ARKİTEKT
MİMARLIK, ŞEHİRCİLİK VETURİZM DERGİSİ HGS- ÜÇ ayda bir yayınlanır. Adres : Anadolu Hart 33 — İstanbul
Tel : 22 13 07 KURULUŞU : 1931 Cilt: 42 Sayı: 349 Sahibi ve sorumlu yayın müdürü:
D:-. ZEKİ S. SAYÂR Mimar, D.G.S.A.
Teknik m ü d ü r : Ömer Faruk BEŞKARDEŞ
Mimar İ. T. Ü. Sekreter: Keti ÇAPANOĞLU M U H A B İ R L E R İ :
B. Almanya: Dr. Y. Müh. Arslan Terzioğl'J Mimar A.İ.7. — Fransa : Halûk TOGAY Mimar D.G.S.A. — İsviçre : Seyfi SONAD Mimar D.G.S.A. — İtalya: Dr. BARAN ÇAĞA Mimar — İ s v e ç : Radi BİROL Mimar D.G.S.A. — B. Amerika Allan GÜRSEL mimar İst. M.M.Y.O.
A B O N E Ş A R T L A R I : Yıllığı : 75.— TL.
Öğrenci abonesi : 60.—TL. Bu sayı: 22,50 TL.
Yabancı memleketler için : 90.— TL. İlân tarifemiz istek üzerine gönderilir. Yazı, foto, resim ve abone bedelleri ARKİTEKT'in adresine posta ile gönderil-melidir. Basılmayan yazılar iade edilir. Adreslerini değiştiren abonelerin en geç bir ay içinde bize haber vermeleri lâzım-dır. Aksi takdirde kaybolan dergilerden mesuliyet kabul edilmez.
Subscription rates :
Annual subscription Dollars 7,50 Single copy Dollars 2.00 Ali subscriptions, letters, photos, articles advertisements tec. Should be addressed. To : A R K İ T E K T
Anadolu Han No. 33 Eminönü/İSTANBUL TURKEY Abonnements pour l'etranger 1 an 7.50 Dol. Prix de ce numero 2,00 Dollars Pour tout payement et demande des ren-sei.dnements, ainsi que pour tout envoi des documents, tels que photos, articles, an-nonces, bibliographie â inserer, s'adresser â la Direction: A R K İ T E K T .
Anadolu Han No. 33 Eminönü İstanbul — TÜRKİYE
50. YiLE TEK GÜZEL SANATLAR
AKADEMİSİLE KARSSLAM1YAL6M,
Prof. Asım MUTLU Devlet Güzel San'atlar Akademisi
öğretim üyesi Cumhuriyetin kuruluşu ve Atatürk devri... Yer yüzünde bir millet olarak ka-labilmenin, ileri bir toplum olabilmenin an-cak ilim ve sanatta belli bir düzeye ulaş-makla kabil olduğuna inanılan bir çağ... ilk olarak Osmanlı imparatorluğundan ka-lan bir avuç eğitim ve kültür müessesesi İslah edilerek canlandırılıyor, istanbul Da-rülfünunu Üniversiteye dönüştürülürken Sanayii Nefise Mektebi âlîsi yenilenerek Güzel San'atlar Akademisi haline getirili-yor.. Arıkarada yeni Fakülteler, enstitü-ler, yüksek okullar açılırken, Devlet Kon-servatuarı, Orkestrası, Tiyatro ve Operası kuruluyor...
Ne yazık ki, Atatürk'den sonra Gü-zel Sanatlar sorunu bir kenara bırakıl-mıştır. Yeni bir çok okullar, fakülte ve Üniversiteler açıldığı halde yüzyıllar bo-yu bir ilim ve kültür merkezi olmuş is-tanbul, yıllar yılı bir Devlet Konservatu-arı, bir Devlet Tiyatro ve Operasından ve Orkestrasından mahrum bırakılmıştır. Bu gün dahi Devlet Konservatuarı hâlâ kendi bünyesine lâyık, Üniversiteler bir kanundan mahrum durumdadır. Yurdun tek Güzel Sanatlar Akademisi her türlü maddî olanaktan ve hattâ son yıllara ka-dar bir kanundan yoksun olarak bir kö-şede unutulmuştur.
Yıllar sonra kalkınma plânları he-deflerine alındıkları, arsaları temin edi-lip mimarî projeleri yarışma yolu ile ha-zıriatıldığı halde Ankara ve izmir'de ku-rulmaları ön görülen Güzel Sanatlar A-kademileri, binaların pahalıya çıkacağı ge-rekçesi ile her plân döneminde ertelen-miştir.
