13. Araçların teknik zorunlulukları

(1)

13. Araçların teknik zorunlulukları

(2)

EX/II, EX/III, FL, OX, AT ve MEMU Araçların tescillendiği ülkedeki ilgili düzenlemelere ve genel geüvenlik düzenlemelerine (fren sistemleri, farlar vs…)uygunluğunun doğrulanması için tescil edildikleri ülkede yıllık teknik muayeneye girmesi gerekmektedir.

Aracın bu bölümde belirtilen zorunluluklara uyup uymadığı, 9.1.3 gereğince onay belgesinin yenilenmesi veya yeni bir belge çıkarılmasıyla teyit edilmelidir.

İlave zorunluluklara tabi olan araçlar

Araçların üretimi, teçhizatı, tip onayı, ADR onayı ve yıllık teknik muayenesine ilişkin

zorunluluklar, ADR Kısım 9’da yer alan teknik koşulları karşılamak durumundadır.

(3)

• BÖLÜM 9.2

– ARAÇLARIN ÜRETİMİNE İLİŞKİN

ZORUNLULUKLAR

(4)

9.2.1 Bu bölümün zorunluluklarına uygunluk

• 9.2.1.1

– EX/II, EX/III, FL, OX ve AT araçları, aşağıdaki tablo

uyarınca, bu Bölümün zorunluluklarını karşılayacaktır.

– EX/II, EX/III, FL, OX ve AT dışındaki araçlar için:

• - 9.2.3.1.1’in zorunlulukları (13 sayılı AEK Yönetmeliği veya 71/320/AET sayılı Direktif uyarınca fren teçhizatı), 30 Haziran 1997’den itibaren ilk tescili yapılan (veya tescil zorunlu

değilse hizmete alınan) tüm araçlar için geçerlidir;

• - 9.2.5 zorunlulukları (89 sayılı AEK Yönetmeliği veya

92/24/AET sayılı Direktif uyarınca hız sınırlandırma cihazı), ilk tescili 31 Aralık 1987’den sonra yapılan ve maksimum

kütlesi 12 tondan fazla olan tüm motorlu araçlar ile ilk tescili 31 Aralık 2007’den sonra yapılan ve maksimum kütlesi en az 3,5 ton, en fazla 12 ton olan tüm motorlu araçlar için

geçerlidir.

(5)

Tip: ARAÇ Tekniközellikler (9.2.2)

EX/II EX/III MEMU AT FL OX

Elektrikteçhizatı

Kablotesisatı X X X X X

Akü ana şalteri X X X

Aküler X X X X

Kalıcı olarak güç verilmiş devreler X

Kalıcı olarak güç verilmiş devreler – aşırı ısınmaya karşı

ilave koruma X X

Kabin arkasındaki elektrik tesisatı – çift izole kablolar

X X X

Frenteçhizatı

Genelhükümler X X X X X X

Kilitlenmeyen fren sistemi X X X X X

Dayanıklı fren sistemi X X X X X

Yangın riskleri

Araç kabini X

Yakıt tankları X X X X X

Motor X X X

Egzoz sistemi X X X X

Yanmalı ısıtıcılar – temel gereklilikler X X X X X X

Yanmalı ısıtıcı – denetimde sınırlamalar X

Yanmalı ısıtıcı – gazlı ısıtıcı kullanma yasağı X X X

Hız sınırlandırma cihazı X X X X X X

Römorkların kaplin X X X

(6)

9.2.2 Elektrik donanımı

• 9.2.2.2 Kablo tesisatı – 9.2.2.2.1

• İletkenlerin boyutu aşırı ısınmayı önleyecek büyüklükte olacaktır.

• İletkenler yeterli ölçüde yalıtılmalıdır.

• Aşağıdakiler dışında bütün devreler, sigortalar ya da otomatik devre kesiciler yoluyla korunacaktır:

– - Akü ile soğuk hareket tertibatı ve motorun durma sistemi arasındaki devreler;

– - Akü ile alternatör arasındaki devreler;

– - Alternatör ile sigorta veya devre kesici kutu arasındaki devreler;

– - Akü ile çalıştırıcı motor arasındaki devreler;

– - Sistem elektrikli ya da elektromanyetik ise akü ile bu frenleme sisteminin güç kontrol merkezi (bkz. 9.2.3.1.2) arasındaki devreler;

– - Akü ile boji dingilini kaldırmaya yönelik elektrikli kaldırma mekanizması arasındaki devreler.

– Yukarıdaki korunmasız devreler, olabildiğince kısa olacaktır.

– 9.2.2.2.2

• Kablolar, iletkenlerin mekanik ve termal gerilimlere karşı yeterli ölçüde

korunabileceği şekilde güvenlice bağlanacak ve yerleştirilecektir.

(7)

9.2.2.3 Akü ana şalteri

• 9.2.2.3.1

– Elektrik devresini kesme şalteri, akünün mümkün olabildiğince yakınına yerleştirilmelidir.

– Tek kollu bir şalter kullanılıyorsa, bu toprak bağlantısına değil, besleme bağlantısına yerleştirilecektir.

• 9.2.2.3.2

– Şalterin bağlantı kesme ve yeniden bağlantı kurma işlevlerini yerine getirmesi için, bir kontrol aygıtı sürücü kabininin içine

yerleştirilecektir.

– Bu, sürücünün kolay ulaşabileceği bir yerde bulunacak ve ayırt edilecek biçimde işaretlenecektir.

– Bu, ya iki yönde hareket eden bir kontrol aygıtı kullanılarak koruyucu bir kaplama eklenmek suretiyle ya da uygun başka yollar ile

istenmeyen çalışmalara karşı korunacaktır.

– Ek kontrol aygıtları, ayırt edici şekilde işaretlenmek suretiyle ve istenmeyen çalışmalara karşı korundukları takdirde kurulabilir.

• Kontrol cihazları elektrikle çalışıyorsa, kontrol cihazlarının devreleri 9.2.2.5 zorunluluklarına tabidir.

(8)

• 9.2.2.3.3

– Şalter, IEC Standardı 529 uyarınca IP 65 koruma derecesine sahip bir muhafazaya sahip olacaktır.

• 9.2.2.3.4

– Şalterdeki kablo bağlantıları IP 54 koruma derecesine sahip olacaktır.

– Bununla birlikte, bu bağlantılar, bir merkezde (ki bu akü kutusu olabilir), toplanmışlarsa bu koşul geçerli değildir.

– Bu durumda, örneğin lastik bir kapakla kısa devrelere

karşı bağlantıların yalıtılması yeterlidir.

(9)

9.2.2.4 Aküler

• Akü terminalleri, yalıtıcı akü kutusu kapağı ile kapatılacak veya elektriksel olarak yalıtılacaktır.

• Aküler motor kapağının altına

yerleştirilmemişse, havalandırmalı bir

kutu içine takılacaktır.

(10)

9.2.2.5 Kalıcı olarak güç verilmiş devreler

• 9.2.2.5.1

– (a) Bağlama telleri de dahil olmak üzere, akü ana şalteri açık olduğunda daimi elektrik enerjisine bağlı kalacak olan elektrik tesisatı tehlikeli

alanlarda kullanıma elverişli olacaktır.

• Bu tür teçhizatlar IEC 60079, kısım 0 ve 141'ün 1 genel zorunluluklarına ve IEC 60079 kısım 1, 2, 5, 6, 7, 11, 25 ya da 18'de 2 belirtilen ek zorunluluklara uygunluk gösterecektir;

– (b) IEC 60079 kısım 14'ün1 uygulanması için, aşağıdaki sınıflandırmadan yararlanılacaktır;

• 9.2.2.3 ve 9.2.2.4'e tabi olmayan bağlantı telleri de dahil olmak üzere, daimi olarak elektrik enerjisine bağlanmış olan teçhizatlar, genel olarak elektrik donanımı söz konusu olduğunda Bölge 1'in gerekliliklerine uyacak

• sürücü kabininin içine yerleştirilmiş olan elektrik donanımı söz konusu olduğunda ise Bölge 2'nin gerekliliklerine uyacaktır.

