız kolordu ve tümen komutanları,askeri ne

ve tümen komutanları,askeri ne - - denlere dayanan ,casusuluk ve denlere dayanan ,casusuluk ve

hainliklerini bölge halkını,tek tek hainliklerini bölge halkını,tek tek

veya toplu olarak memleketin veya toplu olarak memleketin

diğer bölgelerine gönderebilirler ve diğer bölgelerine gönderebilirler ve

oralarda oturtabilirler.

oralarda oturtabilirler.

Madde 3 Madde 3 - - Bu yasa yayınlandığı ta Bu yasa yayınlandığı ta - - rihten itibaren geçerlidir.

rihten itibaren geçerlidir. (27 Ma (27 Ma - - yıs 1915)

yıs 1915)

(38)

Talat Paşa

Talat Paşa

(39)

Sevr ve Lozan’da Ermeniler Sevr ve Lozan’da Ermeniler

Lord Curzon, Nisan 1921'de Lord Lord Curzon, Nisan 1921'de Lord - - lar Kamarasında;

lar Kamarasında; "Kilikya'da ço "Kilikya'da ço - - ğunluk İslamlarda ve Türklerde ğunluk İslamlarda ve Türklerde

olduğundan, Kilikya'nın Türkler olduğundan, Kilikya'nın Türkler ’e ’e

terk edilebileceğini" söylemiştir.

terk edilebileceğini" söylemiştir.

Bu durum Kilikya'daki azınlıklar Bu durum Kilikya'daki azınlıklar

adına Paris Barış Konferansı‘

adına Paris Barış Konferansı‘ nda nda protesto edilmiştir.

protesto edilmiştir.

(40)

Sultan VI.Mehmed Vahideddin

Sultan VI.Mehmed Vahideddin

(41)

Ermeni Çetelerinden toplanan silahlar Ermeni Çetelerinden toplanan silahlar

(42)

26 Mart 1922'de 26 Mart 1922'de İngiltere, Fransa ve İngiltere, Fransa ve İtalya Dışişleri Bakanları, Paris'te bir İtalya Dışişleri Bakanları, Paris'te bir

toplantı yaptılar. Sevr Antlaşması'nın toplantı yaptılar. Sevr Antlaşması'nın Ermenilere tanıdığı haklar kalkmış ve Ermenilere tanıdığı haklar kalkmış ve

bağımsız bir Ermenistan yerine ilk bağımsız bir Ermenistan yerine ilk

defa Londra Konferansı'nda milli bir defa Londra Konferansı'nda milli bir

Ermeni yurdu teşkili projesi ortaya Ermeni yurdu teşkili projesi ortaya atılmıştır. İngiltere, bu milli yurdun atılmıştır. İngiltere, bu milli yurdun

(ocak)

(ocak) Kilikya'da Kilikya'da , Fransızlara göre de , Fransızlara göre de Doğu Anadolu'

Doğu Anadolu' da kurulmasını öner da kurulmasını öner - - miştir.

miştir.

(43)

Ermeni sorunu Lozan'da "Azınlıklar Ermeni sorunu Lozan'da "Azınlıklar Sorunu" arasında görüşülmüştür.

Sorunu" arasında görüşülmüştür.

Azınlıklar için ileri sürülen maddelerin Azınlıklar için ileri sürülen maddelerin

özeti şöyledir:

özeti şöyledir:

a. a. Türkiye'de azınlıklara dil, din ve Türkiye'de azınlıklara dil, din ve benzeri konularda bazı haklar sağlan benzeri konularda bazı haklar sağlan - -

malı ve bu haklar Milletler Cemiyeti malı ve bu haklar Milletler Cemiyeti

tarafından denetlenmeli.

tarafından denetlenmeli.

b. b. Hıristiyanlar askerlik yapmamalı, Hıristiyanlar askerlik yapmamalı, buna karşılık para olarak bedel ver

buna karşılık para olarak bedel ver - - meli. meli.

c. c. Din ve mezhep ayrıcalıklarının ay Din ve mezhep ayrıcalıklarının ay - - nen nen kalmalı.

kalmalı.

(44)

d. d. Azınlıklar için genel af çıkarıl Azınlıklar için genel af çıkarıl - - malı.

malı.

e. e. Seyrüsefer serbestliğinin tanın Seyrüsefer serbestliğinin tanın - - malı.

malı.

f. f. Yerlerinden göç etmiş olan Yerlerinden göç etmiş olan Ermenilerin eski yerlerine

Ermenilerin eski yerlerine tekrar dönmelerine izin

tekrar dönmelerine izin verilmeli.

verilmeli.

g. g. Ermenilere Doğu Anadolu'da Ermenilere Doğu Anadolu'da ve Kilikya'da bir yurt verilmeli.

ve Kilikya'da bir yurt verilmeli.

