ANKARA, 2016
SAĞLIK SORUNLARI VE
HASTALIKLARIN YÖNETİMİ
Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çevre Sağlığı Daire Başkanlığı
Sağlık Mah. Adnan Saygun Cad. No:55 E Blok Sıhhiye - Çankaya / ANKARA Bakanlık Yayın No: 1035
ISBN : 978-975-590-615-7
Tedavi ve Rehabilite Edici Sağlık Hizmetlerinde Çok Paydaşlı Yaklaşım
CİLT III
Geliştirme Programı
SAĞLIK SORUNLARI VE
HASTALIKLARIN YÖNETİMİ
CİLT III
Tedavi ve Rehabilite Edici Sağlık
Hizmetlerinde Çok Paydaşlı Yaklaşım
Ankara 2016
Baskı: Anıl Matbaacılık Ltd. Şti.
Özveren Sokak No:13/A Kızılay / ANKARA • Tel: 0 312 229 37 41 - 42
Bu yayın, T. C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu (Çevre Sağlığı Daire Başkanlığı) tarafından hazırlanmış ve bastırılmıştır. Her türlü yayın hakkı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu’na aittir. Kaynak gösterilmeden kısmen dahi olsa alıntı yapılamaz, çoğaltılamaz ve yayımlanamaz. Alıntı yapıldığında
“Kitabın adı, T. C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu, Yayın No, basıldığı il ve yayımlandığı tarih”
belirtilmelidir. Ücretsizdir. Parayla satılamaz.
Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Yayın Komisyonu tarafından onay verilmiştir.
BAŞ EDİTÖR
Dr. Mehmet MÜEZZİNOĞLU Sağlık Bakanı
KOORDİNATÖR EDİTÖR Prof. Dr. Eyüp GÜMÜŞ
Müsteşar
EDİTÖRLER Prof. Dr. İrfan ŞENCAN
Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Başkanı Yrd. Doç. Dr. Talat BAHÇEBAŞI
Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Prof. Dr. Süleyman GÖRPELİOĞLU
Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Prof. Dr. Murat TOPBAŞ
Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Uzm. Dr. Hasan IRMAK
Sağlık Bakanlığı Bakan Müşaviri Dr. Kamil TÜRKMEN
Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Başkan Yardımcısı Dr. Hüseyin İLTER
Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çevre Sağlığı Daire Başkanı Uzm. Dr. Derya ÇAMUR
Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çevre Sağlığı Daire Başkanlığı
PROGRAM KOORDİNATÖRLERİ Yrd. Doç. Dr. Talat BAHÇEBAŞI
Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Prof. Dr. Süleyman GÖRPELİOĞLU
Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Prof. Dr. Murat TOPBAŞ
Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Uzm. Dr. Hasan IRMAK
Sağlık Bakanlığı Bakan Müşaviri Dr. Hüseyin İLTER
Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çevre Sağlığı Daire Başkanı Uzm. Dr. Derya ÇAMUR
Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çevre Sağlığı Daire Başkanlığı
MODERATÖRLER*
Prof. Dr. F. Nur BARAN AKSAKAL
Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Prof. Dr. Ferruh Niyazi AYOĞLU
Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Prof. Dr. Zeynep Aytül ÇAKMAK
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Prof. Dr. Fevziye ÇETİNKAYA
Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Prof. Dr. Nurhan İNCE
İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Prof. Dr. Cemalettin KALYONCU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Prof. Dr. Selma KARABEY
İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Prof. Dr. Nuray ÖZGÜLNAR
İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Prof. Dr. Ersin USKUN
Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı
* Soyadına göre alfabetik olarak sıralanmıştır.
SAĞLIK BAKANLIĞI PROGRAM YÜRÜTME EKİBİ Dr. Kamil TÜRKMEN
Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Başkan Yardımcısı Uzm. Dr. Hasan IRMAK
Sağlık Bakanlığı Bakan Müşaviri Dr. Hüseyin İLTER
Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çevre Sağlığı Daire Başkanı Uzm. Dr. Derya ÇAMUR
Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çevre Sağlığı Daire Başkanlığı Uzm. Dr. Seda USUBÜTÜN
Sağlık Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü Dr. Tacettin KAKİLLİOĞLU
Ankara İl Sağlık Müdürlüğü Dr. Orhan Koray ARBERK Eskişehir Halk Sağlığı Müdürlüğü
Dr. Oya SÖYLEMEZ Bursa Halk Sağlığı Müdürlüğü
Dr. Asuman PAKER Bursa Halk Sağlığı Müdürlüğü
PROJE DOKÜMANTASYON PROGRAMI YAZILIM VE TASARIMI Dr. Levent ALKAN
Düzce Halk Sağlığı Müdürlüğü Murat GÜRSEL
Düzce Halk Sağlığı Müdürlüğü
KALKINMA BAKANLIĞI PROGRAM YÜRÜTME EKİBİ Yılmaz TUNA
Müsteşar Yardımcısı Fatih TÜRKMEN
Sağlık ve Sosyal Güvenlik Dairesi Başkanı Sema YILMAZ
Planlama Uzmanı
DÜZCE ÜNİVERSİTESİ PROGRAM YÜRÜTME EKİBİ Prof. Dr. Funda SİVRİKAYA ŞERİFOĞLU
Rektör
Prof. Dr. Nigar ÇAKAR Rektör Yardımcısı
Yrd. Doç. Dr. Talat BAHÇEBAŞI
Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı
TEŞEKKÜR
Programın planlanması ve geliştirilmesi sürecinde her türlü desteği vermiş olan Sağlık
Eski Bakanı Prof. Dr. Recep AKDAĞ ve Sağlık Bakanlığı Eski Müsteşarı Prof. Dr. Nihat
TOSUN ile Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Eski Başkanları Doç. Dr. Mustafa AKSOY,
Prof. Dr. Turan BUZGAN ve Prof. Dr. Seçil ÖZKAN’a teşekkür ederiz.
İnsana dair her alanda ve her işte, birey ve toplum sağlığını ilgilendiren bir unsur vardır. Bir binanın eşik yüksekliğinden, taşıt ve işyerlerinden çevreye salınan gazlara; gıda ürünlerinden, okul servislerinin niteliğine;
çalışma ortamından, rekreasyon alanlarına kadar hayata dair herayrıntının insan sağlığı üzerine olumlu veya olumsuz etkisi bulunmaktadır. Sağlığa etkisi olan tüm unsurların bütüncül ve çok sektörlü yaklaşımla yeniden ele alınması günümüz toplumlarının öncelikli ilgi ve çalışma alanı haline gelmiştir.
Son yıllarda koruyucu sağlık hizmetlerinin yaygınlaştırılması, bulaşıcı hastalıklarla mücadele edilmesi, ihtiyaç duyulan insan kaynaklarının geliştirilmesi, sağlık tesislerinin kurulması ve işletilmesi konularında Sağlık Bakanlığı’nın planlama, uygulama ve denetim işlevlerinde önemli ilerlemeler kaydedildi. Sağlıkta Dönüşüm Programı çerçevesinde sağlığa erişim ve hizmet kalitesinde kayda değer iyileşmeler oldu.
Bu kapsamda başta aile hekimliği, anne ve çocuk sağlığı, koruyucu sağlık hizmetleri, bulaşıcı hastalıklarla mücadele, hasta hakları, hastane ve hasta yatak sayısı, kurumsal yapılanma veinsan kaynakları olmak üzere pek çok alanda reform niteliğinde gelişmeler sağlandı.
Sağlık alanında gelinen noktadan daha ileriye istikrar ve kararlılıkla yürümek, elde edilen başarı ve kazanımları sürdürmek için bilimin ışığında, birey ve toplum sağlığına etki eden tüm faktörleri göz önünde tutan adımlar atmaya devam etmeliyiz.
Bu amaçla geliştirdiğimiz “Çok Paydaşlı Sağlık Sorumluluğunu Geliştirme Programı” ile sağlık alanında sunulan hizmetleri ülkenin altyapısı, sağlık sistemi ve toplumun gelişme özelliklerini dikkate alarak diğer sektörlerdeki paydaşlarla birlikte yeniden tanımlamayı; insan sağlığına olumsuz olarak etki eden faktörlerin iyileştirilmesi için ihtiyaç duyulan yöntem ve materyalleri sektörel kapsayıcılık içinde belirlemeyi; bu alandaki yetki ve sorumlulukları ortaya koymayı amaçladık.
Yalnızca Sağlık Bakanlığı değil ülkemiz için sağlık alanında topyekûn kalkınma hamlesi olarak değerlendirilebilecek olan bu çalışmanın, sağlıklı, mutlu ve refah içerisinde yaşayacak bir toplumun temel kilometre taşlarından biri olacağını düşünüyorum.
Programın en kısa sürede ve başarıyla uygulanacağına inanıyor; programı kurgulayan, detaylı çalışmalarla uygulanabilir hale getiren ve katkı sağlayan herkese teşekkür ediyorum.
Dr. Mehmet MÜEZZİNOĞLU Sağlık Bakanı
Önsöz
2003 yılından itibaren uygulamaya başlanılan Sağlıkta Dönüşüm Programı ile sağlık hizmetlerinin etkili, verimli ve hakkaniyete uygun şekilde organize edilmesi ve sunulması amaçlanmaktadır. Sağlıkta dönüşüm programıyla aile hekimliği, anne ve çocuk sağlığı, hastane ve hasta yatak sayıları, sağlık personeli, koruyucu sağlık, kurumsal yapılanma, bulaşıcı hastalıklarla mücadele ve hasta hakları olmak üzere pek çok alanda reform niteliğinde gelişmeler sağlanmıştır.Temel sağlık göstergelerinde çok kısa sürede önemli iyileşmeler kaydedilmiş, bebek ve anne ölüm hızları düşürülmüş ve doğumda beklenen yaşam süresi yükselmiştir.
