HALKA AÇILMA HALKA ARZDA İZLENEN HUKUKİ VE MALİ PROSEDÜRLER

(1)

HALKA AÇILMA

HALKA ARZDA İZLENEN HUKUKİ VE MALİ PROSEDÜRLER Tülin DEMİR AKGÖZ

Ortaklıklar Finansmanı Dairesi Başuzmanı

Kocaeli Sanayi Odası, 10 Nisan 2015

SERMAYE PİYASASI KURULU

(2)

Sunum Planı

• Temel Mevzuat

• Temel Kavramlar

• Payların İlk Halka Arzı – Ön Şartlar

• Mevcut Payların İlk Halka Arzı

• Sermaye Artırımı Yoluyla Payların İlk Halka Arzı

• Payların İlk Halka Arzında İzahname

• İzahname Formatı

• Tasarruf Sahiplerine Satış Duyurusu

• Tanıtım ve Reklamlar

• İzahnameden Doğan Sorumluluk

• Satış süreci

• Paylara İlişkin Kurul Ücreti

• Payların İlk Halka Arzı Sonrasında Uyulacak Esaslar

(3)

Temel Mevzuat

• 6362 Sayılı Sermaye Piyasası Kanunu

• II-5.1. sayılı İzahname ve İhraç Belgesi Tebliği

• II-5.2 sayılı Sermaye Piyasası Araçlarının Satışı Tebliği

• VII-128.1 sayılı Pay Tebliği

(4)

Temel Kavramlar

• Halka açık ortaklık

• Payları halka arz edilmiş edilmiş sayılan anonim ortaklık

• İhraç

• Halka arz

• İhraççı

• Halka arz eden

• İzahname

(5)

Payların İlk Halka Arzı – Ön Şartlar 1

• Mevcut ödenmiş ya da çıkarılmış sermayenin tamamının ödenmiş olması

• Ödenmiş ya da çıkarılmış sermayede başvuru tarihinden önceki iki yıl içinde, mevzuatın izin verdiği fonlar hariç olmak üzere, varlıkların gerçeğe uygun değere taşınması suretiyle oluşan değer artış fonları ve benzeri fonların bulunmaması

• Son iki yıla ait finansal tablolar itibariyla;

a) Aktif toplamının 10 milyon TL’den az olmaması b) Net satış hasılatının 5 milyon TL’den az olmaması

c) Tescil edilmiş sermayesi ile kanuni yedek akçeler toplamının tamamının karşılıksız kalmaması

(6)

Payların İlk Halka Arzı – Ön Şartlar 2

• Başvuru tarihinden önceki iki yıl içinde anonim ortaklığa dönüşüm varsa;

dönüşüm öncesi bilançoda yer alan öz kaynak kalemlerinin, dönüşüm sonrası ortaklığın açılış bilançosunda sermaye hesabı altında bir toplulaştırma yapılmadan, bilançoda ayrı kalemler olarak dönüşüm öncesi şirketin devamı olacak şekilde gösterilmiş olması ve söz konusu hususun tespitine ilişkin mali müşavir raporu

• Dönüşüm sonrasında, dönüşüm öncesindeki mevcut iç kaynakların sermayeye eklenebilmesi için, bunların sermayeye eklenmesinde ilgili mevzuat açısından herhangi bir sakınca bulunmaması

-Eklenemeyecek olanlar

-Varlıkları gerçek değerine taşıyan değer artış fonları -Ara dönemde oluşan kar

-İlgili mevzuatın izin vermediği fonlar ve yedek akçeler

(7)

Payların İlk Halka Arzı – Ön Şartlar 3

• Toplulaştırma yapılmışsa, tescil edilen sermayenin sicilden terkini veya eş zamanlı sermaye azaltımı ve artırımı

• Azaltım ve artırım: Sermayeye dahil edilen tutar kadar sermaye azaltılması ve aynı anda artırılması

• Artırım tutarının yetkili organ onayından geçmiş dönüşüm öncesindeki son yıllık hesap dönemine ait finansal tablolarda yer alan sermayeye eklenebilir iç kaynaklardan ve/veya nakit olarak karşılanması

(8)

