5) OSMANLI YÜKSELME (Dünya Gücü Osmanlı)

OSMANLI DEVLETĠ

YÜKSELME DÖNEMĠ

Dünya Gücü Osmanlı

1453–1579

İSTANBUL KUŞATMALARI

Makedonya Roma Sasaniler Avarlar Emeviler Abbasiler Ruslar Macarlar Latinler Rumlar Venedik Ceneviz

OSMANLILAR

İSTANBUL KUŞATMALARI

İLKLER

Ġlk Devlet

MAKEDONYA KRALI FİLİP

Ġlk Türk Devleti

AVARLAR

Ġlk Ġslam Devleti

EMEVİLER

Ġlk Türk Ġslam

Komutanı

ÇAKA BEY

Ġlk

Osmanlı

PadiĢahı

YILDIRIM BAYEZĠD

İSTANBUL’UN FETHİ

6 Nisan 29 Mayıs 1453

Fethin Nedenleri

 Siyasi: Bizans kışkırtmaları

 Ekonomik: İstanbul’un ticari önemi  Coğrafi: Jeopolitik konum

 Askeri: Bizans’ın asker sevkiyatını engellemesi  Dini: Peygamber Efendimizin hadis-i şerifi

Örnek Soru:

Fatih Sultan Mehmet’i İstanbul’un fethinden vazgeçirmek için toplanan öeclis

aşağıdakilerden hangisidir?

A) Divan-ı Mezalim B) Divan-ı Hümayun C) Divan-ı İşraf D) İhtiyarlar Meclisi

E) Meşveret Meclisi dc Çandarlı Halil vazgeçirmeye çalıştı

Osmanlı Hazırlıkları

 Rumeli Hisarı (Boğazkesen)  400 parçalık donanma  Şahi (Erdelli urban)  Havan topu icat edildi  Tekerlekli kuleler

 Karamanoğulları etkisizleştirildi  Kilid-i Bahir Kalesi yapıldı  Silivri ve Vize kaleleri alındı

Bizans Hazırlıkları

 30 Bin insan gücü

 Venedik’ten 1500 asker  Kale ve surların onarımı  Grejuva

 Haliç’e dev zincir

 Ortodoks / Katolik birleşimi

Örnek Soru:

“Ġstanbul içinde Türk sarığı görmek Kardinal külahı görmekten iyidir” diyerek Katolik ve

Ortodoksların birleşmesine tepki gösteren Bizans devlet yöneticisi kimdir?

A) XI. Konstantin B) Notaras dc

C) Papa IV.Urban D) Ducas

E) Petrus

FATİH SULTAN MEHMET

Fethin Sonuçları (Türk tarihi açısından)

 II. Mehmet ―Fatih‖ unvanı aldı

 ―Sultanü’l Bahreyn Hakanü’l Berreyn‖ olarak anıldı (İki denizin Sultanı ve iki karanın hakanı)  İstanbul BAŞKENT YAPILDI

 Kuzey ve Doğu Avrupa ticaret yolları alındı  Anadolu / Rumeli toprak bütünlüğü sağlandı  Yükselme dönemine girildi

 Ayasofya, camiye çevrildi

 Ortodoksların koruyuculuğu Osmanlı’ya geçti

Fethin Sonuçları (Dünya tarihi açısından)

 Derebeylikler yıkıldı, Mutlak krallıklar güçlendi  Orta Çağ bitti, Yeni Çağ başladı

 İstanbul’dan kaçan bilim adamları ĠTALYA’ya kaçtı. Burada Antikite Kültürü oluştu.

“Bu durum Rönesans’a zemin hazırladı.”

 Ticaret yollarının Osmanlı’ya geçmesi

Avrupa’da Coğrafi Keşiflere zemin hazırladı  Katolik / Ortodoks birleşimi engellendi



Fatih, fetih sonrası ferman çıkararak işçi,

tüccar, zanaatkâr ve bilim adamlarını İstanbul’a davet etti.

Amaç: İstanbul’u bilim ve kültür merkezi haline

getirmek 2016 KPSS

Fatih Sultan Mehmet’in, Ortodoks Kilisesine yönelik izlediği hoşgörü politikasıyla

aşağıdakilerden hangisini amaçladığı söylenebilir?