(45)

Lozan Konferansı'nın 13 Aralık 1922 tarihli toplan Lozan Konferansı'nın 13 Aralık 1922 tarihli toplan - - tısında azınlıkların korunması konusunda İngiliz tısında azınlıkların korunması konusunda İngiliz

delegesi Lord Curzon, yaptığı konuşmada şunları delegesi Lord Curzon, yaptığı konuşmada şunları

söylemiştir:

söylemiştir:

“ “ Şimdi bir Ermeni yurdu kurulması için Şimdi bir Ermeni yurdu kurulması için

gerek Ermeniler ve gerek Ermenileri sevenler gerek Ermeniler ve gerek Ermenileri sevenler tarafından yapılan isteklerden söz edeceğim.

tarafından yapılan isteklerden söz edeceğim.

Ermenilerin ken

Ermenilerin ken - - di topraklarında oturmak iste di topraklarında oturmak iste - - meleri çok doğaldır. Ermenistan Cumhuriyeti meleri çok doğaldır. Ermenistan Cumhuriyeti toprakları, buna yetmez. Bu nedenle Türkiye‘

toprakları, buna yetmez. Bu nedenle Türkiye‘

deki Ermeniler için, ister kuzeydoğu ve ister deki Ermeniler için, ister kuzeydoğu ve ister

Kilikya'nın güneydoğusunda bir arazi verilmesi Kilikya'nın güneydoğusunda bir arazi verilmesi

isteniyor. Durum, bu isteklerin yerine getiril isteniyor. Durum, bu isteklerin yerine getiril - -

mesini evvelkinden daha zor bir hale getirmiş mesini evvelkinden daha zor bir hale getirmiş - -

tir. Fakat biz Türk delegelerinin bu konudaki tir. Fakat biz Türk delegelerinin bu konudaki

görüşlerini öğrenmekle mutlu olacağız."

görüşlerini öğrenmekle mutlu olacağız."

(46)

Türk delegasyon başkanı İsmet İnönü, diğer Türk delegasyon başkanı İsmet İnönü, diğer konular hakkında ayrıntılı belgelere dayanan konular hakkında ayrıntılı belgelere dayanan açıklamalar yaptıktan sonra,

açıklamalar yaptıktan sonra,

Ermenilere gelince Ermenilere gelince ; ; Türkiye'yle Er Türkiye'yle Er - - meni cumhuriyeti arasında yapılan ant meni cumhuriyeti arasında yapılan ant - -

laşmalarla güçlendirilmiş olan ilişkiler, laşmalarla güçlendirilmiş olan ilişkiler,

Ermeni cumhuriyeti hükümeti tarafın Ermeni cumhuriyeti hükümeti tarafın - -

dan yapılacak herhangi bir kuşatma dan yapılacak herhangi bir kuşatma

olanağını ortadan kaldırmıştır. Diğer ta olanağını ortadan kaldırmıştır. Diğer ta - -

raftan Türkiye'de kalmaya karar ver

raftan Türkiye'de kalmaya karar ver - - miş miş olan Ermeniler, iyi vatandaş olarak

olan Ermeniler, iyi vatandaş olarak yaşamanın kesin lüzumunu artık göz yaşamanın kesin lüzumunu artık göz

önünde

önünde bulundurmalıdırlar. bulundurmalıdırlar. ” ” demiştir. demiştir.

(47)

Lozan’dan Günümüze Ermeni Meselesi Lozan’dan Günümüze Ermeni Meselesi

Sovyet Rusya, 2. Dünya Savaşı'ndan sonra Sovyet Rusya, 2. Dünya Savaşı'ndan sonra Ermenilerle ilgili yeni bir politika izlemeye Ermenilerle ilgili yeni bir politika izlemeye

başlamıştır. Bu politikaya göre;

başlamıştır. Bu politikaya göre; Sovyet Erme Sovyet Erme - - nistan Cumhuriyeti'nde toplanmak üzere nistan Cumhuriyeti'nde toplanmak üzere

bütün dünyadaki Ermeniler ayaklandırıla bütün dünyadaki Ermeniler ayaklandırıla - -

cak, Türk düşmanlığı düşüncesi yeniden cak, Türk düşmanlığı düşüncesi yeniden

alevlendirilecek ve böylece Doğu Anadolu alevlendirilecek ve böylece Doğu Anadolu

Rusların eline geçecekti. Bu amaçla yoğun Rusların eline geçecekti. Bu amaçla yoğun

bir propaganda çalışmasına girişilmiş, Sov bir propaganda çalışmasına girişilmiş, Sov - -

yet Rusya rejiminin iyilikleri sayılıp dökül yet Rusya rejiminin iyilikleri sayılıp dökül - -

müş ve Sovyet Ermenistan'ındaki Ermeni müş ve Sovyet Ermenistan'ındaki Ermeni - -

lerin mutluluğu abartılarak yayılmıştır.

lerin mutluluğu abartılarak yayılmıştır.

(48)

Yine aynı amaca uygun olarak, Yine aynı amaca uygun olarak, dışarıdaki

dışarıdaki Ermenileri aldatmak Ermenileri aldatmak için

için bulundukları ülkelere ajan bulundukları ülkelere ajan - - lar gönderilmiş, Ermeni

lar gönderilmiş, Ermeni dernek

dernek - - leri kurulmuştur. leri kurulmuştur.

