• Sonuç bulunamadı

DÜNYA TİCARET ÖRGÜTÜ. Gonca KÖKSAL AB Uzman Yardımcısı

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2022

Share "DÜNYA TİCARET ÖRGÜTÜ. Gonca KÖKSAL AB Uzman Yardımcısı"

Copied!
29
0
0

Yükleniyor.... (view fulltext now)

Tam metin

(1)

DÜNYA TİCARET ÖRGÜTÜ

Gonca KÖKSAL

AB Uzman Yardımcısı

(2)

Temel Bilgiler

Merkez : Cenevre, İsviçre

Üye Sayısı: 159

Son Üye Olan Devlet: Tacikistan (2 Mart 2013)

Resmi Dilleri: İngilizce, Fransızca, İspanyolca World Trade Organization

Organisation Mondiale du Commerce Organización Mundial del Comercio

Genel Direktör: Pascal LAMY

(1 Eylül 2013 - Roberto Carvalho de AZEVÊDO)

Bütçe: 196 milyon İsviçre Frankı (yaklaşık 209 milyon ABD Doları)

Personel Sayısı: 640

Internet: www.wto.org

(3)

DTÖ Hizmet Binası (İsviçre-Cenevre)

15 Nisan 1994 - Marakeş Deklerasyonu - Nihai karar

- Görüşmelerin "sağladığı"nın ilanı

1 Ocak 1995 – DTÖ’nün kuruluşu

(4)

ÜYELER

(5)

Gözlemci Devletler:

Afganistan, Cezayir, Andorra, Azerbaycan, Bahamalar, Beyaz Rusya (Belarus), Bhutan, Bosna Hersek, Komorlar, Ekvator Ginesi, Etiyopya, Vatikan, İran, Irak,

Kazakistan, Lübnan, Liberya, Libya, Sao Tome ve Principe, Sırbistan, Seyşeller, Somali, Sudan, Suriye, Özbekistan,

Yemen

DTÖ İle Bağlantısı Olmayan Devletler:

Doğu Timor, Eritre, Kiribati, Kuzey Kore, Marshall Adaları, Mikronezya, Nauru, Palau, Filistin, San Marino, Tayvan,

Türkmenistan, Tuvalu, Vatikan, Batı Sahra, Zaire

(6)

Kronoloji

YIL YER KONULAR ÜLKE SAYISI

1947 Cenevre Tarifeler 23

1949 Annecy Tarifeler 13

1951 Torquay Tarifeler-Türkiye’nin katılımı 38

1956 Cenevre Tarifeler 26

1964-1967 Kenedy Turu Tarifeler ve anti-dumping 62

1973-1979 Tokyo Turu Tarifeler, tarife dışı önlemler 102

1986-1994 Uruguay Turu Tarifeler, tarife dışı önlemler, kurallar, hizmetler, fikri mülkiyet, anlaşmazlıkların halli, tekstil, TARIM, SPS ve DTÖ’nün kuruluşu

123

Kasım 2001- Devam ediyor

Doha Turu Tarifeler, tarife dışı önlemler, TARIM, iş standartları, çevre, rekabet, yatırım, şeffaflık, patentler

159

(7)

Tarihçe

GATT (Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması)

Uluslararası ticareti düzenleyen çok taraflı bir anlaşma

1947 - 23 ülke

Amaç;

- İthalat vergilerini azaltmak

- Uluslararası ticaretin önündeki tüm engelleri kaldırmak - Ticarette ayırımcı uygulamalara son vermek

(8)

Kuruluş

15 Nisan 1994 - Marakeş Deklerasyonu - Nihai karar

- Görüşmelerin "dünya ekonomisini güçlendirdiği ve daha fazla ticaret, yatırım, istihdam ve gelir artışı sağladığı"nın ilanı

1 Ocak 1995 – DTÖ’nün kuruluşu

(9)

Kuruluş- Marakeş Deklarasyonu

60’a yakın anlaşma, ek, karar ve mutabakat zaptı

Anlaşmalar 6 başlıkta toplanmakta:

◦ DTÖ Kurucu Anlaşması

◦ Mallar ve yatırım — GATT 1994’ü de içeren Çok Taraflı Ticaret Anlaşmaları ve Ticaretle İlgili Yatırım Önlemleri

◦ Hizmetler — Hizmet Ticareti Genel Anlaşması (GATS)

◦ Fikri Mülkiyet — Ticaretle Bağlantılı Fikri Mülkiyet Hakları Anlaşması (TRIPS)

◦ Anlaşmazlıkların Halli (DSU)

◦ Ticaret Politikalarını Gözden Geçirme (TPRM)

(10)

Örgütün Genel Özellikleri

Çok taraflı ticaret sisteminin yasal ve kurumsal organıdır.

