• Sonuç bulunamadı

Asker-Siyaset İlişkilerinde Bir Dönüm Noktası : Halaskar Zabitan Grubu ve Faaliyetleri

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Share "Asker-Siyaset İlişkilerinde Bir Dönüm Noktası : Halaskar Zabitan Grubu ve Faaliyetleri"

Copied!
19
0
0

Yükleniyor.... (view fulltext now)

Tam metin

(1)

ilml Ara�tarmalar 7, Istanbul 1999

Asker-Siyaset ili�kilerinde Bir Doniim Noktas1 HALASKAR ZABiTAN GRUBU VE FAALiYETLERi

Kenan OLGUN*

1908-1912 donemine genel bir bakt�: 23 Temmuz 1908 tarihi, Osmanh devlet sistemine "parlamenter" nitelik kazand1ran bir donemin ba�langJcim temsil eder. Her ne kadar parlamenter sistemin gereklerinden olan se9im ve meclis gibi olaylar, 1876 yllmda gorlilino� olsa da, parlamenter sistemden soz etmek zordur. I. Me�rutiyet, yasa onerilerinin haklanna dokunulmayan Padi�ah tarafmdan uygun bulunmas1 �art1 ve bakanlann hOkOmdardan ba�ka kimseye kar�1 sorumlu olma­ Yl�lan nedeniyle ''parlamenter sistem"den ziyade, ""parlamentonun varhg1 ile yu­ mu�atiimi� mutlak htikiimdarhk sistemi"ne yakla�maktad1r.

II. Me�rutiyette ise, meclise sunulac.1k yasa onerilerinin Padi�ah9a uygun go­ rlilmesi zorunlulugu ortadan kalkmi�, bakanlar meclise kar�1 sorumlu hale getiril­ mi�lerdir. Demokrasinin gerektirdigi siyasi partiler ilk defa yogun olarak II. Me�­ rutiyet devrinde ortaya 91kmi�tir1• Aym �ekilde ilk defa 90k partili hayata ge9i� de, bu donemde ba�lmm�t1r. <;ok partili hayata ge9i�in ba�langicJ olan 1908 seyimleri­ ne, iki firka, ittihat ve Terakki (i.T.) ile Ahrar F1rkas1 -yalmzca istanbul'da- katii­ tm�ti. Meclis aylld1ktan sonra ise 9ogunlukla i.T. mebuslannm istifalan ile olu�an yeni partiler ort:tya 91kt1. Kurulan bu partiler i.T. kar�Ismda fazla etkili olamami�­ Iardi. i.T. kar�Ismda etkili olacak, ondan Olke yonetimini devralacak, i.T. ile mlica­ dele edebilecek g09Iii bir firkaya ihtiya9 vard1. Bu dU�iince, i.T. kar�1t1 muhalefct tarafntdan s1k9a dile getirilmeye ba�lanmi�tl. Neticede Mutedil HOrriyetperveran ve Ahali tirka1armm kurucu sifatJ ile i�tirak ettigi, eski Ahrarciiann, Osmanh De­ mokrat f1rkas1 ve Osrnanh Sosya1ist firkas1 mensup1armm da yer aldigi yeni f1rka, Kas1m 1911 'de Hlirriyet ve itilaf F1rkas1 (Hi F) ad1 altmda kuruldu. Ftrka, kuru1ma­ sty!a birlikte i.T. kar�1t1 muhalefetin yer aldtgt btiyiik bir gli9 ha1ine geldi2•

Ru douemde, bugUn hala siyaset yapmast, siyasi partilere uye o1masi yasak nlan memur ve subaylar da siyaset i1e ugra�mi�Iard1r. Asker ve rr.emur1ann siya­ setle ugra�malannm sakmcah oldugu bin;ok defa gtindeme gelmi� ancak, bu

du-Ara�t1rma Giire1 lisi. Sakarya Oniversitesi Fen-Edebiyat Fakiiltesi.

1859'dan I'J�2 ydm.1 l-.·1dar Tiirkiye'de kurulan siyasi partih.:r i<;in bkz. Tank Zaf�r Tunaya, Tur· .�tye 'de S._1 . . It f,·rttle · .' '5'1· 1952, Istanbul 1952.

Yeni firk.t; .t h.mgi pa�::leri�J katildigi, tirkanm amac1, LT. kar�Isn,.J:,ki tut•Jm · ln!,kmda a)nnt�l.

(2)
(3)
(4)
(5)
(6)
(7)
(8)
(9)
(10)
(11)
(12)
(13)
(14)
(15)
(16)
(17)
(18)
(19)

Referanslar

Benzer Belgeler

İlk olarak Büyükşehir Belediye Ankara Spor Kulübü Bedensel Engelliler Takımı'nda basketbol oynamaya başladığını anlatan Demirdağ, daha sonra TSK

İstanbul’dan gönderdikleri; “ 28 Kasım, 1948 Pazar günü, Lefkoşa’da binlerce Türkün iştirakiyle, Kıbrıs’ın Yunanistan’a ilhakını veya idaresinin yerli

Gün geçtikçe küçülen fakat işlevleri artan bilgisayarlara, ünlü teknoloji firması Quadro tarafından bir yenisi daha eklendi: Quadro Stick PC.. Mobil kullanım için rahat

Cumhu­ riyetin ilânından sonra ikinci devre Afyon mebusu olarak p o­ litikaya atılan Ünaydın daha sonra sırasiyle Londra, Roma, Budapeşte, Tiran ve Atina

Belge'nin özenli çevirisiyle Te- pedelenli Ali Paşa'yı anlatan Yanya Sultanı'nı mı derken Şi­ rin Devrim'in yazdığı &#34;Şakir Paşa Ailesi - Harika

“Bir teknik öğretmen gözünden bilim ve teknoloji”. Merhaba, Bilim ve Teknik ailesi derginizi her ay me-

Ben gidem ben gidem evin şen olsun Yarenim yoldaşım ağzım tatl’olsun Anamı anamı benim anamı. Sancı tutsun nikâh eden imamı Çarşamba gecesi

Iska ilaali inaad cuncunto waxyaalo aan waxtar lahayn inta u dhexeysa waqtiya- da cuntada, dooro cunto cuwaaf nafaqo badan beddelkooda.. Waxay gaar ahaan muhiim tahay haddaad