BU RfcSİAİ DE TARİHİ BİR VAKANIN AKSİDİR
B ir m illete yen iden h ay a t verm iy e u ğraşan b ü y ü k in k ılâp çıların , id eallerin e m illetlerin i b ağ lıy a b ilm e k için en evv e l k en d ilerin in o id eallere candan v e ru h tan inanm ış ve b ağ lan m ış o lm ala rı lâzım d ır. İnan ılm ıyan b ir h ak ik ate in an d ır m ak h iç m üm kün m üdür v e m üm kün olsa bile sonu v a r m ıdır?
K o ca A ta tü r k in an ciyle bu cu m h u riyeti kur- m ıya ç a lıştığ ı v ak it, bu in an cı m illete an latab il m ek için vak ıa çok u ğ ra ştı, fa k a t ondan taşan bu im an n ih ayet m illeti sard ı v e k avrad ı.
O, ilk zam an lar y e r y e r gezdi, y e r y e r m ille tiy le tem as etti; a n lattı, coştu, coştu rd u , m ânevi h ârik a lar y a r a ttı, ruh n efh etti. N ih a yet İstedi ğ i oldu, cu m h u riy et kuruldu.
B u b ü yü k iş elb e tte k o lay olm adı. M ücadele p ek çetin d evam etti. E vvelâ h aricî düşm anı e- k a rte etm ek lâzım dı. Y e n id e n b ir ordu kurm ak, u zun h arb lerd en bitap düşm üş m em lek et için
g ü çtü . F ak a t a rtık ölüm kalım m eselesi olan bu m uazzam işi b aşarm ak lâzım g eld iğ in i m illete- o daha iyi an lattı; T ü rk de can ın ı dişine taktı,, bu işi onun ö n d erliğ iy le n eticelen d ird i.
F ak a t sıra m illeti kendi iradesin e h âkim b ir h ü k ü m et şeklin e k avu ştu rm ıya gelm işti. M illetin z a fe r iy le sultan ken d i ken d in i y o k etm işti. F a k a t h a le fi ortada idi. B ü yü k M illet M eclisinin başın da olarak bu işi de h alletm ek gen e o im an sah i bi m esut adam a nasiboldu. P a d işah lık h ilâ fe te in h isar e tti ve son ra da, han edan baştan ç e k il di.
B u n ları k alem le yazm ak v e an latm ak k o la y dır. F ak a t bu id eal, ne didin m elere, te h lik e le re gö ğü s g e rile r e k h ak ik at oldu..
Y u k a r ık i resim , son padişah V ah d e ttin ’in ve- lia h tı A b d ü lm ecit E fen d inin h a life oluşu m era sim ini gö sterm ekted ir. A r t ık başım ızda b ir ha nedan d eğ il, kendim iz v arız v e O sm anlı h aneda n ı ta tlı v e a cı id aresiy le b ir ta rih olm uştur.