A) Müslüman olmayan uyrukların güvenini sağlamayı dc

B) Rusya’nın açık denizlere inme çalışmasını engellemeyi

C) Askeri gücünü arttırmayı

D) Latin dünyası ile iyi ilişkiler kurmayı

E) Hristiyanlar arasındaki mezhep mücadelesini sonlandırmayı

ANADOLU SİYASETİ

A) 1459 Amasra / Cenevizliler’den

B) 1460 Sinop / Candaroğulları / İsfendiyaroğulları C) 1461 Trabzon Rum İmparatorluğu

D) 1466 Karamanoğulları ile mücadele

E) 1473 Otlukbeli Savaşı (Osmanlı / Akkoyunlular)

A / C : Anadolu Siyasi birliği sağlamaya yöneliktir B / D / E : Anadolu Türk Siyasi Birliği sağlamaya yöneliktir.

Örnek Soru:

I.Cenevizlilerden Amasra’nın alınması II. Kırım’ın fethi

III. İsfendiyaroğullarından Sinop ve Kastamonu’nun alınması

Yukarıda verilen Fatih sultan Mehmet zamanında hangi gelişmeler, Anadolu Türk Siyasi birliğini sağlamaya yöneliktir?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III dc C) I ve III D) II ve III

BATI SİYASETİ

 1459 Sırbistan  1460 Mora  1462 Eflak  1465 Bosna – Hersek  1476 Boğdan  1479 Arnavutluk



TRABZON ve MORA’nın alınmasıyla Bisans’ın diriliş umutları sona erdi

Örnek Soru:

Fatih zamanında ―Tersane-i Amire‖ hangi şehrin fethinden sonra kurulmuştur?

A) Trabzon B) Rodos C) Gelibolu

D) İstanbul dc Haliç’te kuruldu E) Antalya

Örnek Soru:

Aşağıdakilerden hangisi XV.yüzyılda Osmanlı Devletinde yer alan ticaret merkezlerinden değildir?

A) Selanik B) Kefe C) Halep D) Trabzon E) Manisa dc

GÜNEY SİYASETİ

 Fatih’in Güney Siyaseti yoktur

DENİZ SİYASETİ

 CENEVİZLİLER’den: İmroz (Bozcada) Limni (Taşoz), Semadirek,

 VENEDİKLİLER’den: Eğriboz, Midilli  1479’da Venediklilere ilk ayrıcalık verildi

Amaç:



Avrupa Hıristiyan birliğini parçalamak



Doğu’dan gelen ticari malları Batı’ya

pazarlamak

BALYOS:

Venedik elçilerine verilen isim

 1480 Otranto Seferi



Amaç: Roma ve Papalığı ele geçirmek

 1478 Kırım’ın Fethi gerçekleşti / Gedik Ahmet

Paşa



Ġpek yolu Osmanlı’ya geçti



Karadeniz Türk gölü haline geldi

BĠLĠNMESĠ GEREKENLER

KIRIM



1478 fethedildi / Karadeniz Türk gölü oldu



1774 Küçük Kaynarca AntlaĢması /

Bağımsız oldu



1792 Yaş Antlaşması / Kesin olarak elden çıktı

KARADENİZ’İN TÜRK GÖLÜ OLMASI



1478 Kırım’ın fethi / Karadeniz Türk gölü oldu



1700 Ġstanbul AntlaĢması / Karadeniz Türk

gölü olma özelliğini ilk kez kaybetti



1711 Prut Antlaşması / 1739 Belgrat Antlaşması

Karadeniz Türk gölü olma özelliğini korudu



1774 Küçük Kaynarca Antlaşması

Karadeniz Türk gölü olma özelliğini KESİN OLARAK kaybetti

MORA



1460 fethedildi



1699 Karlofça Antlaşması / Venediklilere verildi



1718 Pasarofça AntlaĢması / Osmanlı geri aldı

AZAK KALESİ



1700 İstanbul Antlaşması / Ruslara verildi



1711 Prut Antlaşması / Ruslardan geri aldık



1739 Belgrat Antlaşması / KESİN OLARAK

Ruslara kaptırdık

GİRİT



1669 alındı IV. Mehmet / Fazıl Ahmet Paşa



1897 Ġstanbul AntlaĢması ÖZERKLİK verildi



1908 Yunanistan Girit’i İLHAK ETTİ



1913 Londra BarıĢ Konferansı / Osmanlı,

Girit’in Yunanistan’a verilmesini kabul etti



1913 Atina AntlaĢması / Girit Yunanistan’a

bırakıldı

FATİH SULTAN MEHMET

HAKKINDA

 Şiirlerinde AVNİ (Yardım) mahlasını kullandı  Portresini yaptıran ilk padişah



İtalyan Ressam Gentile Bellini

 Fatih’in ―Gül Koklayan Resmi‖ minyatürünü SİNAN BEY / Öğrencisi Şiblizade Ahmet yaptı



Sinan Bey resim öğrenimi için ilk kez

İTALYA’ya gönderildi

 Batı kültürüne açılan ilk Osmanlı padişahı

 Saray-ı Cedit (Yenisaray) / TOPKAPI SARAYI

İnşa edildi

 Enderun Mekteplerini Saray-ı Cedit’e taşıdı.

Örnek Soru:

Fatih zamanında Saray-ı Cedit’e (Topkapı Sarayı) taşınan Enderun’dan eğitimlerini

tamamlayanların görevlerine atanmasına ne isim verilir? A) Ferman B) Çıkma dc C) Berât D) Huzur E) Sancak

Berât: Padişah tarafından verilen rütbe ve nişanlarla ilgili ayrıcalık belgesi

Bedergâh (Çıkma): Acemiocağından diğer birliklere geçiş

Huzur: Osmanlıda ramazan aylarında işlenen dersin adı

 Sikke-i Hasene: ilk altın para Örnek Soru:

Aşağıdakilerden hangisi II. Mehmed döneminde ortaya çıkıp iç tepkilere neden olan

gelişmelerden biri değildir?

A) Kardeş katlinin yasallaştırılması dc B) Sıkça sikke darp edilmesi

C) Vergi miktarının arttırılması

D) Devşirme kökenlilerin üst makamlara gelmesi E) Vakıf ve mülk topraklarının devşirilmesi

Anadolu ve Rumeli halkı taht kavgalarından dolayı can ve mal kaybına uğruyordu

 Sultanî: Fatih zamanında basılmış 3.45 gramlık altın para

Örnek Soru:

İlk Türk İslam devletlerinden beri uygulanan Fatih zamanında kanunlaştırılan hükümdarlık alameti nedir? A) Ulufe B) Sikke C) Çetr D) Hutbe E) Culüs dc

 Culüs Töreni: Şehzadenin tahta çıkış töreni  Culüsiye: Bahşiş



Culüsiyeyi…

Başlatan: YILDIRIM BAYEZİD Kaldıran: I.ABDÜLHAMİD

Örnek Soru:

II.Mehmet saltanatı boyunca neredeyse her yıl çıktığı seferlerde, askeri cephede tutabilmek için reayanın ödediği hangi vergiyi büyük oranda yükseltmiştir?

A) Avarız B) Haraç C) Cizye D) Çift Resmi dc E) Öşür Örnek Soru:

Arapça, Farsça, Latince, Rumca, Slavca,

İbranice ve Çağatayca olmak üzere yedi dil bilen ve 1466 yılında Batlamyus haritasını yeniden tercüme ettirip haritadaki adları Arap harfleriyle yazdıran Osmanlı padişahı kimdir?