Elde edilen kazanımların korunması ve ileriye götürülmesi de en az bu süreç kadar zorlu olup bir o kadar kararlılık ve istikrar gerektirmektedir. Birey ve toplum sağlığı ile ilgili sorumluluklar yalnızca Sağlık Bakanlığı’nın görev alanıyla sınırlı kalamayacak kadar geniş ve kapsamlıdır. Sağlığın geliştirilmesi ve toplum sağlığının ileri düzeye taşınabilesi için diğer tüm sektörleringörev ve sorumluluklarının da net şekilde tanımlanması gerekmektedir.
Dünya Sağlık Örgütü’nün benimsediği temel sağlık hizmetlerine genel yaklaşım modelinde sağlığın tüm sektörlere entegrasyonu ve tüm sektörler ile ortak politikalar için işbirliği modelleri geliştirilmesi esas alınmaktadır.
Eylül 2011’de Bakü’de toplanan DSÖ Avrupa Bölgesi Toplantısında 2020 Sağlık Hedefleri olarak belirlenen 6 stratejik amaçtan biri, sağlık yönetişiminin iyileştirilmesi, tüm sektörlerdeki kilit aktörler ve karar vericilerin sağlık alanındaki sorumluluklarının ve sağlığın geliştirilmesinde potansiyel rollerinin farkında olmalarının sağlanmasıdır.
Bakanlığımızın 2013-2017 Stratejik Planı’nda yer alan önemli hedeflerden biri, sağlığı tüm politikaların merkezine alarak sağlığın sosyal belirleyicileri konusunda etkili eylemlerde bulunmaktır. Bu hedefe yönelik stratejiler ise “çok sektörlü işbirliği kapsamında sağlığın sosyal belirleyicilerini etkileyen ve sağlıkta hakkaniyeti gözeten politika ve programlar yapmak” ve “yüksek öncelikli alanlarda sektörler arası işbirliğini güçlendirmek”
olarak belirlenmiştir.
Ön çalışmaları 2009 yılı Ağustos ayında başlayan, 2011 yılı Mart ayından itibaren sağlık ve sağlık sektörü dışındaki diğer sektör temsilcilerinin davet edilmesiyle oluşturulan çalıştaylarla hazırlanan Çok Paydaşlı Sağlık Sorumluluğunu Geliştirme Programı bu amaç ve hedefler doğrultusunda geliştirilmiştir. Çalıştaylarda üniversiteler, kamu kurum ve kuruluşları ile sivil toplum kuruluşlarındaki değişik uzmanlık alanlarından yaklaşık 1200 katılımcı yer almıştır. Program iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümü Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesine Çok Paydaşlı Yaklaşım, ikinci bölümü ise Tedavi ve Rehabilite Edici Sağlık Hizmetlerinde Çok Paydaşlı Yaklaşım oluşturmaktadır.
Program ile ülkenin alt yapısı, sağlık sistemi ve toplumun gelişme özelliklerini dikkate alarak koruyucu ve temel sağlık hizmetlerinin diğer sektörlerdeki paydaşlar ile yeniden tanımlanması, sağlık hizmetlerinin durumunun ve ihtiyaçlarının sektörel kapsayıcılık içinde belirlenmesi, paydaşların sağlık hizmetlerinin sunumundaki görev tanımlarının, yetki ve sorumluluklarının tanımlanması, iş akışlarının, kaynaklarının belirlenmesi, sunulan sağlık hizmetlerinin performans ölçütlerinin, bu ölçütlerin izleme değerlendirmesini yapacak paydaşların ve yaptırım yetkisi olan paydaşların belirlemesi hedeflenmektedir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilen 2014-2018 Onuncu Kalkınma Planında yer bulan “Bireylerin bedenen ve ruhen tam bir iyilik halinde olması için koruyucu sağlık hizmetleri, gerek bireye gerekse sosyal, biyolojik ve fiziki çevreye yönelik çok sektörlü bir yaklaşımla geliştirilecektir” ifadesi ile geliştirilen programın bir devlet politikası haline getirilmesi konusunda önemli bir adım atılmıştır.
Programın uygulama aşaması 23 Aralık 2014 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe girmiş olan Başbakanlık
Genelgesi ile başlamıştır.
Yrd. Doç. Dr. Talat BAHÇEBAŞI Program Koordinatörü
Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı (20 Haziran 1962 - 25 Ağustos 2013)
“Bu programı hayal eden, bilimsel altyapısını oluşturan, tarafları ikna ederek çalışmaları
başlatan, tüm süreç boyunca büyük bir özveri, azim, heves ve üretkenlikle çalışan, her bir
adım ilerlemede gözlerinde ışıltılar oluşan, halk sağlığı alanında hem bir akademisyen, hem
de bir saha çalışanı olan Dr. Talat Bahçebaşı’yı sevgi, saygı, özlem ve minnetle anıyoruz.”
1. AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI SORUNLARININ YÖNETİMİ... 21
I. Yönetici Özeti... 23
II. Giriş... 24
III. Durum Analizi... 25
IV. Geleceğe Yönelik Stratejiler... 30
V. Sonuç ve Genel Değerlendirme... 33
VI. Yararlanılan Kaynaklar... 35
2. ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARININ YÖNETİMİ... 37
I. Yönetici Özeti... 39
II. Giriş... 40
III. Durum Analizi... 42
IV. Geleceğe Yönelik Stratejiler... 56
V. Sonuç ve Genel Değerlendirme... 58
VI. Yararlanılan Kaynaklar... 59
3. DERMATOLOJİK SORUNLARININ YÖNETİMİ... 61
I. Yönetici Özeti... 63
II. Giriş... 64
III. Durum Analizi... 69
IV. Geleceğe Yönelik Stratejiler... 93
V. Sonuç ve Genel Değerlendirme... 95
VI. Yararlanılan Kaynaklar... 97
4. ENDOKRİN SİSTEMLE İLGİLİ SORUNLARIN YÖNETİMİ... 101
I. Yönetici Özeti... 103
II. Giriş... 105
III. Durum Analizi... 110
IV. Geleceğe Yönelik Stratejiler... 128
V. Sonuç ve Genel Değerlendirme... 129
VI. Yararlanılan Kaynaklar... 130
5. ENFEKSİYON HASTALIKLARININ YÖNETİMİ... 133
I. Yönetici Özeti... 135
II. Giriş... 137
III. Durum Analizi... 139
IV. Geleceğe Yönelik Stratejiler... 148
V. Sonuç ve Genel Değerlendirme... 150
VI. Yararlanılan Kaynaklar... 151
6. GENİTOÜRİNER SİSTEM SORUNLARININ YÖNETİMİ... 153
I. Yönetici Özeti... 155
II. Giriş... 158
III. Durum Analizi... 177
IV. Geleceğe Yönelik Stratejiler... 181
V. Sonuç ve Genel Değerlendirme... 183
VI. Yararlanılan Kaynaklar... 184
7. GÖZ SAĞLIĞI SORUNLARININ YÖNETİMİ... 191
I. Yönetici Özeti... 193
II. Giriş... 194
III. Durum Analizi... 196
IV. Geleceğe Yönelik Stratejiler... 223
V. Sonuç ve Genel Değerlendirme... 231
VI. Yararlanılan Kaynaklar... 233
8. HEMATOLOJİK SORUNLARIN YÖNETİMİ... 237
I. Yönetici Özeti... 239
II. Giriş... 240
III. Durum Analizi... 241
IV. Geleceğe Yönelik Stratejiler... 248
V. Sonuç ve Genel Değerlendirme... 250
VI. Yararlanılan Kaynaklar... 251
9. İMMÜNOLOJİK VE ALERJİK SORUNLARIN YÖNETİMİ... 253
I. Yönetici Özeti... 255
II. Giriş... 256
III. Durum Analizi... 257
IV. Geleceğe Yönelik Stratejiler... 267
V. Sonuç ve Genel Değerlendirme... 268
VI. Yararlanılan Kaynaklar... 269
10. KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM İLE İLGİLİ SORUNLARIN YÖNETİMİ 271 I. Yönetici Özeti... 273
II. Giriş... 276
III. Durum Analizi... 277
IV. Geleceğe Yönelik Stratejiler... 291
V. Sonuç ve Genel Değerlendirme... 294
VI. Yararlanılan Kaynaklar... 295
11. KARDİYOVASKÜLER SİSTEMLE İLGİLİ SORUNLARIN YÖNETİMİ... 301
I. Yönetici Özeti... 303
II. Giriş... 304
III. Durum Analizi... 305
IV. Geleceğe Yönelik Stratejiler... 319
V. Sonuç ve Genel Değerlendirme... 320
VI. Yararlanılan Kaynaklar... 321
12. KAS, İSKELET VE BAĞ DOKUSU SORUNLARININ YÖNETİMİ... 323
I. Yönetici Özeti... 325