Payların İlk Halka Arzı – Ön Şartlar 4

• İzahnamede yer alacak en son tarihli finansal tablolara göre ilişkili taraflardan olan ticari olmayan alacaklarının tüm alacaklar toplamına olan oranı yüzde yirmiyi veya aktif toplamına olan oranın %10’u geçmemesi

- %10’un geçmesi durumunda, mevcut pay satışından elde edilecek fonun alacak tahsilinde kullanılacağı ve hükmün dolanılması suretiyle tekrar alacak oluşmayacağının ortaklık ve halka arz edenler tarafından taahhüt edilmesi ve taahhüdün Kurulca uygun görülmesi

- İlişkili tarafın bir kamu kurumu olması halinde, ilişkili taraflardan olan alacakların hesaplanmasında kamu kurumundan olan alacaklar dikkate alınmaz.

(9)

Payların İlk Halka Arzı – Ön Şartlar 5

• Ek satış hariç halka arz edilecek payların halka arz fiyatı baz alınarak hesaplanacak piyasa değeri;

a) 22 milyon TL'nin altında ise satılamayan payların tamamı için

b) 22 milyon TL ile 44 milyon TL arasında ise, satılamayan payların 22 milyon TL’na kadar olan kısmının tamamı, aşan kısmının ise yarısı için (2015 yılı için)

halka arzda satışa aracılık eden yetkili kuruluşların halka arz fiyatı üzerinden bu payları satın alacağına ilişkin olarak ortaklığa karşı yüklenimde bulunması -Payları GİP’te işlem görecek ortaklıklarda bu yükümlülük piyasa danışmanı tarafından da yerine getirilebilir

-Fiyat aralığı ile talep toplanması halinde hesaplamada taban fiyat esas alınır

(10)

Mevcut Payların İlk Halka Arzı

• Şirket esas sözleşmesinin Kurul düzenlemelerine ve Kanunun amaç ve ilkelerine uygun hale getirilmesi için madde tadil tasarıları ve buna ilişkin yönetim kurulu kararı

• Kurul uygun görüşü için Kurula başvuru

• Kurul uygun görüş karar tarihinden itibaren 6 ay içinde genel kurulda değişikliklerin karara bağlanması

• Payların üzerinde rehin veya teminata verilmek suretiyle ya da başka bir şekilde devir veya tedavülünü kısıtlayıcı veya pay sahibinin haklarını kullanmasına engel teşkil edici kayıtların olmaması

• İzahname onayı için yetkili kuruluş tarafından Kurula başvuru

(11)

Sermaye Artırımı Yoluyla Payların İlk Halka Arzı

• Şirket esas sözleşmesinin Kurul düzenlemelerine ve Kanunun amaç ve ilkelerine uygun hale getirilmesi için madde tadil tasarıları ve buna ilişkin yönetim kurulu kararı

• Kurul uygun görüşü için Kurula başvuru

• Kurul uygun görüş karar tarihinden itibaren 6 ay içinde genel kurulda değişikliklerin karara bağlanması

• Ortakların yeni pay alma haklarının kısmen veya tamamen kısıtlanması

• ES sistemi: artırılacak sermayeyi temsil eden paylardan satılmayanlara ilişkin satın alma taahhütnamesi verilmesi

• İzahname onayı için ortaklık veya yetkili kuruluş tarafından Kurula

başvuru

(12)

Payların İlk Halka Arzında İzahname -1

• Payların ilk arzında izahname hazırlanması ve izahnamenin Kurulca onaylanması zorunlu

• İzahname ve izahnamede yer alacak bilgiler, mevzuatın öngördüğü ve Kurulca gerekli görülen bilgileri açıklıkla ortaya koyacak ayrıntıda hazırlanmalı

• İzahname Kurulca belirlenen standartlara uygun, tam ve güncel olmalı

• İzahname yatırımcılar tarafından kolaylıkla analiz edilebilir,

anlaşılabilir ve değerlendirilebilir bir şekilde hazırlanmalı

(13)

Payların İlk Halka Arzında İzahname -2

• İzahname bir ya da birden fazla belge şeklinde hazırlanabilir.

