LGS. Deneme - 1 T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK. 1. Ünite Denemesi DENEME KAZANIMLARI BİR KAHRAMAN DOĞUYOR. VİDEO ÇÖZÜMLÜ Video Çözümler Için

(1)

LGS

T.C. İNKIL AP T ARİHİ VE A TA TÜRK ÇÜL ÜK BRANŞ DENEMELERİ

Branş Denemeleri

PISA - TIMSS SÖZEL YETENEK AKIL YÜRÜTME

GRAFİK / TABLO OKUMA BECERİ TEMELLİ SORULAR

7 ÜNİTE DENEMESİ 5 SARMAL DENEME 8 GENEL DENEME

Mehmet GÜMÜŞ Engin DEMİRCİ

T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK

8

VİDEO ÇÖZÜMLÜ

Ostim Mahallesi, Enerji Caddesi, 1207. Sokak, No: 3/C-D

(2)

LGS

VİDEO ÇÖZÜMLÜ

Video Çözümler Için

T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK

Deneme - 1

DENEME KAZANIMLARI

1

5

9

2

6 10 3

7

4

8

Kazanımları verilen sorulardan doğru yaptıklarınızı “^✓” , yanlış yaptıklarınızı “ ^✗” ile ilgili kutucuğa işaretleyiniz.

İTA.8.1.1.

Avrupa’daki gelişmelerin yansımaları bağlamında Os- manlı Devleti’nin yirminci yüzyılın başlarındaki siyasi ve sosyal durumunu kavrar.

İTA.8.1.3.

Gençlik döneminde Mustafa Kemal’in fikir hayatını etkileyen önemli kişileri ve olayları kavrar.

İTA.8.1.4.

Mustafa Kemal’in askerlik hayatı ile ilgili olayları ve olguları onun kişilik özellikleri ile ilişkilendirir.

İTA.8.1.1.

Avrupa’daki gelişmelerin yansımaları bağlamında Osmanlı Devleti’nin yirminci yüzyılın başlarındaki siyasi ve sosyal durumunu kavrar.

İTA.8.1.3.

İTA.8.1.4.

İTA.8.1.2.

Mustafa Kemal’in çocukluk ve öğrenim hayatından hareketle onun kişilik özelliklerinin oluşumu hakkında çıkarımlarda bulunur.

İTA.8.1.3.

İTA.8.1.2.

Mustafa Kemal’in çocukluk ve öğrenim hayatından hareketle onun kişilik özelliklerinin oluşumu hakkın- da çıkarımlarda bulunur.

İTA.8.1.4.

Uyanan Avrupa ve Sarsılan Osmanlı

Buhranlar Büyük Kahramanlar Doğurur

Adım Adım Liderliğe

Uyanan Avrupa ve Sarsılan Osmanlı

Adım Adım Liderliğe Mavi Gözlü Çocuk: Mustafa

Mavi Gözlü Çocuk: Mustafa

Adım Adım Liderliğe

1. Ünite Denemesi

BİR KAHRAMAN DOĞUYOR

(3)

DENEME

1.

2.

TANZİMAT FERMANI 1839

• Tüm Osmanlı halkının can, mal, namus ve mülkiyet güvenliği Osmanlı padişahının garantisi altına alınacaktır.

• Vergiler herkesin gelirine göre düzenli ve adil bir biçimde toplanacaktır.

• Askerlik süresi sınırlandırılacak ve vatan görevi hâline getirilecek; Müslüman olma- yanlar da askere alınacaktır.

• Mahkemeler açık olarak yapılacak ve hiç kimse yargılanmadan ceza almayacaktır.

Bu bilgilere bakılarak Tanzimat Fermanı’nın Osmanlı Devleti’nde;

I. ekonomi, II. askerî, III. eğitim, IV. hukuk

alanlarından hangilerinde değişimi amaçladığı söylenebilir?

A) I ve II B) II ve III C) III ve IV D) I, II ve IV

3. Selanik’te Türklerden başka Rumlar, Bulgarlar, Sırplar, Yahudiler ve Ermeniler de yaşamlarını sürdürmekteydi. Selanik kentinde Türkler diğer uluslara göre büyük bir çoğunluğa sahipti. Limanıyla Ege Denizi’ne açılan Selanik, demir yolu ile Üsküp, Belgrat, Manastır ve İstanbul şehirlerine bağlanmıştı. Selanik, Osmanlı sınırları içerisinde yer alan sosyal, ekonomik ve kültürel açıdan gelişmiş yerleşim merkezlerinin başında gelmekteydi. Bu yönüyle Osmanlı Devleti’nin Batı’ya açılan kapısı konumundaydı. Avrupa’da ortaya çıkan yeni fikirler ve düşünceler önce Selanik’e ulaşırdı.

