Kolluk Kuvvetlerinin x Kadın ve Çocuğa Şiddetle x Mücadelede Yeri x

Kolluk Kuvvetlerinin x Kadın ve Çocuğa ^{Şiddetle x}

Mücadelede Yeri x

Uluslararası 4.Adli Hemşirelik, 3. Adli Sosyal Hizmet ve 2. Adli Gerontoloji Kongresi

ÇORUM 18-20 Ekim 2018

Uzm.Psk.Şeyma SİPAHİOĞLU

Kolluk Kuvvetleri

Devletin en önemli görevlerinden biri de, toplumsal dirlik ve düzenini sağlamaktır.

Türkiye Cumhuriyeti'ndeki kolluk kuvvetleri veya aynı anlamı

taşıyan kolluk kuruluşlarının sınıflandırılması ve türlerine göre

ayrımıdır. Türkiye'deki kolluk kuvvetlerinin çoğu Türkiye

Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığına bağlıdır.

Kolluk Kuvvetleri

Kolluk kuruluşları; idari kolluk ve adli kolluk olmak üzere iki türe ayrılır.

İdari kolluk amiri, 5442 sayılı Türk İl İdaresi Kanununun 9'ncu maddesi ç bendi ve 11'inci maddesi ç bendi uyarınca Vali ve Kaymakamlardır. Aynı zamanda genel idari kolluk makamlarından İçişleri Bakanı, Valiler, Kaymakamlar ve bucak müdürleri (5442 sayılı Kanun md. 11, 32 ve 43 gereğince) bireysel kolluk işlemleri de yapabilirler.

İdari kolluk görevi, suç oluşmadan önce meydana gelen tüm olaylar olarak değerlendirilebilir. İdari yani önleyici polis, kamu düzenine engel oluşturan, kanunların suç saydığı eylemleri önlenmekle görevli kolluk kuvvetidir.

Adli kolluk; yönetmeliğinin 4'üncü maddesinde belirtildiği üzere, Türkiye'de Emniyet Genel Müdürlüğü'ne bağlı polis karakolları, Jandarma Genel Komutanlığına bağlı jandarma karakolları, Sahil Güvenlik Teşkilatına bağlı sahil karakolları ve yüzer karakollar olan bot teşkilatları ve Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğüne bağlı gümrük muhafaza kaçakçılık ve istihbarat müdürlükleri ile bölge ve kısım amirliklerinde görevlendirilen personel adli kolluk görevini öncelikli olarak Cumhuriyet Savcısına bağlı olarak yürütürler.

Kolluk Kuvvetleri; 6284 Sayılı Kanun ile Kadına yönelik şiddetle mücadelede ve 5395 Sayılı Kanun ile Çocukların korunmasında yer almıştır.

ŞİDDET

Dünya Sağlık Örgütü şiddeti şöyle tanımlar:

«İstemli bir şekilde, tehdit yoluyla ya da bizzat, kişinin kendisine, diğer bir kişiye, bir gruba ya da topluma yönelik olarak yaralanma,

ölüm, psikolojik zarar, gelişme bozukluğu veya gelişmede gerileme ile sonlanan ya da sonlanma olasılığı yüksek bir biçimde fiziksel güç ya da nüfuz

kullanılmasıdır».

ŞİDDET!

ŞİDDET!

Şiddet; en çok kadınlara, çocuklara, yaşlılara, engellilere,

g öçmenlere, evsizlere, m ültecilere, hayvanlara y önelik

ger çekleşmektedir.

KADINA ŞİDDET

Kadına şiddet, bir insan hakkı ihlali ve kadınlara yönelik ayrımcılığın

bir bi çimi olarak anlaşılmaktadır ve ister kamusal ister özel alanda meydana

gelsin, kadınlara fiziksel, cinsel, psikolojik veya ekonomik zarar veya ıstırap

veren veya verebilecek olan toplumsal cinsiyete dayalı her türlü eylem ve bu

eylemlerle tehdit etme, zorlama veya keyfi olarak özgürlükten yoksun

bırakma anlamına gelir. İstanbul Sözleşmesi, Madde 3(a)

ŞİDDET KADINLAR İÇİN NEDEN ÖNEMLİ BİR SORUNDUR?

Dünyada en az

her 3 kadından 1’i

fiziksel veya cinsel şiddete maruz kalmaktadır.

KADINA ŞİDDET

FİZİKSEL ŞİDDET Türkiye’de yaklaşık her on kadından 3’ü fiziksel

şiddet görmektedir.