Hükümetlerin iç ticaret düzenlemelerini nasıl yapacakları hususunda yasal bir çerçeve

oluşturmaktadır.

Toplu görüşmeler ve müzakereler yoluyla ülkeler

arasında ticari ilişkilerin geliştirildiği bir platform

niteliğini haizdir.

(11)

Örgütün Temel İşlevleri

- DTÖ'yü meydana getiren çok taraflı ve çoklu ticaret

anlaşmalarının uygulanmasını ve denetlenmesini sağlamak, - Çok taraflı ticaret müzakerelerinin yürütüldüğü bir forum oluşturmak,

- Ticari uyuşmazlıkların çözümünü sağlamak,

- Üye ülkelerin ulusal ticaret politikalarını izlemek, - Küresel ekonomik politikayla ilgili diğer uluslararası kuruluşlarla işbirliğini sağlamak,

- Gelişme yolundaki ve geçiş sürecindeki ekonomilerin çok taraflı ticaret sistemi ile bütünleşmelerine yardımcı olmak.

(12)

Kurumsal Yapı

Komiteler Pazara Giriş Tarım

Sağlık ve Bitki Sağlığı Önlemleri Ticarette Teknik Engeller Destekler ve Telafi Edici Önlemler Anti-Dumping Önlemleri

Gümrük Değerlendirmeleri Menşe Kuralları

İthalat Lisansları

Ticaretle İlişkili Yatırım Önlemleri Korumalar

Çalışma Grubu

Ticaretci Devlet Teşekkülleri Doha Kalkınma Gündemi

Ticaret Müzakereleri Komitesi ve Organları

Ticaret Müzakereleri Komitesi

Özel Oturumlar

Hizmetler Konseyi/TRIPS Konseyi/Anlaşmazlıkların Halli Organı/Tarım Komitesi/Ticaret ve Kalkınma Komitesi/Ticaret ve Çevre Komitesi

Müzakere Grupları

Pazara Giriş/Kurallar/Ticaretin Kolaylaştırılması

Anlaşmazlıkların Halli Organı

(Genel Konsey) Ticaret Politikalarını Gözden

Geçirme Mekanizması (Genel Konsey)

Bakanlar Konferansı

Temyiz OrganıAnlaşmazlıkların Halli Panelleri

Komiteler Ticaret ve Çevre Ticaret ve Kalkınma

En Az Gelişmiş Ülkeler Alt Komitesi Bölgesel Ticaret Anlaşmaları Ödemeler Dengesi Kısıtlamaları Bütçe, Finansman ve Yönetim Çalışma Heyetleri

Katılım Çalışma Grupları

Ticaret, Borç ve Finansman Ticaret ve Teknoloji Tranferi

Mal Ticareti Konseyi

Fikri Mülkiyet Hakları Konularına İlişkin Ticaret

Konseyi

Komiteler

Finansal Hizmetler Ticareti Özel Taahhütler

Çalışma Grupları İç Düzenleme GATS Kuralları Çok Taraflılar

Sivil Uçak Ticareti Komitesi Hükümet Tedarikleri Komitesi

Hizmetler Ticareti Konseyi

Çok Taraflı

Bilgi Teknolojileri Anlaşması Komitesi

Genel Konsey

(13)

Bakanlar Konferansı

1. Bakanlar Konferansı: 1996, Singapur 2. Bakanlar Konferansı: 1998, Cenevre

3. Bakanlar Konferansı: 1998, Seattle 4. Bakanlar Konferansı: 2001, Doha 5. Bakanlar Konferansı: 2003, Cancun 6. Bakanlar Konferansı: 2005, Hong Kong

7. Bakanlar Konferansı: 2009, Cenevre 8. Bakanlar Konferansı: 2011, Cenevre 9. Bakanlar Konferansı: Aralık 2013 Bali

(14)

Ticaret Sisteminin İlkeleri

◦ Ayrımcılık yapmama

- En Çok Kayrılan Ülke (Most Favoured Nation Clause-MFN)

-Ulusal Muamele

◦ Gümrük Vergilerinin İndirilerek Konsolide Edilmesi

◦ Tarifeler Yoluyla Koruma

(15)

Anlaşmalar

Tarım Anlaşması

SPS-Sağlık ve Bitki Sağlığı Anlaşması

TBT-Ticarete Teknik Engeller Anlaşması

GATS - Hizmet Ticareti Genel Anlaşması

TRIPS- Ticaretle Bağlantılı Fikri Mülkiyet Hakları

Anlaşması

(16)

3. İç Destekler: Mavi, kırmızı ve yeşil kutu destekler, de minimis, vs.