Ermeni dava

Ermeni dava - - sının bir insanlık sının bir insanlık ve adalet so

ve adalet so - - runu olduğu ileri runu olduğu ileri sürülerek, bü

sürülerek, bü - - yük devletlerden yük devletlerden bu konuda aracı olmaları

bu konuda aracı olmaları istenmiştir.

istenmiştir.

(49)

Bu saldırılarda Bu saldırılarda 42 42 Türk diplomatı ile Türk diplomatı ile birlikte

birlikte 4 4 yabancı hayatını kaybet yabancı hayatını kaybet - - miş,

miş, 15 15 Türk ve Türk ve 66 66 yabancı uyruk yabancı uyruk - - lu şahıs da yaralanmıştır.

lu şahıs da yaralanmıştır. 1984 1984 'ten 'ten sonra Ermeni terörü sahneden

sonra Ermeni terörü sahneden

çekilmiş; yerini, bir süredir işbirliği çekilmiş; yerini, bir süredir işbirliği

içerisinde oldukları bölücü terör içerisinde oldukları bölücü terör

örgütü

örgütü PKK PKK 'ya bırakmıştır. 'ya bırakmıştır.

(50)

- - 21-28 Nisan 1980 tarihini Kızıl 21-28 Nisan 1980 tarihini Kızıl hafta olarak ilan eden PKK ile Er hafta olarak ilan eden PKK ile Er - -

meniler, 24 Nisan tarihini sözde meniler, 24 Nisan tarihini sözde

Ermenilerin katledilme günü ola Ermenilerin katledilme günü ola - -

rak birlikte andılar. 8 Nisan 1980‘

rak birlikte andılar. 8 Nisan 1980‘

de Lübnan'ın Sidon kentinde ortak de Lübnan'ın Sidon kentinde ortak

bir basın toplantısı düzenleyen

bir basın toplantısı düzenleyen PKK PKK ve ASALA

ve ASALA , bu ç , bu ç ı ı kışlarının tepkiyle kışlarının tepkiyle karşılanması üzerine ilişkilerini il karşılanması üzerine ilişkilerini il - -

legal alanda gizli olarak yürütme legal alanda gizli olarak yürütme

kararı aldılar

kararı aldılar . .

(51)

 Bu toplantının ardından 09 Bu toplantının ardından 09 Kasım 1980'de Türkiye'nin Kasım 1980'de Türkiye'nin

Strazburg Başkonsolosluğuna, Strazburg Başkonsolosluğuna,

19 Kasım 1980'de ise THY'nin 19 Kasım 1980'de ise THY'nin

Roma büro

Roma büro - - suna yönelik suna yönelik saldırılar

saldırılar PKK PKK ve ve ASALA ASALA terör terör örgütleri tarafından ortaklaşa örgütleri tarafından ortaklaşa

üstlenildi.

üstlenildi.

(52)

- - 04 Haziran 1993'te Batı Beyrut‘ 04 Haziran 1993'te Batı Beyrut‘

taki PKK merkezinde, Hınçak taki PKK merkezinde, Hınçak

Partisi,

Partisi, ASALA ASALA ve ve PKK PKK 'nın katıldığı 'nın katıldığı bir toplantı gerçekleştirilmiştir. - bir toplantı gerçekleştirilmiştir. -

1984'ten sonra Türkiye'ye yönelik 1984'ten sonra Türkiye'ye yönelik

terör hareketlerini PKK'ya bırakan terör hareketlerini PKK'ya bırakan

Ermeni komiteleri, sözde iddia Ermeni komiteleri, sözde iddia - -

larını Ermeni diasporası larını Ermeni diasporası

aracılığıyla sürdürmeye devam aracılığıyla sürdürmeye devam

etmişlerdir.

etmişlerdir.

(53)

 ABD'nin baz ABD'nin baz ı ı eyaletleri ve eyaletleri ve Ermenileri destekleyen ba

Ermenileri destekleyen ba ş ş ta ta Fransa

Fransa olmak üzere olmak üzere Avrupal Avrupal ı ı ülke ülke parlamentolarından "sözde Ermeni parlamentolarından "sözde Ermeni Soyk Soyk ı ı r r ı ı m m ı ı "n "n ı ı kabul eden yasalar kabul eden yasalar ı ı n n ç ç ı ı kmas kmas ı ı n n ı ı sa sa ğ ğ lam lam ış- ış- lard lard ı ı r. Bu süreç r. Bu süreç

halen devam etmek

halen devam etmek - - tedir. tedir.

(54)

ERMENİ MESELESİ İLE ERMENİ MESELESİ İLE İLGİLİ

İLGİLİ

İDDİALAR İDDİALAR

... VE GERÇEKLER ... VE GERÇEKLER

(55)

SOYKIRIM" TERİMİ NE ANLAMA SOYKIRIM" TERİMİ NE ANLAMA

GELMEKTEDİR?

GELMEKTEDİR?