KADINA ŞİDDET

FİZİKSEL ŞİDDET

Kent Kır Türkiye

Yaşamın herhangi bir dönemi (%)

35 38 36

Son 12 ay (%)

8 8 8

KADINA ŞİDDET

KADINA ŞİDDET

Şiddet

Kadına Yönelik Şiddetler

Aile İçi Şiddet Kadına Yönelik Toplumsal Cinsiyete

Dayalı Şiddet

TOPLUMSAL CİNSİYET

Toplumsal cinsiyet bizim biyolojik

cinsiyetimize

dayanarak toplumun kadın ve erkek için ürettiği farklılıklardır.

öğrenilir değişiklik gösterebilir Hepimiz dünyaya kız ya da erkek

bebekler olarak geliriz; ailemiz ve toplum bize nasıl kadın ya da erkek

olacağımızı öğretir.

TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİ

KISACA TOPLUMSAL CİNSİYET…

 Kadın ve erkek arasında eşit olmayan güç,

 Kız ve erkek çocuklarına öğretilen farklı roller ve

 ‘Kadınlık ve ‘erkeklik’ olarak algılanan özelliklerdir.

TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTSİZLİĞİ HAKSIZ BİR MUAMELEDİR.

TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİ

KADINA YÖNELİK ŞİDDETİN TÜRLERİ

Fiziksel Şiddet

*

Psikolojik Şiddet

*

Cinsel Şiddet

*

Ekonomik Şiddet

* Şiddet

Türleri nelerdir?

ŞİDDET TÜRLERİ

Minnesota Ev İçi İstismar Müdahale Programı

GÜÇ VE KONTROL ÇARKI

Gerilim evresi

İlişkide gerilim giderek artmaktadır. İletişim kesilir.

Kadın korku içindedir.

Kadın şiddeti durdurabileceğini sanır.

Şiddet evresi

Sözel, fiziksel, cinsel, psikolojik şiddet yaşanır.

Öfke, suçlama, tartışma, tehdit ve korkutma vardır.

Uzlaşma dönemi

Saldırgan eş özür diler ve davranışlarına bahaneler bulur.

Balayı evresi

Yaşanan olay unutulmuştur ve herhangi bir şiddet olayı yoktur.

ŞİDDET DÖNGÜSÜ

* 6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun 08 Mart 2012 tarihinde kabul edilerek 20 Mart 2012 tarihli ve 28239,

* Uygulama Yönetmeliği ise 18 Ocak 2013 tarihli ve 28532 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.

MEVZUAT

İÇİŞLERİ BAKANLIĞI

İçişleri Bakanlığında kadına yönelik şiddet konusunda sunulan hizmetlerle ilgili beş birim bulunmaktadır:

 İller İdaresi Genel

Müdürlüğü (Mülki Amirler)

 Emniyet Genel Müdürlüğü

 Jandarma Genel Komutanlığı

 Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü

 Göç İdaresi Genel

Müdürlüğü

İÇİŞLERİ BAKANLIĞI

Kolluk Kuvvetleri

 Gecikmesi sakınca bulunan hallerde

koruyucu ve önleyici tedbir kararı alabilirler.

 Kararın tebliğ edilmesi ve yerine getirilmesinden de sorumludurlar.

 Tedbir kararı verilen ya da korunan kişiyi

ŞÖNİM/ASPB il müdürlüklerine ulaştırmakla

sorumludurlar.

ADALET BAKANLIĞI

Adli Kurumlar

 Cumhuriyet Başsavcılığı,

 Aile Mahkemeleri ve

 Adli Tıp Kurumu

 Aile İçi Şiddet Suçları Soruşturma

Büroları

AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI

MERKEZ: Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü

TAŞRA TEŞKİLATLANMASI:

ASPB İl Müdürlükleri ve Sosyal Hizmet

Merkezleri ALO 183

SAĞLIK BAKANLIĞI

MERKEZ: Türkiye Halk Sağlığı Kurumu, Kamu Hastaneleri Kurumu

Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü TAŞRA TEŞKİLATI: İl Halk Sağlığı Müdürlükleri,

Kamu Hastaneleri Birliği KURUM/KURULUŞLAR:

Aile Sağlığı Merkezi-ASM, Toplum Sağlığı Merkezi-TSM

Hastaneler: Acil servis, Krize Müdahale Birimi, Tıbbi Sosyal Hizmet Birimi

112 ACİL

BELEDİYELER VE STK’LAR

 Türkiye genelinde bazı belediyelerin bünyesinde kadın danışma merkezleri bulunmaktadır

 Kadınlara ücretsiz psikolojik, tıbbi, hukuksal ve ekonomik destek verilmektedir.