2. İhracat Destekleri (tüm biçimleri): Doğrudan destekler, sübvanse edilen krediler, sigorta, gıda yardımı, ihracatçı devlet teşekkülleri

1. Pazara Giriş::tarifeler, kotalar, korumalar, vs.

Tarım Anlaşması

3 SÜTUN

(17)

SPS-Sağlık ve Bitki Sağlığı Anlaşması

Anlaşma, ülkelerin gıda güvenliğini sağlamak, hayvanların sağlığını korumak ve bitkilerin hastalıklardan korunmasını temin etmek amacıyla alabilecekleri tedbirlerin içerik ve sınırlarını belirlemekte ve söz konusu tedbirlerin mevzuatın ticaretin önünde engel olarak kullanılmasını engelleyici hükümler içermektedir.

(18)

TBT-Ticarete Teknik Engeller Anlaşması

Kapsam

Teknik Düzenlemeler

Standartlar

Uygunluk Değerlendirme Prosedürleri Prensip

Ayrım Yapmama

Ticarette Gereksiz Engel Yaratmama

Uluslararası Standartların Kullanımı

Karşılıklı Tanıma

Denklik

Şeffaflık

(19)

TBT-Ticarete Teknik Engeller Anlaşması

Amaç-Hedef

Dış Pazara Giriş Koşullarının Bilinmesi

Üretim Süreci İçin Zaman Kazanılması

Aykırı Uygulamaların Değiştirilebilmesi

TEKNİK ENGEL YARATILMAMASI

Haziran 2013’e kadar ülkemiz tarafından 36 adet TBT bildirimi yapılmıştır. 36 bildirimin 9 tanesi Bakanlığımız görev alanına giren konular dahilinde gerçekleştirilmiştir.

(20)

GATS - Hizmet Ticareti Genel Anlaşması

GATS bünyesinde ele alınan 11 başlık:

- Telekom, posta hizmetleri, görsel ve işitsel iletişim hizmetleri de dahil olmak üzere iletişim

- İnşaat ve bağlantılı mühendislik hizmetleri - Eğitim

- Su iletim sistemleri, enerji ve atık su işleme - Tüm çevresel hizmetler

- Finansal, Mali ve Bankacılık hizmetleri

- Sosyal hizmetleri de kapsayacak şekilde sağlık ve bağlantılı hizmetler

- Turizm, seyahat ve bu iki sektörle bağlantılı tüm hizmet ve ürünlerin üretimi - Kültürel ve sportif hizmetler

- Kara, hava, deniz ve tüm diğer ulaşım hizmetleri ve - Diğer hizmet alanları (TARIM vb.)

(21)

TRIPS-Ticaretle Bağlantılı Fikri Mülkiyet Hakları Anlaşması

Anlaşma, fikri ve sınai mülkiyet haklarına yönelik uluslararası karışıklığın önlenmesi amacıyla minumum standartlar adapte edilmesini öngören ve bunlara ilişkin standart tanımlar getiren bir Anlaşma’dır.

Anlaşma’da, uluslararası kopya mal ticaretinin önlenmesi için söz konusu hakların tescili belli bir prosedüre bağlanmakta ve tescilden sonra hakların korunmasına yönelik zamanlar belirtilmektedir.

TRIPS Anlaşması’nın üye ülkelerce uygulanmasını kontrol ve koordine etmek üzere Ticaretle Bağlantılı Fikri Mülkiyet Hakları (TRIPS) Konseyi kurulmuştur.