Bir ulus olarak var olabilmenin en önemli koşullarından biri, toplumu duy-guları ile biribirlerine bağlayan kendine özgü bir sanatın var olmasıdır. Günü-müzde mevcut bir millî sanatın koruna-bilmesi ise onu bozmadan çağın teknik ilerlemeleri ve icaplarına uydurabilecek, teknik açıdan daha yüksek düzeydeki ya-bancı etkilerden koruyabilecek güçde bir sanat eğitiminin topiuma verilmiş olması ile kabildir. Bu gerçeği bilmeyenler veya buna inanmamışların düşüncelerine göre Akademiler belli yerlerde kullanılacak ressam, heykeltraş, dekoratör ve mimar (zaten başka kaynaklardan da yetişmek-tedir) sayısı açısından ele alındıkça,
ye-nilerinin kurulması daha uzun yıllar erte-lenip duracaktır.
Oyca bir Akademi düzenlediği sergi-ler, konferanslar, sanat gösterileri ser-best atölyeleri ile bulunduğu kent hal-kına doğrudan doğruya sanat terbiyesi verir. Akademi sanat eğilimi olan bir çok insanı bu alanda yetiştirir, bunların bir kısmı sonradan tüccar, memur, cv ka dini, müteahhit, malzemeci, boyacı vb. olabilir, fakat aldıkları sanat terbiyesi ile ömürleri boyunca toplum içinde güzeli ve iyiyi tanıtma olanağı ve öğretme ile çev-relerini aydınlatırlar.
Kendi sanat eserlerimizin değerleri-ni ve güzelliğideğerleri-ni ancak yabancı ağızlar-dan işittiğimiz zaman inanır hale gel-dik.
Sanata ve sanat eserine değer ver-meyen demiyelim, bu konuda yeter ter-biye almadığı için sanat eseri ve güzeli anlamayan halkımız, aydınımız, idareci-miz ve teknik elemanımız eli ile, sanat ve medeniyetimizin şaheserleri, dünya sanatları açısından en güzel örnekler o-lan şehirlerimizin, kasabalarımızın, mahal-lelorimizin tümü ile ortadan kaldırılması, bilgisiz telkinler ve kötü taklidcilikle oy-macılık, halıcılık, yazoy-macılık, işleme, ku-yumculuk gibi sanatlarımızın yozlaşması, bazı türlerinin tamamen ortadan kalkma-sı bizi hâlâ uyarmıyor mu?
18. ci hattâ 19. cu yüzyılda dünya-nın cn güzel şehirlerinden biri sayılan, doğayı içinde yaşatan eşsiz mekân ör-nekleri ile dolu mahalleleri ile eski İs-tanbulumuzdan elimizde ne kaldı?
Eşsiz güzellikleri ile yurdumuzun ve dünyanın göz bebeği Boğaziçi ve Adalar güzümüzün önünde yükselen taş yığın-ları arasında kaybolup gitmektedir.
Millî sanatımızın köklerini besleyen, geçmiş türlü medeniyet eserlerinin en zenginlerine sahip bir yurdun insanları olarak onları benimseyerek sevmek ve koruyabilmek için her milletten çok sanat terbiyesine önem vermemiz zorunludur. Son yıllarda İstanbul Devlet Konser-vatuarının, Tiyatro, Bale ve Operasının kurulmasını ve en sonda Devlet senfoni orkestrasının faaliyete geçirilmesini gaf-let uykusundan uyanmamızın bir işareti saymak istiyoruz.
Hiç olmazsa 50. yılı kutlama prog-, ramı içine alarak, önümüzdeki ders yılın-da İzmir ve Ankara Güzel Sanatlar Aka-demilerinin kira binalarda da olsa, Birin-ci sınıflarını açmış olmamız şarttır. Bir
ana kuruluş olan ve bir çok Üniversite ve yüksek okulun açılmasında eleman ver-miş olan İstanbul Devlet Güzel Sanat-lar Akademisi bu iki Akademiyi kurma-ğa yeterli öğretim üyesi potansiyeline sahiptir. Akademinin içinde ve dışında bu göreve koşacak yetenekli yetişmiş sanatçılarımız vardır.
Cumhuriyetimizin ellinci yılına, cum-huriyetin ilânından kırk sene önce kurul-muş tek bir Güzel Sanatlar Akademisi ile, bu alanda hiç bir şey yapmamış ol-manın utancı içinde yüzümüz kızararak girmeyelim.
• XVIII. DÖNEM T.M.M.O.B.
