AKILCI İLAÇ KULLANIMI
T.C. Sağlık Bakanlığı Fethiye Devlet Hastanesi
ÖN TEST SORULARI
1-AKILCI İLAÇ KULLANIMINDA AŞAĞIDAKİLERDEN HANGİSİ DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN UNSURLARDAN BİRİ DEĞİLDİR?
A-ilacın Fiyatı B-ilacın Etkinliği C-ilacın Güvenilirliği D-ilacın Hastayla Uyumu E-hiçbiri
2-SOĞUK ZİNCİR HANGİ DERECE ARALIĞINI İFADE ETMEKTEDİR?
A-25-30 Derece B- 30 Derece Üzeri C-15-30 Derece D-2-8 Derece E-hiçbiri
3-İLAÇ DOĞRU SAKLAMA KOŞULLARINDA SAKLANIRSA HANGİSİ OLUR?
A-ilacın Etkinliği Azalır B-ilacın Faydası Azalır C-ilaç Bozulur D-ilacın Rengi Değişir E-ilaç Amacına Uygun Kullanılmış Olur.
4-BİR İLACIN ÜZERİNDEKİ ‘DONDURULMAMALIDIR’ İFADESİ İLE TAM OLARAK HANGİ İLAÇ GRUBU KAST EDİLMEKTEDİR?
A-soğuk Zincir İlaçlar B-oda Isısında Saklanması Gereken İlaçlar C-buzlukta -20 Derece Altında Saklanması Gereken İlaçlar
D-hiçbiri E-hepsi
5-FARMAKOVİJİLANS NEDİR?
A-ilacın Yan Etkileri B-ilacın Prospektüsü
C-ilacın Normal Kullanımı Esnasında Oluşan Beklenmeyen Etkisi D-ilacın Saklanma Koşulları
E-hiçbiri
NEDEN AKILCI İLAÇ ?
Tüm dünya yanlış,gereksiz,etkisiz ve
yüksek maliyetli ilaç kullanımına ve yan etki görülme sıklığının artmasına çözüm yolları üretmeye başlamiş ve 1985 yılında AİK
çalişmalarını başlatmıştır.
DSÖ nün tahminlerine göreilaçların %50 sinden fazlasıuygun olmayan şekilde
reçetelenmekte,temin edilmekte ve satılmaktadır.Tüm hastaların yarısıda ilaçlarını doğru kullanmamaktadır.
AKILCI İLAÇ KULLANIMI
Kişilerin klinik bulgularına ve bireysel özelliklerine göre; uygun ilacı, uygun süre ve dozda, en düşük fiyata ve kolayca sağlayabilmeleri olarak
tanımlanmaktadır.
SORUMLULAR
Hekim
Eczacı
Hemşire
Diğer sağlık personeli
Hasta/ hasta yakını
Üretici
Düzenleyici Otorite
Diğer (Medya, Akademi vb.)
TANI VE TEDAVİ
Hastanın probleminin tanımlanması,
Hekim tarafından doğru teşhisin konulması,
İlaçlı veya ilaçsız, etkili ve güvenilir tedavinin tanımlanması,
Tedavinin gerçekleşebilirliğinin ve maliyetinin değerlendirilmesi,
Tedavinin başarısı ve hastanın uyuncunun değerlendirilmesi,
Eğer ilaçla tedavi uygulanacaksa uygun ilaçların seçimi,
Çoklu ilaç kullanımlarında etkileşimlerin öngörülmesi,
Her bir ilaç için uygun dozun ve uygulama süresinin
belirlenmesi ve uygun reçetenin yazılması gerekmektedir.
ÖZEL GRUPLAR
Çocuklar
Yaşlılar
Hamilelik ve emzirme dönemindeki kadınlar
Böbrek ve karaciğer yetmezliği olan hastalar
Kronik hastalığı olanlar
İlaç veya besin alerjisi öyküsü olanlar
HASTAYA SORULACAK SORULAR
Kronik rahatsızlıklar
Kullanılmakta olduğu ve en son kullanılan ilaçlar
Gıda takviyesi ve bitkisel ürünler
Alerjik durumlar
İlaç
Besin
HASTAYA ANLATILACAKLAR
Tedavinin gidişi
Tedavi süresince yapılması ve yapılmaması gerekenler
Kontrol randevusuna gerek olup olmadığı
İlaçların olası yan etkileri
Besin ve ilaç etkileşimleri
İLACIN KULLANIMI
Nasıl?
Hangi dozda?
Hangi sıklıkta?
Ne kadar süre ?
Saklama?