(22)

TRIPS-Ticaretle Bağlantılı Fikri Mülkiyet Hakları Anlaşması

Anlaşma ’ya göre Fikri ve Sınai mülkiyet hakları 7 kategoride ele alınmıştır:

1. Telif hakkı ve ilgili haklar

2. Markalar

3. Coğrafi işaretler

4. Sınai tasarımlar

5. Patentler

6. Entegre devrelerin tasarımları

7. Açıklanmamış bilgilerin korunması

(23)

Anlaşmazlıkların Halli Mekanizması

(Anlaşmazlıkların Halli Organı-AHO)

Mekanizmanın İşleyişi:

- Görüşme Talebi

- Davacı tarafından sürecin başlatılması - Panel süreci ve tavsiye kararı

- Temyiz

- Kesin karara uyum için niyet beyanı ve uyum süreci - Uyumsuzluk Paneli

- Uyumsuzluk Panel temyizi - Telafi önlemi

- Her aşamada tahkim söz konusu

(24)

Türkiye’nin Bakanlığımızı ilgilendiren alanlarda taraf olduğu davalar

WT/DS237 Türkiye-Ekvador Taze Meyve Sebze (Muz) ihtilafı

WT/DS 256 Türkiye-Macaristan Evcil Hayvan Maması İhtilafı

DS 334 Türkiye-ABD Pirinç İhtilafı

(25)

Davaların Ortak Özellikleri:

Her davada tarife dışı engel olarak ithalat kısıtlamalarının dava konusu edilmiş olması söz konusu

Her davada Tarım Anlaşmasına aykırı bir miktar kısıtlaması veya kontrol belgesi düzenlenmesi prosedürlerinin Anlaşmaya aykırı olduğu iddiası

Hayvan gıdası davasında SPS Anlaşması hükümlerine aykırılık

Pirinç ve Muz davalarında söz konusu edilen mevzuat DTS Tebliği

(26)

Mevcut Sorunlar (Tarım ve SPS Komitesi Toplantıları)

ABD GDO’lu Ürün İthalatı Avustralya Koyun Eti İthalatı

Avustralya, AB (ABD) İç Destek Bildirimleri

(27)

Doha Kalkınma Turu

2001 yılında Doha’da gerçekleştirilen DTÖ IV. Bakanlar Konferansı’nda alınan kararla başlatılan Doha Kalkınma Gündemi Müzakereleri yaklaşık 13 yıldır devam

etmektedir.

Tur kapsamında süren müzakerelerin yakından takibi ve kurumlararası eşgüdümün temini amacıyla 13 Eylül 2002 tarih ve 2002/39 sayılı Genelge ile «Dünya Ticaret Örgütü İle Koordinasyon Kurulu» kurulmuştur.

(28)

Doha Kalkınma Gündemi Müzakere Konuları

Tarım Müzakereleri

Tarım Dışı Ürünlerde Pazara Giriş (NAMA)

Ticaretin Kolaylaştırılması

Fikri Mülkiyet Hakları

Kurallar Müzakereleri

Ticaret ve Çevre Müzakereleri

(29)

TEŞEKKÜRLER

Referanslar

Benzer Belgeler

AĐFD’ye göre, etkin bir veri koruması sağlanabilmesi için, ulusal mevzuatın AB direktifine (2004/27 sayılı direktif) uyumlu olarak, veri koruma süresinin

نوناقلا لاجر لبق نم ةسر ا د لحم يهف فلؤملا قح ةيامح نايرسل ةنيعم ةدم ديدحت عوضومب قلعتي اميف اما كلت نم ديدعلا حرط ةسر ا دلا كلت نع جتن امم

• 1989 Markaların Uluslararası Tescili Hakkında Madrid Anlaşmasına İlişkin Protokol • 1999 Tasarımların Uluslararası Tesciline İlişkin Lahey Anlaşması (Cenevre

Novruz eerhed bilmeyen, çoz geniş regionda yayılan, yazın gelmesini, yeni emek mövaümünün başlanmasını vesf eyleyen büyük el bayramıdır. Bu gün o taylı, bu

Siyasetçi olarak, sadece geleneklerinizin gereği ol­ duğu için değil, herhalde içinizden de öyle geleceği için,.. onlara iyi

Bu raporun fikri mülkiyet hakları PAGEV’e ait olup kaynak gösterilmeden kısmen de olsa alıntı yapılamaz. Ekim ayındaki geniş tanımlı toplam işsiz sayısı da

Türkiye Patent ve Marka Vekilleri Meclisi ve Yazılım Meclisi işbirliği ile gerçekleştirilecek seminerde; yazılımların fikri ve sınai mülkiyet haklarıyla olan

Arzu Oğuz, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Roma Hukuku Anabilim Dalında Araştırma Görevlisi olarak görevini sürdürürken, aynı Anabilim Dalı’na 20.04.1998