Soykırım terimi ilk kez, Birleşmiş Soykırım terimi ilk kez, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 9 Aralık Milletler Genel Kurulu’nun 9 Aralık

1948 tarihli kararıyla onaylanıp 1948 tarihli kararıyla onaylanıp 1 Ocak 1951'de yürürlüğe giren 1 Ocak 1951'de yürürlüğe giren

"

" Soykırımın Önlenmesine ve Soykırımın Önlenmesine ve

Cezalandırılmasına ilişkin Sözleş Cezalandırılmasına ilişkin Sözleş - -

me"

me" adlı uluslararası sözleşmede adlı uluslararası sözleşmede kullanılmıştır.

kullanılmıştır.

(56)

Türkiye tarafından da onaylanan sözleşmeye Türkiye tarafından da onaylanan sözleşmeye göre; soykırım suçunun tanımlanması için şu göre; soykırım suçunun tanımlanması için şu

üç unsurun gerçekleşmesi gerekmektedir:

üç unsurun gerçekleşmesi gerekmektedir:

1.1.

Her şeyden önce ulusal, etnik, ırki veya dini Her şeyden önce ulusal, etnik, ırki veya dini bir grup bulunmalıdır.

bir grup bulunmalıdır.

2.2.

Bu grup, sözleşmede sayılan Bu grup, sözleşmede sayılan "grup "grup mensuplarının öldürülmesi"

mensuplarının öldürülmesi" eyleminden eyleminden "bir "bir grubun çocuklarının başka bir gruba zorla

grubun çocuklarının başka bir gruba zorla nakledilmesi"

nakledilmesi" ne kadar uzanan ve ne kadar uzanan ve "grubun "grubun fizik varlığını sona erdirecek yaşama

fizik varlığını sona erdirecek yaşama koşullarına tabi tutulması"

koşullarına tabi tutulması" eylemini de içeren eylemini de içeren bazı muamelelere tabi tutulmalıdır.

bazı muamelelere tabi tutulmalıdır.

3.3.

Söz konusu grubu Söz konusu grubu "kısmen veya tamamen "kısmen veya tamamen yok etme kastı"

yok etme kastı" nın mevcut olması gerekir. nın mevcut olması gerekir.

(57)

TEHCİR SIRASINDA TEHCİR SIRASINDA

GERÇEKTEN 1.5 MİLYON GERÇEKTEN 1.5 MİLYON

ERMENİ Mİ HAYATINI ERMENİ Mİ HAYATINI

KAYBETTİ ? KAYBETTİ ?

(58)

Ermeniler ve Diğer Yabancı Kaynaklara Göre Ermeniler ve Diğer Yabancı Kaynaklara Göre Osmanlı Devleti'nde Ermeni Nüfusu: (1)

Osmanlı Devleti'nde Ermeni Nüfusu: (1)

1917 tarihli İngiliz Salnamesine göre; 1917 tarihli İngiliz Salnamesine göre;

1.056.000 1.056.000

Patrik ORMANYAN'a göre; Patrik ORMANYAN'a göre; 1.579.000 1.579.000

Kevork Aslan'ın "Ermenistan ve Ermeniler Kevork Aslan'ın "Ermenistan ve Ermeniler isimli kitabında

isimli kitabında Anadolu'da Anadolu'da 920.000 920.000

Kilikya (Adana-Sis-Maraş Bölgesi) Kilikya (Adana-Sis-Maraş Bölgesi)

180.000 Osmanlıların diğer bölgelerinde 180.000 Osmanlıların diğer bölgelerinde

700.000 700.000 O O lmak üzere Toplam lmak üzere Toplam

1.800.000 1.800.000

(59)

Alman Papas Johannes LEPSIUS'a Alman Papas Johannes LEPSIUS'a göre;

göre; 1.600.000 1.600.000

Cuinet'e göre; Cuinet'e göre;

1.045.018 1.045.018

Fransız Sarı Kitabına göre; Fransız Sarı Kitabına göre; 1.475.011 1.475.011

BASMACIYAN'a göre: BASMACIYAN'a göre:

2.280.000 2.280.000

Patrik Nerses VARJABEDYAN'a göre; Patrik Nerses VARJABEDYAN'a göre;

1.150.000 1.150.000

Ermeni bulunmaktadır.

Ermeni bulunmaktadır.

(60)

Osmanlı Devleti Resmi Belgelerine Göre Osmanlı Devleti Resmi Belgelerine Göre

Ermeni Nüfusu:

Ermeni Nüfusu:

1893 Nüfus sayımına göre 1893 Nüfus sayımına göre Ermeni nüfusu

Ermeni nüfusu 1.001.465'tir 1.001.465'tir . .

1906 Nüfus sayımına göre 1906 Nüfus sayımına göre Ermeni nüfusu

Ermeni nüfusu 1.120.748'dir. 1.120.748'dir.

1914 Nüfus istatistiğine göre 1914 Nüfus istatistiğine göre Ermeni nüfusu

Ermeni nüfusu 1.221.850'dir. 1.221.850'dir.

(61)

 Yukarıdaki rakamlar dikkate Yukarıdaki rakamlar dikkate alındığında Osmanlı Devleti’

alındığında Osmanlı Devleti’

ndeki Ermeni nüfusunun ndeki Ermeni nüfusunun

yaklaşık

yaklaşık 1.300.000 1.300.000 civarın- civarın- da olduğu söylenebilir.

da olduğu söylenebilir.

