Beyatlı'nın iki eseri daha

Beyatlfnm iki eseri daha

¿C

Türker ACAROGLU

B ü y ü k o z a n ım ız Y a h y a K e m a l B E Y A T L I 'n ı n ö l ü m ü n ü n 10. y ı l d ö n ü m ü d o la y ıs iy le g e ç e n le r d e İ s t a n b u l F e t i h C e m iy e ­ ti Y a h y a K e m a l E n s t i t ü s ü ve M ü z e s i’n d e güzel b i r t ö r e n d ü ­ z e n l e n m i ş t i. Ç eşitl i k o n u ş m a l a r d a n s o n ra , u s t a b e steci ve ses sa n a tç ıs ı M ü n i r N u r e t t i n S e l ç u k ’un d e ğ e r l i o z a n l a ilg ili p a r ­ lak b i r k o n s e r i n i de d i n le d i k , a lk ı ş l a d ık . B u a r a d a . E n s t it ü M ü d ü r ü sa y ın N ih a d S a m i B aıı arlı , E n s t i t ü c e h a z ı r la t ıl ı p ya­ y ı n la n a n B e y a t l ı ’n ın d a h a iki e s e ri ile, E n s t it ü d e r g is in i n i k in ­ ci c il d in i bize e tr a f lı c a t a n ı t tı . E n s t it ü . Y a h y a K e m a l ’in şiirle ­ rin i, ş im d iy e k a d a r üç k i t a p t a d e r le y ip y a y ı n l a m ı ş t ı r : « K e n ­ di gök k u b b e m i z » (1961, 1963, 1967): «Eski ş iirin rü z g â r ıy la » (1902), « R u b a i l e r v e H a y y a m r u b a i l e r i n i T ü r k ç e sö yleyiş» (1963). O z an ın y a y ın l a d ı ğ ı ya da y a y ı n l a m a d ı ğ ı d ü z y a z ı, m a ­ k a le , t a r i h v e i n c e l e m e y a z ı l a r ı n d a n da iki k i t a p m e y d a n a ge­ t i r i l m i ş t i r : «Aziz İ s t a n b u l» (1964) ile «Eğil d a ğ la r » (1966, K u r ­ t u lu ş S a v a sı y a z ı l a n ) . B u g ü n b u n l a r a , h i k â y e l e r l e p o r t r e l e r n ite liğ in d e , iki y en i e s e ri d a h a k a tı l m ı ş b u l u n u y o r : «Siyasî h i k â y e l e r » (1968), « S iyasî v e e d e b i p o r t r e l e r » (1968).

S İ Y A S İ H İ K Â Y E L E R . — Y a h y a K e m a l B E Y A T L I ’n ın si­ y a s i h i k â y e l e r i n i b i r a r a y a g e ti r e n b u k i t a p t a , a ltı t a m , alt ı b i t m e m i ş h i k â y e ile b u n l a r d a n d ö r d ü n ü n elv azısı tıp kı-basım - l a r ı v a r (156 s., 15 lir a ) . « Ş e m ’i Molla» ile «B ir g ö z d en in gaf­ leti» b a ş lık lı ilk i k i h i k â y e , d a h a y a z a r ı n sağ lığ ın d a , «R esi m ­ li H a y a t » d e r g is in d e (s a y ı 2. 3. h a z i r a n - t e m m u z 1952) çık m ış ­ t ı ; ö t e k i l e r ilk i n b u k i t a p t a y a y ı n l a n m ı ş t ı r . « R aif E f e n d i ’nın katli», « D a m ad M e h m e d P aşa», «Vehb i E fendi», « S u l t a n Ab- d ü lâ z iz ’e d a i r b i r m u s a h a b e » t a m a m l a n m ı ş h i k â y e l e r d i r . «Bir y a z levhası ». « M e h m e d Ali B e y ’in dü şü n cesi» , «Bir t e k â p û sa hnesi », « S i y a s e tt e Şâh-u Dârfi», «Ali K i r a m i Bey», « H e r ge­ ce benim si tı» ise. b i t m e m i ş h i k â y e l e r d i r . E n s t i t ü c e o n a r ıl a n y e r l e r i ta l ik h a r f l e r l e p a r a n t e z için d e g ö ste rilm iş . T ıp k ı-b a s ım - , lar, o z an -y a za rın s a n a tı ü z e r i n d e i n c e le m e y a p a c a k l a r için ya- z rar.lı o l a c a k b i r e r b e lg e d i r . < S İ Y A S Î V E E D E B Î P O R T R E L E R . — Y a h y a K e m a l BE- > Y A T L I ’m n s ü r p r i z te ş k il e d e n b u k i ta b ı n d a , y a k ı n d a n tan ıd ı- \ ğı 20 e d e b i y a t ç ı ile p o l it i k a c ı ü z e r i n d e a n ı l a r ı v e k a n ı l a r ı n ı b u l u y o r u z (199 s.. 15 lir a ) . K i m le r d i r , b u n l a r ? A b d ü l h a k Hâ- m i t T a r h a ıı, T e v f i k F i k r e t . Z iy a G ü k a lp , S ü l e y m a n Nazif. H a ­ lid e E d ib -A d ıv a r, Y a k u p Kad'ri K a r a o s m a n o ğ l u , R e fik H a l it K a r a y , R uşen E ş r e f Ü n a y d ı n , A h m e t N a im . E n v e r P a ş a , M u ­ r a t Bey, Ali K e m a l, K ıb r ıs lız a d e T ev fik , D r. N â z ım . B ahaet- t i n Ş a k i r , Y u s u f A k ç u r a , Ş e k ip Bey, C e m a l P a ş a , C a v it Bey. Bunlarcfan b a zıs ın ın e s k i h a r f l i e ly azısı t ıp k ı - b a s ı m l a rı d a k i­ t a b ı n s o n u n a e k l e n m i ş . Y a z a r ı n ın s a ğ l ığ ı n d a y a y ın l a m a d ığ ı b u y a z ıla r ın k im i b ö l ü m l e r i e k s i k o l a r a k e le geçm iş. Y a h y a K e m a l E n s t i t ü s ü , y a z a r ı n b u n l a r gibi s ü r p r i z l i d a h a b a ş k a y a ­ z ıl arı ile şi irle ri de b u l u n d u ğ u n u h a b e r v e r i y o r ; b u n l a r ı da ki­ t a p l a r h a li n d e y a y ın l ı y a c a ğ ı u m u l u r . A n c a k , Ali K e m a l için y a p ıl d ı ğ ı gibi, y a z ı l a r ı n a l t ı n a E n s t i t ü c e b i r t a k ı m n o t l a r e k ­ le n m e s i, bi zc e fazla v e g e r e k s iz d ir . B u n o k t a d a E n s t i t ü çok d i k k a t l i ve h a s s a s o l m a lıd ır .