• Patlama grubu IIC, sıcaklık sınıfı T6’nın zorunlulukları yerine getirilmelidir.

• Bununla birlikte, ortamdaki elektrikli olmayan teçhizatların neden olduğu sıcaklığın T6 sıcaklık sınırını aştığı bir ortama monte edilmiş olan kalıcı olarak elektrik verilmiş elektrikli teçhizatlar için, kalıcı olarak elektrik verilmiş teçhizatların sıcaklık sınıflandırması, en az T4 sıcaklık sınıfınınkiyle aynı olacaktır.

(11)

– (c) Kalıcı olarak enerji verilmiş teçhizatların besleme bağlantıları, IEC 60079, kısım 7 (“Yüksek güvenlik”) hükümlerine uygunluk gösterecek

– bir sigorta ya da güç kaynağına olabildiğince yakın şekilde yerleştirilmiş olan otomatik devre kesici ile korunacaktır;

• ya da “kendiliğinden güvenli teçhizat” ise, bu bağlantılar güç kaynağına olabildiğince yakın

şekilde yerleştirilmiş olan bir güvenlik bariyeri ile

korunacaktır.

(12)

• 9.2.2.5.2

– Akü ana şalteri açık olduğunda elektrik enerjisine bağlı kalması gereken elektrik

donanımının akü ana şalteri ile elektrik bypass devresi bağlantıları; sigorta, devre kesici ya da emniyet engeli (akım sınırlayıcı) gibi uygun

araçlar yoluyla fazla ısınmaya karşı

korunacaklardır.

(13)

• 9.2.2.6 Elektrik tesisatının sürücü kabininin arkasına yerleştirilen bölümüne ilişkin hükümler

– Elektrik donanımının tamamı, aracın normal kullanım koşullarında alev almayacak ya da kısa devre

oluşturmayacak ve bir çarpışma ya da bir

deformasyon durumunda bu tür risklerin minimum düzeyde tutulacağı biçimde tasarlanacak, yapılacak ve korunacaktır. Özellikle de:

• 9.2.2.6.1 Kablo tesisatı

– Sürücü kabininin arkasındaki kablo sistemi, aracın normal çalışması esnasında çarpmaya, aşınmaya ve yıpranmaya karşı korunacaktır.

– Uygun koruma örnekleri aşağıdaki 1, 2, 3 ve 4 numaralı şekillerde verilmiştir.

– Bununla birlikte, kilitlenmeyen frenleme sistemlerinin sensör

kabloları ek koruma gerektirmez.

(14)

• 9.2.2.6.2 Aydınlatma

– Vidalı kapaklı elektrik ampulleri kullanılmayacaktır.

• 9.2.2.6.3 Elektrik bağlantıları

– Motorlu araçlar ile römorklar arasındaki elektrik bağlantıları IEC 60529 standardı uyarınca IP54

koruma derecesine sahip olacaktır ve

– kaza sonucu oluşabilecek bağlantı kopmalarını önleyecek biçimde tasarlanacaktır.

– Bağlantılar, duruma göre uyarlanacak şekilde ISO

12098:2004 (3), ISO 7638:2003 (3) ve EN 15207:2006

ile uyumlu olacaktır.

(15)

9.2.3 Fren teçhizatı

• 9.2.3.1.1

– Tehlikeli malların taşınmasına yönelik taşıma üniteleri olarak kullanılması amaçlanan motorlu

araçlar ve römorklar, AEK Yönetmeliği No. 13'ün 4 ya da tadil edilmiş 71/320/AET sayılı Direktifin 5, buradaki başvuru tarihlerine göre, ilgili tüm

teknik gereksinimlerini karşılayacaktır.

• 9.2.3.1.2

– EX/III, FL, OX ve AT araçları AEK Yönetmeliği No.

134, Ek 5'in gereksinimlerini karşılayacaktır.

(16)

9.2.4 Yangın risklerinin önlenmesi

• 9.2.4.2 Araç kabini

– Sürücü kabini kolayca alev almayan bir

malzemeden yapılmamışsa, tankla aynı ene sahip metalden ya da bir başka uygun materyalden

yapılmış bir koruyucu levha sürücü kabininin arka tarafına yerleştirilecektir.

– Sürücü kabininin arka tarafındaki ve koruyucu levhadaki bütün pencereler sıkıca kapalı

olacaktır ve ateşe dayanıklı iskeletlerden ve ateşe dayanıklı emniyet camından yapılmış olacaktır.

– Ayrıca, tank ile sürücü kabini ya da koruyucu

levha arasında en az 15 santimetrelik bir boşluk

bulunacaktır.

(17)

• 9.2.4.3 Yakıt tankları

– Araç motorunu ikmal etmek için kullanılan yakıt tankı aşağıdaki zorunluluklara tabidir:

• (a) Herhangi bir sızıntının meydana gelmesi durumunda, yakıt aracın ya da yükün sıcak kısımlarına temas etmeden yere akacaktır;

• (b) Benzin içeren yakıt tankları, doldurma

deliğinde deliğin hermetik olarak kapatılmasını

sağlayan etkin bir alev tuzağı ya da bir kapakla

donatılacaktır.

(18)

• 9.2.4.4 Motor

– Aracı hareket ettiren motor ısınma ya da alevlenme yoluyla yük için herhangi bir tehlikeye yol açmayacak bir biçimde donatılmış ve yerleştirilmiş olacaktır.

– EX/II ve EX/III araçları söz konusu olduğunda, motor sıkıştırmalı ateşleme yapısında olacaktır.

• 9.2.4.5 Egzoz sistemi

– Egzoz sistemi (egzoz boruları dahil) ısınma ya da alevlenme

yoluyla yük için herhangi bir tehlikeye yol açmayacak bir biçimde oluşturulacak ve korunacaktır.

– Yakıt tankının (dizel) altına direkt olarak yerleştirilmiş egzoz

sisteminin parçalarında en az 100 milimetrelik bir boşluk

olacaktır ya da koruyucu ısı kalkanı ile korunacaklardır.

(19)

• 9.2.4.6 Araç mukavemet freni

– Sürücü kabininin arka duvarının arkasına

yerleştirilen ve yüksek sıcaklık yayan bir mukavemet frenleme sistemine sahip olan araçlarda, lokal olsa bile tank duvarının ya da yükün ısınmasını önlemek

amacıyla bu sistemle tank ya da yük arasına sağlam bir biçimde bağlanan ve yerleştirilen bir koruyucu ısı kalkanı bulunacaktır.

– Buna ek olarak, koruyucu ısı kalkanı, kazara olsa dahi yükün dışarı akmasına ya da sızmasına karşı

frenleme sistemini koruyacaktır.

• Örneğin, ikiz gövdeli bir kalkan içeren bir koruma yeterli

sayılacaktır.

(20)

9.2.4.7 Yanmalı ısıtıcılar

• 9.2.4.7.1

– Yanmalı ısıtıcılar, burada belirtilen başvuru tarihleri ve 9.2.1’deki tablo kapsamında geçerli olan 9.2.4.7.2 ila 9.2.4.7.6 hükümlerine uygun olarak, tadil edilmiş şekliyle 122 sayılı AEK Yönetmeliğinin 6 veya tadil edilmiş şekliyle 2001/56/AT sayılı Direktifin 7 ilgili teknik zorunluluklarına uygunluk gösterecektir.