Mustafa Kemal’in çocukluk yıllarını geçirdiği Selanik şehriyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşıla- maz?

A) Devlet otoritesinin zayıf olduğuna B) Çok uluslu bir yapısının bulunduğuna

C) Osmanlı ile Avrupa arasında köprü görevi gördüğüne D) Gelişmiş bir ulaşım ağına sahip olduğuna

(4)

DENEME

1.

4. Manastır Askerî İdadisi, Mustafa Kemal’in yaşama bakışını değiştiren yerler arasındadır. Mustafa Kemal burada farklı şehirlerden ve toplumsal kesimlerden gelen öğrencilerle tanışarak fikir alışverişinde bulunmuş, bazılarıyla ömür boyu sürecek arkadaşlıklar kurmuştur. Bunlardan biri olan ve ileride ünlü bir hatip olacak arkadaşı Ömer Naci aracılığıyla edebiyata ilgi duymuştur. Ayrıca okuduğu yazarlardan Namık Kemal ve Tevfik Fikret’in eserleri sayesinde vatan ve millet sevgisi gelişmiştir. Edebiyat öğretmeni Mehmet Asım Bey’in askerlik mesleği ile uyuşmadığı gerekçesiyle şiir çalışma- larını engellemesine karşın onun güzel yazı yazma ve konuşma çabası devam etmiştir. İyi düzeyde Fransızca bilen Ali Fethi Bey (Okyar) aracılığıyla tanıdığı J. J. Rousseau (Russo), Voltaire (Volter) gibi Fransız İhtilali’ne öncülük eden düşü- nürlerin eserlerini okuyarak milliyetçilik, eşitlik, özgürlük ve ulusal egemenlik fikirleriyle tanışmış, çağdaş Türkiye’yi kurma çalışmasında bu fikirler kendisine yol gösterici olmuştur.

Bu bilgilere bakılarak Manastır Askerî İdadisinin Mustafa Kemal’e;

I. Çok yönlü bir kişiliğe sahip olma, II. Hitabet yeteneğini güçlendirme, III. Milliyetçi bir kişiliğe sahip olma, IV. Diplomatik yeteneğini geliştirme

özelliklerinden hangilerini kazandığı söylenebilir?

A) I ve II B) II ve III C) III ve IV D) I, II ve III

5. Atatürk’ün Fikir Hayatının Gelişmesine Etki Eden Düşünürler

Namık Kemal Tevfik Fikret Ziya Gökalp Voltaire J.J. Rousseau Montesquieu Milliyetçilik ve Türkçülük konularında Atatürk’ü etkilediler. İnsan hakları, demokrasi, eşitlik, adalet ve hürriyet konu-

larında Atatürk’ü etkilediler.

Bu bilgilere bakılarak Atatürk’ün fikir hayatıyla ilgili, I. Yerli ve yabancı yazarların etkisinde kalmıştır.

II. Çağdaşlaşma konularında Türk yazarların etkisi daha fazladır.

III. Yerli yazarlar ulusçuluk düşüncesinin oluşmasını sağlamışlardır.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III

(5)

DENEME DENEMESİ

Millî Uyanış: Bağımsızlık Yolunda Atılan Adımlar 2. ÜNİTE

2.

1.

İttifak Devletleri İtilaf Devletleri

Ülkelerin I. Dünya Savaşı’na Girme Nedenleri

Almanya

• Ham madde ihtiyacını gidermek için sömürge arayışına girmesi

• Fransızlar’ın

Alsas-Loren Bölgesi’ni işgal etmesi

Avusturya Macaristan İmp.