II. Giriş... 328
III. Durum Analizi... 330
IV. Geleceğe Yönelik Stratejiler... 337
V. Sonuç ve Genel Değerlendirme... 339
VI. Yararlanılan Kaynaklar... 341
13. KULAK BURUN BOĞAZ SORUNLARININ YÖNETİMİ... 347
I. Yönetici Özeti... 349
II. Giriş... 350
III. Durum Analizi... 352
IV. Geleceğe Yönelik Stratejiler... 410
V. Sonuç ve Genel Değerlendirme... 414
VI. Yararlanılan Kaynaklar... 415
14. NÖROLOJİK SİSTEMLE İLGİLİ SORUNLARIN YÖNETİMİ... 423
I. Yönetici Özeti... 425
II. Giriş... 427
III. Durum Analizi... 430
IV. Geleceğe Yönelik Stratejiler... 463
V. Sonuç ve Genel Değerlendirme... 464
VI. Yararlanılan Kaynaklar... 465
15. ONKOLOJİK SORUNLARIN YÖNETİMİ... 469
I. Yönetici Özeti... 471
II. Giriş... 473
III. Durum Analizi... 475
IV. Geleceğe Yönelik Stratejiler... 488
V. Sonuç ve Genel Değerlendirme... 494
VI. Yararlanılan Kaynaklar... 495
16. PSİKİYATRİK SORUNLARIN YÖNETİMİ... 497
I. Yönetici Özeti... 499
II. Giriş... 502
III. Durum Analizi... 503
IV. Geleceğe Yönelik Stratejiler... 520
V. Sonuç ve Genel Değerlendirme... 523
VI. Yararlanılan Kaynaklar... 525
17. SİNDİRİM SİSTEMİ SORUNLARININ YÖNETİMİ... 527
I. Yönetici Özeti... 529
II. Giriş... 530
III. Durum Analizi... 533
IV. Geleceğe Yönelik Stratejiler... 558
V. Sonuç ve Genel Değerlendirme... 560
VI. Yararlanılan Kaynaklar... 561
18. SOLUNUM SİSTEMİ SORUNLARININ YÖNETİMİ... 567
I. Yönetici Özeti... 569
II. Giriş... 572
III. Durum Analizi... 574
IV. Geleceğe Yönelik Stratejiler... 614
V. Sonuç ve Genel Değerlendirme... 616
VI. Yararlanılan Kaynaklar... 618
19. SOSYAL PEDİYATRİ... 627
I. Yönetici Özeti... 629
II. Giriş... 632
III. Durum Analizi... 633
IV. Geleceğe Yönelik Stratejiler... 646
V. Sonuç ve Genel Değerlendirme... 651
VI. Yararlanılan Kaynaklar... 652
20. SPORCU SAĞLIĞI SORUNLARININ YÖNETİMİ... 655
I. Yönetici Özeti... 657
II. Giriş... 659
III. Durum Analizi... 661
IV. Geleceğe Yönelik Stratejiler... 666
V. Sonuç ve Genel Değerlendirme... 667
VI. Yararlanılan Kaynaklar... 668
21. YARALANMALARDA SAĞLIK HİZMETLERİNİN YÖNETİMİ... 671
I. Yönetici Özeti... 673
II. Giriş... 674
III. Durum Analizi... 675
IV. Geleceğe Yönelik Stratejiler... 686
V. Sonuç ve Genel Değerlendirme... 687
VI. Yararlanılan Kaynaklar... 688
22. YAŞLI BAKIMINDA SAĞLIK HİZMETLERİNİN YÖNETİMİ... 689
I. Yönetici Özeti... 691
II. Giriş... 692
III. Durum Analizi... 694
IV. Geleceğe Yönelik Stratejiler... 703
V. Sonuç ve Genel Değerlendirme... 705
VI. Yararlanılan Kaynaklar... 706
23. YOĞUN BAKIM HİZMETLERİNİN YÖNETİMİ... 707
I. Yönetici Özeti... 709
II. Giriş... 711
III. Durum Analizi... 712
IV. Geleceğe Yönelik Stratejiler... 722
V. Sonuç ve Genel Değerlendirme... 724
VI. Yararlanılan Kaynaklar... 726
24. ZEHİRLENMELERDE SAĞLIK HİZMETLERİNİN YÖNETİMİ... 727
I. Yönetici Özeti... 729
II. Giriş... 730
III. Durum Analizi... 733
IV. Geleceğe Yönelik Stratejiler... 774
V. Sonuç ve Genel Değerlendirme... 776
VI. Yararlanılan Kaynaklar... 777
CİLT III. AMACA YÖNELİK EYLEMLER
5. YENİ TANI KONULANLARDA AYAKTAN TEDAVİ ...1509
6. YENİ TANI KONULANLARDA YATARAK TEDAVİ...1701
7. HASTALIĞA BAĞLI KOMPLİKASYONLARIN ERKEN TANISI, MÜDAHALE VE İZLEM ...1823
8. HATALIĞA BAĞLI KOMPLİKASYONLARDA REHABİLİTASYON...1917
9. HASTALIKLARDA PALYATİF BAKIM ...2007
10. ACİL MÜDAHALE GEREKEN DURUMLAR ...2051
CİLT II. AMACA YÖNELİK EYLEMLER 1. TOPLUMUN BİLGİLENDİRİLMESİ ...799
2. RİSKLİ GRUPLARIN BİLGİLENDİRİLMESİ VE ÖNLEME ...1101
3. RİSKLİ GRUPLARDA ERKEN TANI ...1239
4. SAĞLIK SORUNLARI VE HASTALIKLARDA TANI ...1373
AYAKTAN TEDAVİ
FAALİYETLER [İNSAN KAYNAKLARI]
Komisyon Hizmet-içi eğitim
İNSAN KAYNAKLARI
KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE
Aile sağlığı merkezleri, toplum sağlığı merkezlerinde diş hekimi görevlendirilmesi. okul diş hekimi kavramının geliştirilmesi.
Aile sağlığı merkezleri, toplum sağlığı merkezleri ve okul diş hekimi performanslarının verimlilik esas alınarak saptanması.
Bu merkezlerdeki diş hekimlerinin klinik verimlilik sonuçlarına bağlı denetimlerin gerçekleştirilmesi ve varsa eksikliklerinin giderilmesi.
Teşhis edilen çürük lezyonlarının en kısa sürede tedavilerinin gerçekleştirilmesi için yeterli hasta - diş hekimi oranın saptanması ve kurumsal düzenlemelerin gerçekleştirilmesi.
Teşhis edilen çürük lezyonlarının en kısa sürede tedavilerinin gerçekleştirilmesi için yeterli miktarda saptanan hasta - diş hekimi oranın klinik verilerle yeterli olup olmadığının tespit edilmesi .
Teşhis edilen çürük lezyonlarının en kısa sürede tedavilerinin gerçekleştirilmesi için yeterli miktarda saptanan hasta - diş hekimi oranın klinik verilerle yeterli olup olmadığının denetlenmesi.
FAALİYETLER [KURUMSAL DÜZENLEME]
Komisyon
FAALİYETLER [MEVZUAT DÜZENLEME]
Çalıştay Komisyon
KURUMSAL DÜZENLEME
KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE
1- İleri madde kaybında dokuların kendini yenileyememesi sonucu yapay materyaller kullanılarak tedavinin gerçekleştirme zorunluluğu 2- İleri tedavi uygulamalarının komplike ve giderlerinin yüksek olması
3- İleri çürük lezyonları ve buna bağlı hastanın fonksiyon, fonasyon ve estetik ve doku uyumu kayıplarını olması sonucu yaşam kalitesinin bozulması
SORUMLU (YÖNETİCİ) KURULUŞ T.C. Sağlık Bakanlığı İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURULUŞLAR
• Askeri Sağlık Kuruluşları • Diş Hekimliği Fakülteleri • Serbest Hekim
Ağız ve Diş Hastalıkları
Diş Dokularının Çürük İçeren Madde Kayıpları HEDEF
Bireylerde çürük lezyonlarının erken teşhisini takiben tedavilerinin daha ileri doku kayıplarına neden olmadan gerçekleştirilmesi
SORUNLAR
MEVZUAT DÜZENLEME
KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE
Periyodik ağız diş sağlığı kontrollerini gerçekleştirmeyen bireylerin ileride tedavi gereksinimi olduğunda sağlık hizmetinden ne şekilde yararlanıp yararlanamayacağı konusunda mevzuatın düzenlenmesi.
Periyodik ağız diş sağlığı kontrollerini gerçekleştirmeyen bireylerin, ileride sağlık hizmeti gerektiğinde geçici süreyle sağlık hizmetinden devlet güvencesi yerine kendi imkanlarıyla yararlanması konusunda mevzuatın düzenlenmesi.
Periyodik ağız diş sağlığı kontrollerini gerçekleştirmeyen bireylerin ileride sağlık hizmetinden yararlanması gerektiğinde belirli süreyle sağlık hizmetinden yararlanamayacağı konusunda mevzuatın düzenlenmesi.
Bireylerde mevcut çürüklerin tanısını takiben gerekli tedavileri yapar.
• Olayla Karşılaştığında
NASIL YAPAR ? NİÇİN YAPAR ?
Güncel çürük tanı yöntemleriyle teşhis edilen çürük lezyonlarını güncel tedavi gereç ve yöntemlerini kullanarak tedavi eder.
Çürük lezyonlarının tanısının gerçekleştirilmesi ile daha ileri ve karmaşık tedavi işlemlerinin ve diş kayıplarının engellenmesi için.
