DORMANSİ DORMANSİ
Bitkinin bazı organlarındaki fizyolojik etkinliklerine bir süre için minimal düzeyde tutulması haline Dormansi denir
Dormansi durumunda ise dış faktörler yanında iç faktörlerde( embriyonun yeterince gelişmemesi ve
çimlenme için gerekli morfolojik yapıya kavuşmaması vb) çimlenmeyi engellemektedir
Dormansi periyodunun ardından belli koşulların
kazanılması ile fizyolojik işlevler bir patlama şeklinde etkinlik gösterir( Çimlenme, çiçek açma vb.)
. Dormansinin bitmesi içinde dormansinin kırılması terimi kullanılır
Tomurcuk, tohum, yumru ve sporlarda dormansi olur
Tomurcuk dormansisi her zaman yaprakların senesensinden önce gelişir.
Yaprak tomurcukları gibi çiçek tomurcukları da gelişmelerini yaz ortasında tamamlarlar
Odunsu bitkilerin çoğunda dormansi soğuk
uygulaması ile kırılabilir
Tomurcuk dormansisi Tomurcuk dormansisi
Tomurcuk dormansisi, birçok türde soğukla birlikte Tomurcuk dormansisi, birçok türde soğukla birlikte başlasa da, bu olayda gün uzunluğunun etkisi büyüktür başlasa da, bu olayda gün uzunluğunun etkisi büyüktür
Yapılan çalışmalarda kısa gün uygulamasının dormant Yapılan çalışmalarda kısa gün uygulamasının dormant tomurcuk oluşumuna neden olduğu gözlenmiştir.
tomurcuk oluşumuna neden olduğu gözlenmiştir.
Dormant tomurcuklar kısa internodlara ve soğuktan Dormant tomurcuklar kısa internodlara ve soğuktan
koruma görevini üstlenmiş tomurcuk pullarına sahiplerdir.
koruma görevini üstlenmiş tomurcuk pullarına sahiplerdir.
Dormansi durumunun uzun gün uygulamaları ile Dormansi durumunun uzun gün uygulamaları ile kırıldığı gibi, uyartıyı tomurcuk pulları tarafından kırıldığı gibi, uyartıyı tomurcuk pulları tarafından
veya yeterli ışığın girmesi ile alır ayrıca;
veya yeterli ışığın girmesi ile alır ayrıca;
Tomurcuk dormansisi dışarıdan bazı kimyasallar uygulanarak da kırılabilir. 2-kloretanol, etilen,
klorhidrin gibi bazı maddeler
kısa süreli sıcak su uygulaması, duman uygulanması da dormansiyi kırar.
Yine gibberellin uygulaması soğuklamaya
gereksinim duyan birçok bitkideki tohum ve
tomurcuk dormansisini kırar.
Tohum Dormansisi Tohum Dormansisi
Tohum Dormansisi, Tohum testası tıpkı tomurcuk pulları gibi tohumu koruma görevi üstlenmiştir ve içeriye su ve oksijen girişini engeller.
Bazı tohumların testası çimlenme inhibitörleride içerir. Bu durumda dormansi nedeni ile tohum çimlenemez.
Testanın suya impermeabl olması, yapısının çok
sert ve dayanıklı olması, O
2’ ne impermeabl olması, Embriyonun dormansi halinde bulunması ve
çimlenme inhibisyonu nedeni ile dormant halde
kalır.
Skarifikasyon
Sert kabuklu tohumlarda çimlenmeyi çabuklaştırmak için testanın kırılması ve çatlatılması işlemi
yapılır( Skarifikasyon). Örneğin, pamuk ve bazı tropik baklagil tohumlarında asit uygulaması testa mekanik etki yapılarak çimlenme hızlandırılabilir.
Bazı bitkilerin tohumları ise yangından sonra daha iyi çimlenirler.
KAYNAKLAR KAYNAKLAR
Leopold, A.C., Kridemann, P.ELeopold, A.C., Kridemann, P.E., 1975. Plant Growth and ., 1975. Plant Growth and Development. Tata McGraw-HILL Publishing Company Development. Tata McGraw-HILL Publishing Company
LTD. New Delhi.
LTD. New Delhi.
Devlin, R.M., Witham, F.H., Devlin, R.M., Witham, F.H., 1983. Plant Physiology. 1983. Plant Physiology.
Woodsworth. Publishing Company. California.
Woodsworth. Publishing Company. California.
Palavan Ünsal, N., 1982Palavan Ünsal, N., 1982. Bitki Büyüme Maddeleri. . Bitki Büyüme Maddeleri. I.Ü. I.Ü.
Basımevi ve Film Merkezi. İstanbul.
Basımevi ve Film Merkezi. İstanbul.
Özen H.Ç., ONAY A.,1999, Bitki Büyüme ve Gelişme Özen H.Ç., ONAY A.,1999, Bitki Büyüme ve Gelişme Fizyolojisi. Dicle Üniversitesi
Fizyolojisi. Dicle Üniversitesi
Taiz, L., Zeiger, E., Taiz, L., Zeiger, E., 2008. Plant Physiology. The 2008. Plant Physiology. The
Benjamin/Cummins. Publishing Company. Inc. California.
Benjamin/Cummins. Publishing Company. Inc. California.
Kadıoğlu, A. Kadıoğlu, A. 2004. Bitki Fizyolojisi. Esen Ofset 2004. Bitki Fizyolojisi. Esen Ofset Matbaacılık Şti. Trabzon.
Matbaacılık Şti. Trabzon.