• Balkanlarda Rusya’nın uyguladığı Panslavizm politikasından dolayı Almanya ile yakınlaşması ve birlikte hareket etmesi

Osmanlı Devleti

• İngiltere, Fransa ve Rusya’ya karşı duyulan güvensizlik nedeni ile dış politika- da destek arayışına girmesi

• Kaybettiği toprakları geri almak istemesi

İngiltere

• Sahip olduğu geniş sömürge ağını korumak istemesi

• Sömürge yarışında Almanya ile çıkar çatışmasına girmesi

Fransa

• Almanya’ya karşı İngiltere ile birlikte hareket etmesi

• Alsas-Loren Bölgesi’ni Almanya’dan geri almak istemesi

İtalya

• Ham madde ihtiyacını gidermek için sömürge arayışına girmesi

• Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun eline geçen toprak- larını elde etmek istemesi

Rusya

• Bölgede egemenlik kurmak isteyen Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ile çıkar çatışmasına girmesi

Ülkelerin I. Dünya Savaşı’na girme nedenlerine bakılarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılamaz?

A) İtalya savaş başladıktan sonra çıkarları doğrultusunda taraf değiştirmiştir.

B) Blokların ortaya çıkmasında devletlerin birbirlerine karşı çıkar çatışmasına düşmeleri etkili olmuştur.

C) Osmanlı Devleti kendisine yakınlık gösteren bir devlet ile birliktelik kurma çabası içerisine girmiştir.

D) Savaşın ortaya çıkmasında sömürgecilik yarışının da etkileri görülmüştür.

2.

“İmparatorluk olarak yapayalnızdık. Manzaramız üzüntü vericiydi. Güneyimizdeki Araplar ayaklanma çabaları içinde idiler. İngilizler, Araplara altın yağmuru ihsan etmişlerdi. İngiliz istihbaratı bizim kontrolümüzde olan Arap ülkeleri emirlerini ve liderlerini daha o zamandan satın almıştı.

Rusya ve İngiltere bir ‘Ermeni Devleti’ hikayesine bel bağlamışlardı. Şimdi dostumuz olmakla isim yapmak isteyen Avusturya, Bosna ve Hersek’i ele geçirmişti. İtalya Trablusgarp’a hakimdi. Bulgaristan ‘Bağımlı Prenslik’ten ‘Bağım- sız Çarlık’ ve devlet hâline gelmişti. Kısacası, ‘Dünya üzerinde tek dostumuz kalmamıştı.’

İmparatorluğun yağmasını önleyecek tek çare, muhtemel bir ‘savaşın kazanılması’ idi. O hâlde savaşa girecektik.

İnanç bu idi.”

İlhan Bardakçı, İmparatorluğa Veda, s.455

Verilen metinde Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’na girme nedenlerinden hangisi vurgulanmıştır?

A) Sömürge elde etmek B) Siyasi yalnızlıktan kurtulmak

C) Kaybedilen toprakları geri kazanmak D) Dünyada ekonomiye yön veren bir devlet olmak

(6)

DENEME

3.

SARMAL DENEME

1. Sanayi İnkılabı, Rönesans ve Reform hareketlerinin etkisi ile Avru- pa’da yapılan buluşlar ve icatların oluşumuna neden olduğu bilim- sel ve teknik gelişmelerin sonucunda endüstri alanında yapılan ye- nilik hamlesine denilmektedir. Bu inkılap sayesinde kol gücüne dayanan üretim faaliyetlerinin yerini makine gücüne dayanan üretim faaliyetleri almıştır. James Watt tarafından icat edilen buhar maki- nesi, dokumacılık sanayisi başta olmak üzere, madencilik ve diğer sanayi alanlarında hızlı bir gelişim sağlamıştır. Buhar makinesinin icadının sonrasında sanayi faaliyetleri hız kazanmıştır.

Bu gelişmelerin öncelikli olarak aşağıdakilerden hangisini artırdığı söylenebilir?

A) Sömürgecilik yarışını B) Demokratikleşme adımlarını

C) Sanata ve edebiyata olan ilgiyi D) Azınlık isyanlarını

2. Aşağıda Mustafa Kemal’in doğduğu ve büyüdüğü Selanik şehri harita üzerinde gösterilmiştir.

Paris

AKDENİZ

KARADENİZ

Manastır Selanik Belgrad

İstanbul

Ticaret Gemileri Demir Yolu Ulaşımı Batılı Fikirler

Bu haritaya göre Selanik şehrinin;

I. ekonomi, II. kültür, III. askerî, IV. ulaşım

alanlarından hangilerinde geliştiği söylenebilir?

A) I ve II B) II ve III C) III ve IV D) I, II ve IV

(7)

DENEME

3.