A) II. Bayezit

B) Yavuz Sultan Selim C) Kanuni Sultan Süleyman D) Fatih Sultan Mehmet dc E) II.Murat

 Sahn-ı Seman: Fatih dönemindeki sosyal bilimler ve hukuk fakültesi

 Divan başkanlığını vezir-i azama bırakıldı



Divan-ı Hümayun danışma kurulu haline geldi



Vezir sayısı dörde;

Defterdar ve Kazasker sayısı ikiye çıkarıldı

 KardeĢ katli yasallaştı



KANUNNAME-İ ÂLİ OSMAN yapıldı



Kardeş katlini fiilen uygulayan I.MURAT



Yasalaştıktan sonra uygulan YAVUZ

 Reisü’l Etibba: Fatih döneminde kurulan (ilk) hekimbaşılık



Ġlk HekimbaĢı KUTBEDDİN AHMED

 Şerafeddin Sabuncuoğlu: Fatih döneminin önemli tıp bilimcisi



Kitabü’l Cerrâhiyyetü’l-Hâniyye 1465 /

Kaleme alınmış tek resimli cerrahi eser



Diğer Eserleri;

— Mücerebnâme — Cerrahiye-i İlhaniye

 Molla Günari: Fatih’in hocasıdır.

 Akşemseddin: Fatih’in hocasıdır. Hacı Bayram Veli’nin öğrencisi



Kitabu’t-tıp, Maddetü’l-Hayat adlı eserleri vardır.

2011 KPSS

Osmanlı Döneminde, Fatih Sultan Mehmet’in Hocası olmuş, din,tasavvuf ve tıp alanlarındaki çalışmalarıyla bilinen ünlü bilgin

aşağıdakilerden hangidir?

A) Ebuussud B) Emir sultan C) Akşemseddin dc D) Kemalpaşade E) Molla Fenari

 Çandarlı Halil Paşa: Fatih döneminde görevinden azledilen vezir-i azam

(Türkmenlerden sonra devlet kademesine devşirmeler geçirildi)

 Zağanos Mehmet Paşa: Çandarlı’dan sonra vezir-i azamlığa getirildi

 Ali Kuşçu: Timur Devleti döneminde Uluğ Bey rasathanesinde müdürlük yaptı. Akkoyunlular devletine de hizmet etti. Otlukbeli Savaşı sonrası Fatih hizmetine girdi.



Fatih’e sunduğu eserler Fethiye (Geometri kitabı)

Muhammediye (Matematik kitabı)  Tursun Bey:

Tarih-i Ebu’l Feth eserinde Fatih ve II.Bayezid

dönemini anlatan bir müellif

 IX.Konstantinos Paleologus: Fatih’e yenilen Bizans hükümdarı

— Şiirlerinde ADLİ (Hakkaniyet) Mahlasını kullandı — ―Resm-i Avarız‖ II.Bayezid döneminde

olağanüstü durumlarda alınan vergi



Milli Mücadeledeki ―TEKÂLİF-İ MİLLİYE‖ emirlerine benzer

OLUMSUZ GELİŞMELER

A) CEM OLAYI: “Yükselmede Duraklama”

Fatih’in iki oğlu arasında yaşanan taht kavgasıdır.



Cem’in Rodos şövalyelerine sığınması ile ―İç sorun dış sorun haline geldi‖

Örnek Soru:

Osmanlı Devletini Türk federatif yönetim anlayışıyla yönetilmesini teklif eden Osmanlı şehzadesi kimdir? A) Musa Çelebi B) Şehzade Beyazit C) Şehzade Mustafa D) Şehzade Cem dc E) Kasım Çelebi

B) ġAH KULU ĠSYANI:Şah İsmail’in Doğu’daki alevi Türkmenleri kışkırtmasıyla çıkan isyan



Ġlk Osmanlı – İran ilişkileri başladı



Osmanlıdaki ilk büyük Türkmen ayaklanmasıdır

Örnek Soru:

Şahkulu isyanı hangi devletin kışkırtması sonucu çıkmıştır?

A) Safeviler dc B) Memlukler C) Kutsal Roma D) Venedik E) Timur

C) KARIġTIRAN SAVAġI: I.Selim’in (Yavuz) Çorlu yakınlarındaki babasına karşı giriştiği savaştır.