(62)

 Sevk ve İskan Kanunu ile S Sevk ve İskan Kanunu ile S evk evk edilen nüfus toplam

edilen nüfus toplam 438.758 438.758 , , Halep’tekilerle bir

Halep’tekilerle bir - - likte iskan likte iskan sahasına varan nüfus ise

sahasına varan nüfus ise 382.148’

382.148’ dir dir . Gö . Gö - - rüldüğü rüldüğü gibi, ikisi arasında

gibi, ikisi arasında 56.610 56.610 kişilik bir fark bulun

kişilik bir fark bulun - - maktadır. maktadır.

(63)

 Göç ettirilenlerle, yeni yerleşim Göç ettirilenlerle, yeni yerleşim bölgelerine varanlar arasındaki bölgelerine varanlar arasındaki bu bu 56.610 56.610 kişilik fark, belgeler kişilik fark, belgeler - -

den elde edilen bilgiye göre, şu den elde edilen bilgiye göre, şu

şekilde ortaya çıkmıştır:

şekilde ortaya çıkmıştır: 500 500 kişi Erzurum-Erzincan arasın kişi Erzurum-Erzincan arasın - - da; da; 2.000 2.000 kişi Urfa Halep ara kişi Urfa Halep ara - -

sındaki Meskene’de;

sındaki Meskene’de;

(64)

2.000 2.000 kişi Mardin civarında eşkıya kişi Mardin civarında eşkıya ve Arap aşiretlerinin saldırısı sonu ve Arap aşiretlerinin saldırısı sonu - -

cu katledilmiş, ayrıca bir o kadar, cu katledilmiş, ayrıca bir o kadar,

yani yaklaşık

yani yaklaşık 5.000 5.000 ve belki de bi ve belki de bi - - raz daha fazla kişi de Dersim böl raz daha fazla kişi de Dersim böl - -

gesinden geçen kafilelere yapılan gesinden geçen kafilelere yapılan

saldırılar sonucu öldürülmüştür

saldırılar sonucu öldürülmüştür . . Bu Bu bilgiler ışığında toplam

bilgiler ışığında toplam 9-10 9-10 bin ki bin ki - - şinin yer değiştirme uygulaması sı şinin yer değiştirme uygulaması sı - -

rasında katledildiği tespit edilmek rasında katledildiği tespit edilmek - -

tedir.

tedir.

(65)

Ayrıca yollarda açlıktan da ölümler ol Ayrıca yollarda açlıktan da ölümler ol - - duğu belgelerden anlaşılmaktadır

duğu belgelerden anlaşılmaktadır . . Bu Bu - - nun dışında tifo, dizanteri gibi hasta

nun dışında tifo, dizanteri gibi hasta - - lıklar ve iklim koşulları sebebiyle de lıklar ve iklim koşulları sebebiyle de

yaklaşık

yaklaşık 25-30 25-30 bin kişinin öldüğü tah bin kişinin öldüğü tah - - min edilmektedir ki, bu şekilde

min edilmektedir ki, bu şekilde 40 bine 40 bine yakın kişi yollarda kaybedilmiştir. Kalan yakın kişi yollarda kaybedilmiştir. Kalan

10-16

10-16 bin kişinin bir kısmı, yola çıkarıl bin kişinin bir kısmı, yola çıkarıl - - mış olmakla birlikte, henüz iskan böl mış olmakla birlikte, henüz iskan böl - -

gesine varmadan yer değiştirmenin gesine varmadan yer değiştirmenin

durdurulması sebebiyle, bulundukları durdurulması sebebiyle, bulundukları

vilayetlerde alıkonulmuştur

vilayetlerde alıkonulmuştur . .

(66)

Başlangıçta 300 bin olan rakam zamanla Başlangıçta 300 bin olan rakam zamanla 1.5 milyona kadar çıkartılmıştır. Bu da

1.5 milyona kadar çıkartılmıştır. Bu da işin zamanla ne kadar abartıldığını gös- işin zamanla ne kadar abartıldığını gös-

teriyor. 300 bin rakamı Ermenilerin isya- teriyor. 300 bin rakamı Ermenilerin isya-

na başladığı 1890 yılından Sevk ve İs- na başladığı 1890 yılından Sevk ve İs-

kan’ın sona erdiği Şubat 1916 yılına ka- kan’ın sona erdiği Şubat 1916 yılına ka-

dar ölen Ermeni sayısı iken ,zamanla dar ölen Ermeni sayısı iken ,zamanla

Tehcir sırasındaki ölen Ermeni sayısına Tehcir sırasındaki ölen Ermeni sayısına

dönüştürülerek dünya kamuoyu yanıltıl- dönüştürülerek dünya kamuoyu yanıltıl-

maya çalışılmıştır. Aynı dönemde ölen maya çalışılmıştır. Aynı dönemde ölen

Türklerin sayısı ise 600 bin ile 1 milyon Türklerin sayısı ise 600 bin ile 1 milyon

arasında değişmektedir.

arasında değişmektedir.