• 9.2.4.7.2

– Yanmalı ısıtıcılar ve bu tür ısıtıcıların egzoz gazı hattı, yükün ısınması ya da alev alması gibi kabul edilemez bir riski

önleyecek biçimde tasarlanacak, yerleştirilecek, korunacak ya da örtülecektir.

– Aracın yakıt tankı ve egzoz sistemi, yakıt tankları ve egzoz

sistemleri için sırasıyla 9.2.4.3 ile 9.2.4.5'te belirtilen benzer

hükümlere uygunluk sağlıyorsa, bu zorunluluk yerine getirilmiş

sayılacaktır.

(21)

• 9.2.4.7.3

– Yanmalı ısıtıcılar, aşağıdaki yöntemlerle işletimden geri çekilecektir:

• (a) Sürücü kabinindeki düğmeden kasıtlı olarak manüel kapama;

• (b) Aracın motorunu durdurmak; bu durumda ısıtma cihazı sürücü tarafından manüel olarak yeniden

başlatılabilir;

• (c) Taşınan tehlikeli mallar için, motorlu aracın

üstündeki besleyici pompayı çalıştırmak.

(22)

• 9.2.4.7.4

– Yanmalı ısıtıcının işletimden çekilmesinden sonra tekrar çalıştırılmasına izin verilmiştir.

• 9.2.4.7.3 (b) ve (c)’de anılan yöntemler için, ateşleme havası ikmaline en fazla 40 saniye süren çalışmaya devam döngüsünden sonra uygun bazı önlemlerle müdahale edilecektir.

• Yalnızca ısı eşanjörünün normal kullanım sırasında 40 saniyelik azaltılmış bir çalışma devamı döngüsüne dayanıklı olduğu kanıtlanan ısıtıcılar

kullanılacaktır.

• 9.2.4.7.5

– Yanmalı eşanjör elle çalıştırılacaktır.

– Programlama cihazlarının kullanımı yasaktır.

• 9.2.4.7.6

– Gazlı yakıtlarla çalışan yanmalı ısıtıcıların kullanımı yasaktır.

(23)

9.2.5 Hız sınırlandırma cihazı

• Azami ağırlığı 3,5 tonu aşan motorlu araçlara (sabit kasalı araçlar ve yarı römork çekicileri), tadil edilmiş şekliyle AEK Yönetmeliği, No.

89'un8 teknik zorunlulukları uyarınca bir hız sınırlandırma cihazı takılacaktır.

• Aracın teknolojik toleransının göz önünde

bulundurulması suretiyle, cihaz, aracın saatte

90 kilometre hızı aşmayacağı bir biçimde

kurulmuş olacaktır.

(24)

9.2.6 Römork bağlantı cihazları

• Römork bağlantı cihazları, AEK

Yönetmeliği No. 55 9 veya değiştirildiği

şekliyle 94-20-AT sayılı Direktifin 10 teknik gereksinimleri ile belirtilen başvuru

tarihlerine kapsamında uygunluk

gösterecektir.

(25)

EK OLARAK MUAYENE EDİLMESİ GEREKENLER

ELEKTRİK TEÇHİZATI MUAYENESİ

(26)

Teknik özellikler EX/II EX/III_MEMU AT FL OX 9.2.2

Kablo tesisatı X X X X

Kablolar, iletkenlerin mekanik ve termal gerilimlere karşı yeterli ölçüde korunabileceği şekilde güvenlice

bağlanacak ve yerleştirilecektir.

9.2.2.3.2 Akü ana şalteri

X X

Şalterin bağlantı kesme ve yeniden bağlantı kurma işlevlerini yerine getirmesi için, bir kontrol aygıtı sürücü

kabininin içine yerleştirilecektir. Bu, sürücünün kolay ulaşabileceği bir yerde bulunacak ve ayırt edilecek biçimde işaretlenecektir. Bu, ya iki yönde hareket eden bir kontrol aygıtı kullanılarak koruyucu bir kaplama eklenmek suretiyle ya da uygun başka yollar ile istenmeyen çalışmalara karşı korunacaktır.

9.2.2.4 Aküler

X X X

Akü terminalleri, yalıtıcı akü kutusu kapağı ile

kapatılacak veya elektriksel olarak yalıtılacaktır. Aküler motor kapağının altına yerleştirilmemişse,

havalandırmalı bir kutu içine takılacaktır.

9.2.2.5

Kalıcı olarak güç verilmiş devreler

X X

9.2.2.6 Elektrik tesisatının

sürücü kabininin arkasına

yerleştirilen bölümü

X X

Çift izole elektrik kabloları

ABS sensör kabloları olmaksızın

(27)

İletkenlerin boyutu aşırı ısınmayı yönleyecek büyüklükte olacaktır. İletkenler yeterli ölçüde yalıtılmalıdır.

Aşağıdakiler dışında bütün devreler, sigortalar ya da otomatik devre kesiciler yoluyla korunacaktır:

-

Akü̈ ile soğuk hareket tertibatı ve motorun durma sistemi arasındaki devreler;

-

Akü ile alternatör arasındaki devreler;

-

Alternatör ile sigorta veya devre kesici kutu arasındaki devreler;

-

Akü ile çalıştırıcı motor arasındaki devreler;

-

Sistem elektrikli ya da elektromanyetik ise akü ile bu frenleme sisteminin güç kontrol merkezi (bkz. 9.2.3.1.2) arasındaki devreler;

- A

kü ile boji dingilini kaldırmaya yönelik elektrikli kaldırma mekanizması arasındaki devreler.

Yukarıdaki korunmasız devreler, olabildiğince kısa olacaktır.

Kablolar, iletkenlerin mekanik ve termal gerilimlere karşı yeterli ölçüde korunabileceği şekilde güvenlice bağlanacak ve yerleştirilecektir.

Elektrik donanımı

AT, OX, FL, EX/III - 9.2.2.2

(28)

X X

9.2.2.4 Aküler

X X X

9.2.2.5

X X

(29)

Elektrik devresini kesme şalteri, akünün mümkün olabildiğince yakınına yerleştirilmelidir.

Tek kollu bir şalter kullanılıyorsa, bu toprak bağlantısına değil, besleme bağlantısına yerleştirilecektir.

Akü ana şalteri– FL, EX/III - 9.2.2.3

Şalter, IEC Standardı 529 uyarınca IP 65 koruma derecesine sahip bir muhafazaya sahip olacaktır.

Şalterdeki kablo bağlantıları IP 54 koruma derecesine sahip olacaktır. Bununla birlikte, bu bağlantılar, bir merkezde (ki bu akü kutusu olabilir), toplanmışlarsa bu koşul

geçerli değildir. Bu durumda, örneğin lastik bir kapakla kısa devrelere karşı

bağlantıların yalıtılması yeterlidir.

(30)

Güvenlik IP’si

(31)

Akü ana şalteri - örnekler

(32)

Akü ana şalteri - örnekler

(33)

Şalterin bağlantı kesme ve yeniden bağlantı kurma işlevlerini yerine getirmesi için, bir kontrol aygıtı sürücü kabininin içine yerleştirilecektir.

Bu:

- sürücünün kolay ulaşabileceği bir yerde bulunacak,

- ya iki yönde hareket eden bir kontrol aygıtı kullanılarak koruyucu bir kaplama eklenmek suretiyle ya da uygun başka yollar ile istenmeyen çalışmalara karşı korunacaktır.

Ek kontrol aygıtları, ayırt edici şekilde işaretlenmek suretiyle ve istenmeyen çalışmalara karşı korundukları takdirde kurulabilir. Kontrol cihazları elektrikle çalışıyorsa, kontrol cihazlarının devreleri 9.2.2.5 zorunluluklarına tabidir.

Kabin içi şalter – FL, EX/III

(34)

Akü ana şalteri - örnekler

(35)

Akü ana şalteri - örnekler

Uygun olmayan tadilat

örnekleri!

