Prof. Dr. Ufuk Akçiğit
COVİD-19`un Ekonomik Etkileri
Chicago Üniversitesi
www.artnotlari.com
Korona`nın Sosyal
Anatomisi
0%
5%
10%
15%
20%
25%
30%
35%
29 Ma rt 31 Ma rt 2 N is an 4 N is an 6 N is an 8 N is an 10 N is an 12 N is an 14 N is an 1 6 N is an 18 N is an 20 N is an 22 N is an 24 N is an 26 N is an 28 N is an 30 N is an 2 M ayıs 4 M ay ıs 6 M ayıs 8 M ayıs 10 Ma yıs 12 Ma yıs 14 Ma yıs 16 Ma yıs 18 Ma yıs 20 Ma yıs
20 altı ve 65 üstü 21-45 46-65
Yaşa Göre Öksürük, Ateş, Nefes Darlığı Gösterenlerin Oranı
Veri: DYNATA Analiz: Ufuk Akçiğit www.artnotlari.com @ProfUfukAkcigit
www.artnotlari.com
0%
5%
10%
15%
20%
25%
30%
35%
29 Ma rt 31 Ma rt 2 N is an 4 N is an 6 N is an 8 N is an 10 N is an 12 N is an 14 N is an 16 N is an 18 N is an 20 N is an 22 N is an 24 N is an 26 N is an 28 N is an 30 N is an 2 M ayıs 4 M ayıs 6 M ayıs 8 M ayıs 10 Ma yıs 12 Ma yıs 14 Ma yıs 16 Ma yıs 18 Ma yıs 20 Ma yıs
en düşük düşük orta düzey yüksek gelir en yüksek
Gelir Düzeyine Göre Öksürük, Ateş, Nefes Darlığı Oranı
Veri: DYNATA Analiz: Ufuk Akçiğit www.artnotlari.com @ProfUfukAkcigit
www.artnotlari.com
Uçuş Sıklığına Göre Öksürük, Ateş, Nefes Darlığı Oranı
Veri: DYNATA Analiz: Ufuk Akçiğit www.artnotlari.com @ProfUfukAkcigit
www.artnotlari.com 0%
2%
4%
6%
8%
10%
12%
14%
30 Mart 1 N is an 3 N is an 5 N is an 7 N is an 9 N is an 11 N is an 13 N is an 15 N is an 17 N is an 19 N is an 21 N is an 23 N is an 25 N is an 27 N is an 29 N is an 1 M ayıs 3 M ayıs 5 M ayıs 7 M ayıs 9 M ayıs 11 Ma yıs 13 Ma yıs 15 Ma yıs 17 Ma yıs 19 Ma yıs
hiç uçmayanlar seyrek uçanlar sık uçanlar
COVİD-19 ve
Alınan Önlemler
15 Şubat Öncesine Göre Marketlerde Geçirilen Zaman
Veri: Google Analiz: Ufuk Akçiğit www.artnotlari.com @ProfUfukAkcigit
-100%
-80%
-60%
-40%
-20%
0%
20%
40%
1 5 Şu b at 1 8 Şubat 2 1 Şu b at 2 4 Şu b at 2 7 Şu b at 1 Mar t 4 Mar t 7 Mar t 1 0 M art 1 3 M art 1 6 M art 1 9 M art 2 2 M art 2 5 M art 2 8 M art 3 1 M art 3 Ni sa n 6 Ni sa n 9 Ni sa n 1 2 Ni san 1 5 Ni san 1 8 Ni san 2 1 Ni san 2 4 Ni san 2 7 Ni san 3 0 Ni san 3 Mayıs 6 Mayıs 9 Mayıs
Market ve Eczanelerde Geçen
Zaman
15 Şubat Öncesine Göre Marketlerde Geçirilen Zaman
Veri: Google Analiz: Ufuk Akçiğit www.artnotlari.com @ProfUfukAkcigit
-100%
-80%
-60%
-40%
-20%
0%
20%
40%
1 5 Şu b at 1 8 Şubat 2 1 Şu b at 2 4 Şu b at 2 7 Şu b at 1 Mar t 4 Mar t 7 Mar t 1 0 M art 1 3 M art 1 6 M art 1 9 M art 2 2 M art 2 5 M art 2 8 M art 3 1 M art 3 Ni sa n 6 Ni sa n 9 Ni sa n 1 2 Ni san 1 5 Ni san 1 8 Ni san 2 1 Ni san 2 4 Ni san 2 7 Ni san 3 0 Ni san 3 Mayıs 6 Mayıs 9 Mayıs
Market ve Eczanelerde Geçen
Zaman
15 Şubat Öncesine Göre Marketlerde Geçirilen Zaman
Veri: Google Analiz: Ufuk Akçiğit www.artnotlari.com @ProfUfukAkcigit
-100%
-80%
-60%
-40%
-20%
0%
20%
40%