(67)

Bu konuyla ilgili olarak, kimsenin görmek Bu konuyla ilgili olarak, kimsenin görmek istemediği bir gerçek daha vardır:

istemediği bir gerçek daha vardır: O O da ölen da ölen Türklerin sayısıdır. Justin McCarthy bu

Türklerin sayısıdır. Justin McCarthy bu konuda şunları yazmaktadır:

konuda şunları yazmaktadır:

Ölü Ermeni sayısı ele alınırken ölü Ölü Ermeni sayısı ele alınırken ölü Müslüman sayısını da göz önüne

Müslüman sayısını da göz önüne

almalıyız. İstatistikler çoğunun Türk almalıyız. İstatistikler çoğunun Türk

olduğu 2.5 milyon Müslüman'ın da olduğu 2.5 milyon Müslüman'ın da

öldüğünü söylemektedir. Ermenilerin öldüğünü söylemektedir. Ermenilerin

yaşadığı 6 vilayette 1 milyondan fazla yaşadığı 6 vilayette 1 milyondan fazla

Müslüman ölmüştür... Sivas ili savaş Müslüman ölmüştür... Sivas ili savaş

sınırları içinde değildi. Rus ordusu asla sınırları içinde değildi. Rus ordusu asla

bu kadar içeri girmedi. Fakat Sivas'ta bu kadar içeri girmedi. Fakat Sivas'ta

180 bin Müslüman öldü. Aynı şey 180 bin Müslüman öldü. Aynı şey

bütün Anadolu için geçerliydi.”

bütün Anadolu için geçerliydi.”

(68)

24 Nisan 1915 Ermeni Soykırım Günü 24 Nisan 1915 Ermeni Soykırım Günü

müdür?

müdür?

24 Nisan 1915 tarihi 24 Nisan 1915 tarihi , Anadolu'nun hemen her kö , Anadolu'nun hemen her kö - - şesinde başlayan ve İstanbul'da o günün Devlet şesinde başlayan ve İstanbul'da o günün Devlet

Başkanı'na yönelik suikasta kadar uzanan Ermeni Başkanı'na yönelik suikasta kadar uzanan Ermeni

terör ve tedhişine karşı Osmanlı Devleti'nin tutuk terör ve tedhişine karşı Osmanlı Devleti'nin tutuk - -

lamaları başlattığı tarihtir.

lamaları başlattığı tarihtir. Asılsız soykırım iddia Asılsız soykırım iddia - - ları kadar, 24 Nisanın sözde soykırımın baş

ları kadar, 24 Nisanın sözde soykırımın baş - - langıcı olarak ilan edilmesi de tarihi gerçek langıcı olarak ilan edilmesi de tarihi gerçek - -

lerden uzaktır.

lerden uzaktır. 24 Nisan 1915 (11 Nisan 1331) 24 Nisan 1915 (11 Nisan 1331) tarihinde Ermeni Komite Merkezleri'nin kapatılma tarihinde Ermeni Komite Merkezleri'nin kapatılma - -

sını, evraklarına el konulmasını ve elebaşılarının sını, evraklarına el konulmasını ve elebaşılarının

tutuklanmasını öngören ve 14 valilikle 10 muta tutuklanmasını öngören ve 14 valilikle 10 muta - -

sarrıflığa gönderilen genelge (emirname) ile dev sarrıflığa gönderilen genelge (emirname) ile dev - -

let olayları önlemeye çalışmıştır.

let olayları önlemeye çalışmıştır.

(69)

24 Nisan Gününü Soykırım Günü Olarak 24 Nisan Gününü Soykırım Günü Olarak

Kabul Eden Ülkeler Kabul Eden Ülkeler

 Fransa,İtalya,Arjantin,Rusya,Kana- Fransa,İtalya,Arjantin,Rusya,Kana- da,Yunanistan, Vatikan,Uruguay

da,Yunanistan, Vatikan,Uruguay ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi

olmak üzere pek çok ülke ve olmak üzere pek çok ülke ve

A.B.D’nin yirmi yedi eyaleti.

A.B.D’nin yirmi yedi eyaleti.

(70)

Ermeni katliamları ile ilgili Erzurum’da yapılan kazı

Ermeni katliamları ile ilgili Erzurum’da yapılan kazı

(71)

zaman zaman

1 Mart 20021 Mart 2002

AP Ermeni Tezini OnayladıAP Ermeni Tezini Onayladı

Sözde Ermeni soykırımı konusunda 1987 ve 2000 Sözde Ermeni soykırımı konusunda 1987 ve 2000 yıllarında attığı adımlarına dün bir yenisini daha yıllarında attığı adımlarına dün bir yenisini daha ekleyen Avrupa Parlamentosu, Türkiye’ye bu konuda ekleyen Avrupa Parlamentosu, Türkiye’ye bu konuda

“uzlaşma temeli oluşturması” çağrısında bulundu.

“uzlaşma temeli oluşturması” çağrısında bulundu.

