Hadiseler Arasında
Devrim tekâmül
demektir
C
e m iy e t l e r i n d a im a t e k â m ü le doğr u gitm esi t a b ia t k a n u n u d u r ; ama buna eng el ol an lar b u lu nu r, İ sle rin e ge l m i y e n l e r bu ka n u n u n işle m esin e mâ ni ol m ak is te rle r. G eçic i o l a r a k b u n a m u v a f f a k o l a n l a r v a r d ı r F a k a t za m anca ta b ia t k a n u n u t e k r a r h ü k m ü n ü y ü r ü t ü r . Ne v a r ki insan sa brın ın sonu v a r d ı r . Z a m a nın sonu yo k t u r . İşte b u g ü n k ü d e v r im a c e l e c i l i ğ i nin, sab ır sız lığ ın ın , ha tt â ü m its iz liğ in in se b eb i, m an zar ası, özeti bu dur. E l v e r i r ki c e m iy e t i n bün yesi bu d e v r im r ejim in i h a z m e tm e k a b iliy e tin i k a y b e t m e s i n ! Bu k o r k u d u r ki çok d efa d e v r i m c i l e r i ih ti y at a, ted b ir li d a v r a n m a y a şevke- der. S a b ı r s ı z l a r l a h a b e r s iz le r buna | «tâviz» d e rle r . H a lb u k i bu id d ia bir «târiz» dir. tı ıs anla r te n k i d l c r i I y a p a r k e n k e n d il e rin i de b ir lik t e | m ü t a lâ a e tm e li d ir le r.— E lle r in i y ı k a s a n a ! d iy e çocu* ğu n u a z a r lıv a n ananın e lle r i te m iz değil se çocuk onu zor din le r, b e l ki zo rla din ler.
Hiç k im s e ye fena niy et y ü k l e m e k . kim senin h a k k ı d eğ il d ir . L â kin her keste n iy i n iy e t b e k l e m e y e kim se k im seyi z o rlı v am a z.
Bir o k u y u c u m bana «mânalı söz ler» d iy e şun'.arı y az m ış . V e b a li b o ynu n a:
Eski kom ü n is t y a z a r l a r d a n Çı- lag M ec e r g a n ;
«K om ü n iz m bir g e c e k o n d u d u r . B aşk asın ın arsasın a k u r u l u r S a hibi öl ü n ce tapus u alınır.»
V i c t o r Ilugo :
«En çolf para kaz an d ığ ım « S efil ler» romanının ka h ra m a n ı «Jan V a lja n » a çok acırı m . K en d im i k u r t a r m a m için onun se fale t için de y aşam ası lâzımdı.»
W. R. S m it t
«İnsan d o ğ a r k e n kdndisi ağla r, e t r a fı n d a k i l e r gü le r. Ö l ü r k e n etra f ı n d a k i l e r a ğ la r , b e lk i kend isi gü le r am a biz e söyli yem ez.»
D uh am el:
«K om ünist c ennetin e de, öteki c e n n e t le r gibi ölm ed en g ir m e k ka bil değil.» M olla C am i; « C e n ab ıh a k bütü n â le m le r in A l lahıdı r. O nu y a l n ı z ke nd i A l l a h ı s a y a n l a r b ü y ü k l ü ğ ü n ü k a v r ıy a m ı- van lardır .» İk tis a tçı K e m s l e y : «S e rve tin öl çü sü göz a çlı ğı ve t o k l u ğ u n a göre elâstikîdir.» F i r ü e v s î ’dcn: « K im se y i b e ğ e n m iy e n le r . k e n d i ni b e ğ e n d iğ in i s ö y l e m e y e c es ar et ede m iy enle rd ir .» K. Ç e z e r s k i y e v i ç ( i y i o k u y a m a - dım):
«İ nsanlar h asetçil erd en ş i k â y e t e d e r l e r ; f a k a t ke nd isin e haset e- di lm esin i p e k isterler.»
B ir E g zis t an sie ll is t;
«Namus b ir ik lim m e sele sid ir . S ı c a k v e ı l ı k m e m l e k e t l e r d e k a r ı sını â ş ık iy le y a k a l ı y a n koca ik is i ni de ö l d ü r ü r . B i r E s k im o ise ka r is iy le y a t m a k iste m iv e n k im s e y i öl d ür ür . İkisi de n am u s lar ın ı m ü dafaa ederler.» Picasso:
«Non f i g ü r a t i f resim de, sa nat ese rid ir. A n l a m a k iç in N on f i g ü r a tif b ir te r b i y e ister. O na da b ir non fi g ü r a t i f hoca lâzımdır.»
V a z saati değil , a y a z saati. B ü tü n il e r ic iliğ im e , iy i n iy e t im e , k a n u n l a r a sa y g ı m a v e d a im a m u h a fa z a sın a ç alış tığ ım t e r b i y e m e r ağm en v a l l a h i bu y a z sa ati k a b a k tadı v e r d i . / K ı r k p a r a l ı k k â r ı v a r s a k ı r k l i r a l ı k z a r a r ı v a r . Ş e h i r le r d e h e r k e s ocağı nı, so ba sını, k a lo r ife r in i y a k a r k e n h â l â y a z sa a ti.. O l u r m u? B u a y a z saati a rtık . S a b a h la r ı erken işe y e t i ş m e k is- tiv en m e m u r la r , işçil e r v e m e k t e p ç o c u k la r ı k a r a n l ı k t a k a l k ı y o r , e- l e k t r î k y a k ı y o r l a r . Hani y a z saati e l e k t r i k t a s a r r u f u içindi y a ! T er si ne İ şle m eye ba şladı. H em sıhhat ten, hem se r v e t t e n ziy a n.
❖ * ¡'fi
Şim di h e r k es b i r ş e y isti yor . M em u r , işçi, do k to r, a v u k a t , mu ît srr ir , esn af, a m e le , b e l e d i y e v e h ü k ü m e t isti yor . Z a m isti yor , sos y a l y a r d ı m isti yor , ü cr e t isti yor , m e d e n î h a y a t isti yor, g e li şm e isti yor , iş isti yor , v e r g i istiy or ,. P e k i b u n u k im ver ecek ? .. H e rk e s, yan i istiy en le r.. Onun için is te k le r i bi ra z ılı n d ır alı m ,. S on ra e lim iz y a n acak , Ç ü n k ü a lm a d a n v e r m e k sa dece A l l a h a mahs us ...
* * *
T i n e M e c e lle d e n b ahsed eceğim .. H er n im e t k ü l f e t m u k a b i l i d i r . N i m et istiyeıı b ir k ü l f e t e k a t l a n m a l ı dır, işte so sy a l a d a l e t ; b i r t a r a fa y a l n ı z k ü lfe t , öte t a r a fa y a l n ı z ni m et dü şm em esi, b u ik isinin d en k gelm esid ir .
B. F E L E K