SONUÇ ALABİLMEK İÇİN YAPILMASI GEREKENLER
Doğru uygulama
Aç/tok kullanım
Kullanım süresi
Kullanım zamanı
Doz değişikliği
DİKKAT EDİLECEKLER
Her ilacın farmasötik dozaj şekli ve kullanım yolu aynı değildir.İlaç önerilen sürede kullanımı yarıda kesilmeden ve dozu değiştirilmeden kullanılmalıdır.
Aşağıda belirtilen hususlara özen gösterilmesi gerekmektedir.
Kırma
Çiğneme,bölme
DİKKAT EDİLECEKLER
İlaçlar çocukların göremeyeceği, ulaşamayacağı yerlerde, ışıktan ve nemden korunarak ve ambalajında
saklanmalıdır.
Son kullanım tarihi kontrolü yapılmalıdır.
SAKLAMA YOLLARI
Ambalaj ve kullanma talimatında belirtilen saklama
koşullarına uyulmalıdır. Aşağıdakiler kullanılan saklama önlemleridir.
25°C/30°C altında oda sıcaklıklarında saklayınız.
2°C-8°C arasında (buzdolabında) saklayınız.
Soğutmayınız / dondurmayınız.
Orijinal ambalajında saklayınız.
Orijinal kabında saklayınız.
Kabı dış kartonun içerisinde tutunuz.
Kabı sıkıca kapatınız.
Herhangi bir özel saklama talimatı yoktur.
DOĞRU YAPILMAZSA OLACAKLAR
Uygun saklama koşullarında saklanmayan, uygun şekilde kullanılmayan veya son kullanım tarihi geçmiş ürünlerde:
Etkinlik azalabilir.
Kimyasal yapılarında bozulma olabilir.
Zehirlenme meydana gelebilir.
SOĞUK ZİNCİR NEDİR ?
Soğuk zincir, üretildiği andan tüketileceği ana kadar +2°C ile +8°C arasında korunması gereken ürünlerin saklama ve taşıma koşullarını ifade eden deyimdir.
Saklanmasından uygulanmasına kadar tüm aşamalarda daha fazla özen isteyen ürün grubudur.
Taşıma sırasında kullanılan yalıtımlı taşıma kabı ile birlikte soğutucuya yerleştirilirse uygun soğutma sağlanamayacaktır.
Soğuk zincir ürünlerin donmamasına özen gösterilmelidir.
Kesinlikle dondurucuda saklanmamalıdır.
Dondurucudan çıkartılan buz akülerinin, ürüne doğrudan teması ile ürünün donma riski artmaktadır.
Buz aküleri, buzluktan çıkarıldıktan sonra çalkalama sesi gelene kadar oda ısısında bekletildikten sonra kullanılmalıdır.
(Ör: -20°C’ de dondurulmuş buz aküsü, +20°C’de yaklaşık bir saat bekletilmelidir.)
Donmaya duyarlı ürünlerde Dünya Sağlık Örgütü’ nün de tavsiyesi olan soğuk su aküsü (buzdolabında soğutulmuş su aküsü)
kullanılarak taşıma sağlanırsa donma riski de önlenmiş olacaktır.
No ice, no freeze!
ALKOL VE İLAÇ KULLANIMI
Alkol bazı ilaçların etkisini artırır.Bazı ilaçların ise yarı-
ömürlerini kısaltır, etkilerini azaltır. Bazı ilaçlar alkolle birlikte alındıklarında disulfiram türü yan etkiler oluştururlar. Ayrıca alkol, antidepresan ilaçların santral depresör etki/yan etkilerini artırır. Yaşlılar alkol-ilaç etkileşmesine daha duyarlıdırlar.
Alkol ile birlikte benzodiazepin (Nervium, diazem, xanax, ativan v.b.) ilaçların kullanılması ise kişide ağır bilinç
bulanıklığı ve koma hatta solunum problemi gibi zararlı etkileşim halleri ortaya çıkarır.
ADVERS ETKİ NE DEMEKTİR?
Bir beşeri tıbbi ürünün hastalıktan korunma, bir hastalığın teşhis veya tedavisi veya bir fizyolojik fonksiyonun iyileştirilmesi,
düzeltilmesi veya değiştirilmesi amacıyla kabul edilen normal dozlarda kullanımında ortaya çıkan zararlı ve amaçlanmamış bir etkidir (Farmakovijilans Derneği).