Avrupa Parlamentosu, sözde Ermeni soykırımı konusunda Avrupa Parlamentosu, sözde Ermeni soykırımı konusunda 1987 ve 2000’deki adımlarına dün bir yenisini daha

1987 ve 2000’deki adımlarına dün bir yenisini daha

ekleyerek, Türkiye’ye bu konuda “uzlaşma temeli oluşturma”

ekleyerek, Türkiye’ye bu konuda “uzlaşma temeli oluşturma”

çağrısı yaptı. Parlamento tarafından onaylanan Güney çağrısı yaptı. Parlamento tarafından onaylanan Güney

Kafkasya Raporu ve bu rapor bağlamındaki karar tasarısında, Kafkasya Raporu ve bu rapor bağlamındaki karar tasarısında,

‘‘‘‘Türkiye’nin AB adaylığının fırsat bilinmesi ve bu Türkiye’nin AB adaylığının fırsat bilinmesi ve bu ülkeye baskı yapılması

ülkeye baskı yapılması” önerisi de getiriliyor. Avrupa ” önerisi de getiriliyor. Avrupa

Parlamentosu kararlarının yaptırım gücü bulunmuyor; ancak Parlamentosu kararlarının yaptırım gücü bulunmuyor; ancak

belgeleri ve kararları, dünya çapında “

belgeleri ve kararları, dünya çapında “dayanakdayanak” gösteriliyor. ” gösteriliyor.

(72)

Anadolu Ajansı Anadolu Ajansı

24 Nisan 2002 24 Nisan 2002

California'da 'Ermeni tasarısıyla' California'da 'Ermeni tasarısıyla' ilgili yeni yasa

ilgili yeni yasa

ABD'nin California eyaleti yerel ABD'nin California eyaleti yerel

Temsilciler Meclisi, 24 Nisan 2002 Temsilciler Meclisi, 24 Nisan 2002

tarihini, ''1915-1923 Ermeni tarihini, ''1915-1923 Ermeni

soykırımını anma günü'' ilan eden soykırımını anma günü'' ilan eden

bir karar tasarını onayladı.

bir karar tasarını onayladı.

(73)

   

25 Nisan 2002 25 Nisan 2002

Soykırım iddialarına ABD'li profesörden yanıt Soykırım iddialarına ABD'li profesörden yanıt

McCarthy: Asıl suçlu Ermeniler McCarthy: Asıl suçlu Ermeniler

**ABD'li ögretim üyesi Prof. Dr. Justin McCarthy, ilk

**ABD'li ögretim üyesi Prof. Dr. Justin McCarthy, ilk kani Ermenilerin

kani Ermenilerin döktügünü belirterek Türklerin döktügünü belirterek Türklerin Ermeni saldirilarina yanit verdigini

Ermeni saldirilarina yanit verdigini söyledi. Karsilikli söyledi. Karsilikli mücadelede hem masum Türklerin hem de masum mücadelede hem masum Türklerin hem de masum

Ermenilerin zarar gördügünü vurgulayan McCarthy, Ermenilerin zarar gördügünü vurgulayan McCarthy,

''Bu savasi baslatan

''Bu savasi baslatan Ermeni isyanidir. Suç onlarin Ermeni isyanidir. Suç onlarin suçudur'' dedi. McCarty Atatürk'ün

suçudur'' dedi. McCarty Atatürk'ün Ermenilere hiçbir Ermenilere hiçbir zaman kin gütmediginin altini da çizerek onun

zaman kin gütmediginin altini da çizerek onun fikirlerinin iyi alg

fikirlerinin iyi alg ı ı lanmasi gerektigini söyledi. lanmasi gerektigini söyledi.

(74)

Soykırım Sergisini Avrupa Soykırım Sergisini Avrupa Parlamentosu reddetti

Parlamentosu reddetti

Ermeni lobisinin Avrupa Ermeni lobisinin Avrupa

Parlamentosu’nda “soykırım” sergisi Parlamentosu’nda “soykırım” sergisi

açma isteğini AP reddetti.

açma isteğini AP reddetti.

12.05.2003-Zaman 12.05.2003-Zaman

(75)

II. MESROB II. MESROB

( ERMENİ PATRİĞİ) ( ERMENİ PATRİĞİ)

22 Mayıs 1999 günü Hilton Oteli’nde 22 Mayıs 1999 günü Hilton Oteli’nde düzenlenen resepsiyonda konuşan düzenlenen resepsiyonda konuşan

Ermeni Patriği II. Mesrob, şunları söy Ermeni Patriği II. Mesrob, şunları söy - -

lemiştir:

lemiştir:

"3. Binyılın eşiğindeyiz. İnsanlık tari "3. Binyılın eşiğindeyiz. İnsanlık tari - - hinde yeni bir dönemin başlangıcını hinde yeni bir dönemin başlangıcını

kutlamaya hazırlanıyoruz. Bunun hepi kutlamaya hazırlanıyoruz. Bunun hepi - -

miz için büyük fırsat olduğunu düşünü miz için büyük fırsat olduğunu düşünü - -

yorum. Geleceğimizi kıtaların, kültür yorum. Geleceğimizi kıtaların, kültür - -

lerin ve halkların birlikteliği düşüyle lerin ve halkların birlikteliği düşüyle

tayin etme fırsatı...

tayin etme fırsatı...