• Halka arz edilecek payların, halka arz fiyatına göre piyasa değeri 44 milyon TL’nin altında ise izahnamenin birden fazla belge olarak düzenlenmesi gerekir :

a) İhraççı bilgi dokümanı (İBD)

b) Sermaye piyasası aracı notu (SPAN) c) Özet

• İzahname, güncelliğinin korunması kaydıyla, 12 ay boyunca gerçekleştirilecek ihraçlar için geçerlidir.

• 3 parçalı izahnamenin geçerlilik süresi Kurulca onaylanan İBD’nin

ilk yayım tarihinde başlar.

(14)

Payların İlk Halka Arzında İzahname - 3

• İzahnamenin onaylanmasına ilişkin başvuru, Kurul düzenlemelerine uygun olarak hazırlanmış izahname ile diğer bilgi ve belgelerin Kurula sunulmasından itibaren 20 iş günü içinde Kurul tarafından karara bağlanır

• İzahnamenin onaylanmasına ilişkin başvuruda sunulan bilgi ve belgelerin eksik olması veya ek bilgi ve belgeye ihtiyaç duyulması halinde, başvuru tarihinden itibaren 10 iş günü içinde başvuru sahibi yazı ile ya da elektronik ortamda bilgilendirilerek, eksikliklerin 20 iş günü içinde giderilmesi istenir

• Makul sebeplerin varlığı halinde talep üzerine başvuru sahibine 20 iş gününe kadar ek süre verilebilir

• Kurul tarafından karara bağlama süresi eksik veya ek bilgi ve belgelerin

(15)

Payların İlk Halka Arzında İzahname - 4

a) İzahnamenin yeterli incelemeye imkan sağlamayacak derecede eksik olarak hazırlanmış olduğu sonucuna varılması

b) Kurulca onaylanacak izahname kapsamındaki sermaye piyasası aracına ilişkin Kurul düzenlemelerinde belirtilen ve başvuru sırasında Kurula iletilmesi gereken bilgi ve belgelerin Kurula iletilmemesi veya eksik iletilmesi

c) Başvuruda sunulan bilgi ve belgelerdeki eksiklikler ile Kurulca talep edilen ek bilgi ve belgelerin Kurulca verilen süreler içerisinde Kurula iletilmemesi

durumunda başvuru Kurulca işlemden kaldırılır.

Kurulca 20 işgünü içerisinde izahnamenin onayı ile ilgili bir karar

alınmamış olması, izahnamenin Kurulca onaylandığı veya

(16)

İzahname Formatı - 1

• İzahname Format ve Kılavuzu Kurulun internet sitesinde ( www.spk.gov.tr) yer almaktadır.

• İzahnamede “İçindekiler”, “Kısaltma ve Tanımlar”, “Borsa

Görüşü”, “Diğer Kurumlardan Alınan Görüşler” ve “Geleceğe

Yönelik Açıklamalar” başlıklarından sonra takibeden bölümler

yer alır:

(17)

İzahname Formatı - 2

1) İzahnamenin Sorumluluğunu Yüklenen Kişiler 2) Özet

3) Bağımsız Denetçiler 4) Seçilmiş Finansal Bilgiler 5) Risk Faktörleri

6) İhraççı Hakkında Bilgiler

7) Faaliyetler Hakkında Genel Bilgiler 8) Grup Hakkında Bilgiler

9) Maddi Duran Varlıklar Hakkında Bilgiler 10) Faaliyetlere ve Finansal Duruma İlişkin

Değerlendirmeler

11) İhraççının Fon Kaynakları

12) Araştırma ve Geliştirme, Patent ve Lisanslar 13) Eğilim Bilgileri

14) Kâr Tahminleri ve Beklentileri

15) İdari Yapı, Yönetim Organları ve Üst Düzey Yöneticiler

16) Ücret ve Benzeri Menfaatler 17) Yönetim Kurulu Uygulamaları

20) İlişkili Taraflar ve İlişkili Taraflarla Yapılan İşlemler Hakkında Bilgiler

21) Diğer Bilgiler

22) Önemli Sözleşmeler

23) İhraççının Finansal Durumu ve Faaliyet Sonuçları Hakkında Bilgiler

24) İhraç ve Halka Arz Edilecek Paylara İlişkin Bilgiler

25) Halka Arza İlişkin Hususlar

26) Borsada İşlem Görmeye İlişkin Bilgiler 27) Mevcut Payların Satışına İlişkin Bilgiler ile