ADVERS ETKİ BİLDİRİM FORMU
20
-İlaçların stabilitesi -İlaç geçimsizliği
-İlaç-ilaç etkileşimi, ilaç-besin etkileşimi
-Yüksek riskli ilaçlar ve kullanımında dikkat edilmesi gereken hususlar -İlaçlarda advers etki ve advers etki bildirimi
-Bölünebilir ve ezilebilir ilaçlar -Pediatride güvenli ilaç uygulamaları -Geriatride güvenli ilaç uygulamaları
-Tıbbi sarf malzemelerinde olumsuz olay ve olumsuz olay bildirimi -İlaç hazırlama teknikleri
-Özel saklama koşullarına sahip ilaçlar (soğuk zincire tabi ilaçlar, ışıktan korunması gereken ilaçlar, vb.) -Nütrisyonel destek tedavisi ve nütrisyonel destek ürünleri
-İlaç ve tıbbi sarf malzeme depolama koşulları -Akılcı antibiyotik kullanımı
*Konuları ile ilgili hastanemiz web sayfasında SKS bölümünde talimatlar mevcuttur.
* Hastanemiz farmakovijilans sorumlusu Eczacı Pınar Özgül’dür,
*Materyovijilans sorumlusu ise ,Pınar Özgül,İsmail Barış Barışkan’dır.
21
SON TEST SORULARI
1-AKILCI İLAÇ KULLANIMINDA AŞAĞIDAKİLERDEN HANGİSİ DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN UNSURLARDAN BİRİ DEĞİLDİR?
A-İLACIN FİYATI B-İLACIN ETKİNLİĞİ C-İLACIN GÜVENİLİRLİĞİ D-İLACIN HASTAYLA UYUMU E-HİÇBİRİ
2-SOĞUK ZİNCİR HANGİ DERECE ARALIĞINI İFADE ETMEKTEDİR?
A-25-30 DERECE B- 30 DERECE ÜZERİ C-15-30 DERECE D-2-8 DERECE E-HİÇBİRİ
3-İLAÇ DOĞRU SAKLAMA KOŞULLARINDA SAKLANIRSA HANGİSİ OLUR?
A-İLACIN ETKİNLİĞİ AZALIR B-İLACIN FAYDASI AZALIR C-İLAÇ BOZULUR D-İLACIN RENGİ DEĞİŞİR E-İLAÇ AMACINA UYGUN KULLANILMIŞ OLUR.
4-BİR İLACIN ÜZERİNDEKİ ‘DONDURULMAMALIDIR’ İFADESİ İLE TAM OLARAK HANGİ İLAÇ GRUBU KAST EDİLMEKTEDİR?
A-SOĞUK ZİNCİR İLAÇLAR B-ODA ISISINDA SAKLANMASI GEREKEN İLAÇLAR C-BUZLUKTA -20 DERECE ALTINDA SAKLANMASI GEREKEN İLAÇLAR
D-HİÇBİRİ E-HEPSİ
5-FARMAKOVİJİLANS NEDİR?
A-İLACIN YAN ETKİLERİ B-İLACIN PROSPEKTÜSÜ
C-İLACIN NORMAL KULLANIMI ESNASINDA OLUŞAN BEKLENMEYEN ETKİSİ D-İLACIN SAKLANMA KOŞULLARI
www.akilciilac.gov.tr- [email protected]
SON TEST SORULARI
1-AKILCI İLAÇ KULLANIMINDA AŞAĞIDAKİLERDEN HANGİSİ DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN UNSURLARDAN BİRİ DEĞİLDİR?
A-ilacın Fiyatı B-ilacın Etkinliği C-ilacın Güvenilirliği D-ilacın Hastayla Uyumu E-hiçbiri
2-SOĞUK ZİNCİR HANGİ DERECE ARALIĞINI İFADE ETMEKTEDİR?
A-25-30 Derece B- 30 Derece Üzeri C-15-30 Derece D-2-8 Derece E-hiçbiri
3-İLAÇ DOĞRU SAKLAMA KOŞULLARINDA SAKLANIRSA HANGİSİ OLUR?
A-ilacın Etkinliği Azalır B-ilacın Faydası Azalır C-ilaç Bozulur D-ilacın Rengi Değişir E-ilaç Amacına Uygun Kullanılmış Olur.
4-BİR İLACIN ÜZERİNDEKİ ‘DONDURULMAMALIDIR’ İFADESİ İLE TAM OLARAK HANGİ İLAÇ GRUBU KAST EDİLMEKTEDİR?
A-soğuk Zincir İlaçlar B-oda Isısında Saklanması Gereken İlaçlar C-buzlukta -20 Derece Altında Saklanması Gereken İlaçlar
D-hiçbiri E-hepsi
5-FARMAKOVİJİLANS NEDİR?
A-ilacın Yan Etkileri B-ilacın Prospektüsü
C-ilacın Normal Kullanımı Esnasında Oluşan Beklenmeyen Etkisi D-ilacın Saklanma Koşulları
E-hiçbiri