 Nüfusu 100.000’i aşan belediyelerin sığınmaevi açma yükümlülüğüne karşın belediyelere ait 33 sığınmaevi bulunmaktadır.

 STK’lar danışma merkezleri yoluyla Kadınlara ücretsiz psikolojik, tıbbi, hukuksal ve ekonomik destek

vermektedirler

STK’lara bağlı 1 sığınmaevi bulunmaktadır.

İŞKUR

 Sığınmaevinde / konukevinde kalan kadınların kayıtlarını yaparak iş sahibi olmaları için iş bulma, mesleki eğitim

verme ve iş danışmanlığı yapma hizmeti vermektedir.

BAROLAR

 ADLİ YARDIM BÜROLARI: kadına yönelik şiddet konusunda ücretsiz avukat desteğinin sağlanması

 KADIN DANIŞMA/DAYANIŞMA MERKEZLERİ: şiddete

maruz kalan ya da risk altındaki kadınlara hukuki destek ve rehberlik hizmetinin sağlanması

 KADIN HAKLARI KURULLARI: kadınların mevcut hakları konusunda bilinçlendirilmelerinin ve haklarının yasal

olarak korunmasının sağlanması

Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele İl Eylem Planları

Acil müdahale gerektiren ve yerele özgü sorunları görünür kılar, çözüm için stratejiler üretilmesini sağlarlar; (ör: erken yaşta zorla evlilikler gibi)

Kurumsal taahütler içerirler;

Kurumların hizmetlerini önceliklendirmelerine olanak tanırlar;

Kamu kurumları arasında ortaklık ve işbirlikleri için zemin oluştururlar;

Kamu – sivil toplum işbirliği için itici güç oluştururlar.

OTURMA POZİSYONU

Şiddet mağdurları ile görüşme yapılacak ortam düzenlemesi

İhbar ve Şikayet

(1) Kişinin, şiddete uğraması veya şiddete uğrama tehlikesi bulunması halinde herkes durumu yazılı, sözlü veya başka bir suretle ilgili makam ve mercilere ihbar edebilir. Şiddet veya şiddete uğrama tehlikesinden haberdar olan kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ise durumu derhal, şikayet mercilerine bildirmek zorundadır.

(2) Şiddet mağduru, şiddet veya şiddete uğrama tehlikesine maruz kalması halinde durumu şikayet mercilerine yazılı, sözlü ve başka bir şekilde bildirebilir.

Yönetmelik md.4

İhbar ve Şikayet

(3) Şikayet mercileri Kanun kapsamındaki görevlerini gecikmeksizin yerine getirmekle yükümlüdür.

(4) Müdürlük veya ŞÖNİM’e yapılan şikayet ve ihbarlar, bunlar tarafından olayın özelliğine göre, kolluğa, mülki amire, Cumhuriyet Başsavcılığına veya hakime gecikmeksizin bildirilir.

(5) Sözlü yapılan şikayet ve ihbarlar derhal tutanağa geçirilir.

Yönetmelik md.4

TELEFONLA İHBAR

• 156 Jandarma İmdat

• 155 Polis İmdat

• 112 Acil Çağrı Merkezi

• Alo 183

ÜÇÜNCÜ ŞAHISLARIN VE KAMU GÖREVLİLERİNİN BİLDİRİMİ

DOĞRUDAN MÜRACAAT

Olayların Jandarmaya İntikali

Yapılacak İşlemler

(1) Kolluk, kendisine yapılan ihbar ve şikayet üzerine genel hükümler doğrultusunda gerekli işlemleri yapar. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Kanun kapsamında almış olduğu koruyucu ve önleyici tedbirleri onaylamak üzere tedbirin niteliğine göre mülki amire veya hakime sunar. Kolluk kendisine intikal eden her olay hakkında gecikmeksizin en seri vasıtalarla ŞÖNİM’e bilgi verir.

Yönetmelik md.5

Jandarma Tarafından Yapılacak Mağdur İşlemleri Akışı

Cumhuriyet savcısının bilgilendirilmesi ve talimatının alınması

Olayın İntikali

Mağdurun sağlık raporunun alınması

Mağdurun ifadesinin alınması

Aile İçi ve Kadına Karşı Şiddet Olayları Kayıt Formunun doldurulması ve risk değerlendirilmesinin yapılması (4 suret)

- ŞÖNİM/ASPİM

Aile İçi ve Kadına Karşı Şiddet Olayları Kayıt Formu;

09 Kasım 2010 tarihinden itibaren kullanılmakta olup, Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Kapsamında Teknik Yöntemlerle Takip Sistemlerinin Kullanılmasına Yönelik Pilot Uygulama İşbirliği protokolü kapsamında güncellenerek 13 Nisan 2017 yayımlanmış ve yeni formun uygulanmasına başlanmıştır. Form mağdur ve şüpheli bilgileri, 26 risk sorusu ve risk değerlendirme ile tedbir kararları bölümlerinden oluşmaktadır.