Taahhütler

28) Halka Arz Geliri ve Maliyetleri 29) Sulanma Etkisi

30) Uzman Raporları ve Üçüncü Kişilerden Alınan Bilgiler

31) İştirakler Hakkında Bilgiler 32) İncelemeye Açık Belgeler

33) Paylar ile İlgili Vergilendirme Esasları

(18)

Tasaruf Sahiplerine Satış Duyurusu

• Halka arz edilecek paylara ilişkin tasarruf sahiplerine satış

duyurusunun Kurulca onaylanması zorunlu

(19)

Tanıtım ve Reklamlar

• Metinler, reklam olduğu kolayca farkedilecek şekilde oluşturulmalı

• Yapılacak tanıtım ve reklamlarda, yatırım kararlarının izahnamenin incelenmesi suretiyle verilmesi gerektiği hususunda bir uyarıya yer verilmesi zorunlu

• İzahnamenin onaylanması için Kurula yapılan başvurudan sonra, ancak, izahnamenin yayımlanmasından önce yapılacak tanıtım ve reklamların sadece ihraççının faaliyet gösterdiği sektör ve sektördeki konumu ile faaliyet konusu ve ürettiği mal ya da hizmetler hakkında olmalı

• İzahname onaylanmadıysa izahnamenin henüz onaylanmadığı; onaylanmışsa nerede ilan edileceği hususlarında bir uyarıya yer verilmesi zorunlu

• İzahnamenin onaylanmasından ve yayımlanmasından sonra halka arzla ilgili olarak yapılan tanıtım ve reklamlarda ise izahnamenin temin edileceği yerler ile KAP da dahil olmak üzere izahnamenin ilan edildiği internet siteleri belirtilmeli

• İhraççı, halka arz eden ya da yetkili kuruluş tarafından açıklanan ve yurt dışı dahil olmak üzere genel ya da belirli bir yatırımcı grubunu hedef alan bilgilere izahnamede de yer

(20)

İzahname ve Tasarruf Sahiplerine Satış Duyurusundan Doğan Sorumluluk

• Kanunun 10 uncu, 32 nci ve 63 üncü maddelerinde yer alan hükümler uygulanır

• 10’uncu Madde:

- İzahnamede yer alan yanlış, yanıltıcı ve eksik bilgilerden kaynaklanan zararlardan ihraççılar sorumludur. Zararın söz konusu kişilerden tazmin edilememesi veya edilemeyeceğinin açıkça belli olması halinde; halka arz edenler, ihraca aracılık eden lider yetkili kuruluşlar, varsa garantör ve ihraççının yönetim kurulu üyeleri kusurlarına ve durumun gereklerine göre zararlar kendilerine yükletilebildiği ölçüde sorumludur.

- Bağımsız denetim, derecelendirme ve değerleme kuruluşları hazırladıkları raporlarda yer alan yanlış, yanıltıcı ve eksik bilgilerden sorumludur.

• İhraççı ve varsa halka arz eden ile yetkili kuruluşlar, payın değerine ilişkin olarak yatırımcıların yatırım kararlarını bilinçli olarak vermelerine engel olabilecek herhangi bir işlem yapılmaması ve yapay piyasa yaratılmaması için gereken önlemlerin alınmasından sorumludurlar.

• İhraç süreci boyunca görevleri nedeniyle içsel bilgiye ulaşabilecek durumda olan kişiler öğrendikleri içsel bilgilerin izahname ile kamuya açıklanmasına kadar

(21)

Satış Süreci - 1

Uygulanabilecek Satış Yöntemleri

• Borsada Satış

• Talep toplama yoluyla satış yöntemi;

a) Sabit fiyatla talep toplama: Sabit bir fiyat belirlenerek talep toplanır

b) Fiyat teklifi alarak talep toplama: Asgari bir satış fiyatı belirlenir ve bunun üzerindeki fiyat teklifleri toplanır.