D) AĞAÇAYIRI SAVAġLARI 1485:

Çukurova’da Memlukler’le altı yıl süren savaş



Ġlk Osmanlı – Memluk savaşı



Osmanlı’nın ilk ateşli silah (tüfek) kullandığı savaş (Sadrazam Davut Paşa tarafından

Yeniçeri ocağına dağıtıldı)

OLUMLU GELİŞMELER

A) KARAMANOĞULLARI: İlk mücadele

I.Murat döneminde başlamıştı. II. Bayezid

döneminde kesin olarak Osmanlı’ya bağlandı

B) BEN-Ġ AHMER DEVLETĠNE YARDIM:

İspanya’nın bölgedeki Müslüman ve Yahudilere yaptığı zulme karşı Osmanlı’nın yardım elini uzatması



Cem olayı nedeniyle istenilen yardım tam olarak yapılamadı

C) OSMANLI – VENEDĠK SAVAġI

İnebahtı / Modon / Koron / Navarin alındı



Venediklilerle denizlerde artık boy ölçüşecek

II. BAYEZİD (VELİ)

D) BOĞDAN’IN FETHĠ

Fatih döneminde bağlanmıştı. Kili ve Akkerman kalelerinin alınmasıyla kesin olarak Osmanlı’ya bağlandı.



Kırım ile kara bağlantısı sağlandı

 Trabzon’da Sancak beyi idi

 Selimi mahlasını kulanı

 Babasına karşı Çorlu’da giriştiği savaşın adı

KARIġTIRAN SAVAġI



1512

’de Yeniçerilerin Yavuz’u padişah yapmak için çıkardığı isyanın adı

YENĠBAHÇE AYAKLANMASI



1514

Çaldıran Savaşı



ġah Ġsmail tehlikesi geçici olarak ortadan kalktı



1515

Turnadağ Savaşı (Osmanlı - Dulkadiroğulları)



Anadolu Türk siyasi birliği kesin olarak sağlandı



1516

Mercidabık Savaşı (Osmanlı - Memluk)



Kansu Gavri yenildi Suriye alındı



1516

Han Yunus Muharebesi (Osmanlı - Memluk)



Canberdi Gazali komutasındaki Memluk ordusu yenildi



1517

Ridaniye Savaşı (Osmanlı - Memluk)



Tomambay yenildi Mısır alındı



1518

Amasya / Turhal’da Celal adında bir tımarlı bir kızılbaşın çıkardığı ayaklanmanın adı

KIZILBAġ CELAL AYAKLANMASI

MISIR SEFERİNİN SONUÇLARI



Halifelik Osmanlıya geçti



Teokratik yönetime geçildi



Halifeliğin ilk dini / siyasi yetkisi 1774 Küçük

Kaynarca Antlaşması ile kullanıldı



Kutsal emanetler İstanbul’a getirildi



Ġstanbul, dini önem kazandı



Baharat yolu Osmanlı’ya geçti



Coğrafi keĢiflere zemin hazırladı



Hicaz Bölgesi Osmanlı’ya geçti



I.Dünya Savaşında İslamcılık sona erdi



Yavuz Sultan Selim Hadimü’l Haremeyni’ş

Şerefeyn (Mekke ve Medine’nin hizmetkârı) olarak anıldı

Öğretmen Bilgisi: Kahire’de Cuma hutbesinde kendisine Hakimü’l Haremeyni’ş Şerefeyn dendiğinde kabul etmemiş “Biz ancak Hadimü’l

Haremeyni’ş Şerefeyn oluruz‖ demiştir.

Örnek Soru:

I.Hadimü’l Harameyn II.Akçay Savaşı III.Çaldıran Savaşı

Yukarıdakilerden hangileri I.Selim ile ilişkilendirilebilir?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III dc E) I, II ve III

Akçay Savaşı 1397: Yıldırım Bayezit döneminde

Karamanoğullarının etksizleştirildiği savaş

Örnek Soru:

Tarihçiler tarafından ―Sekiz yıla seksen yıllık iş

sığdırmış büyük bir padişah‖ olarak nitelendirilen

Osmanlı padişahı kimdir? A) Yavuz Sultan Selim dc B) Fatih Sultan Mehmet C) Kanuni Sultan Süleyman D) II.Murat

E) Yıldırım Bayezit

YAVUZ SULTAN SELİM

1512 – 1520

Örnek Soru:

―Benim altınla doldurduğum hazineyi torunlarımdan her kim doldurabilirse kendi mührü ile mühürlesin, aksi taktirde Hazine-i Humayun benim mührümle mühürlensin‖ diyerek vasiyet bırakan Osmanlı Padişahı kimdir?