(36)

X X

9.2.2.4 Aküler

X X X

9.2.2.5

X X

(37)

Elektrik donanımı

FL, EX/II, EX/III - 9.2.2.4

Akü terminalleri, yalıtıcı akü kutusu kapağı ile kapatılacak

veya elektriksel olarak yalıtılacaktır. Aküler motor kapağının

altına yerleştirilmemişse, havalandırmalı bir kutu içine

takılacaktır.

(38)

X X

9.2.2.4 Aküler

X X X

9.2.2.5

X X

(39)

Bağlama telleri de dahil olmak üzere, akü ana şalteri açık olduğunda daimi elektrik enerjisine bağlı kalacak olan elektrik tesisatı tehlikeli alanlarda kullanıma elverişli olacaktır.

Bu tür teçhizatlar IEC 60079, kısım 0 ve 141'ün 1 genel zorunluluklarına ve IEC 60079 kısım 1, 2, 5, 6, 7, 11, 25 ya da 18'de 2 belirtilen ek zorunluluklara uygunluk gösterecektir;

IEC 60079 kısım 14'ün1 uygulanması için, aşağıdaki sınıflandırmadan yararlanılacaktır;

- 9.2.2.3 ve 9.2.2.4'e tabi olmayan bağlantı telleri de dahil olmak üzere, daimi olarak elektrik enerjisine bağlanmış olan teçhizatlar, genel olarak elektrik donanımı söz konusu olduğunda Bölge 1'in gerekliliklerine uyacak veya sürücü kabininin içine yerleştirilmiş olan elektrik donanımı söz konusu olduğunda ise Bölge 2'nin gerekliliklerine uyacaktır. Patlama grubu IIC, sıcaklık sınıfı T6’nın zorunlulukları yerine getirilmelidir.

- Bununla birlikte, ortamdaki elektrikli olmayan teçhizatların neden olduğu sıcaklığın T6 sıcaklık sınırını aştığı bir ortama monte edilmiş olan kalıcı olarak elektrik verilmiş elektrikli teçhizatlar için, kalıcı olarak elektrik verilmiş teçhizatların sıcaklık sınıflandırması, en az T4 sıcaklık sınıfınınkiyle aynı olacaktır.

- Kalıcı olarak enerji verilmiş teçhizatların besleme bağlantıları, IEC 60079, kısım 7 (“Yüksek güvenlik”) hükümlerine uygunluk gösterecek ve bir sigorta ya da güç kaynağına olabildiğince yakın şekilde yerleştirilmiş olan otomatik devre kesici ile korunacaktır; ya da “kendiliğinden güvenli teçhizat” ise, bu bağlantılar güç kaynağına olabildiğince yakın şekilde yerleştirilmiş olan bir güvenlik bariyeri ile korunacaktır.

Kalıcı olarak güç verilmiş devreler FL - 9.2.2.5.1

(40)

1. Tehlike noktası 2. Akü ana şalteri 3. Akım sınırlayıcı STB

KALICI OLARAK GÜÇ VERİLMİŞ DEVRELERİN TEHLİKE NOKTALARI

2

(41)

Takograf – kalıcı olarak güç verilen cihaz (FL)

Takografın, IEC 60079 gereğince belirlenmiş elektrik donanıma ilişkin zorunluluklara

uyması gerekmektedir.

(42)

X X

9.2.2.4 Aküler

X X X

9.2.2.5

X X

(43)

Elektrik donanımının tamamı, aracın normal kullanım koşullarında alev almayacak ya da kısa devre oluşturmayacak ve bir çarpışma ya da bir deformasyon durumunda bu tür risklerin minimum düzeyde tutulacağı biçimde tasarlanacak, yapılacak ve korunacaktır. Özellikle de:

Kablo tesisatı

Sürücü kabininin arkasındaki kablo sistemi, aracın normal çalışması

esnasında çarpmaya, aşınmaya ve yıpranmaya karşı korunacaktır. Uygun koruma örnekleri aşağıdaki 1, 2, 3 ve 4 numaralı şekillerde verilmiştir.

Bununla birlikte, kilitlenmeyen frenleme sistemlerinin sensör kabloları ek koruma gerektirmez.

Elektrik tesisatının sürücü kabininin arkasına yerleştirilen bölümüne ilişkin hükümler

– FL, EX/III

(44)

Elektrik tesisatının sürücü kabininin arkasına yerleştirilen bölümüne ilişkin hükümler – FL, EX/III

(45)

En sık karşılaşılan elektrik donanım hatası – FL Aracı

(46)

Dikkat!

Bağlı elektrikli cihazlar

Dikkat!

Tesisat tamiri

En sık karşılaşılan elektrik donanım hatası – FL Aracı

(47)

En sık karşılaşılan elektrik donanım hatası – FL Aracı

(48)

Aydınlatma

Vidalı kapaklı elektrik ampulleri kullanılmayacaktır.

Elektrik bağlantıları

Motorlu araçlar ile römorklar arasındaki elektrik bağlantıları IEC 60529 standardı uyarınca IP54 koruma derecesine sahip olacaktır ve kaza sonucu oluşabilecek bağlantı kopmalarını önleyecek biçimde tasarlanacaktır. Bağlantılar, duruma göre

uyarlanacak şekilde ISO 12098:2004 (3), ISO 7638:2003 (3) ve EN 15207:2006 ile uyumlu olacaktır.

Elektrik tesisatı ADR - 9.2.2.6

(49)

Doğru bağlantılar ve…

(50)

Teknik

özellikler

ÊX/II ÊX/III ÂT ^FL ÔX

ABS

sistemi X X X X

Araçlar:

- aracın toplam azami ağırlığı >16t - toplam azami ağırlığı >10t olan römork çekme onayı taşıyan araçlar ABS Kategori 1.

Römorklar:

azami toplam ağırlık >10 ton – kategori A

Araç

mukavemet freni

X X X X

Araçlar:

- aracın toplam azami ağırlığı >16t

- toplam azami ağırlığı >10t olan römork çekme onayı taşıyan araçlar

Muayene – Tip II A.

(51)

Kablolar ve sensörler

Kontroler,

Modülatör

1 – Araçta zarar 2 – Çekicide zarar

3 – Çekicide ABS sistemi olmadan araca bağlanması

1 2 3

ABS sinyalizasyonda hasar

Sistemin bütünlüğünün kontrolü

(52)

ABS sinyalizasyon sistemi kontrolü

(53)

ABS sinyalizasyon sistemi kontrolü

(54)

ABS sinyalizasyon sistemi kontrolü

(55)

ABS sinyalizasyon sistemi kontrolü

(56)

ABS sinyalizasyonuna müdahale

(57)

Tehlikeli malların taşınmasına yönelik taşıma üniteleri olarak kullanılması amaçlanan motorlu araçlar ve römorklar, AEK Yönetmeliği No. 13'ün 4 ya da tadil edilmiş

71/320/AET sayılı Direktifin 5, buradaki başvuru tarihlerine göre, ilgili tüm teknik gereksinimlerini karşılayacaktır ve bunu ilk teknik muayenede bildirecektir.

ARAÇ MUKAVEMET FRENİ

Retarder, fren kullanılmaksızın, aracın hızını uzun bir yokuş aşağı eğimde

sabitlemeye yarar.

(58)

ADR hükümleri, araç mukavemet freni tipini tanımlamaz veya sınırlamaz. Ancak ön koşul, cihazın yeterli etkinlikte olmasıdır.