7.

Almanya’nın Osmanlı Devleti’nin savaşa kendi yanında girmesini istemesinin nedenleri:

✓

Savaşı daha geniş alanlara yayarak İtilaf Devletlerinin savaş yükünü arttırmak

✓

Osmanlı padişahının halifelik yetkisinden yararlanarak Müslümanları İtilaf Devletlerine karşı kullanmak

✓

Alman ordusunun, cephelerdeki yükünü hafifletmek

✓

Süveyş Kanalı’nı alarak İngiltere’nin sömürgeleri ile olan bağlantısını kesmek

✓

Osmanlının insan ve ham madde imkânlarından yararlanmak

Buna göre Almanya’nın Osmanlı Devleti’nin aşağıda verilen özelliklerinin hangisinden faydalanmak istediği söy- lenemez?

A) Jeopolitik konumu B) Silah teknolojisi

C) Dini gücü D) Yer altı kaynakları

8. Aşağıda Erzurum Kongresi’nin bazı kararları verilmiştir.

1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

Millî sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz.

Her türlü yabancı işgal ve müdahelesine karşı, İstanbul Hükûmeti üzerine düşen sorumlulukları yerine getirme- diği takdirde millet topyekûn kendisini savunacak ve direnecektir.

Vatanı korumayı ve bağımsızlığı elde etmeyi İstanbul Hükûmeti sağlayamadığı takdirde, bu gayeyi gerçekleştir- mek için geçici bir hükûmet kurulacaktır.

Kuvayımillîye’yi etkin ve millî iradeyi hakim kılmak esastır.

Hristiyan azınlıklara siyasi hâkimiyet ve sosyal dengemizi bozacak ayrıcalıklar verilemez.

Manda ve himaye kabul edilemez.

Millî Meclisin derhâl toplanmasını ve hükûmet işlerinin meclis denetiminde yürütülmesini sağlamak için çalışıla- caktır.

Bu kararlarda Millî Mücadele’nin;

I. Millî iradeyi ön plana çıkarma, II. Toprak bütünlüğünü koruma, III. Ekonomik bağımsızlığı sağlama, IV. Millî birlik ve beraberliği oluşturma özelliklerinden hangileri vurgulanmıştır?

A) I ve II B) II ve III C) I, II ve III D) I, II ve IV

(8)

DENEME

6.

7. Küresel kriz olarak kabul edilen 1929 Dünya Ekonomi Krizi başta sanayileşmiş kapitalist ülkeler olmak üzere birçok ülkeyi olumsuz etkilemiştir.1929 ekonomik krizi tüm dünya çapında etkili olan hâlen yaşandığı yüzyılın en büyük krizi olarak kabul edilmektedir. ABD’de borsanın çöküşü ile başlayan kriz Amerika kıtası başta olmak üzere diğer devletlerin de eko- nomilerinin büyük ölçüde gerilemesine, işsizliğin dolayısıyla da önemli sosyal patlamaların yaşanmasına neden olmuştur.

Türkiye’nin diğer ülkelere kıyasla bu krizden daha az hasarla kurtulduğunu söylemek yanlış olmaz. Buna rağmen, ham madde ve tarımsal ürün fiyatlarında yaşanan düşüş Türk ekonomisini de olumsuz etkilemiştir. Bu kapsamda Türk millî ekonomisini korumak adına pek çok çalışma yapılmıştır.

Buna göre 1829 ekonomik krizinin etkileri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Türkiye’nin ekonomik krizden olumsuz etkilendiği B) Tarımsal üretim miktarının arttığı

C) Ülkeler arasında ekonomik dengesizliğin arttığı D) Toplumsal sorunların meydana geldiği

8.

1928-1933 yılları arasında Fransız Büyükelçisi olarak Ankara’da bulunan Char- les Chambrun, tek parti ve tek kişinin yönetimi konusundaki kanaatini şöyle açık- lamıştı: “Mustafa Kemal, hem yeni Türkiye’yi tasarlayan beyin, hem onu yoğurup meydana getiren bilek olmuştur. Bu ülkenin kurtarıcısı, yenileyicisi de odur...