HİZMET SUNULAN YER İLİŞKİLİ UZMANLIK ALANLARI
• Çalışma Alanı • ASM/TSM
• Hastane (2. ve 3. Basamak) • Diş Hekimliği Fakülteleri
• Ağız Diş ve Çene Radyolojisi • Çocuk Diş Hekimliği • Endodonti • Restoratif Diş Tedavisi
NE YAPAR ? NE ZAMAN YAPAR ?
FAALİYETLER [İNSAN KAYNAKLARI]
Komisyon Hizmet-içi eğitim
İNSAN KAYNAKLARI
KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE
Toplumdaki tüm bireylerin rutin olarak 6 ayda bir periyodik olarak periodontal muayene ve tedavilerin yapılması için yeterli sayıda ve etkinlikte diş hekimi, uzman diş hekim ve yardımcı personelin yetiştirilmesi.
Yetiştirilen personelin tüm ağız diş sağlığı merkezlerinde istihdamının sağlanması.
İstihdam edilen personelin etkinliğinin ve verimliliğinin değerlendirilmesi.
Toplumdaki tüm bireylerin rutin olarak 6 ayda bir periyodik olarak periodontal muayene ve tedavilerin yapılması için gerekli kurumsal düzenlemelerin gerçekleştirilmesi.
Oluşturulan düzenlemelere işlerlik kazandırılması ve denetlenmesi.
İşlerlik kazandırılan düzenlemelerin idamesinin sağlanması.
FAALİYETLER [KURUMSAL DÜZENLEME]
Komisyon Komisyon
KURUMSAL DÜZENLEME
KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE
Toplumdaki tüm bireylerin rutin olarak 6 ayda bir periyodik olarak periodontal muayene ve tedavilerin yapılması için gerekli mevzuatın hazırlanması.
Oluşturulan mevzuata işlevlik kazandırılması ve denetlenmesi. İşlevlik kazandırılan mevzuatın idamesinin sağlanması.
FAALİYETLER [MEVZUAT DÜZENLEME]
Çalıştay
Periodontal faz I tedaviler ( diş taşı temizliği ve kök yüzey düzleştirmesi) uygulanır.
Periodontal hastalık teşhisi konmuş bireylerde ağız hijyenini sağlamak ve destek dokuların sağılığının kalıcı olabilmesi için.
MEVZUAT DÜZENLEME
KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE
NE YAPAR ? NE ZAMAN YAPAR ?
Periodontal hastalık teşhisi konmuş bireylerde ağız hijyenini sağlamak ve destek dokuların sağlığının kalıcı olabilmesi için gerekli tedavileri uygular.
• Olayla Karşılaştığında
NASIL YAPAR ? NİÇİN YAPAR ?
İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURULUŞLAR
• Diş Hekimliği Fakülteleri • Serbest HekimHİZMET SUNULAN YER İLİŞKİLİ UZMANLIK ALANLARI
• Çalışma Alanı • Hastane (2. ve 3. Basamak) • Diş Hekimliği Fakülteleri
• Ağız Diş ve Çene Radyolojisi • Periodontoloji
HEDEF
Periodontal hastalık teşhisi konan bireylerde sert ve yumuşak diş destek dokularının kalıcı sağılığının temin edilerek daha ileri ve maliyetli tedavilere olan gereksinimin engellenmesi
SORUNLAR
Ağız hijyeni yetersiz olan ve diş destek doku sağlığını yitirmiş bireylerde, doku yıkımı ilerleyerek diş kayıplarına neden olur.
SORUMLU (YÖNETİCİ) KURULUŞ T.C. Sağlık Bakanlığı
Ağız ve Diş Hastalıkları
Diş Destek Doku Hastalıkları
İNSAN KAYNAKLARI
KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE
Ağız-diş sağlığı hizmeti veren sağlık kuruluşlarında toplumun tüm bireylerin eşit ve kaliteli sağlık hizmeti alabilmeleri amacı ile yeterli sayıda diş hekimi, ilgili alanlarda uzman diş hekimleri
Ağız-diş sağlığı hizmeti veren sağlık kuruluşlarında görev yapan diş hekimi, uzman diş hekimi ve yardımcı personelin yeterliliğinin ihtiyaçlar dahilinde gözden geçirilmesi
İlgili kuruluşlarda çalışan diş hekimi, uzman diş hekimi ve yardımcı personelin orta vadede gözden geçirilen ihtiyaçlar dahilinde takviyesi
Erken süt ve daimi diş kayıplarında gerekli tedavi protokollerini uygulayacak yeterli sayıda diş hekimi ve ilgili alanlarda uzman diş hekimlerinin toplumun tüm bireylerinin bu hizmetlerden eşit oranda faydalanabilmesi amacı ile ağız-diş sağlığı hizmeti veren tüm sağlık kuruluşlarında istihdamı ile ilgili kurumsal düzenlemelerin yapılması
Kısa vadede yapılan kurumsal düzenlemelerin işlerliğinin kontrolü
Orta vadede işlerliği kontrol edilen kurumsal düzenlemelerin tespit edilen ihtiyaçlar dahilinde yeniden gözden geçirilerek güncellenmesi ve devamlılığının sağlanması
FAALİYETLER [KURUMSAL DÜZENLEME]
Komisyon Komisyon
KURUMSAL DÜZENLEME
KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE
Süt ve daimi dişlerin erken kayıplarında yapılacak tedavi seçeneklerinin sosyal güvenlik Kurumu tarafından yapılacak ödemeleri ile ilgili mevzuat düzenlemelerinin gerçekleştirilmesi
Kısa vadede erken süt ve daimi diş kayıplarının tedavi seçeneklerinin sosyal güvenlik Kurumu tarafından yapılan ödemeleri ile ilgili yapılan mevzuat değişikliklerinin işlerliğinin kontrolü
Orta vadede işlerliği kontrol edilen mevzuat değişikliklerinin ihtiyaçlar doğrultusunda güncellenmesi ve devamlılığının sağlanması
FAALİYETLER [MEVZUAT DÜZENLEME]
Çalıştay
1- Erken süt dişi kayıplarında yer tutucu uygular.
2- Süt ve daimi dişlerin erken kaybına bağlı meydana gelen arklar arası düzensizlikleri ortadan kaldırmak için gerekli ortodontik tedaviyi uygular.
3- Daimi dişlerin erken kaybına bağlı meydana gelen okluzyondaki düzensizlikleri ortadan kaldırmak için gerekli ortodontik, cerrahi ve/veya protetik tedavileri uygular.
Süt ve daimi dişlerin kaybına bağlı meydana gelen fonasyon, fonksiyon, estetik ve doku uyumu kayıplarına bağlı sorunları ortadan kaldırmak için
MEVZUAT DÜZENLEME
KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE
NE YAPAR ? NE ZAMAN YAPAR ?
Süt ve daimi dişlerin kaybına bağlı meydana gelen fonasyon, fonksiyon, estetik ve doku uyumu kayıplarına bağlı sorunları ortadan kaldırır.
• Olayla Karşılaştığında
NASIL YAPAR ? NİÇİN YAPAR ?
İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURULUŞLAR
• Askeri Sağlık Kuruluşları • Diş Hekimliği Fakülteleri • İl Sağlık Müdürlüğü • Özel Sağlık Kuruluşları • Özel Sağlık Sigortaları • Serbest Hekim • SGK
• Türk Diş Hekimleri Birliği • Türkiye Halk Sağlığı Kurumu • Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu • Üniversiteler
HİZMET SUNULAN YER İLİŞKİLİ UZMANLIK ALANLARI
• Çalışma Alanı • ASM/TSM
• Hastane (2. ve 3. Basamak)
• Ağız Diş ve Çene Radyolojisi • Ağız Diş ve Çene Cerrahisi • Anesteziyoloji ve Reanimasyon • Çocuk Diş Hekimliği • Ortodonti • Periodontoloji • Protetik Diş Tedavisi • Restoratif Diş Tedavisi
HEDEF
Süt ve daimi dişlerin kaybına bağlı oluşan olumsuz fonasyon, fonksiyon ve estetiğe bağlı sorunların ayaktan tedavi ile giderilmesi.
SORUNLAR
1- Diş kaybı normal okluzyonu bozar.
2- Fonasyon, fonksiyon, estetik ve doku uyumu bozulur.
3- Çiğneme etkinliğinin bozulması sindirim sistemi bozukluklarına neden olur.
4- Çürük riski artar.
5- Diş destek dokularında kayba neden olur.
6- Diş destek dokularında meydana gelen kayıp, yapılacak olan cerrahi ve/veya protetik uygulamaları güçleştirir, maliyeti daha yüksek ve komplike tedavilere gereksinimi arttırır.