1 5 Şu b at 1 8 Şubat 2 1 Şu b at 2 4 Şu b at 2 7 Şu b at 1 Mar t 4 Mar t 7 Mar t 1 0 M art 1 3 M art 1 6 M art 1 9 M art 2 2 M art 2 5 M art 2 8 M art 3 1 M art 3 Ni sa n 6 Ni sa n 9 Ni sa n 1 2 Ni san 1 5 Ni san 1 8 Ni san 2 1 Ni san 2 4 Ni san 2 7 Ni san 3 0 Ni san 3 Mayıs 6 Mayıs 9 Mayıs
Market ve Eczanelerde Geçen Zaman
Yasaklı günler turuncu
sütunlar ile gösterilmiştir
15 Şubat Öncesine Göre Marketlerde Geçirilen Zaman
Veri: Google Analiz: Ufuk Akçiğit www.artnotlari.com @ProfUfukAkcigit
-100%
-80%
-60%
-40%
-20%
0%
20%
40%
1 5 Şu b at 1 8 Şubat 2 1 Şu b at 2 4 Şu b at 2 7 Şu b at 1 Mar t 4 Mar t 7 Mar t 1 0 M art 1 3 M art 1 6 M art 1 9 M art 2 2 M art 2 5 M art 2 8 M art 3 1 M art 3 Ni sa n 6 Ni sa n 9 Ni sa n 1 2 Ni san 1 5 Ni san 1 8 Ni san 2 1 Ni san 2 4 Ni san 2 7 Ni san 3 0 Ni san 3 Mayıs 6 Mayıs 9 Mayıs
Market ve Eczanelerde Geçen Zaman
Sokağa çıkma yasağı olan günlerde ortalama hareketlilik Şubat 15 öncesine göre %80 azalıyor.
Sokağa çıkma yasağı olmayan günlerde ortalama hareketlilik Şubat 15 öncesine göre %20 artıyor.
Yasaklı günler turuncu
sütunlar ile gösterilmiştir
Korona Öncesi
Türkiye Ekonomisi
Türkiye`de Rekabet ve Firma Dinamikleri
Şirket Büyüme Hızı
İşsizlik Oranı
Piyasa Yoğunluğu
Fiyat/Maliyet Oranı (Markups)
İşçi Verimliliği
Piyasa Liderlerinin Liderliğe Devam Etme Olasılığı
Türkiye’de Firma Dinamikleri: 2012-2013’ten beri..
Türkiye’de Ne Oldu?
Türkiye’de Kredi Yoğunlaşması
Ne Yapılmalı?
Firma Büyüklüğüne Göre Çalışan Oranı
0%
5%
10%
15%
20%
25%
30%
35%
1-9 10-49 50-99 100-249 249-500 500+
2010 2012 2014 2016 2018
Kaynak: Sosyal Güvenlik Kurumu Verileri Analiz: Ufuk Akçiğit, Yusuf Emre Akgündüz
Firma Büyüklüğüne Göre Çalışan Oranı
0%
5%
10%
15%
20%
25%
30%
35%
1-9 10-49 50-99 100-249 249-500 500+
2010 2012 2014 2016 2018
Kaynak: Sosyal Güvenlik Kurumu Verileri Analiz: Ufuk Akçiğit, Yusuf Emre Akgündüz
Korona Sonrası Türkiye Ekonomisi
Ekonomiye Gelen Şoklar
1.Yerli Talep Şoku
2.Yabancı Talep Şoku (ihracat)
3.Turizm Şoku
Ocak-Nisan Arası Tüketici Harcama Trendi
Analiz: Ufuk Akçiğit, Yusuf Emre Akgündüz @ProfUfukAkcigit
-35%
-30%
-25%
-20%
-15%
-10%
-5%
0%
5%
10%
15%
1 0 Oc ak 1 7 Oc ak 2 4 Oc ak 3 1 Oc ak 7 Şuba t 1 4 Şu b at 2 1 Şu b at 2 8 Şu b at 6 Mar t 1 3 M art 2 0 M art 2 7 M art 3 Ni sa n
Türkiye’de İlk Korona Vakası
Sektörlerdeki Değişikliğin Toplam Değişikliğe Oranı
-20% -15% -10% -5% 0% 5% 10%
Giyim ve Aksesuar Kamu/Vergi ödemeleri Yemek İnternet Üzerinden Yapılan Alışverişler Gümrük Vergisi Ödemeleri Havayolları Benzin ve Yakıt İstasyonları Hizmet Sektörleri Seyahat Acenteleri/Taşımacılık Sağlık/Sağlık Ürünleri/Kozmetik Kuyumcular Mobilya ve Dekorasyon Araç Kiralama-Satış/Servis/Yedek Parça Konaklama Elektrik-Elektronik Eşya, Bilgisayar Mektupla/Telefonla Yapılan Alışverişler Sigorta Eğitim / Kırtasiye / Ofis Malzemeleri Telekomünikasyon Yapı Malzemeleri, Hırdavat, Nalburiye Çeşitli Gıda Kumarhane /İçkili Yerler Diğer Müteahhit İşleri Kulüp / Dernek /Sosyal Hizmetler Bireysel Emeklilik Araba Kiralama Doğrudan Pazarlama Market ve Alışveriş Merkezleri