“Mustafa Kemal isteseydi bir hükümdar, bir diktatör, bir halife olabilirdi. Ama büyük insan olmak için, o göz kamaştırıcı insanlara ihtiyacı yoktu onun. Kendi ölçüsüne göre tasarlayıp kurduğu Cumhuriyetin başkanı olduktan sonra kendini ulusunu uygarlaştırma işine son verdi... “Pekâlâ imparatorluk tahtına oturabilirdi de. Akıllı uslu bir insan oluşu onu bu yoldan uzaklaştırdı; ulusun babası olma- yı yeğledi. Büyüklük taslamadı, kendini gösterişe kaptırmadı; tersine filozoflara özgü bir hâl aldı; bundan ötürü de saygınlığı her gün biraz daha arttı.”

(Traditions et Souvenirs, Paris 1952.)

Bu bilgilerde Mustafa Kemal’in;

I. mütevazılığı, II. inkılapçılığı, III. akılcılığı, IV. çok yönlülüğü

özelliklerinden hangileri vurgulanmıştır?

A) I, II ve III B) I, II ve IV C) II, III ve IV D) I, II, III ve IV

(9)

DENEME

6.

9. Hıfzıssıhha, “sağlıklı yaşamak için gereken önlemlerin bütünü” anlamına gelir. Arapça hıfız (muhafaza etmek) ve sıhha (sağlık) sözcüklerinden oluşturulmuştur. Cumhuriyet yıllarında çıkartılan Umumi Hıfzıssıhha Kanunu ise halk sağlığının korunması kanunu anlamına gelir.

Umumi Hıfzı Sıhha Kanunu ile;

I. Aşı üretimini ülkenin ihtiyaçlarını karşılayabilir hâle getirmek,

II. Bulaşıcı hastalıklar konusunda halkı bilinçlendirerek gerekli önlemleri almak, III. Koruyucu hekimlik anlayışını uygulamak

hedeflerinden hangileri amaçlanmış olabilir?

A) Yalnız I B) I ve II C) II ve III D) I, II ve III

10.

Cumhuriyetin Türk Toplumuna

Kazandırdıkları

Millî egemenlik ilkesi sayesinde her Türk vatandaşı devlet yönetimine eşit şekilde katılma

hakkı elde etti.

Bağımsız mahkemeler aracılığıyla herkesin kanunlar önünde eşitliği sağlandı.

Laiklik ilkesinin amaçları doğrultusunda vatandaşlara din ve vicdan hürriyeti tanındı.

Buna göre cumhuriyetin sağladığı kazanımlarla ilgili olarak, I. Halkın yönetime katılmasına imkan sağladı.

II. Hukuki alanda, kişiye göre uygulamalar arttı.

III. Toplumu oluşturan bireylerin vicdan özgürlüğüne saygı duyuldu.

durumlarından hangilerine ulaşılabilir?

A) Yalnız II B) I ve II

C) I ve III D) II ve III

(10)

DENEME

8.

5. İzmir Suikasti (16 Haziran 1926 )

Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasından sonra Mustafa Kemal’i ortadan kal- dırarak siyasal isteklerini gerçekleştirmek isteyenler çıkmıştı. Bunlar son ça- reyi denemek için harekete geçmiş ve birtakım planlar yapmıştı. Hazırlanan komplonun elebaşları eski milletvekili Ziya Hurşit, İzmir milletvekili Şükrü, Eskişehir milletvekili Arif ile bazı eski İttihatçılardı. Cumhuriyet inkılaplarının yeni yeni uygulanmaya başlandığı bir dönemde Mustafa Kemal, Batı Anado- lu’ya bir gezi yapmak için 14 Haziran 1926’da Ankara’dan ayrılmıştı. Suikast- çılar, Mustafa Kemal İzmir’e geldiğinde planlarını uygulayacaklardı. Ancak Mustafa Kemal’in gezisinde bir gün gecikme olması, suikastçıları Sakız Adası’na kaçıracak olan Giritli Şevki adındaki adamı kuşkulandırmıştı. Bu kişi ele verilme korkusu ile 17 Haziran’da, İzmir Valisi Kâzım Paşa’ya her şeyi bildirdi. Bu- nun üzerine komployu düzenleyenler yakalandı. Ankara ve İstanbul’da kurulan İstiklal Mahkemelerinde yargılandılar ve ağır bir şekilde cezalandırıldılar.

Verilen bilgilere göre Mustafa Kemal Atatürk’e yapılan İzmir Suikasti ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylene- mez?