Mimarlar Odası İstanbul Şubesi Yö-netim Kuruluna, aşağıdaki meslekdaşlari-mız seçilmişlerdir : Başkan II. Başkan Sekreter üye Sayman üye Üye Üye Üye Engin Omacan Müşfik Erem Yücel Gürsel Numan Öztepe Niyazi Duranay Tan Oral Mete Göktuğ [~~i Mimarlar Odası Merkez Yönetim Ku-ruluna aşağıdaki mimarlar seçilmişlerdir: Başkan II. Başkan Sekreter üye Sayman üye Üye Üye Üye Yeni Yönetim dileriz. Şaban Ormanlar Teoman Öztürk Güven Birkan Aydın Bulca Hasan Çakır Arif Şentek Halis Aydıntaşbaş Kurullarına basarılar
• Gülsün ERBİL ve Devrim ERBİL çifti-nin resim sergisi :
24 Şubat'ta Taksim galerisinde açı-lan bu iki sanatçının sergileri sanat çevrelerinde büyük ilgi toplamıştır. Her iki sanatçının kendilerine özgü çalışmaları dikkatle izlenmiştir.
Başbakanlık Kültür Müsteşarlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü
34. Devlet Resim ve Hey-kel Sergisi 2 Mayıs Çarşamba günü Ankara Devlet Güzel Sanatlar Gale-risinde açılacaktır.
Sergi Jürisi:
Başkan : Devlet Bakanı adına Kültür Müsteşarı Mehmet Önder.
Üyeler: Mustafa Aslıer, Prof. Şadi Çalık, Ord. Prof. Dr. S. Kemâl Yetkin, Refik Epikman, Turan Erol, Prof Zühtü Müritoğlu'dur. • Atatürk büstü yarışması :
Başbakanlık Kültür Müsteşarlığı ta-rafından Cumhuriyetin 50. yıldönümü mıınasebetile, il, ilçe, köylerde mey-dan ve sair yerlere konulmak ama-cile sanatçılarımızın arasında iki boy-da Atatürk büstü yarışması açılmış tır.
Q İstanbul metrosunun yapımı yakında ihaleye çıkarılıyor.
Karaköy - Mecidiyeköy arasında 7 km. lik kısım ilk olarak inşa edilecek, bunu diğer 24 km. lik kısımlar ta-kip edecektir. İlk kısmın maliyeti 1 milyar 400 milyon lira olarak saptan-mıştır.
I I Ca^l'eo Ku'ftBy I2MIT Yor men '»"an Hc<. -'istanbul ,
jjOTnrÇAMLICA-GEnrE OTOYOLU — GEBZE-İZMİT OTOYOLU f ESKİ YOL • • (
• istanbul - izmit ekspres yol veotoyol oroiesinin durumu. Ekspres yol 1947 yılında tamamlanmış olacaktır. Çam-lıca - Gebze otoyolunun ilk projesi ya-pılmış, uygulama projesine geçilmiş-tir. Gebze - İzmit otoyolunun ilk pro-je ve uygulama propro-jesi yapılmış ve 1973 de yapımına başlanacaktır. Q Arsa Ofisi Çerkez köyde 5 milyon
M2 arsa aldı :
Tekirdağ iline bağlı Çerkezköy ilçesin-de Sanayii bölgesi olarak ayrılmış o-lan saha, İmâr ve İskân Bakanlığı ar-sa Ofisi Genel Müdürlüğü tarafından istimlâk edilmiştir.
Özel bir imâr plânına göre düzenle-necek olan bu sahada sanayii ku-racak olanlara yer ayrılacağından, bu gibi ihtiyaç sahiplerinin mezkûr Ge-nel Müdürlüğe baş vurmaları isten-mektedir.
B İ B L I O G R A F I :
NURULLAH BERK
İSTANBUL"
RESİM veJİEYKEL MÜZESİ
LE MUSEE d^PEİNTURE et SCULPTURE
MUSEÜM öf MINTING and SCULPTURE
R E S İ M M Ü Z E S
V E H E Y K E L İ
Museum of painting and sculpture 1 9 7 2
Sanat Kitapları serisi 1. 40.— T.L. Nurullah BERK
«A k b a n k» ın bir kültür hizmeti Türk resim ve heykel sanatlarının ba-tı anlayışı ve tekniğine göre gelişmesi ve bugünkü seviyesine ulaşmasını yansıtan bu eser, İstanbul Güzel San'atlar Akade-misi Profesörlerinden, ressam Nurullah
A K B A N K ın b i r k ü l t ü r h i z m e t i
BERK tarafından titiz bir itina ile hazır-lanmıştır. Ayrıca kitapta ingilizce ve Fran-sızca metin yazısı bulunmaktadır.
Seçkin örneklerini İstanbul Resim ve Heykel Müzesindeki kolleksiyonlardan a-lan N. BERK, 150 yıllık bir geçmişe daya-nan batılı anlamdaki plâstik sanatlarımı-zın gelişmesini kitapta incelemekte, ay-nı zamanda Müzenin bir kılavuzunu ver-miş olmaktadır.
Bu güzel eseri sanat Kitaplığımıza kazandıran •< A k b a n k » ı, tebrik eder-ken, kitabı bütün sanat severlere hara-retle tavsiye ederiz.