SORUMLU (YÖNETİCİ) KURULUŞ T.C. Sağlık Bakanlığı
Ağız ve Diş Hastalıkları
Diş Kayıpları
FAALİYETLER [İNSAN KAYNAKLARI]
Komisyon Hizmet-içi eğitim
İNSAN KAYNAKLARI
KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE
Tedavi gerekliliklerini ortaya koyacak ilgili uzman diş hekimlerinin tedaviyi gerçekleştirecek sağlık kuruluşlarında istihdamı ve uluslararası kabul gören tedavi ihtiyacı indeksleri ile ilgili mesleki yeterliliklerinin değerlendirilmesi, gereği hallerde hizmet içi eğitim faaliyetleri ile desteklenmesi
Tedavi işlemlerini özel ve/veya kamuya bağlı sağlık kuruluşlarında gerçekleştirecek hekimlerin sayısal ve/veya mesleki yeterliliklerinin değerlendirilerek gereği hallerde sayısal eksikliklerin düzenlemelerle, mesleki yetersizliklerin ise hizmet içi eğitim ve/veya yaşam boyu eğitim seminerleri ile desteklenmesi
Tedavi işlemlerini özel ve/veya kamuya bağlı sağlık kuruluşlarında gerçekleştirecek hekimlerin sayısal ve/veya mesleki yeterliliklerinin değerlendirilerek gereği hallerde sayısal eksikliklerin düzenlemelerle, mesleki yetersizliklerin ise hizmet içi eğitim ve/veya yaşam boyu eğitim seminerleri ile desteklenmesi
Tedavi gereklilikleri uluslararası kabul gören tedavi ihtiyacı indeksleri (ICON veya IOTN) ile belirlenen hastaların tedavi masraflarının sosyal güvenlik Kurumu tarafından kamuya bağlı sağlık kuruluşları ile Diş Hekimliği Fakültelerinde yaş sınırı olmaksızın karşılanması, tedavi için sosyal güvenlik Kurumu tarafından ödenen bedellerin arttırılması ile ilgili kurumsal düzenlemelerinin yapılması
Tedavi gereklilikleri uluslararası kabul gören tedavi ihtiyacı indeksleri (ICON veya IOTN) ile belirlenen vakaların tedavi masraflarının sosyal güvenlik Kurumu tarafından kamuya bağlı sağlık kuruluşları, Diş Hekimliği Fakültelerinde veya bir orTODonti uzmanı tarafından özel sağlık kuruluşlarında yaş sınırı olmaksızın karşılanması ile ilgili kurumsal düzenlemelerinin yapılması
Gerçekleştirilmesi öngörülen kurumsal düzenlemelerin işlerliğinin kontrolü ve gerekli hallerde güncelleştirmeler ile devamlılığının sağlanması
FAALİYETLER [KURUMSAL DÜZENLEME]
Komisyon Komisyon
KURUMSAL DÜZENLEME
KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE
Tedavi gerekliliklerinin uluslararası kabul gören tedavi ihtiyacı indeksleri (ICON veya IOTN) ile belirlenmesi ve tedavi gereksinimi ihtiyacı belirlenen vakaların tedavi masraflarının sosyal güvenlik Kurumu tarafından kamuya bağlı sağlık kuruluşları ile Diş Hekimliği Fakültelerinde yaş sınırı olmaksızın karşılanması, tedavi için sosyal güvenlik Kurumu tarafından ödenen bedellerin arttırılması ile ilgili mevzuat düzenlemelerinin yapılması
Tedavi gerekliliklerinin uluslararası kabul gören tedavi ihtiyacı indeksleri (ICON veya IOTN) ile belirlenmesi ve tedavi gereksinimi ihtiyacı belirlenen vakaların tedavi masraflarının sosyal güvenlik Kurumu tarafından kamuya bağlı sağlık kuruluşları, Diş Hekimliği Fakültelerinde veya bir orTODonti uzmanı tarafından özel sağlık kuruluşlarında yaş sınırı olmaksızın karşılanması ile ilgili mevzuat düzenlemelerinin yapılması
Kısa ve orta vadede belirlenen mevzuat değişikliklerinin işlerliğinin kontrolü
FAALİYETLER [MEVZUAT DÜZENLEME]
Çalıştay
Diş, çene ve yüz anomalileri ve buna bağlı oluşabilecek sorunları ilgili uzmanlık dallarının iş birliği ile tedavi eder
Diş, çene ve yüz anomalileri ve buna bağlı oluşabilecek sorunları klinik olarak tedavi etmek için
MEVZUAT DÜZENLEME
KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE
NE YAPAR ? NE ZAMAN YAPAR ?
Bireyin fonksiyon, fonasyon ve estetiğini etkileyen önemli bir problem olan diş ve çene anomalilerin tedavisini gerçekleştirecek uzman diş hekimlerinin sayılarını arttırarak, bireylerin ilgili sağlık kuruluşlarında bu tedavi hizmetlerine daha kolay ulaşmalarını ve sosyal güvenlik kapsamında bu hizmetten faydalanabilmelerini sağlar.
• Olayla Karşılaştığında
NASIL YAPAR ? NİÇİN YAPAR ?
İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURULUŞLAR
• Aile Sağlığı Merkezleri • Diş Hekimliği Fakülteleri • Özel Sağlık Kuruluşları • Özel Sağlık Sigortaları • SGK
• Tıp Fakülteleri • Türk Diş Hekimleri Birliği
HİZMET SUNULAN YER İLİŞKİLİ UZMANLIK ALANLARI
• Hastane (2. ve 3. Basamak) • Diş Hekimliği Fakülteleri
• Ağız Diş ve Çene Radyolojisi • Ağız Diş ve Çene Cerrahisi • Anesteziyoloji ve Reanimasyon • Çocuk Diş Hekimliği
• Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları • Kulak Burun Boğaz Hastalıkları • Ortodonti
• Periodontoloji
• Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi • Protetik Diş Tedavisi
• Psikolog
• Restoratif Diş Tedavisi • Ruh Sağlığı ve Hastalıkları
HEDEF
Diş, çene ve yüz anomalileri ve buna bağlı oluşabilecek sorunların klinik olarak tedavi edilmesi ile daha ileri komplikasyonların önüne geçilmesi.
SORUNLAR
1- Diş ve çene anomalileri ilerlediğinde daha karmaşık ve yüksek maliyetli tedavilere gereksinim ortaya çıkabilir.
2- Diş ve çene anomalileri diş destek dokularında kayıplar ve diş çürüklerine neden olabilir.
3- Diş ve çene anomalileri estetik, fonasyon, fonksiyon ve doku uyumunun bozulmasına neden olabilir.
4- Diş, çene ve yüz anomalileri bireyin psikolojisini olumsuz etkileyebilir.
SORUMLU (YÖNETİCİ) KURULUŞ T.C. Sağlık Bakanlığı
Ağız ve Diş Hastalıkları
Diş ve Çene Anomalileri
FAALİYETLER [İNSAN KAYNAKLARI]
Teknisyen yetiştiren okulların kurulması
İNSAN KAYNAKLARI
KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE
Protezi yapan yardımcı elemanların yetiştirilmesi için teknisyen okullarının sayısının arttırılması.
Tüm ağız diş sağlığı merkezlerinde eğitimli diş teknisyenlerinin istihdamının sağlanması.
İstihdam edilen personelin idamesinin sağlanması.
Protezi yapan yardımcı elemanların istihdamı için ağız diş sağlığı merkezlerinde alt yapımının oluşturulması.
Oluşturulan alt yapının tüm ağız diş sağlığı merkezlerinde işlerlik kazanmasının sağlanması.
Oluşturulan alt yapının idamesinin sağlanması.
FAALİYETLER [KURUMSAL DÜZENLEME]
YÖK ile temasa geçerek teknisyen okullarının açılması Komisyon
KURUMSAL DÜZENLEME
KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE
Protez yapımında kullanılacak materyallerin dünya standartlarında uygun olması ve yapılan protezlerin hangi sürede ne şekilde yapılacağı ile ilgili mevzuatların yeniden gözden geçirilmesi.
Düzenlenmesi yapılan mevzuata işlerlik sağlanması. Mevzutın idamesinin sağlanması.
FAALİYETLER [MEVZUAT DÜZENLEME]
Çalıştay
1- Sınırlı sayıda diş eksikliğinde kron-köprü protezleri, 2- Fazla sayıda diş eksikliğinde hareketli bölümlü protezler, 3- Tam dişsiz vakalarda hareketli tam protez, implant destekli sabit protez veya implant destekli hareketli protezler, 4- İleri derecede; diş ve destek doku kaybı ile beraber çevre dokuları da kapsayan defektlerde çene yüz protezleri uygular.
1- Sınırlı sayıda diş eksikliğinde fonasyon, fonksiyon, estetik ve doku uyumunun iadesi için, 2- Fazla sayıda diş eksikliğinde oluşan fonasyon, fonksiyon, estetik ve doku uyumunun iadesi için, 3- Tam dişsiz vakalarda fonasyon, fonksiyon, estetik ve doku uyumunun iadesi için,
4- İleri derecede; diş ve destek doku kaybı ile beraber çevre dokuları da kapsayan defektlerde fonasyon, fonksiyon, estetik ve doku uyumunun iadesi için
MEVZUAT DÜZENLEME
KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE
NE YAPAR ? NE ZAMAN YAPAR ?
Diş ve destek diş doku eksikliklerini sabit ve/veya hareketli protezlerle rehabilite eder.
• Olayla Karşılaştığında
NASIL YAPAR ? NİÇİN YAPAR ?
İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURULUŞLAR
• Diş Hekimliği Fakülteleri • Özel Sağlık Kuruluşları • Özel Sağlık Sigortaları • Serbest Hekim • SGK
• Türk Diş Hekimleri Birliği • YÖK
HİZMET SUNULAN YER İLİŞKİLİ UZMANLIK ALANLARI
• Çalışma Alanı • Hastane (2. ve 3. Basamak) • Diş Hekimliği Fakülteleri
• Ağız Diş ve Çene Radyolojisi • Ağız Diş ve Çene Cerrahisi • Çocuk Diş Hekimliği • Diş Hekimi • Endodonti • Ortodonti • Periodontoloji • Protetik Diş Tedavisi • Restoratif Diş Tedavisi
HEDEF
Diş ve destek diş doku eksikliklerinin direkt veya indirekt restorasyonlarla rehabilite edilmesi.