(76)

İnsan hayatına, kişisel hak ve özgürlüklere İnsan hayatına, kişisel hak ve özgürlüklere saygı, adil ve her türlü şiddetten uzak bir saygı, adil ve her türlü şiddetten uzak bir

dünya hepimizin ortak özlemi.

dünya hepimizin ortak özlemi.

Önümüzdeki bu dönüm noktası yalnızca Önümüzdeki bu dönüm noktası yalnızca

eşsiz bir fırsat değil, aynı zamanda çetin bir eşsiz bir fırsat değil, aynı zamanda çetin bir

sınav sunuyor bizlere. Geride bırakmaya sınav sunuyor bizlere. Geride bırakmaya

hazırlandığımız 2. Binyıl trajik olaylarla hazırlandığımız 2. Binyıl trajik olaylarla

doluydu.

doluydu.

Yine de geride bıraktıklarımız arasında hep Yine de geride bıraktıklarımız arasında hep saygıyla yad edeceğimiz, önümüzdeki bin saygıyla yad edeceğimiz, önümüzdeki bin

yıllarda da sevinçle kutlayacağımız nice yıllarda da sevinçle kutlayacağımız nice

olaylar yok değil.

olaylar yok değil.

Tıpkı bugün kutladığımız gibi... Tıpkı bugün kutladığımız gibi...

(77)

Tarihte bir dine mensup bir hüküm Tarihte bir dine mensup bir hüküm - -

darın başka bir dinin üyeleri için ruhani darın başka bir dinin üyeleri için ruhani

riyaset makamı tesis etmesi, ne Fatih‘

riyaset makamı tesis etmesi, ne Fatih‘

ten önce, ne de sonra görüldü.

ten önce, ne de sonra görüldü.

Yeni bir bin yıla girerken dünyada ya Yeni bir bin yıla girerken dünyada ya - - şanan gerginlikleri, özellikle yakın çev şanan gerginlikleri, özellikle yakın çev - -

remizdeki savaş ortamını göz önünde remizdeki savaş ortamını göz önünde

bulunduracak olursak, 538 yıl önce bulunduracak olursak, 538 yıl önce

gerçekleşen bu olayın değerini, dinler gerçekleşen bu olayın değerini, dinler

ve kültürler arası hoşgörünün önemini, ve kültürler arası hoşgörünün önemini,

sanıyorum daha iyi kavrayabiliriz.

sanıyorum daha iyi kavrayabiliriz.

(78)

İmparatorluk sınırları içindeki Ermeni toplu İmparatorluk sınırları içindeki Ermeni toplu - - munun hayatını onun örf ve adetlerine göre munun hayatını onun örf ve adetlerine göre düzenleyen Fatih Sultan Mehmet'i, onun doğ düzenleyen Fatih Sultan Mehmet'i, onun doğ - -

rultusunda ülkeye hizmet eden devlet adam rultusunda ülkeye hizmet eden devlet adam - -

larını ve 1461'deki ilk İstanbul Ermeni Patriği larını ve 1461'deki ilk İstanbul Ermeni Patriği Bursalı Hovagim'den başlayarak bu makama Bursalı Hovagim'den başlayarak bu makama

sadakatle hizmet eden 83 patriğimizi sadakatle hizmet eden 83 patriğimizi

sevgiyle ve minnetle anıyoruz.

sevgiyle ve minnetle anıyoruz.

Biz Türkiye Ermenileri, ülkemizde yaşayan en Biz Türkiye Ermenileri, ülkemizde yaşayan en kalabalık Hıristiyan cemaati olarak 75. yılını kalabalık Hıristiyan cemaati olarak 75. yılını

coşkuyla kutladığımız Türkiye Cumhuriyeti‘

coşkuyla kutladığımız Türkiye Cumhuriyeti‘

nin aydınlık geleceğine tüm kalbimizle ina nin aydınlık geleceğine tüm kalbimizle ina - -

nıyor ve yarınlara ümitle bakıyoruz."

nıyor ve yarınlara ümitle bakıyoruz."

(79)

Ermenilerle Savaş ve Gümrü Antlaşması Ermenilerle Savaş ve Gümrü Antlaşması

Wilson ilkelerine göre Doğu Anadolu’da Wilson ilkelerine göre Doğu Anadolu’da pay almak isteyen Ermeniler,derhal işgal pay almak isteyen Ermeniler,derhal işgal

hareketine girişerek, Gümrü , Açmiyazin, hareketine girişerek, Gümrü , Açmiyazin,

Iğdır bölgelerine ve Arpaçay ile Aras kı Iğdır bölgelerine ve Arpaçay ile Aras kı - -

yılarına kadar gelerek anlatılması güç zu yılarına kadar gelerek anlatılması güç zu - -

lümlere başladılar. Doğu cephesinin ko lümlere başladılar. Doğu cephesinin ko - -

mutanlığını yürüten Kazım Karabekir’in mutanlığını yürüten Kazım Karabekir’in

harakatı ile yenilgiye uğrayan Ermeni- harakatı ile yenilgiye uğrayan Ermeni-

ler,barış istediler.

ler,barış istediler.

Şekil

Updating...

Referanslar

Benzer konular :