Y A H Y A K E M A L E N S T İ T Ü S Ü M E C M U A S I . — B u d e r g i ­ nin ilk ciltTi, 1959'da y a y ı n l a n m ı ş t ı . İk in ci cildi, a r a d a n d o k u z yıl g e ç t i k te n s o n r a , ş im d i ç ık tı (1968, V I I I - 216 s., re sim li, 25 l ir a ) . O z a n ın ö l ü m ü n ü n o n u n c u y ı lı n a y e ti ş t i r il e n b u sa y ıd a, o n u n h a y a t ı , şiiri, s a n a tı , d ü ş ü n c e l e r i y l e ilgili d e ğ e r l i y azı ve b e l g e l e r v a r . B a s ın d a Y a h y a K e m a l E n s t i t ü s ü , Müz esi ve y a ­ y ı n l a r ı n ı n y a n k ı l a r ı d a geniş o l a r a k g ö ste rilm iş . M e t in dışın­ d a k i 41 tıp k ı-b a s ım , b u sa y ıy ı s ü s le y ip z e n g i n l e ş t i r iy o r . N O T : G e ç e n h a f t a k i y a z ım ız d a « A n s ik l o p e d ik Sö zlük» ü n y e n i b a s ı m ı n ı t a n ı t m ı ş t ı k . «R esi mli y e n i l ü g a t v e a n s i k lo ­ p e d i» n i n k ü l t ü r h a y a t ı m ı z d a k i y e r i n i d i k k a t e a l a r a k ş u n u da e k l e m e k i s t e r i z : I. A. G ö v s a t a r a f ı n d a n y a z i i m a ğ a b a ş l a n a n e se r, n i s a n 1947’d e n i t i b a r e n İ s k i t Y a v ı n e v i n c e h e r ay ü ç e r f o r m a l ı k f a s i k ü l l e r h a li n d e y a y ı m ı n a b a ş l a n m ı ş t ı . 1563. s a y f a ­ d a k i L a k e r d a k e li m e s in e gelinc e, v a z a r ö l m ü ş tü . E s e r i n y a l ­ nız y a y ın c ıs ı değil, y a r d ım c ı s ı d a olan s a y ın S e r v e r İ s k it, r a h ­ m e t l i S a d u ıı G. Savcı i le b i r l i k t e b i r k u r u l l a işe k o y u l a r a k , 5 cil t içinde, 3.168 sa y fa, y a n i ü ç e r f o r m a l ı k 66 f a s i k ii l lü k b u b ü y ü k e se ri a ğ u s t o s 1954’t e t a m a m l ı y a r a k T ü r k b ili m v e k ü l ­ t ü r ü n e b ü y ü k b i r h i z m e t t e b u l u n m u ş t u r .

||llllll!lllllllllllllllllllllllllllimiMMii

Kişise) Arşivlerde İstanbul Belleği Taha Toros Arşivi