A) Suikast girişimleri amacına ulaşmamıştır.

B) İnkılapların yapılması belli bir süre ertelenmiştir.

C) Mustafa Kemal, hukuka olan bağlılığını göstermiştir.

D) Rejim karşıtı kitleler, Mustafa Kemal üzerinden Cumhuriyeti hedef almışlardır.

6.

Mustafa Kemal, 19 Haziran 1926 tarihinde Anadolu Ajansı’na verdiği bir demeçte ise şunları söylemiştir:

“… Temeli, büyük Türk milleti ve onun kahraman evlatları olan büyük ordumuzun vicdanında, akıl ve şuurunda kurulmuş bulunan Cumhuriyetimizin ve milletimizin ruhundan ilham alan ilkelerimizin bir vücudun ortadan kaldırılması ile bozulabileceğini sananlar çok zayıf düşünceli bahtsızlardır.

Bu gibi bahtsızların cumhuriyetin adalet ve kudret pençesinde hak ettikleri işleme uğramaktan başka elde edebilecekleri bir şey olamaz.

Benim naçiz vücudum bir gün elbet toprak olacaktır. Fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar olacaktır. Türk milleti, güvenliğini ve mutluluğunu sağlayan ve koruyan ilkelerle uygarlık yolunda durmaksızın yürüyecektir.”

Mustafa Kemal’in Anadolu Ajansı’na verdiği demeçte söylediği sözlere bakılarak aşağıdakilerden hangisine ula- şılamaz?

A) İzmir Suikasti’nden sonra söylenmiştir.

B) Cumhuriyet değerlerinin devam edeceği ifade edilmiştir.

C) Türk halkının inkılaplara bağlı kalacağı dile getirilmiştir.

D) Suikast çok partili hayata engel olmuştur.

(11)

DENEME

10.

5. Cumhurbaşkanı Atatürk, 31 Aralık 1936’da Başbakan İsmet İnönü’ye gönderdiği bir notta aynen şöyle diyordu: “Türkiye Cumhuriyeti, çok haklı olduğu bu davada asla saldırgan konumda bulunmayı kabul etmez. Biz, bu işin barışçı yoldan çözülmesini istiyoruz. Böylece Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetinin, dünyadaki sıkıntıların çözüm yöntemi olarak iddia et- tiği “savaşsız anlaşma” en güzel örneğini göstermiş olur. (...) Bu bizim istediğimiz yoldur. Fakat Fransızlar bizi aldatma yoluna saparlarsa, onların hiç de ummayacakları derecede ciddi davranmamız zaruridir. Bu ciddiyetin icap ettirdiği son tedbirler -ki askeri olacaktır- buna girişmeden önce Fransa ve Milletler Cemiyeti’nin nüfuzlu devletleri açıkça ve kesin olarak haberdar edilmelidir...

Buna göre Mustafa Kemal ile ilgili, I. Uluslararası hukuku gözetmiştir.

II. Gerekli görüldüğünde savaşmayı göze almıştır.

III. İsmet İnönü ile görüş ayrılığı yaşamıştır.

A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III

6.

Türkiye Yugoslavya

Romanya

Yunanistan

Türkiye

Irak İran Afganistan

Balkan Antantı

9 Şubat 1934 yılında imzalanmıştır. Alınan kararlardan bazıları şunlardır:

• Bu birliktelikte yer alan devletler birbirlerinin bağımsızlıklarına saygı duyacaklardır.

• Bu antlaşmada yer alan bütün devletler sınırlarını karşılıklı olarak garanti edeceklerdir.

• Bu devletler birbirlerinin haberi olmadan ve birbirlerine danışmadan di- ğer Balkan devletleri ile herhangi bir siyasi antlaşma yapamayacaklardır.

• Ekonominin yer aldığı konularda devletlerin karşılıklı çıkarları göz önün- de bulundurularak işbirliği yapmayı kabul edeceklerdir.

Sadabat Paktı

8 Temmuz 1937’de Tahran’da imzalanan dörtlü saldırmazlık antlaşmasıdır.

• Bu antlaşmanın imzalanmasının başlıca nedenlerinden biri tarafların sınır anlaşmazlıklarının bir nebze de olsa çözüme kavuşabilmesidir.

• Taraflar, birbirlerinin çıkarlarının zedelenmesi veya korunması konula- rında ortak maddelere dayanarak birlik içinde hareket edeceklerdir.