Araç mukavemet freni aşağıdaki gruplara ayrılır:

1) Motor retarderi

2) Sürtünme freni olan retarder 3) Elektromanyetik retarder 4) Hidrokinetik retarder

ARAÇ MUKAVEMET FRENİ

(59)

ELEKTROMANYETİK RETARDER

9.2.4.6 Araç mukavemet freni

Sürücü kabininin arka duvarının arkasına yerleştirilen ve yüksek sıcaklık yayan bir

mukavemet frenleme sistemine sahip olan araçlarda, lokal olsa bile tank duvarının ya da yükün ısınmasını önlemek amacıyla bu sistemle tank ya da yük arasına sağlam bir biçimde bağlanan ve yerleştirilen bir koruyucu ısı kalkanı bulunacaktır.

Buna ek olarak, koruyucu ısı kalkanı, kazara olsa dahi yükün dışarı akmasına ya da sızmasına

karşı frenleme sistemini koruyacaktır. Örneğin, ikiz gövdeli bir kalkan içeren bir koruma

yeterli sayılacaktır.

(60)

Teknik

özellikler ÊX/II ÊX/III ÂT ^FL ÔX

9.2.4.3 Yakıt tankları X X X X

Herhangi bir sızıntının meydana gelmesi durumunda, yakıt aracın ya da yükün sıcak kısımlarına temas etmeden yere akacaktır;

Benzin içeren yakıt tankları, doldurma deliğinde deliğin hermetik olarak

kapatılmasını sağlayan etkin bir alev tuzağı ya da bir kapakla donatılacaktır.

9.2.4.4 Motor X X X X

EX/II ve EX/III araçları söz konusu olduğunda, motor sıkıştırmalı ateşleme yapısında olacaktır.

9.2.4.5 Egzoz sistemi X X X

Yakıt tankının (dizel) altına direkt olarak yerleştirilmiş egzoz sisteminin

parçalarında en az 100 milimetrelik bir

boşluk olacaktır ya da koruyucu ısı kalkanı

ile korunacaklardır.

(61)

Hız sınırlandırma cihazı – ADR

aracın toplam ağırlığı(ata) > 12 ton ve ilk tescil tarihi 1 Ocak 1988’den sonra

3.5 t < ata ≤ 12 t ve il tescil tarihi 1 Ocak 2008’den sonra

Azami ağırlığı 3,5 tonu aşan sabit kasalı araçlar ile yarı römork çekicilerine bir hız sınırlandırma cihazı takılacaktır.

Aracın teknolojik toleransının göz önünde bulundurulması suretiyle, cihaz, aracın saatte 90 kilometre hızı aşmayacağı bir biçimde kurulmuş olacaktır.

Hız sınırlandırma cihazları tadil edilmiş şekliyle AEK Yönetmeliği, No. 89'un

teknik zorunlulukları ile uyumlu olmalıdır.

(62)

Hız sınırlandırma cihazı – ADR

(63)

9.7.6 Arka taraftan gelebilecek darbelere karşı yeterli bir biçimde dayanıklı olan bir tampon aracın eni boyunca arkasına bağlanacaktır.

Tankın arka yüzeyi ile tamponun arka kısmı arasında en az 100 mm uzunluğunda bir boşluk bulunacaktır (bu boşluk tank yüzeyinin

arkadaki en uç noktasından ya da çıkıntılı bağlantı parçalarından ya da taşınan madde ile bağlantılı olan eklentilerden ölçülecektir). Toz

halinde maddelerin ya da tanecikli maddelerin taşınması için kullanılan eğimli gövdeli araçlar ve arkadan boşaltılan bir eğimli gövdeye sahip vakumla çalışan atık tankları, gövdenin arka tarafı gövdeyi tampon kadar iyi biçimde koruyacak bir koruma aracına sahipse, ayrıca bir tamponla donatılma ihtiyacı duymaz.

Bu hüküm, tank konteynerlerinde, ÇEGK'lerde, ya da portatif tanklarda tehlikeli mal taşımacılığı yapan araçlar için geçerli değildir.

9. 7. 6

Araçların Arka Koruması

(64)

BÖLÜM 9.3

PATLAYICI MADDELERİN VE NESNELERİN (SINIF 1) AMBALAJLAR İÇİNDE

TAŞINMASINA YÖNELİK TAMAMLANMIŞ VEYA KOMPLE EX/II VEYA EX/III

ARAÇLARINA İLİŞKİN EK ZORUNLULUKLAR

(65)

Kapalı araçların yük kompartımanındaki tüm açıklıklar, kilitlenebilir, sıkıca oturan kapılara veya

esnemez kapaklara sahip olacaktır. Sürücü bölmesi, aralıksız bir duvarla yük bölmesinden ayrılacaktır.

1 Yanıcılık söz konusuysa ISO Standardı 3795:1989 ‘Tarım ve ormancılık için karayolu araçları ve

traktörler ile makineler – İç malzemelerin yanıcılık davranışının saptanması’ dokümanındaki prosedür uyarınca, örtü numunelerinin 100 mm/dakikayı aşmayan bir yanma hızı olması halinde bu

zorunluluğun karşılandığı düşünülecektir.

Araçlar; patlayıcıların dış tehlikelerden ve hava koşullarından korunacağı şekilde tasarlanacak,

yapılacak ve donatılacaktır. Araçlar, ya kapatılacak ya da üzerleri örtülecektir. Örtü yırtılmaya dayanıklı ve kolayca alev almayan, su ve hava geçirmez

maddeden yapılmış olacaktır. Yükleme alanını her yandan kapatmak amacıyla gerilecektir.

9.3.3 EX/II Araçları

Wyłącznie silnik wysokoprężny

ADR HÜKÜMLERİNDE ARAÇ TİPLERİ

(66)

Araçlar kapalı tutulacaktır.

Sürücü bölmesi, aralıksız bir duvarla yük bölmesinden ayrılacaktır.

Yükleme yüzeyi aralıksız olacaktır. Yük sıkıştırma noktaları kurulacaktır.

Tüm bağlantı noktaları mühürlenecektir.

Açıklıkların hepsi kilitlenebilir olacaktır. Bunlar, bağlantı yerlerinin üstüne gelecek biçimde yerleştirilecek ve yapılacaktır.

Gövde, minimum kalınlığı 10 mm olan ısıya ve aleve dayanıklı malzemelerden mamul olacaktır. EN 13501-1:2002 standardı kapsamında Sınıf B-s3-d2 altında sınıflandırılmış malzemelerin bu

zorunluluğu karşıladığı kabul edilir.

Gövde için kullanılan malzeme metal ise, gövdenin komple iç kısmı, aynı zorunluluğu karşılayan malzemelerle kaplanacaktır.

9.3.4 EX/III Araçları

Araçlar; patlayıcıların dış tehlikelerden ve hava koşullarından korunacağı şekilde tasarlanacak, yapılacak ve donatılacaktır.

Yalnızca dizel motor

ADR HÜKÜMLERİNDE ARAÇ TİPLERİ

(67)

• 9.3.5 Motor ve yük bölmesi

– Bir EX/II veya EX/III aracını çalıştıran bir motor, yük bölmesinin ön duvarının ilerisine yerleştirilecektir;

– bununla birlikte fazla ısı yük bölmesinin iç yüzeyinin sıcaklığını 80°C'nin üstüne çıkararak yük için tehlike oluşturmayacağı şekilde yapılabilirse yük bölmesinin altına da yerleştirilebilir.

• 9.3.6 Dış ısı kaynakları ve yük bölmesi

– EX/II ve EX/III araçlarının egzoz sistemleri ya da

tamamlanmış ya da komple araçların diğer parçaları, fazla

ısının yük bölmesinin iç yüzeyinin sıcaklığını 80°C'nin

üstüne çıkararak yük için tehlike oluşturmayacağı şekilde

kurulacak ve yerleştirilecektir.

(68)

9.3.7 Elektrik teçhizatı

• 9.3.7.1

– Elektrik sisteminin nominal voltajı 24V'yi geçmeyecektir.