SORUNLAR
1- Diş ve çevre doku eksikliğinin miktarına bağlı, fonasyon, fonksiyon, estetik ve doku uyumunda çözülebilir veya daha zor çözülebilir problemler oluşur.
2- İleri derecede diş, destek ve çevre doku eksikliklerinde yukarıdaki sorunların yanı sıra solunum ve beslenme zorlukları vb. sorunlar gözlenebilir.
3- Özellikle ön grup diş eksikliklerinde hastanın estetik görünümünün doğrudan etkilenmesi ile psikolojik ve sosyolojik problemler meydana gelebilir.
SORUMLU (YÖNETİCİ) KURULUŞ T.C. Sağlık Bakanlığı
Ağız ve Diş Hastalıkları
Protetik Tedaviler
FAALİYETLER [İNSAN KAYNAKLARI]
Planlanan özel tedavi merkezlerinde hekim ve yardımcı sağlık personeli istihdamı Hizmet-içi eğitim
İNSAN KAYNAKLARI
KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE
TME hastalıklarının tanı ve tedavilerini gerçekleştirecek özel tedavi merkezlerinde ilgili uzmanlık alanlarından diş hekimlerinin istihdamı
Planlanan özel tedavi merkezlerinde görev yapacak diş hekimi ve yardımcı personelin sayısal ve/veya mesleki yeterliliklerinin değerlendirilerek sayısal olarak ve/veya hizmet içi eğitimlerle mesleki olarak desteklenmesi
Planlanan özel tedavi merkezlerinde görev yapacak diş hekimi ve yardımcı personelin sayısal ve/veya mesleki yeterliliklerinin değerlendirilerek sayısal olarak ve/veya hizmet içi eğitimlerle mesleki olarak desteklenmesi
Planlanan özel tedavi merkezleri ile ilgili kurumsal düzenlemelerin yapılması
Kısa vadede oluşturulan denetleme faaliyetlerinde bulunacak kurumların işlerliğinin değerlendirilmesi
Kısa vadede kurulan ve orta vadede işlerliği değerlendirilen denetleme kurumlarının devamlılığının sağlanması
FAALİYETLER [KURUMSAL DÜZENLEME]
Komisyon Komisyon
KURUMSAL DÜZENLEME
KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE
TME hastalıklarının tanı ve tedavilerini gerçekleştirecek ilgili uzmanlık alanlarından diş hekimlerinin istihdam edileceği özel tedavi merkezlerinin kurulması ile ilgili mevzuat değişikliklerinin yapılması
Kısa vadede gerçekleştirilen mevzuat düzenlemelerinin işlerliğinin değerlendirilmesi
Kısa vadede gerçekleştirilen ve orta vadede işlerliği kontrol edilen mevzuat düzenlemelerinin devamlılığının değerlendirilmesi
FAALİYETLER [MEVZUAT DÜZENLEME]
Çalıştay
1- Mevcut klinik durumun kayıtlarını alır.
2- Klinik ve radyolojik bulgular ışığında tedavi planlamasını yapar.
3- İlk olarak etyolojiye yönelik tedavi, takiben semptomlara yönelik medikal, fizik ve minimal girişimsel tedavi yapılır.
Tanısı konulan TME rahatsızlıklarının medikal ve/veya girişimsel ayaktan tedavilerinin yapılarak hastanın yaşam konforunu iyileştirmek için.
MEVZUAT DÜZENLEME
KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE
NE YAPAR ? NE ZAMAN YAPAR ?
Tanısı konulan TME rahatsızlıklarının medikal ve/veya girişimsel ayaktan tedavilerinin yapılarak hastanın yaşam konforunu iyileştirir.
• Olayla Karşılaştığında
NASIL YAPAR ? NİÇİN YAPAR ?
İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURULUŞLAR
• Diş Hekimliği Fakülteleri • Tıp FakülteleriHİZMET SUNULAN YER İLİŞKİLİ UZMANLIK ALANLARI
• Çalışma Alanı • ASM/TSM
• Hastane (2. ve 3. Basamak) • Diş Hekimliği Fakülteleri
• Ağız Diş ve Çene Radyolojisi • Ağız Diş ve Çene Cerrahisi • Çocuk Diş Hekimliği • Diş Hekimi • Ortodonti • Protetik Diş Tedavisi • Restoratif Diş Tedavisi
Tanısı konulan TME (temporomandibular eklem-çene eklemi) rahatsızlıklarının kurulması öngörülen özel tedavi merkezlerinde ilgili alanlarda uzman diş hekimleri tarafından medikal ve/veya girişimsel ayaktan tedavilerinin yapılarak hastanın yaşam konforunun iade edilmesi.
SORUNLAR
1- Tedavi edilmeyen TME bozuklukları hastanın yaşam kalitesini bozar.
2- TME bozuklukları tedavi edilmediğinde ilerler, daha komplike ve maliyeti yüksek tedavi gereksinimlerini ortaya çıkarır.
3- Daha ileri vakalarda prognoz olumsuz etkilenir.
SORUMLU (YÖNETİCİ) KURULUŞ T.C. Sağlık Bakanlığı
Ağız ve Diş Hastalıkları
Temporomandibular Eklem (TME) Fonksiyon Bozuklukları
HEDEF
FAALİYETLER [İNSAN KAYNAKLARI]
Denetleme fonksiyonunu gerçekleştirecek kurumsal yapılarda diş hekimi istihdamı
İNSAN KAYNAKLARI
KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE
Kullanılan malzemelerin standardizasyonunu kontrol edecek kurumsal yapılarda diş hekimlerinin istihdamı
İstihdamı yapılan diş hekimi sayısı ve işlerliliğinin denetlenmesi. İşlerliliği sağlanan diş hekimlerinin idamesinin sağlanması.
Kullanılan materyal ve malzemelerinin uluslararası standardizasyonunu kontrolünü gerçekleştirecek kurumsal yapıların düzenlenmesi
Kısa vadede kurumsal düzenlemenin işlerliğinin değerlendirilmesi.
Kurumsal düzenlenmelerin idamesinin sağlanması
FAALİYETLER [KURUMSAL DÜZENLEME]
Komisyon Komisyon
KURUMSAL DÜZENLEME
KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE
Restoratif ve protetik tedavilerde kullanılan malzemelerin uluslararası standart kriterleri ile uyumlu olması ile ilgili gerekli mevzuat düzenlemelerinin yapılması
Yapılan ilgili mevzuat düzenlemelerinin işlerliğinin değerlendirilmesi
Düzenlenen mevzuatın işlerliğine bağlı iademesinin sağlanması
FAALİYETLER [MEVZUAT DÜZENLEME]
Çalıştay
1- Mevcut olan restoratif ve protetik yaklaşımların belli aralıklarla kontrolünü yapar.
2- Mevcut restorasyonların tümünü kayıt altına alır ve kontrollerinin yapılıp yapılmadığını denetler.
3- Rutin kontrollerini yaptırmayan bireylerde oluşabilecek problemlerin maliyetini devlet tarafından karşılanmaması için gereken yasal düzenlemeleri oluşturur.
Mevcut restorayonlarında problem olduğu tanısı konan bireylerde güncel tedavi materyal ve meTODları kullanılarak restorasyonların düzeltilmesi veya yenilenmesi ile hastanın fonksiyon, fonasyon, doku uyumu ve estetik beklentilerini karşılamak için.
MEVZUAT DÜZENLEME
KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE
NE YAPAR ? NE ZAMAN YAPAR ?
Mevcut restorayonlarında problem olduğu tanısı konan bireylerde güncel tedavi materyal ve metodları kullanılarak restorasyonların düzeltilmesi veya yenilenmesi ile hastanın fonksiyon, fonasyon, doku uyumu ve estetik beklentilerini karşılar.
• Sürekli
NASIL YAPAR ? NİÇİN YAPAR ?
İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURULUŞLAR
• Diş Hekimliği Fakülteleri • Özel Sağlık Kuruluşları • Özel Sağlık Sigortaları • Serbest Hekim • SGK • Tıp Fakülteleri
HİZMET SUNULAN YER İLİŞKİLİ UZMANLIK ALANLARI
• Çalışma Alanı • Diş Hekimliği Fakülteleri
• Ağız Diş ve Çene Cerrahisi • Ağız Diş ve Çene Radyolojisi • Çocuk Diş Hekimliği • Periodontoloji • Protetik Diş Tedavisi • Restoratif Diş Tedavisi
HEDEF
Hasta ağzında daha önce yapılan diş tedavileri ile ilgili problem olduğu tanısı konan bireylerde güncel tedavi materyal ve meTODları kullanılarak restorasyonların düzeltilmesi veya yenilenmesi ile hastanın fonksiyon, fonasyon, doku uyumu ve estetik beklentilerinin karşılanarak daha ileri ve maliyetli tedavi gerektiren problemlerin önüne geçilmesi
SORUNLAR
1-Mevcut restorasyonların yapımında kullanılan materyallerin zaman içinde bozulma eğilimi vardır.