A) Kanuni Sultan Süleyman B) II.Bayezit

C) Yavuz Sultan Selim dc

D) Yıldırım Bayezit E) Fatih Sultan Mehmet

Mısır seferi sonrası vasiyetini açıkladı

 Şiirlerinde

MUHİBBİ

(seven, sevgi besleyen) mahlasını kullandı.

 “Islahat Risaleleri” Kanuni döneminden itibaren yazıldı

 Kanuni kendi portresini 1539’daİtalyan ressam

TİTİAN’a

yaptırdı.

Öğretmen Bilgisi: Titan, portreyi Kanuni’yi görmeden yaptı

 Osmanlıda önemli olaylardan bahseden, iki ciltten oluşan minyatürlü yazma sanatına

HÜNERNAME

denir.

Öğretmen Bilgisi: Birinci cildi Kuruluş / Kanuni arası, ikinci cildi sadece Kanuni dönemini anlatır. İkinci ciltteki tüm minyatürler Nakkaş Osman ve öğrencileri tarafından yapıldı

 En uzun süre tahtta kalan padişahtır, tek şehzade olarak tahta çıktı.

Örnek Soru:

Kanuni’den sonra en uzun süre tahtta kalan Osmanlı padişahı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Abdülaziz B) I.Abdülhamit

C) II. Abdülhamit 1876 1909 33 yıl D) IV.Murat

E) IV.Mehmet dc 1648 – 1687 39 yıl

 Tuhfetü’l Guzat,

MATRAKÇI NASUH’a

aittir.

Öğretmen Bilgisi: Matrak Nasuh, Kanuni

döneminde öne çıktı. Değişik silahları kullanmada ustadır. Tuhfetü’l Guzat bu konuda yazdığı eserdir.

Not

Tuhfetü’l Kibar, Katip Çelebi’ye aittir. Deniz

savaşlarını anlatan eserdir.

 Canberdi Gazali / Baba Zünnun / Ahmet PaĢa / Vezir Ahmet PaĢa Ġsyanı Kanuni dönemi iç isyanlarıdır

Örnek Soru:

Kanuni Sultan Süleyman ve eşi Hürrem Sultan’ın İstanbul’da yaptırdığı darüşşifa günümüzde hangi isimle sağlık hizmeti kurumu olarak devam etmektedir?

A) Şişli Etfal Hastanesi B) Haseki Hastenesi dc C) Darüşşafaka

D) Vakıf Gureba Hastanesi E) Gevher Nesibe Şifahanesi

BATI YÖNLÜ SEFERLERİ

 1521 Belgrat’ın Fethi



Avrupa’ya yapılacak seferlerde üs olarak kullanıldı

 1524 Pavye Savaşı Fransuva / ġarlken



Fransuva, Şarlken’e esir düştü

 1526 Mohaç Meydan Muharebesi



Dünyanın en kısa süren savaşıdır



Avusturya, Kanuni tarafından atanan Jan Zapola’yı tanımadı

Örnek Soru:

Mimar Sinan’ın bir yeniçeri olarak katıldığı ve gösterdiği yararlılık nedeniyle Acemi Oğlanlar