• Pakt’a katılan devletler, hiçbir şekilde birbirlerine askeri veya siyasi bir saldırı içinde olmamanın yanı sıra böyle oluşumlara dâhil olmayı da asla kabul etmeyeceklerdir.

Verilen bilgilere göre Atatürk Dönemi’nde yapılan Balkan Antantı ve Sadabat Paktı ile ilgili olarak, I. Bölgesel barış sağlanmaya çalışılmıştır.

II. Katılan ülkeler sınırlarını güvence altına almak istemişlerdir.

III. İleride doğabilecek tehlikelere karşı birlikte hareket edilmek istenmiştir.

amaçlarından hangileri hedeflenmiştir?

A) I ve II B) I ve III C) II ve III D) I, II ve III

(12)

DENEME

11.

6. Yasa tasarısı ivedilikle saptandı. O gün, Meclisin ikinci oturumunda okundu. Açık oya konulması önerisine karşı kürsüye çıktım. Dedim ki: “Buna gerek yoktur. Ülkenin ve ulusun bağımsızlığını sonsuza değin koruyacak ilkeleri yüce Meclisin oy birliği ile kabul edeceğini sanırım.” “Oylansın!” sesleri yükseldi. En sonu, başkan oya koydu ve: “Oy birliği ile kabul edilmiştir.” dedi. Yalnız aykırı bir ses işitildi: “Ben karşıyım!” Bu ses: “Söz yok!” sesleri ile boğuldu. İşte baylar, Osmanlı egemenliğinin çökme ve ortadan kalkma töreninin son evresi böyle geçmiştir.

Nutuk Bölüm 10 Mustafa Kemal’in saltanatın nasıl kaldırıldığını anlatan sözünden hareketle,

I. Saltanatın kaldırılması konusunda TBMM yasama yetkisini kullanmıştır.

II. Saltanatın kaldırılmasına karşı gelen kişiye çoğunluk baskın gelmiştir.

III. Mustafa Kemal Osmanlı Devleti’nin resmen nasıl sona erdiğini anlatmaktadır.

7. Dönemin şartlarından dolayı bunu açıkça belirtmese de Mustafa Kemal’in düşüncelerinde kurtuluş mücadelesi ve sonrası için bir yol haritası vardı. Bu üzerinde düşünülmüş ve planlanmış şekilde; önce kongrelerle sonra savaşlarla ve son olarak da inkılaplarla devam etti.

Bahsedilen yol haritasıyla ulaşılmak istenen hedefler seçeneklerin hangisinde doğru olarak sıralanmıştır?

A)

Milli birliğin sağlanması

Milli ege- menliğin sağlanması

Mill bağım- sızlığın sağlanması

B)

C)

D)

8. “Efendiler! Size şunu söyleyeyim ki inkılapçı Türkiye Cumhuriyeti’ni benim şahsımla var zannedenler çok aldanıyorlar.

Türkiye Cumhuriyeti, her manası ile, büyük Türk milletinin öz ve aziz malıdır. Kıymetli evlatlarının elinde daima yükse- lecek ve ebediyen yaşayacaktır.”

Mustafa Kemal’in kendisine karşı yapılan suikast girişimi sonrası söylediği bu söze göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

A) Cumhuriyetin koruyucusu halkın kendisidir.

B) Suikastı yapanlar Atatürk’ü öldürünce cumhuriyetin yıkılacağını düşünmüştür.

C) Atatürk, cumhuriyetin sonsuza kadar yaşayacağını dile getirmiştir.

D) Atatürk Türkiye Cumhuriyeti’ni gençlere emanet etmiştir.

(13)

DENEME 6. ÜNİTEDENEMESİ

Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası

10.

1.

Misakı Milli Sınırları

Kırk Asırlık Türk Yurdunun Ana Vatana Katılma Süreci

1918

1926

1938

1939 Fransız İşgali Hatay Cumhuriyeti’nin kuruluşu

Ankara Antlaşması Ana Vatana Katılma

HATAY (SANCAK) MESELESİ

Hatay Millet Meclisi, 29 Haziran 1939'da oy birliği ile Türkiye'ye katılma kararı aldı. 23 Temmuz 1939'da Pazar günü

saat 11.40'ta yapılan ana vatana katılış töreninde, Antakya'da kışladan Fransız bayrağı indirilerek Türk Bayrağı çekildi.