SEKTÖRDEKİ DEĞİŞİKLİK/HER SEKTÖRDEKİ DEĞİŞİKLİKLERİN MUTLAK DEĞER TOPLAMI
Analiz: Ufuk Akçiğit, Yusuf Emre Akgündüz
Kaynak: Akçiğit, Ufuk ve Yusuf Emre Akgündüz (2020) «Türkiye'de Covid-19 Odaklı Talep Şoklarının Coğrafi ve Sektörel Yayılımı», Chicago Üniversitesi Çalışma Tebliği. www.artnotlari.com @ProfUfukAkcigit
Bazı İllerin En Büyük 3 Sektöründe Nisan İhracat Değişimi
-78%
-65% -72%
-94%
-62%
-34%
-97%
-65% -61%
-29%
-54% -49%
-67%
-16% -23%
55%
11% 7%
44%
33%
5%
92%
1% 1% 17% 13% 7% 18% 14% 10%
-100%
-80%
-60%
-40%
-20%
0%
20%
40%
60%
80%
100%
Otomotiv Endüstrisi Hazırgiyim ve Konfeksiyon Tekstil ve Hammaddeleri Otomotiv Endüstrisi Kimyevi Maddeler ve Mamulleri Demir ve Demir Dışı Metaller Otomotiv Endüstrisi Makine ve Aksamları İklimlendirme Sanayii Kimyevi Maddeler ve Mamulleri Hazırgiyim ve Konfeksiyon Çelik Hazırgiyim ve Konfeksiyon Kimyevi Maddeler ve Mamulleri Çelik
BURSA KOCAELİ SAKARYA İZMİR İSTANBUL
Daralma İhracat Oranı
Şehirler Arası Ticaret Sıralaması
Kaynak: Akçiğit, Ufuk ve Yusuf Emre Akgündüz (2020) «Türkiye'de Covid-19 Odaklı Talep Şoklarının Coğrafi Yayılımı», Chicago Üniversitesi Çalışma Tebliği. www.artnotlari.com @ProfUfukAkcigit
4.6%
4.9%
4.9%
5.5%
5.8%
5.9%
6.1%
7.9%
9.9%
11.8%
0% 2% 4% 6% 8% 10% 12%
Trabzon - Samsun
Edirne - Kırklareli
Adana - Mersin
Ordu - Samsun
Hatay - Osmaniye
İstanbul - İzmir
Ordu - Giresun
İstanbul - Kocaeli
İstanbul - Ankara
Hatay - Zonguldak
Türkiye’de İllere Göre Ticaret Ağı
Kaynak: Akçiğit, Ufuk ve Yusuf Emre Akgündüz (2020) «Türkiye'de Covid-19 Odaklı Talep Şoklarının Coğrafi Yayılımı», Chicago Üniversitesi Çalışma Tebliği. @ProfUfukAkcigit
Yıllık Satışların Payı Olarak Toplam Etki
Kaynak: Akçiğit, Ufuk ve Yusuf Emre Akgündüz (2020) «Türkiye'de Covid-19 Odaklı Talep Şoklarının Coğrafi Yayılımı», Chicago Üniversitesi Çalışma Tebliği. @ProfUfukAkcigit
-0.14 -0.12 -0.1 -0.08 -0.06 -0.04 -0.02 0
1 ay 2 ay 3 ay 4 ay 5 ay 6 ay
Direkt Ağ etkisi
Türkiye`de Turizm
Kaynak: Akçiğit, Ufuk ve Yusuf Emre Akgündüz (2020) «Türkiye'de Covid-19 Odaklı Talep Şoklarının Coğrafi ve Sektörel Yayılımı», Chicago Üniversitesi Çalışma Tebliği. www.artnotlari.com @ProfUfukAkcigit
Yıldan Yıla (aylık) Turist Sayısında Değişiklik
Kaynak: Akçiğit, Ufuk ve Yusuf Emre Akgündüz (2020) «Türkiye'de Covid-19 Odaklı Talep Şoklarının Coğrafi ve Sektörel Yayılımı», Chicago Üniversitesi Çalışma Tebliği. www.artnotlari.com @ProfUfukAkcigit
Yabancıların Google’dan Muğla ve Antalya’yı Aramaları
Kaynak: Akçiğit, Ufuk ve Yusuf Emre Akgündüz (2020) «Türkiye'de Covid-19 Odaklı Talep Şoklarının Coğrafi ve Sektörel Yayılımı», Chicago Üniversitesi Çalışma Tebliği. www.artnotlari.com @ProfUfukAkcigit