Yayabaşılığına (Bölük Komutanı) terfi ettirildiği

savaş aşağıdakilerden hangisidir? A) Preveze Deniz Savaşı

B) Zigetvar Seferi

C) Mohaç Meydan Muharebesi dc D) Irakeyn Seferleri

E) I.Viyana Kuşatması

 1529 I.Viyana Kuşatması

KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN

 1532 I.Alman Seferi



Bu sefer sonrası İstanbul antlaşması imzalandı  1533 İstanbul Antlaşması

— Avusturya ile imzalanan ilk antlaşmadır



Son antlaşma

1791

ZĠġTOVĠ

ANTLAġMASI

—Avusturya’dan ilk kez vergi alındı



Son vergi

1606 Zitvatarok Antlaşması

ile alındı

— Avusturya’dan ilk kez savaş tazminatı alındı



Son tazminat

1664 Vasfar Antlaşması

ile

alındı

— Osmanlı sadrazamı protokolde Avusturya Arşidüküne eşittir



1606 Zitvatarok Antlaşması

ile Arşidük, (Kral) padişaha eşit sayıldı

 1541 – 1551 II. Alman Seferi



Kanuni Budin’e girdi Macaristan’ı aldı ve 3’e böldü

 1566 Zigetvar Seferi



Kanuni’nin son seferi

OSMANLI İRAN İLİŞKİLERİ

Kanuni / Tahmasb

 İran’la üç dönem savaştık  Van / Tebriz / Bağdat alındı

 1555 Amasya antlaşması imzalandı



İran ile imzalanan ilk resmi antlaşma



Kanuni’ye Bağdat Fatihi unvanı verildi (II. Bağdat Fatihi IV.Murat)



I.Bağdat seferi sonrası Fuzuli Osmanlı

hizmetine girdi. Kanuni’ye Bağdat kasidesini

sundu

 Fransızlara Kapitülasyonlar verildi (Uhud-u Atik / İmtiyaz-ı Mahsusa)



Bu imtiyaz iki hükümdarın saltanatı süresince geçerli idi



1740 I.Mahmut döneminde süresiz hale getirildi

DENİZ YÖNLÜ SEFERLER

 1522 Rodos’un Fethi



Sean – Jean Ģövalyelerin korsanlık faaliyetleri

sonucu alındı



II. Dünya savaşı sonucu elden çıktı  1533 Cezayir’in Osmanlıya bağlanması

Örnek Soru:

Kanuni Sultan Süleyman döneminde Cezayir-i Bahr-i Sefid beylerbeyliğine ilk atanan büyük denizci kimdir?

A) Barbaros Hayreddin Paşa dc B) Seydi Ali Reis

C) Piri Reis D) Murad Reis

E) Hadım Süleyman Paşa



BARBAROS HAYREDDİN PAŞA (Hızır Reis) Osmanlı hizmetine girdi. Kaptan-ı Deryalığa getirildi Cezayir Beylerbeyi oldu



Kuzey Afrika’da elden çıkan

ilk toprak parçası  1537 Korfu Kuşatması



BAŞARISIZ bir kuşatma  1538 Preveze Deniz Zaferi



Akdeniz bir Türk gölü haline geldi



28 Eylül Donanma Günü olarak kutlanmaya

başladı

 1551 Trablusgarp’ın Fethi



Turgut Reis, Malta şövalyelerinden aldı



1912 Uşi antlaşmasıyla elden çıktı



Kuzey Afrika’da elden çıkan

Örnek Soru:

Kanuni döneminde Haçlılar ile yapılan hangi savaş sonrası Osmanlı Devletinin Kuzey Afrika’daki üstünlüğü kesinleşmiştir?

A) Preveze Deniz Savaşı B) Belgrat Savaşı C) Cerbe Adası dc D) Sırpsındığı Savaşı E) Turnadağ Savaşı

 1560 Cerbe’nin Fethi



Turgut Reis ve Piyale Paşa Andrea Dorya’yı yendi



Kuzey Afrika üstünlüğümüz kesinleşti

 1565 Malta Seferi



Turgut Reis şehit düştü



BAġARISIZ bir sefer olmuştur.

Kanuni Döneminin 4 başarısız seferi

1) 1529 I.Viyana Kuşatması

2) 1537 Korfu Kuşatması 3) 1565 Malta Kuşatması

4) 1538 – 1553 Hint Deniz Seferleri

HİNT DENİZ SEFERLERİ

Nedenler



Hindistan’daki coğrafi keşifler sonucu oluşan Portekiz hâkimiyet

i



Gücerrat Hanlığının yardım istemesi



Kızıldeniz yoluyla hacca giden Müslümanlara engel olunması

1538 I. Hint Deniz Seferi: Hadım Süleyman Paşa 1551 II.Hint Deniz Seferi: Piri Reis

1552 III.Hint Deniz Seferi: Murat Reis 1553 IV. Hint Deniz Seferi: Seydi Ali Reis



Piri Resi : Kitab-ı Bahriye



2010 KPSS

Osmanlılar zamanında Kitab-ı Bahriye adlı eseriyle ve haritacılık çalışmalarıyla ünlü bilim adamı

aşağıdakilerden hangidir?