Jandarma Tarafından Yapılacak Mağdur İşlemleri Akışı

Gecikmeksizin en seri vasıtalarla ŞÖNİM/ASPİM’e bilgi verilmesi

Kararın mağdura tebliğ edilmesi

Şiddet mağdurunun ŞÖNİM/ASPİM’den hukuki, sosyal, psikolojik ve ekonomik destek alabileceği

hususunda bilgilendirilmesi

Risk değerlendirilmesi sonrasında gecikmesinde sakınca bulunan hallerde koruyucu ve önleyici

tedbirlerin kolluk amirince alınması

Jandarma Tarafından Yapılacak Şüpheli İşlemleri

Cumhuriyet savcısının bilgilendirilmesi ve talimatının alınması

Olayın İntikali

Sağlık raporunun alınması

Şüphelinin yakalanması/çağırılması

İfadesinin alınması

Jandarma Tarafından Yapılacak Şüpheli İşlemleri

Soruşturma evrakının, şüpheli ile birlikte

mevcutlu olarak Cumhuriyet başsavcılığına sevk edilmesi veya ikmalen gönderilmesi

Risk değerlendirilmesi sonrasında gecikmesinde sakınca bulunan hallerde koruyucu ve önleyici tedbirlerin kolluk amirince alınan tedbir kararlarının

şüpheliye tebliğ edilmesi

Mülki Amir Tarafından Alınabilecek Tedbir Kararları

Mülki amir tarafından sadece şiddete maruz kalan kişiye yönelik koruyucu tedbir kararları alınabilir. Uygun barınma yeri sağlanması, geçici maddi yardım yapılması, rehberlik ve danışmanlık hizmeti verilmesi, resen geçici koruma altına alınması, kreş imkanının sağlanması ve benzeri koruyucu tedbir kararları alınabilir.

Kolluk Amiri Tarafından Gecikmesinde Sakınca Bulunan Hallerde;

Kanun Md.3/(2)

a) Kendisine ve gerekiyorsa beraberindeki çocuklara, bulunduğu yerde veya başka bir yerde uygun barınma yeri sağlanması,

ç) Hayati tehlikesinin bulunması halinde, resen geçici koruma altına alınması tedbirlerinden en uygun olanlarından bir veya birkaçı resen alınabilir.

Şiddet Mağduruna Yönelik Koruyucu

• Kolluk amiri evrakı en geç kararın alındığı tarihi takip eden ilk işgünü içinde mülki amirin onayına sunar.

Mülki amir tarafından kırksekiz saat içinde onaylanmayan tedbirler kendiliğinden kalkar.

Kolluk Amiri Tarafından Gecikmesinde Sakınca Bulunan Hallerde;

a) Şiddet mağduruna yönelik olarak şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunmaması,

b) Müşterek konuttan veya bulunduğu yerden derhal uzaklaştırılması ve müşterek konutun korunan kişiye tahsis edilmesi,

c) Korunan kişilere, bu kişilerin bulundukları konuta, okula ve işyerine yaklaşmaması,

d) Gerekli görülmesi halinde korunan kişinin, şiddete uğramamış olsa bile yakınlarına, tanıklarına ve kişisel ilişki kurulmasına ilişkin haller saklı kalmak üzere çocuklarına yaklaşmaması, önleyici tedbirlerin en uygun olanlarından bir veya birkaçı resen alınabilir.

Kanun Md.5/(2)

Şiddet Uygulayana Yönelik Önleyici

• Kolluk amiri evrakı en geç kararın alındığı tarihi takip eden ilk işgünü içinde hakimin onayına sunar.

Hakim tarafından yirmidört saat içinde onaylanmayan tedbirler kendiliğinden kalkar.

“Bir toplum, cinslerden yalnız birinin yüzyılımızın gerektirdiklerini elde etmesiyle yetinirse, o toplum yarı yarıya zayıflamış olur. Bizim toplumumuzun uğradığı başarısızlıkların sebebi, kadınlarımıza karşı ihmal ve kusurdur.” ATATÜRK

Uzm.Psk.Şeyma SİPAHİOĞLU

RDM Ks.A. ve Çocuk Kadın Kısım A.liği Muğla İl J.K.lığı