• 9.3.7.2

– EX/II araçlarının yük bölmesindeki herhangi bir aydınlatma sistemi, tavanda yer olacak ve kabloları ya da ampulü dışarıyla temas etmeyecek şekilde

kaplanacaktır.

• Uyumluluk Grubu J için, elektrik tesisatı en az IP65 olacaktır (örn. alev geçirmez Eex d).

• Yük bölmesinin içinden erişilebilen elektrikli teçhizat,

• içeriden gelebilecek mekanik darbelere karşı yeterli derecede korunacaktır.

• 9.3.7.3

– EX/III araçlarındaki elektrik tesisatı ile ilgili 9.2.2.2, 9.2.2.3, 9.2.2.4, 9.2.2.5.2 ve 9.2.2.6 maddelerinde belirtilen zorunluluklar yerine getirilecektir.

• Yük bölmesindeki elektrik tesisatı tozdan korunacak (en azından IP54 ya da dengi);

• ya da J Uyumluluk Grubu için, minimum IP65 (örneğin, yanmaz Eex d) olacaktır

(69)

BÖLÜM 9.4

AMBALAJ İÇİNDE TEHLİKELİ MAL TAŞIMACILIĞINA YÖNELİK BÜTÜN HALİNDEKİ VEYA BİRLEŞİK ARAÇLARIN (EX/II VE EX/III ARAÇLARI HARİÇ)

GÖVDELERİNİN YAPIMINA İLİŞKİN EK

ZORUNLULUKLAR

(70)

• 9.4.1

– Yanmalı ısıtıcılar aşağıdaki zorunlulukları karşılayacaktır:

• (a) Şalter, sürücü kabininin dışına takılabilir.

• (b) Cihaz, yük bölmesinin dışından kapatılabilir ve

• (c) Isı eşanjörünün, azaltılmış çalışma devamı döngüsüne dirençli olduğunun kanıtlanması gerekli değildir.

• 9.4.2

– Aracın, 1, 1.4, 1.5, 1.6, 3, 4.1, 4.3, 5.1 ya da 5.2 numaralı modellere uyan etiketlerin yapıştırıldığı tehlikeli mal taşıması amaçlanıyorsa, yükleme bölmesinde yakıt tankı, güç kaynakları, yakım havası ya da yakıcı hava emme borusu ve yanmalı ısıtıcının

çalıştırılması için gerekli olan egzoz borusu çıkışı yükleme bölmesinde bulundurulmayacaktır.

– Yükün ısıtma havası çıkışını engellemediğinden emin olunacaktır.

– Ambalajların ısıtıldığı hava 50°C'yi aşmayacaktır.

– Yükleme bölmesinde bulunan ısıtma cihazları var olan çalışma koşullarında bir patlamanın oluşmasını engelleyecek şekilde tasarlanacaktır.

• 9.4.3

– Belirli tehlikeli malların ya da spesifik ambalajların taşımacılığında kullanılması

amaçlanan araçların gövdelerinin yapımına ilişkin ek zorunluluklar, belirli bir madde için Bölüm 3.2, Tablo A, Sütun (16)'da belirtilenler uyarınca Kısım 7'ye, Bölüm 7.2'ye dahil edilebilir.

(71)

BÖLÜM 9.5

TEHLİKELİ KATILARIN DÖKME ŞEKLİNDE TAŞINMASINA YÖNELİK BÜTÜN HALİNDEKİ VEYA BİRLEŞİK ARAÇLARIN GÖVDELERİNİN YAPIMINA

İLİŞKİN EK ZORUNLULUKLAR

(72)

• 9.5.1

– Yanmalı ısıtıcılar aşağıdaki zorunlulukları karşılayacaktır:

• (a) Şalter, sürücü kabininin dışına takılabilir.

• (b) Cihaz, yük bölmesinin dışından kapatılabilir ve

• (c) Isı eşanjörünün, azaltılmış çalışma devamı döngüsüne dirençli olduğunun kanıtlanması gerekli değildir.

• 9.5.2

– Aracın, 4.1, 4.3 veya 5.1 numaralı modellere uyan etiketlerin yapıştırıldığı tehlikeli

malları taşıması amaçlanıyorsa, yükleme bölmesinde yakıt tankı, güç kaynakları, yakım havası ya da yakıcı hava emme borusu ve yanmalı ısıtıcının çalıştırılması için gerekli olan egzoz borusu çıkışı yükleme bölmesinde bulundurulmayacaktır.

– Yükün ısıtma havası çıkışını engellemediğinden emin olunacaktır.

– Yükün ısıtıldığı havanın sıcaklığı 50°C'yi aşmayacaktır.

– Yükleme bölmesinde bulunan ısıtma cihazları var olan çalışma koşullarında bir patlamanın oluşmasını engelleyecek şekilde tasarlanacaktır.

• 9.5.3

– Tehlikeli malların dökme halinde taşınmasına yönelik araçların gövdeleri, duruma göre uyarlanacak şekilde Bölüm 6.11 ve 7.3 zorunluluklarını karşılayacak olup, 7.3.2 veya 7.3.3 zorunlulukları ise, belirli bir madde için Bölüm 3.2, Tablo A’nın sırasıyla sütun (10)’u ile (17)’sinde verilen ibareler uyarınca geçerli olabilecektir.

(73)

BÖLÜM 9.6

SICAKLIK KONTROLLÜ MADDELERİN TAŞIMACILIĞINDA KULLANILMASI AMAÇLANAN BÜTÜN HALİNDEKİ VEYA

BİRLEŞİK ARAÇLARA İLİŞKİN EK

ZORUNLULUKLAR

(74)

• 9.6.1

– Sıcaklık kontrollü madde taşımacılığı yapması amaçlanan yalıtılmış, soğutulan ve otomatik olarak soğutulan araçlar aşağıdaki koşullara uygun olacaklardır:

• (a) Araç, yalıtımı ve soğutma araçlarıyla ilgili olarak, 2.2.41.1.17 ve 2.2.52.1.16 ile 2.2.41.1 ve 2.2.52.2'de belirtilen, taşınılan madde için gerekli olan kontrol sıcaklığını aşmayacak şekilde donatılacaktır.

– Toplam ısı transferi katsayısı 0.4 W/m2K'dan fazla olmayacaktır;

• (b) Araç, taşınan maddelerden ya da soğutucu maddelerden çıkabilecek buharın sürücü kabinine sızmayacağı şekilde donatılmış olacaktır;

• (c) Yükleme alanındaki sıcaklığın sürücü kabininden herhangi bir zamanda tespit edilebilmesini sağlayan uygun bir cihaz bulundurulacaktır;

• (d) Yükleme alanında tehlikeli ölçüde fazla basınç oluşması riski var ise yükleme alanında hava borusu ya da havalandırma kapağı bulundurulacaktır.

– Gerekli görülen yerlerde soğutmanın, hava borusu ya da havalandırma kapağı tarafından, zarar görmemesi sağlanmalıdır;

• (e) Soğutma gazı yanıcı olmayacaktır ve

• (f) Otomatik olarak soğutulan bir aracın soğutma cihazı aracı hareket ettirmek için kullanılan motordan bağımsız bir çalışma kapasitesine sahip olacaktır.

• 9.6.2

– Kontrol sıcaklığının aşılmasını önleme yöntemleri (bkz. V8(3)) Bölüm 7.2'de

(R1'den R5'e kadar) sıralanmıştır. Kullanılan yönteme bağlı olarak, araç

gövdelerinin yapımına ilişkin ek şartlar bölüm 7.2'ye dahil edilebilir.