A) Piri Reis dc B) Ali Kuşçu C) Seydi Ali Reis D) Matrakçı Nasuh E) Şerafeddin Sabuncuoğlu Öğretmen Bilgisi:

Seyd-i Ali Reis IV.Hint Deniz seferi sonrası İstanbul’a karadan 3.5 yılda geldi. Gördüklerini

Miratü’l Memalik adlı eserde yazdı

Deniz terimleri ile ilgili yazdığı eserin adı ise

Kitabü’l Muhit

Sonuçlar



Hindistan’da Portekiz egemenliği kesinleşti



Türk gemilerinin açık denizlere uygun olmadığı

anlaşıldı



Yemen, Eritre, Sudan sahilleri Osmanlı’ya geçti

Örnek Soru:

Osmanlı Devleti, Yükselme döneminde denizlerde aşağıdaki devletlerden hangisiyle mücadele etmemiştir?

A) Venedik B) Rusya dc C) İspanya D) Portekiz E) Ceneviz



Kanuni / II. Selim / III. Murat döneninde sadrazamlık yaptı

Öğretmen Bilgisi:

Kanuni: Son iki yılı II.Selim: Tüm dönemi

III.Murat: İlk beş yılı sadrazamlık yaptı

II. SELİM



1566 Sakız Adası’nın fethi



Piyale Paşa, savaşsız adayı aldı



1568 Yemen’in fethi



Yemen’deki Mutahhara İsyanı bastırıldı



1571 Kıbrıs’ın fethi

SOKULLU MEHMET PAŞA

1564 – 1569

Örnek Soru:

Avrupalıların II. Selim hükümdarlığında 1571 senesinde fethedilen Kıbrıs Adası’na tepki sonucu yaşanan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

A) Yaş Antlaşması B) Sinop Vakası

C) İnebahtı Deniz Muharebesi dc D) Gelibolu kuşatması

E) Preveze Deniz Savaşı

III.MURAT



1571 Ġnebahtı Deniz SavaĢı yenilgisi

Öğretmen Bilgisi: Uluş Ali Reis 30 gemiyi kurtardı. Kahramanlığı nedeniyle KILIÇ ALĠ PAġA adıyla Kaptan-ı Deryalığa getirildi



1574 Tunus’un fethi (İspanyollardan)



1575 Lehistan’ın himaye altına alınması



1577 Fas’ın himaye altına alınması



Portekizlilerden alındı



Kasrü’l Kebir (Vadiü’s seyl SavaĢı) ile himaye

altına alındı

PROJELERİ

DON / VOLGA PROJESĠ

 II. Selim döneminde ortaya çıktı

 Ġpek Yolunun, canlandırılmak istenmesi

 Rusların güneye inmesini engellemek  İran’ı donanma yoluyla vurmak  Türkistan Hanlıklarına ulaşmak



Bu proje 1953’te SSCB tarafından

gerçekleştirildi

SÜVEYġ KANALI PROJESĠ

 II. Selim döneminde ortaya çıktı  Baharat yolunu canlandırmak  Akdeniz ticaretini canlandırmak  Hint Deniz Yolunu kısaltmak



Bu proje 1869’da Sultan Abdülaziz döneminde gerçekleştirildi

MARMARA KARADENĠZ PROJESĠ

 III. Murat döneminde ortaya çıktı

 İstanbul boğazındaki gemi trafiğini hafifletmek  İç bölgelerle bağlantı kurmak

Öğretmen Bilgisi: İki metreyi aşan dev boyu ile en uzun vezir-i azamdır. 11 Ekim 1979’da ikindi divanı çıkışında hançerlenerek öldürüldü

Örnek Soru:

I.Süveyş Kanalı Projesi II.Don – Volga Kanal Projesi III.Marmara Karadeniz Projesi

Yukarıdakilerden hangileri II.Selim dönemiyle ilişkilendirilebilir?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II dc E) I,II ve III Örnek Soru:

I.Sakız Adası’nın fethi II.Yemen’in fethi III.Tunus’un fethi

Yukarıdakilerden hangileri II.Selim döneminde gerçekleşmiştir?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II dc E) I,II ve III