2- Mevcut restorasyonlar bireyin bazı alışkanlıklarına bağlı olarak zaman içinde fonksiyonunu, doku uyumunu ve estetik gereksinimlerini kaybedebilir.
3- Mevcut restorasyonların bozulması bireyin ağız sağlığını hatta sistemik sağlığını olumsuz etkiler.
SORUMLU (YÖNETİCİ) KURULUŞ T.C. Sağlık Bakanlığı
Ağız ve Diş Hastalıkları
Mevcut Restorasyonlarla İlgili Problemler
FAALİYETLER [İNSAN KAYNAKLARI]
Komisyon
İlgili merkezlerde uzman diş hekimi istihdamı
İNSAN KAYNAKLARI
KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE
Ağız diş sağlığı merkezlerinde ağız içi lezyonların tanı ve tedavisi için ilgili alt birimlerde konu ile ilgili uzman diş hekimlerinin istihdamı
Ağız diş sağlığı merkezlerinde ağız içi lezyonların tanı ve tedavisi için ilgili alt birimlerde konu ile ilgili uzman diş hekimlerinin görev işlerliğinin kontrolü
Ağız diş sağlığı merkezlerinde ağız içi lezyonların tanı ve tedavisi için ilgili alt birimlerde konu ile ilgili uzman diş hekimlerinin görev işlerliğinin idamesi
Ağız diş sağlığı merkezlerinde ağız içi lezyonların tanı ve tedavisi için ilgili alt birimler oluşturulması
Oluşturulan alt birimlerin işlerliğinin kontrolü Oluşturulan alt birimlerin idamesi
FAALİYETLER [KURUMSAL DÜZENLEME]
Komisyon Komisyon
KURUMSAL DÜZENLEME
KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE
Ağız içi lezyonların tanı ve tedavi basamakları ile ilgili sevk zincirlerinin tanımlanması, tedavi aşamalarının sosyal güvenlik Kurumu tarafından yaş sınırı olmaksızın ve kesintisiz olarak karşılanması ile ilgili gerekli mevzuat düzenlemelerinin yapılması
Kısa vadede düzenlenen mevzuat değişikliklerinin işlerliğinin kontrol edilmesi ve gerekli ise tekrar gözden geçirilmesi
Orta vadede kontrol edilen mevzuat değişikliklerinin işlerliğin idamesi
FAALİYETLER [MEVZUAT DÜZENLEME]
Çalıştay
1- Ağız içi lezyonların medikal ve cerrahi tedavilerini yapar.
2- Gerektiğinde ilişkili uzmanlarla birlikte çalışır.
2- Lezyona neden olan etyolojik faktörleri ortadan kaldırır.
3- Tedavi sonrası hastaların periyodik kontrollerini yapar.
Ağız içi lezyonların ayaktan tedavisi ile hastanın fonksiyon, fonasyon , estetik ve doku uyumunu sağlamak ve malign transformasyonları önlemek için
MEVZUAT DÜZENLEME
KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE
NE YAPAR ? NE ZAMAN YAPAR ?
Ağız içi lezyonların ayaktan tedavisi ile hastanın fonksiyon, fonasyon , estetik ve doku uyumunu sağlar ve tedavi sonrası periyodik kontrollerini yapar.
• Olayla Karşılaştığında
NASIL YAPAR ? NİÇİN YAPAR ?
İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURULUŞLAR
• Diş Hekimliği Fakülteleri • Tıp FakülteleriHİZMET SUNULAN YER İLİŞKİLİ UZMANLIK ALANLARI
• Çalışma Alanı • Hastane (2. ve 3. Basamak) • Diş Hekimliği Fakülteleri
• Ağız Diş ve Çene Radyolojisi • Ağız Diş ve Çene Cerrahisi • Cerrahi Onkoloji • Çocuk Diş Hekimliği • Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi • Deri ve Zührevi Hastalıkları • Diş Hekimi
• Endodonti
• Kulak Burun Boğaz Hastalıkları • Ortodonti
• Periodontoloji
• Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi • Protetik Diş Tedavisi
• Radyasyon Onkolojisi • Restoratif Diş Tedavisi • Romatoloji • Tıbbi Onkoloji
Ağız içi lezyonların ayaktan tedavisi ile hastanın fonksiyon, fonasyon , estetik ve doku uyumunun sağlanması için ihtiyaçlar dahilinde belirlenen merkezlerde gerekli özel tedavi birimlerinin açılması
SORUNLAR
1- Tedavi edilmeyen lezyonlar hastanın yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir.
2- Tedavi edilmeyen ağız içi lezyonlar yapılacak olan cerrahi ve/veya medikal uygulamaları güçleştirir, maliyeti daha yüksek ve komplike tedavilere gereksinimi arttırır.
3- Olumsuz tabloya diş ve periodontal dokular da katılabilir.
SORUMLU (YÖNETİCİ) KURULUŞ T.C. Sağlık Bakanlığı
Ağız ve Diş Hastalıkları Ağız İçi Lezyonlar
HEDEF
FAALİYETLER [İNSAN KAYNAKLARI]
Komisyon
İNSAN KAYNAKLARI
KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE
Çürük içermeyen sert doku kayıplarının tedavisini gerçekleştirecek, bu konuda eğitim alan diş hekimi istihdamı için gerekli düzenlenmelerin yapılması.
Tüm ağız diş tedavi merkezlerinde çürük içermeyen sert doku kayıplarının tedavisini gerçekleştirecek uzman diş hekimlerinin görevlendirilmesi ve işlevliliğinin denetlenmesi.
Tüm ağız diş tedavi merkezlerinde çürük içermeyen sert doku kayıplarının tedavisini uzman diş hekimleri tarafından idamesinin sağlanması.
Dişin sert dokularında çürük içermeyen madde kayıplarının tedavisi için donanımlı cihazlarla desteklenmiş tedavi merkezleri ve tedavi protokollerinin oluşturulması için kurumsal düzenlenmelerinin yapılması.
Dişin sert dokularında çürük içermeyen madde kayıplarının tedavisi için kurumsal düzenlenmeler ile oluşturulan donanımlı tedavi merkezlerinin ve tedavi protokollerinin işlevliliğinin denetlenmesi.
Dişin sert dokularında çürük içermeyen madde kayıplarının tedavisi için kurumsal düzenlenmeler ile oluşturulan donanımlı tedavi merkezlerinin ve tedavi protokollerinin idamesinin sağlanması.
FAALİYETLER [KURUMSAL DÜZENLEME]
Komisyon Komisyon
KURUMSAL DÜZENLEME
KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE
Dişin sert dokularında çürük içermeyen madde kayıplarının tedavisi için donanımlı cihazlarla desteklenmiş tedavi merkezleri ve tedavi protokollerinin oluşturulması için mevzuat düzenlenmelerinin yapılması.
Dişin sert dokularında çürük içermeyen madde kayıplarının tedavisi için donanımlı cihazlarla desteklenmiş tedavi merkezleri ve tedavi protokollerinin oluşturulması için hazırlanan mevzuat düzenlenmelerinin işlevliliğinin denetlenmesi.
Dişin sert dokularında çürük içermeyen madde kayıplarının tedavisi için donanımlı cihazlarla desteklenmiş tedavi merkezleri ve tedavi protokollerinin idamesinin sağlanması.
FAALİYETLER [MEVZUAT DÜZENLEME]
Çalıştay
Güncel, ileri tedavi teknik ve materyalleri ile dişin sert dokularında çürük içermeyen madde kayıplarının tedavisini yapar.
Dişin sert dokularında çürük içermeyen madde kayıplarının, diş kaybına kadar gidebilecek daha fazla madde kaybının oluşmasının engellenmesi için tedavi yapmak için.
MEVZUAT DÜZENLEME
KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE
NE YAPAR ? NE ZAMAN YAPAR ?
Dişin sert dokularında çürük içermeyen madde kayıplarının, diş kaybına kadar gidebilecek daha fazla madde kaybının oluşmasının engellenmesi için tedavi yapar.
• Olayla Karşılaştığında
NASIL YAPAR ? NİÇİN YAPAR ?
İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURULUŞLAR
• Diş Hekimliği Fakülteleri • Serbest HekimHİZMET SUNULAN YER İLİŞKİLİ UZMANLIK ALANLARI
• Çalışma Alanı • Diş Hekimliği Fakülteleri
• Ağız Diş ve Çene Radyolojisi • Ağız Diş ve Çene Cerrahisi • Çocuk Diş Hekimliği • Endodonti • Ortodonti • Periodontoloji • Protetik Diş Tedavisi • Restoratif Diş Tedavisi
HEDEF
Dişin sert dokularında çürük içermeyen madde kayıplarının tedavisi ile diş kaybına kadar gidebilecek daha fazla madde kaybının oluşmasının engellenmesi.
SORUNLAR
1- Diş kaybına kadar gidebilen dişin sert dokularında çürük içermeyen madde kayıplarına neden olur.
2- Diş sert doku miktarının kaybın büyüklüğüne bağlı diş hassasiyetinden, estetik ve fonksiyon kaybına kadar farklı sorunlar ortaya çıkabilir.
SORUMLU (YÖNETİCİ) KURULUŞ T.C. Sağlık Bakanlığı
Ağız ve Diş Hastalıkları
Diş Dokularının Çürük İçermeyen Madde Kayıpları
FAALİYETLER [İNSAN KAYNAKLARI]
Ergoterapi lisans programları üniversitelerde yaygınlaştırılır.
