Resmi Gazete’nin dünkü sayısında Bakanlar Kurulu tarafından alınmış tam 22 “acele kamulaştırma” kararı
yayımlandı. İlgili kanuna göre, acele kamulaştırma için “yurt savunması ihtiyacı” veya “olağanüstü durum” gerekiyor ancak hükümet özel sektör projeleri için rekor sayıda kamulaştırma kararı alıyor.
Bakanlar Kurulu, çeşitli illerde bulunan 22 alanın acele kamulaştırılmasına karar verirken, 5 alanın ise riskli alan olarak ilan edilmesine karar verdi. Resmi Gazete’de dün yayımlanan acele kamulaştırma kararlarında öncelikli gerekçeyi enerji projeleri oluştururdu.
Giresun’un Yağlıdere, Konya’nın Taşkent, Balıkesir’in Manyas, İzmir’in Foça ve Aliağa, Trabzon’un Çaykara ve Yomra ilçelerinde hidroelektrik santralleriyle ilgili “acele kamulaştırma” kararları alındı. Afyon, Kocaeli, Samsun, Karabük ve Muğla’da da çeşitli enerji projeleriyle ilgili olarak “acele kamulaştırma” kararları alınırken,
kamulaştırmaların önemli bir kısmının Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), Elektrik Üretim Anonim Şirketi, Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi ve Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu tarafından yapılacağı belirtildi. Enerji projeleri dışında çeşitli kentsel dönüşüm ve yol yapım projeleri için de “acele kamulaştırma” kararları alındı.
Kanuna aykırı
“Acele kamulaştırma”, 1983 tarihli Kamulaştırma Kanunu’nda yer alıyor. İlgili kanuna göre, “yurt savunması için” ve “olağanüstü durumlarda” Bakanlar Kurulu tarafından bu yönde karar alınabiliyor. Kanunda, acele kamulaştırmanın “Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanunu’nun uygulanmasında yurt savunması ihtiyacına veya aceleliğine Bakanlar Kurulunca karar alınacak hallerde veya özel kanunlarla öngörülen olağanüstü durumlarda gerekli olan taşınmaz malların kamulaştırılmasında” söz konusu olabileceği belirtiliyor.
1983-2002 arasında 11 acele kamulaştırma kararı mevcut. Ancak, AKP döneminde patlama yaşanıyor. Kanuna açıkça aykırı biçimde Bakanlar Kurulu tarafından acele kamulaştırma kararları alınıyor. 2004’te 5, 2005’te 7, 2006’da 7, 2007’de 15, 2008’de 17, 2009’da 11, 2010’da 18, 2011’de 33, 2012’de 171, 2013’ün ilk üç ayında 58 tane acele kamulaştırma kararı çıkıyor. Resmi Gazete’nin dünkü sayısına göre ise, bir seferde tam 22 tane acele kamulaştırma kararı verilmiş durumda.
2004’te verilen yetki sonucu Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) da 2012 yılına kadar 738 acele kamulaştırma kararı aldı.
Görüldüğü üzere, “yurt savunması” veya “olağanüstü durum” gereği değil özel sektör projeleri için rekor sayıda kamulaştırma kararı alınıyor. Başka bir açıdan bakıldığında ise, Bakanlar Kurulu, özel sektör projelerini “yurt savunması” veya “olağanüstü durum” olarak değerlendiriyor.