c) Fiyat aralığı ile talep toplama : Taban ve tavan fiyat belirlenerek

bu fiyat aralığından yatırımcıların talepleri toplanır (tavan fiyat,

(22)

Satış Süreci - 2

Tahsisatlar - Dağıtım Esasları – Teşvikler

• İzahnamede yer vermek şartıyla payların, izahnamede nitelikleri tanımlanan yatırımcı grupları arasında tahsis edilmek suretiyle satışı mümkün

• Payların nominal değerinin, en az %10’u yurt içi bireysel yatırımcılara ve

%20’si yurt içi kurumsal yatırımcılara tahsis edilmeli

• Dağıtım sırasında her bir yatırımcıya dahil olduğu grup içerisinde eşit ve adil davranılmalı

• İzahnamede yer verilmek suretiyle, nitelikli yatırımcı ve/veya kurumsal yatırımcı grupları için dağıtımıda farklı ilkeler belirlenebilir

• Çalışanlar ayrı bir yatırımcı grubu olarak belirlenmişse bireysel yatırımcılarla aynı dağıtım ilkelerine tabi tutulmalı

• Belirli yatırımcı gruplarına nakdi ve/veya gayri nakdi teşviklerin sağlanması Tebliğdeki koşullar çerçevesinde mümkün

(23)

Satış Süreci - 3

Satış Sonuçları

• Yetkili kuruluş, ihracın nihai tutarını, yatırımcı grupları bazında dağıtımı yapılan payların tutarı, oranı ve yatırımcı sayısı hakkındaki bilgileri de içerecek şekilde hazırlanan dağıtım sonuçlarını, ek satış hakkı ile tahsisatın kaydırılması ile ilgili sonuçları ve halka arz edilen payların nominal değerinin %5’inden fazlasını satın alan kişi ve kurumları, dağıtım listesinin kesinleştiği günü takip eden 2 iş günü içerisinde Kurulun özel durumların kamuya açıklanmasına ilişkin düzenlemeleri çerçevesinde açıklar.

• Ortaklıkta idari sorumluluğu bulunan kişilerin yaptıkları pay alımlarının, orana bağlı olmaksızın kamuya açıklanması zorunludur.

(24)

Paylara İlişkin Kurul Ücreti

• Ortaklıklar ya da halka arz edenler, satışı yapılacak payların, nominal değerinden aşağı olmamak üzere, ihraç değerinin binde ikisi tutarında ücreti izahnamenin veya sermaye piyasası aracı notu ile özetin Kurulca onaylanarak teslimi öncesinde Kurul adına açılan hesaba yatırmak zorundadır.

• Payların ilk halka arzında, payların halka arz fiyatı ile nominal değeri arasındaki farka ilişkin kısmı için hesaplanan Kurul ücreti binde bir olarak uygulanır.

• Payların ilk halka arzında ayrıca ortaklığın satışı yapılmayacak paylarının nominal değeri üzerinden binde iki tutarında Kurul ücreti alınır.

• GİP’te işlem gören ve görecek olan paylar için Kurul ücreti on binde bir oranında uygulanır.

(25)

Payların İlk Halka Arzı Sonrasında Uyulacak Esaslar

• Pay Sahiplerine Yönelik Kısıtlama

-İzahname onay tarihi itibariyle mevcut sermayede payı %10 ve üzeri ortaklar, -Yönetim kontrolünü elinde bulunduran ortaklar

Sahip oldukları payları, ortaklık paylarının borsada işlem gördüğü tarihten itibaren 1 yıl içinde halka arz fiyatının altında borsada satamazlar

• Satışa Hazır Bekletilen Paylar

Ek satış hariç halka arz edilecek payların piyasa değeri 44 milyon TL’nin altında ise halka arz edilecek payların nominal değerinin %25 kadar paylar da ortakların yeni pay alma hakları tamamen kısıtlanmak suretiyle satışa hazır bir şekilde

bekletilmeli

• Fiyat İstikrarını Sağlayıcı İşlemler

Payların ilk halka arzında, paylar borsada işlem görmeye başladıktan sonra, aracı kurum tarafından fiyat istikrarını sağlamak amacıyla pay alımında bulunulabilir.

(26)