(75)

BÖLÜM 9.7

KAPASİTESİ 1 M3'TEN FAZLA OLAN SÖKÜLEBİLİR

TANKLARDA VEYA KAPASİTESİ 3 M3'TEN FAZLA OLAN TANK KONTEYNERLERİNDE, PORTATİF TANKLARDA VEYA ÇEGK'LERDE (FL, OX VE AT ARAÇLARINDA) TEHLİKELİ MAL TAŞIMACILIĞI YAPMAK İÇİN KULLANILAN SABİT TANKLARA (TANKERLER), TÜPLÜ GAZ TANKERLERİNE VE TAMAMLANMIŞ

VEYA KOMPLE ARAÇLARA İLİŞKİN EK ZORUNLULUKLAR

(76)

9.7.2 Tanklarla ilgili zorunluluklar

• 9.7.2.1

– Metalden yapılmış sabit tanklar ya da sökülebilir tanklar Bölüm 6.8' de belirtilen ilgili zorunluluklara uygun olacaktır.

• 9.7.2.2

– Tüplü gaz tankerlerinin ve ÇEGK'lerin bileşenleri; silindir, tüp, basınçlı kaplar ve silindir grupları söz konusu olduğunda, Bölüm 6.2'nin ilgili zorunluluklarına ve tanklar söz konusu olduğunda Bölüm 6.8'in zorunluluklarına uygun olacaktır.

• 9.7.2.3

– Metalden yapılmış tank konteynerleri Bölüm 6.8'in zorunluluklarına, portatif tanklar Bölüm 6.7'nin ya da ilgili durumlarda, IMDG Kodu’nun (bkz. 1.1.4.2) zorunluluklarına uygun olacaktır.

• 9.7.2.4

– Fiber takviyeli plastikten mamul tanklar Bölüm 6.9'un zorunluluklarını yerine getirecektir.

• 9.7.2.5

– Vakumla çalışan atık tankları, Bölüm 6.10'un zorunluluklarını karşılayacaktır.

(77)

• 9.7.3 Bağlantılar

– Bağlantılar, normal taşıma koşullarındaki statik ve dinamik basınca ve

• tankerler, tüplü gaz tankerleri ve sökülebilir tanka eklenen araçlar söz konusu olduğunda 6.8.2.1.2, 6.8.2.1.11 ila

6.8.2.1.15’te tanımlandığı şekliyle asgari basınçlara dayanıklılık gösterecek şekilde tasarlanacaktır.

• 9.7.4 FL araçlarının topraklanması

– FL tankerlerinin, metal ya da fiber takviyeli plastikten mamul tankları ve FL tüplü gaz tankerlerinin akü bileşenleri şasiye en az bir adet sağlam elektrik bağlantısıyla bağlanacaktır.

– Elektrodinamik korozyona neden olabilecek her türlü metal temasından kaçınılacaktır.

• NOT: Ayrıca bkz. 6.9.1.2 ve 6.9.2.14.3.

(78)

• 9.7.5 Tankerlerin dengesi

– 9.7.5.1

• Yer seviyesi bağlantı yüzeyinin toplam genişliği (aynı dingilin sağ lastiği ile sol lastiğinin zemininin dış bağlantı noktaları

arasındaki mesafe), yüklü aracın ağırlık merkezinin yüksekliğinin en az yüzde doksanına eşit olacaktır.

• Ekli bir araçta, yarı-römork yük taşıma ünitesinin dingillerindeki ağırlık bütün eklemli aracın nominal yük ağırlığının yüzde

altmışını aşmayacaktır.

– 9.7.5.2

• Buna ek olarak, 3 m3'ten fazla kapasiteye sahip olan ve sıvı ya da ergimiş halde 4 bar'dan az bir basınç ile kontrolden geçirilmiş tehlikeli malların taşınması, burada belirtilen başvuru tarihleri çerçevesinde yanlamasına denge için AEK Yönetmeliği No.

111'in1 teknik zorunluluklarını karşılayacaktır. Bu zorunluluklar, 1

Temmuz 2003 tarihinden itibaren ilk kez kayıt olan tankerler

için geçerlidir.

(79)

• 9.7.6 Araçların arka koruması

– Arka taraftan gelebilecek darbelere karşı yeterli bir biçimde

dayanıklı olan bir tampon aracın eni boyunca arkasına bağlanacaktır.

– Tankın arka yüzeyi ile tamponun arka kısmı arasında en az 100 mm uzunluğunda bir boşluk bulunacaktır (bu boşluk tank yüzeyinin arkadaki en uç noktasından ya da çıkıntılı bağlantı parçalarından ya da taşınan

madde ile bağlantılı olan eklentilerden ölçülecektir).

– Toz halinde maddelerin ya da tanecikli maddelerin taşınması için

kullanılan eğimli gövdeli araçlar ve arkadan boşaltılan bir eğimli gövdeye sahip vakumla çalışan atık tankları, gövdenin arka tarafı gövdeyi

tampon kadar iyi biçimde koruyacak bir koruma aracına sahipse, ayrıca bir tamponla donatılma ihtiyacı duymaz.

– NOT 1: Bu hüküm, tank konteynerlerinde, ÇEGK'lerde, ya da portatif

tanklarda tehlikeli mal taşımacılığı yapan araçlar için geçerli değildir.

– NOT 2: Yandan çarpma ya da devrilme yoluyla gerçekleşebilecek

hasarlara karşı tankların korunması için, bkz. 6.8.2.1.20 ve 6.8.2.1.21 ya

da portatif tanklar için bkz. 6.7.2.4.3 ve 6.7.2.4.5.

(80)

9.7.7 Yanmalı ısıtıcılar

• 9.7.7.1

– Yanmalı ısıtıcılar, 9.2.4.7.1, 9.2.4.7.2, 9.2.4.7.5’te da belirtilen ve aşağıdaki zorunlulukları yerine getirecektir:

– (a) Şalter, sürücü kabininin dışına takılabilir.

– (b) Cihaz, yük bölmesinin dışından kapatılabilir ve

– (c) Isı eşanjörünün, azaltılmış çalışma devamı döngüsüne dirençli olduğunun kanıtlanması gerekli değildir.

– FL araçları, bunlara ek olarak, 9.2.4.7.3 ve 9.2.4.7.4'te belirtilen gerekliliklere uygun olacaktır.

• 9.7.7.2

– Aracın, 1.5, 3, 4.1, 4.3, 5.1 veya 5.2 numaralı modellere uyan etiketlerin

yapıştırıldığı tehlikeli malları taşıması amaçlanıyorsa, yükleme bölmesinde yakıt tankı, güç kaynakları, yakım havası ya da yakıcı hava emme borusu ve yanmalı ısıtıcının çalıştırılması için gerekli olan egzoz borusu çıkışı yükleme bölmesinde bulundurulmayacaktır.

– Yükün ısıtma havası çıkışını engellemediğinden emin olunacaktır.

– Yükün ısıtıldığı havanın sıcaklığı 50°C'yi aşmayacaktır.

– Yükleme bölmesinde bulunan ısıtma cihazları var olan çalışma koşullarında bir

patlamanın oluşmasını engelleyecek şekilde tasarlanacaktır.

(81)

9.7.8 Elektrik teçhizatı

• 9.7.8.1

– 9.1.2 kapsamında onay gerektiren FL araçlarındaki elektrik tesisatı 9.2.2.2, 9.2.2.3, 9.2.2.4, 9.2.2.5.1 ve 9.2.2.6 maddelerinde belirtilen zorunlulukları yerine getirecektir.

– Bununla birlikte, aracın elektrik tesisatında yapılan eklentiler ya da değişiklikler ilgili grubun elektrik tesisatının zorunluluklarını ve taşınacak maddelere göre sıcaklık sınıfını

karşılayacaktır.

– NOT: Geçici hükümler için ayrıca bkz. 1.6.5.