Lisans mezunu ergoterapistler hastane ve rehabilitasyon merkezlerinde istihdam edilir.
İNSAN KAYNAKLARI
KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE
Ergoterapist istihdamının arttırılması Ergoterapist istihdamının arttırılması Ergoterapist istihdamının arttırılması
KURUMSAL DÜZENLEME
KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE
Mevcut durum yeterli
Sağlık personeline ek ödemeleri düzenleyen mevzuatın güncellenmesi
Mevzuatın güncellenmesi Mevzuatın güncellenmesi
FAALİYETLER [MEVZUAT DÜZENLEME]
İlgili meslek tanımlamalarının ve görevlerinin belirlenmesi için komisyonlar kurulur, çalıştaylar düzenlenir, derneklerle işbirliği yapılarak yönetmelikler oluşturulur.
Nörolojik rehabilitasyon birimlerinde ergoterapist ve iş uğraşı teknikerlerinin istihdamını sağlayarak.
Üniversitelerde ergoterapist yetiştiren bölümlerin olduğu fakültesi sayısının artması
Sağlık uygulama tebliğinin yeniden düzenlenmesi Multidispliner ekip elemanlarının yer aldığı nörorehabilitasyon merkezlerinin kurulması
Sağlık Bakanlığı bu konudaki çalışmaları kısa vadede tamamlanmasını sağlayarak.
Fiziksel ve sosyal çevrenin düzenlenmesi için sağlık uygulama tebliğinde gerekli düzenlemenin yapılmasıGünlük yaşantılarında bağımlı hastalarda günlük yaşantıya katılmasını destekleyen sağlık personeline ek ödemelerde tanımlanması
Bu birimlerde istihdamın arttırılması için
Ülkemizde ergoterapist yetiştiren sadece bir okul olması nedeniyle Performans katsayılarının yapılan iş ile orantılı olarak dağıtılmaması Multidisipliner çalışma ortamı oluşturulabilmesi
Ergoterapistlerin ve iş uğraşı teknikerlerinin çalışma koşullarını belirleyen yönetmeliklerin henüz yürürlüğe girmesi için.
Fiziksel çevrelerin düzenlenmesi için
MEVZUAT DÜZENLEME
KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE
NE YAPAR ? NE ZAMAN YAPAR ?
Günlük yaşam, iş ve üretkenlik aktivitelerindeki bağımsızlığı ve toplumsal katılımı sağlayarak kişinin rollerini yerine getirilmesini sağlar.
• Olayla Karşılaştığında • İhtiyaç Halinde
NASIL YAPAR ? NİÇİN YAPAR ?
İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURULUŞLAR
• Adli Tıp Anabilim Dalları • Basın Yayın Kuruluşları • Enstitüler (kamu ,özel) • Ergoterapistler Derneği • Özel Sağlık Kuruluşları • Türkiye Halk Sağlığı Kurumu • Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu • Üniversiteler
• Yataklı Tedavi Kurumları • YÖK
HİZMET SUNULAN YER İLİŞKİLİ UZMANLIK ALANLARI
• Yaşam Alanı • Çalışma Alanı • Hastane (2. ve 3. Basamak)
• Özellikli Hizmet Sunum Alanları (Rehabilitasyon M.)
• Çevre Mühendisi • Çocuk Nörolojisi • Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon • Fizyoterapist
• Hemşire • İş Güvenliği Uzmanı • İş ve Uğraşı Teknikeri • İşyeri Hekimi • Mimar • Nöroloji
• Protez Ortez Teknikeri • Şehir ve Bölge Planlamacısı
Nörolojik hastalık sonrasında günlük yaşam aktivitelerinde bağımlı olan hastaların günlük yaşantısına en üst düzeyde katılımlarının sağlanması.
SORUNLAR
Nörolojik rehabilitasyon birimlerinde ergoterapist ve iş uğraşı teknikerinin istihdamının olmaması Nörolojik rehabilitasyon alanında çalışacak mezun yeterli ergoterapist olmaması
Mevcut düzenin içerisinde performans katsayıları ile ilgili memnuniyetsizliğin olmaması Nörolojik rehabilitasyon alanında multidispliner ekip yaklaşımının yetersizliği
Ergoterapistlerin ve iş uğraşı teknikerlerinin çalışma koşullarını belirleyen yönetmeliklerin henüz yürürlüğe girmemiş olması Üretkenlik ve rol performansına etki edebilecek çevrenin (okul, iş gibi) düzenlenmesi
SORUMLU (YÖNETİCİ) KURULUŞ T.C. Sağlık Bakanlığı
Nörolojik Hastalıklar İş-Uğraşı Rehabilitasyonu
HEDEF
Dil ve konuşma terapistlerinin eğitimlerinin ve istihdamlarının Dil ve konuşma terapistlerinin eğitimlerinin ve istihdamlarının Dil ve konuşma terapistlerinin eğitimlerinin ve istihdamlarının Dil, konuşma ve yutma rehabilitasyon merkezlerinin açılması Teknik, donanım ve araç-gereç desteğinin sağlanması Teknik, donanım ve araç-gereç desteğinin sağlanması
İNSAN KAYNAKLARI
KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE
Dil, konuşma ve yutma rehabilitasyon merkezlerinin ve burada çalışacak personelin niteliklerini belirleyen mevzuatın oluşturulması
Mevzuatın güncellenmesi Mevzuatın güncellenmesi
KURUMSAL DÜZENLEME
KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE
Dil, konuşma ve yutma sorunlarının değerlendirilmesini ve terapi planının hazırlamasını sağlar.
Rehabilitasyonla ilgili ekip ve ekipmanın teminini sağlar.
Dil, konuşma ve yutma merkezlerinin yaygınlaşmasını sağlar.
Üniversitelerde dil ve konuşma terapistliği lisans bölümlerinin sayısı çoğaltılmalıdır.
Bu lisans bölümlerindeki araç-gereç materyallerinin ve teknik alt yapının oluşturulması ve yeni alternatif cihazların geliştirilmesine öncülük etmesi.
Üniversiteler ve hastane bünyesinde rehabilitasyon merkezlerinin yaygınlaştırılmasını sağlar.
Özel dil ve konuşma rehabilitasyon merkezlerinin açılmasına destek verir.
Özel dil ve konuşma rehabilitasyon merkezlerinin, diğer rehabilitasyon merkezlerinin içine entegre edilmesini sağlar.
Dil ve konuşma terapistinin rehabilitasyon ekibi içinde aktif rol almasını sağlar.
Dil ve konuşma terapisi ücretlerinin sağlık güvencesi tarafından ödenmesinin sağlanması.
Dil ve konuşma terapisinin bazı türlerinin hasta rehabilitasyon birimine gelmeden evinden on-line katılabileceği bilgisayar programlarının hazırlanması.
Dil ve konuşma terapisinin aile içinde de sürdürülebilmesi için aile bireylerine de eğitim verilerek işbirliğinin sağlanması.
Yeni tanı almış ayaktan tedavi edilebilecek, dil, konuşma ve /veya yutmasını kaybetmiş bireylerin rehabilitasyonu için
MEVZUAT DÜZENLEME
KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE
NE YAPAR ? NE ZAMAN YAPAR ?
Yeni tanı almış ayaktan tedavi edilebilecek, dil, konuşma ve /veya yutmasını kaybetmiş bireylerin değerlendirilmesini ve rehabilitasyonunu sağlar.
• Olayla Karşılaştığında
NASIL YAPAR ? NİÇİN YAPAR ?
İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURULUŞLAR
• Özel Sağlık Kuruluşları
• Sağlıkla İlgili Fakülte ve Yüksekokullar • Tıbbi Cihaz Üreticisi/ithalatçısı/dağıtıcısı • Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu • Üniversiteler
• Yataklı Tedavi Kurumları
HİZMET SUNULAN YER İLİŞKİLİ UZMANLIK ALANLARI
• Hastane (2. ve 3. Basamak)
• Özellikli Hizmet Sunum Alanları (Rehabilitasyon M.)
• Ağız Diş ve Çene Cerrahisi • Beyin ve Sinir Cerrahisi • Çocuk Nörolojisi • Dil ve Konuşma Terapisti • Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon • Fizyoterapist
• Gastroenteroloji
• Kulak Burun Boğaz Hastalıkları • Nöroloji
• Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi
HEDEF
Yeni tanı almış ayaktan tedavi edilebilecek, dil, konuşma ve /veya yutmasını kaybetmiş bireylerin değerlendirilmesinin ve rehabilitasyonunun sağlanması
SORUNLAR
Yeni tanı almış ayaktan tedavi edilebilecek, dil, konuşma ve /veya yutmasını kaybetmiş bireyler kayıpları konusunda nasıl tedavi alacaklarını bilememektedir. Ayrıca yeterli rehabilitasyon (dil- konuşma rehabilitasyonu) hizmeti alamamaktadır.
Bu rehabilitasyon hizmeti bireylerin yaşadıkları çoğu alanda (şehir, ilçe) bulunmamaktadır.
Bireyler bu hizmeti alabilmek için farklı şehirlere gitmek zorunda kalmaktadır.
Bireyler gittikleri şehirde konaklama sorunu yaşamaktadır.
Bu hizmet ücretli bir hizmet olduğu için hizmeti her isteyen alamamaktadır.
Dil ve konuşma terapisti rehabilitasyon ekibinin bir parçası olarak hastane bünyesinde bulunmamaktadır.
