ATEİZM VE ATEİSTİK KANITLAR
• Ateizm: İçeriği ve Kapsamı
• Temel Ateistik Yaklaşımlar ve Delilleri
i. Maddecilik
Ateizm: İçeriği ve Kapsamı
• Ateizm sözcüğü Grekçe’de ‘tanrısız’ anlamına gelen ‘atheos’tan gelmektedir.
• Ateizm kavramı iki farklı bakış açısını ifade etmek için de kullanılır:
Bunlardan ilki Tanrı’nın var olmadığına inanmak (pozitif ateizm), diğeri ise Tanrı’nın var olduğuna inanmamak (negatif ateizm) şeklinde ifade edilebilir.
• Teist bir Tanrı tasavvurunu öngörmeyen deist ve panteist anlayışlar veya Hinduizm ve Budizm gibi dinler ‘teist-olmayan’ şeklinde tarif edilebilirler.
• Ateizmin hedefinde; zorunlu, ezeli, ebedi, her şeyi bilen, her şeye gücü yeten, mutlak iyilik ve irade sahibi, aşkın ve âlemin eşsiz yaratıcısı olan kişisel bir Tanrı bulunmaktadır.
Temel Ateist Yaklaşımlar ve Delilleri
Ateizm, doğa olaylarını doğa üstü varlıkların fiilleriyle açıklamayı reddeden Epikür’e kadar dayanır.
Maddecilik (Materyalizm)
• Her şeyin maddi olduğunu; evrenin ezeli, sonsuz ve dolayısıyla yaratılmamış olduğunu savunan maddecilik ateizmin es eki biçimlerindendir.
• Maddeci anlayış, bütün olguların maddi varlıklar ve onların değişik eylem ve niteliklerine müracaatla açıklanabileceğini savunur. Zihin ile beyni özdeş sayar.
• Lucretius gibi maddeci filozoflar yaratılmamış ve yok edilemez madde anlayışını benimsemişlerdir.
• Genişletilmiş maddecilik, zihinsel olguların/süreçlerin beyinsel süreçlerle özdeş olduğu iddiasını temellendirmenin zorluklarından dolayı; bilincin yaşayan bir beyin olmadan var olamayacağını savunma yoluna gitmiştir.
• Ateizmle Teizm arasındaki temel farklar şunlardır:
i. Ateizm, evreni ezeli ve nihai, açıklanamaz bir varlık görüp, yoktan yaratmayı reddeder; Teizm, evrenin açıklanabilir ve Tanrı tarafından yaratılmış olduğunu savunur,
ii. Ateizm, evrendeki hareketi maddenin bir niteliği olarak görürken, Teizm bu hareketin Tanrı’nın fiillerinin bir sonucu olduğuna inanır.
iii. Ateizm, evrendeki düzeni maddi parçacıkların sonsuz sayıdaki tesadüfi hareketlerine bağlarken; Teizm bu düzenliliğin temelinde her şeyi tasarlayan Tanrı’nın bulunduğunu düşünür.
• Her şeyden önce maddecilik maddenin ezeliliğini ispatla mükelleftir.
Modern bilim evrenin büyük patlama ile ortaya çıktığını ortaya koymaktadır.
Bu da maddenin ezeli olmadığını göstermektedir.
• Zihin-beden özdeşliği kuramının açmazları vardır: zihinsel ve beyinsel süreçler birbirine indirgenebilir nitelikte değildir. Sadece fiziksel niteliklerle varlığı açıklamak mümkün gözükmemektedir.
• Sonuç olarak, zihinsel süreçlerden hareketle beyinsel süreçleri; beyinsel süreçlerden hareketle de zihinsel süreçleri bilememek, her ikisinin de birbirine indirgenemez ve farklı karakterde olduklarının göstergesidir.