• 9.7.8.2

– FL araçlarında, patlamaya yol açan ya da yol açması beklenen bir ortama özel önlem

gerektirecek kadar yüksek miktarlarda monte edilmiş bulunan elektrik teçhizatları, tehlikeli bir alanda kullanıma elverişli olacaktır.

– Bu teçhizatlar, IEC 60079 kısım 0 ve 14’ün genel zorunlulukları ile IEC 60079 kısım 1, 2, 5, 6, 7, 11 veya 18’in 2 geçerli ek zorunluluklarını karşılayacaktır.

– Taşınacak maddelere göre ilgili grup ve sıcaklık sınıfının elektrikli aparatlarına yönelik zorunluluklar da karşılanacaktır.

– IEC 60079 kısım 14'ün 2 uygulanması için, aşağıdaki sınıflandırmadan yararlanılacaktır;

• BÖLGE 0

– Tank bölmelerinin iç kısımlarında, doldurma ve boşaltma ve buhar geri kazanım hatları için tesisat.

• BÖLGE 1

– Doldurma ve boşaltma için kullanılan teçhizat dolaplarının içinde ve havalandırma cihazları ile basınç tahliye güvenlik valflarının 0,5 m içerisinde.

(82)

• 9.7.8.3

– Kablolar da dahil olmak üzere, Bölge 0 ve Bölge 1'in dışına yerleştirilmiş olan ve elektrik akımı verilmiş teçhizatlar, genel elektik teçhizatları söz konusu olduğunda Bölge 1 için geçerli olan

gerekliliklere ve

• sürücü kabininin dışına yerleştirilmiş elektrik

donanımı söz konusu olduğunda IEC 60079 kısım 14'e 2 göre Bölge 2 için geçerli olan gerekliliklere uygun

olacaktır.

– Taşınacak maddeler gereği ilgili elektrik aygıtı

grubu için geçerli olan zorunluluklara uyulacaktır.

(83)

9.7.9 EX/III Araçlarıyla ilgili ek güvenlik zorunlulukları

• 9.7.9.1

– EX/III araçları motor bölümü için otomatik

yangın söndürücü sistemleri ile donatılmıştır.

• 9.7.9.2

– Tekerlek yanmasına karşı metal termal

kalkan ile yükün korunması sağlanacaktır.

(84)

BÖLÜM 9.8

KOMPLE VE TAMAMLANMIŞ MPÜB’LER İÇİN EK

ZORUNLULUKLAR

(85)

• 9.8.2 Tanklar ve yığın konteynerler için zorunluluklar

– Tanklar, yığın konteynerler ve MPÜB’lerin patlayıcı ambalajları için özel bölmeler Bölüm 6.12’nin zorunluluklarını karşılayacaktır.

• 9.8.3 MPÜB’lerin topraklanması

– Tanklar, yığın konteynerler ve metal veya fiber takviyeli plastik malzemeden mamul patlayıcı ambalajları için özel bölmeler, şasiye en az bir tane sağlam elektrik bağlantısıyla bağlanacaktır.

– Elektrokimyasal aşınmaya neden olabilecek veya tanklarda ya da yığın

konteynerlerde taşınan tehlikeli mallarla tepkimeye girebilecek her türlü metal temasından kaçınılacaktır.

• 9.8.4 MPÜB’lerin sağlamlığı

– Yer seviyesindeki taşıma yüzeyinin toplam genişliği (aynı dingilin sağ lastiği ile sol lastiğinin zemininin dış temas noktaları arasındaki mesafe), yüklü aracın ağırlık merkezinin yüksekliğinin en az yüzde doksanına eşit olacaktır.

– Ekli bir araçta, yarı-römork yük taşıma ünitesinin dingillerindeki ağırlık bütün

eklemli aracın nominal yük ağırlığının yüzde altmışını aşmayacaktır.

(86)

9.8.5 MPÜB’lerin arka koruması

• Arka taraftan gelebilecek darbelere karşı yeterli bir biçimde dayanıklı olan bir tampon aracın eni boyunca arkasına bağlanacaktır.

• Tankın arka yüzeyi ile tamponun arka kısmı arasında en az 100 mm uzunluğunda bir boşluk bulunacaktır (bu boşluk tank yüzeyinin

arkadaki en uç noktasından ya da çıkıntılı bağlantı parçalarından ya da taşınan madde ile bağlantılı olan eklentilerden ölçülecektir).

• Gövdenin arka bağlantı parçalarında, gövdeyi bir tamponla aynı şekilde koruyan bir koruma sistemi bulunuyorsa arkadan boşaltım yapan

eğimli gövdeye sahip araçlara tampon takılmasına gerek yoktur.

– NOT: Bu hüküm, tanklar, başka yöntemlerle, örneğin tehlikeli maddeler

içermeyen makineler veya boru bağlantılarıyla arkadan darbelerle karşı

yeterli ölçüde korunuyorsa MPÜB’ler için geçerli değildir.

(87)

9.8.6 Yanmalı ısıtıcılar

• 9.8.6.1

• Yanmalı ısıtıcılar, 9.2.4.7.1, 9.2.4.7.2, 9.2.4.7.5, 9.2.4.7.6'da belirtilen ve aşağıdaki zorunlulukları yerine getirecektir:

– (a) Şalter, sürücü kabininin dışına takılabilir;

– (b) Cihaz, MPÜB bölmesinin dışından kapatılabilir ve

– (c) Isı eşanjörünün, azaltılmış çalışma devamı döngüsüne dirençli olduğunun kanıtlanması gerekli değildir.

• 9.8.6.2

– Hiçbir yakıt tankı, güç kaynağı, ateşleme havası ya da ısıtma havası emme borusu ve yanmalı ısıtıcının çalıştırılması için gerekli olan egzoz borusu çıkışları yük bölmesine monte edilmeyecektir.

– Isıtma havası çıkışının engellenmediğinden emin olunacaktır. Herhangi bir teçhizatın ısındığı sıcaklık 50 °C'yi aşmayacaktır.

– Yük bölmesinde bulunan ısıtma cihazları var olan çalışma koşullarında bir patlamanın oluşmasını engelleyecek şekilde tasarlanacaktır.

• 9.8.7 Ek güvenlik zorunlulukları

– 9.8.7.1 MPÜB’ler motor bölmesi için otomatik yangın söndürme sistemleri ile donatılacaktır.

– 9.8.7.2 Yükün, lastiğe karşı metal ısıl korumalarla korunması sağlanacaktır.

• 9.8.8 Ek emniyet zorunlulukları

– İşlem teçhizatları ile MPÜB’ler içindeki özel bölmeler, kilitlerle donatılacaktır.

(88)

BÖLÜM 8.1

TAŞIMA ÜNİTELERİ VE ARAÇTAKİ TEÇHİZATLARA İLİŞKİN GENEL

ZORUNLULUKLAR

(89)

• 8.1.1 Taşıma üniteleri

– Tehlikeli mal ile yüklü olan taşıma üniteleri hiçbir durumda birden fazla sayıda römork (veya yarı-römork) içeremez.

• 8.1.2 Taşıma ünitesinde bulundurulacak belgeler

– 8.1.2.1 Diğer yönetmeliklerin gerektirdiği belgelere ek olarak, taşıma ünitesinde aşağıdaki belgeler

bulundurulacaktır:

• (a) 5.4.1'de belirtilmiş olan; taşınılan tüm tehlikeli malları ve ilgili durumlarda 5.4.2'de belirtilen büyük konteyner veya araç

ambalajlama ruhsatını içeren taşımacılık belgeleri;

• (b) 5.4.3’te ön görülen yazılı talimatlar;

• (c) (Rezerve edilmiş)

• (d) Araç ekibinin her bir üyesi için 1.10.1.4 kapsamında bir

fotoğraf da içeren bir tanımlama.

(90)