Böylece, Türkiye'nin 67'nci vilayeti kurulmuş oldu.

Verilen bilgilerden Hatay’la ilgili olarak, I. Misakımillî sınırları içerisindedir.

II. Türkiye’ye katılmadan önce bağımsız bir devlet olmuştur.

III. Önce İngiliz sonra Fransız işgaline maruz kalmıştır.

2.

Atatürk hayatta olsaydı II. Dünya Savaşı’na girer miydi?

Sorunun cevabı için savaştan önce yapılanlara bakmakta yarar var. Atatürk Türkiye’si savaşa hazırlıksız yakalanmadı.

Türkiye 1934 yılında, batı sınırını güven altına almak için Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya’nın içinde bulunduğu Balkan Paktı’nı, 1937 yılında da doğuda Türkiye, İran, Irak ve Afganistan’ın yer aldığı Sadabat Paktı’nı kurdu. Böyle- ce sınırlarının güvenliğini garanti altına almış oldu. Bunlar tesadüfen yapılan çalışmalar değildi elbette. Savaşın ayak seslerini o, herkesten önce duymuştu. En önemlisi de savaşa girmeme politikası gütmesiydi. Bunu kendisinden sonra Cumhurbaşkanı olan İsmet İnönü başarıyla sürdürdü. İşte bu politika Atatürk’ten İsmet İnönü’ye kalan siyasi bir vasiyetti.

Buna göre Atatürk’ün dış politikadaki uygulamaları aşağıdaki kişilik özelliklerinden hangisiyle daha çok ilgilidir?

A) Cesareti B) Kararlı oluşu C) İleri görüşlülüğü D) Gerçekçiliği

(14)

DENEME

7.

SARMAL DENEME

1.

Halil Dikmen, “İstiklal Savaşı’nda Mermi Taşıyan Kadınlar” isimli eserinde siper- de savaşan askerlere mermi ve malze- me taşıyan kadınları tasvir etmiştir.

İzmir Atatürk Anıtı, İzmir Cumhuriyet Meydanı’na Millî Mücadele’yi temsil etmek üzere 1932’de dikilmiş bir anıt- tır. İzmir Valiliği ve İzmir Belediye’si tarafından İtalyan heykeltıraş Pietro Canonica’ya yaptırılmıştır.

Atatürk Devri Hatıraları Falih Rıfkı Atay’ın Mus- tafa Kemal Atatürk’ün yaşamını ve Türk Kurtu- luş Savaşı’nı anlattığı anı türünde eseridir.

ATATÜRK DEVRİ HATIRALARI

ÇANKAYA

FALİH RIFKI ATAY

DÜNYA YAYINLARI 5 BİRİNCİ CİLT

Verilen bilgilere göre Millî Mücadele ile ilgili;

I. Edebiyat ve sanat eserlerine konu olmuştur.

II. Yerli ve yabancı sanatçılara ilham kaynağı olmuştur.

III. Dönemin şartlarına şahit olmuş kişiler tarafından eserler yazılmıştır.

2. İtilaf Devletleri tarafından bu cephenin açılmasının nedeni İstanbul’u ve Boğazları ele geçirmek ve Osmanlı Devleti’ni savaş dışı bırakarak Osmanlı-Alman ittifakını bozmaktı. Böylece karışıklıklar içindeki Rusya’ya askerî yardım ve malze- me akışı daha kolay gerçekleşebilecek ve hâlen tarafsızlıklarını korumaya devam eden Balkan Devletleri, İtilaf Devletleri safına çekilebilecekti. İtilaf Devletlerinin bu başarısızlığında öne çıkan önemli isimlerin içerisinde Cevat (Çobanlı) Paşa da yer almaktaydı. Cevat Paşa müttefik donanmasının çekilmesini izlemiş ve “Gittiler... Geçemediler… Geçemeyecekler…”

demişti.

Bu bilgilere göre;

I. İtilaf Devletlerinin birlik içerisinde hareket ettiği, II. Cevat Paşa’nın, cephede önemli başarılar elde ettiği,

III. Çanakkale Cephesi’nin, Osmanlı’nın kazandığı en önemli zafer olduğu çıkarımlarından hangilerine ulaşılabilir?

A)Yalnız I B) I ve II C) II ve III D) I, II ve III