Çinicilik Sanatımızın Özellikleri ve Yerli-Yabancı Uygulayıcıları

' . • I ' . I • I ' • • • • •' I I • • ' • • • • • . , ... _{._.,.} ., . --- ·---.- -,, • ·- I • " I '" , .")- ' • ,., . • ( I I I • ' f

HACETTEPE

ONIVERSiTESI

_. .

GOZEL

SANATLAR

FAKOLTESI

•

\

•

'

•

GUZEL SANATLAR FAKULTESi YA'YINLARI : 3 • • • ' ... ~ I . ' ( . • • ' • ' •

I I I I ! I I I I '

I

,

I

f ' ' I

1'

f I ·I

I

I I . ' •• \ • . ' • I , -· -' -' • I .

QiNiCiLiK

SANATIMIZ~N

02JELLIKLER1VE YERLi- YABANCI

uYGULAYICILARI*

.F • ,

Ersbi

OCAL** • • t

KonU§mama ba§lamada:h

once,

onemli bir gergegi

ozellikle

bel1r.tmek

isteri~,

iki Asya aevleti

olan

Qinliler ve TU.rkler,

diin-. .

y~aya

£Irlr

ve

desenli seramik olaYJnl tanitml§lardir.

Bilind~gi

gibi

. .

(14.

yy'da) Qinliler Porselellli bularak seramik tarihinde

·

onemli

•

. .

bir ilerleme kaydetmi§lerd

_

ir. Turkler ise <;ini'yi bularak seramik

sanat1n1 varacag1 en yiik.sek

_. zirve~ine

ula§tirml§lardir. Bat1I1 ilim

.

ad

·

amlarinin

d

·

a

·

kabul ettigi gipi, Qini seramik sanatinin en

son

hlerhalesidir ve §imdiye kadar

daha

iyisi ve miikemmeli

ke§fedi-lememi§tir

.

Qini gibi bir

·

sir

alti

olay1 olan Porselen'de kullanilan

renkler kisitli<hr ve kobalt mavisi di§Indaki diger renkleri tesbit

e.tmek imkans1zdlr.

130'0

derece

gibi

yiiksek bir

.

s1cakllkta

pi§tigin-de·n

sadece kobalt

bu

siC

·

akliga dayana

.

b-ilir.

Bu

sebeple

·7

renge

.

ula§amayan

()inlil~r,

diger renkleri sir iistii ol•arak dii§iik sicak-

.

likta tesbit edebilme kolayligini bulmu§lard.Ir.

Bu

durum

ise,

s1r

.

alt1 olaYJnin sicakligini ve

_{, .}

asaletini

vermemektedir. Esas

mad-desi

feldispat ve kaolin

olan,

pi§me neticesi biiyiik

~apta

sintelle-

·

·

§ip I§Igi

-

ge\!iren ve

yan

cams1

bir hal alan Porselende bir

~atlama

problemi yoktur

.

·

Qini ise

dii§iik

1s1da firinlandiglndan

(900

dere-~

ce)

·

7

rengi tes

_.

·

b.it ede}?-ilme imkanmi

·

verir,

a·n~cak ~ok

t:>:nemli

blr

listtin bir

teknik

bilg iister. Osmanli Tiirk'u

16. - yy'd~a b~

sakmcaYI

ortadan kaldirarak seramik olayina

son

noktayl yurmU§tUr .

•

.

Osmanlilarin

ilk

devrelerinde,

<;in

Pors

-

elenlerinin yurda

gel-memesinden once, yap1Ian iistun degerdeki kap-kacaklara

Ka§i,

bunu

imal edene de Ka§iyan denirdi.

Buna

sebep

13.

yy'da

iran'd·a

Ka

:

§an §ehrinde kap-kacak

imalatmin

·

bolca. olmas1 ve b

·

ura<;Ian

ihrag

edilmi§

olmas1 sebebiyle

bu

isim

verllmi§tir. Qini kelimesi

Os1nanlilar

zamanmda

Qin'den gelen Porselenlere verilen add1r.

Ayn1 bu

:

giin ingiltere'de Porselene <<China» dendigi

gibi. Sonradan 17.

yy'da Evliya Qelebi

iznik _-

i§leri

_.

i~in

<<Ka§i», Kiitahya i§leri

i~in

«Qini» tabirini kullanmi§tir. Daha

·

sonra Ka§i kelimesi tamamen

unutularak

·

kiymetli kap-kacak i§lerine

<;ini denilmesi

adet

ol-. . - _.

-mu§tur. Zamanirmzda ise, kirma ta§ ve

~imentodan

baski

suretiy-.

·

Ie

:y:ap1lan

zemin

karo1arina

QlNt

denmes

.

i

b

-

u san3Jt

kar§I

yap1Ia~

en

biiyiik

b

·

ir sayg1siZlikt1r.

•

'

(*} _I. mUs.at Sooat Sempozyumu.nd:a bildiri olarak sunulmustur.

(**) . Ersin Ocal, Uludag Unlliversitesi, Egi.tim Fakftlt-esi, Resim-1~ Egitilni

Bolilmii Seramdk ve Sana:t Tar.ih-i Qgretim GOrevl'isi

21

• • I I • • 'I " • • t I I •

• • • I • • -• • ' I • • • • . . ; • '

~inicilik s.anatimlztn k~klerini Orta Asya'da-aramak Iaz1mdlr .

...

•

Orta

Asya'da

mimari

abideler, pi§mi§ ttigladan. in§a

edilirdi.

Bi-.., I

nalann

dl§ yiizeyj.ni _,

tabiat

tesirlerinlien korumak

_. d~in ~elikten sert

. I

srrl1 tek renkli' tuglalarla kaplanml§tl. Boylece

in§a

edilen

bina

-. . .

·

Ja:r;m

di§l renkli dekorlu

bir

deger

l{azariirken,

bu

kaplama

saye-.

.

sinde

binaya uzun

omtir verilmi§ 9Iuy~rdu. Ayn1 s1rl1

tugla

ve

•

levhalari

1~

mekanda

kullan·arak. binalan nt~ubetten

tecrit

~

etti-ler. Dalla sonra Tiirklerin

is

.

lamiyeti

kab·ul etmesi ile Qini

sanat1

.

. .

•

daha

da

gel!i§ti ve .Amtdoluya gelirken

te:bik

geli§me kademe ka~

•

deme

ilerleyerek 16. yy'da doruk noktas1na vardl.

• •

Orta Asya'da

imal

edilmi§

srrl1

tugl~a ile 16. yy'da yap1lm1§ bir

Ci,ninin, toprak~ari

_·

_arasmda

onemli ,bir benzerlik vardir, bu top~

ragm

i~ine .ilave edilen srr~ad1r. S1r~.an1n toprak · ~~inde

kullanil-masi

biinyeyi ta§tan

se:rt bir

~hale

_getiriyordu.

Topraktaki

bu

s1rga

-

kuartz oran1

Osmanli

·

doneminde

tam bir

dengeye

ula§mi§,

on-

.

.

-dari onceki Turk kavimlerind~

'Qu

oran tam

kurulamadigind

.

an

sir-lari

zamanla

~atlama yapml§tir. Bu

problem

Osmanhlarin ilk dev..:

I ' .

. relerin(le k1tmiZI toprakt~n

beyaz

topraga

ge~.i§in ilk

ornekleri

·

• •

olan

mavi .- beyaz ~ini ve

kap-kacaklarda

giderildigini

goriiyoruz.

•

Tiirkler miisliiman 'olmadan

once

~ok tanrill

bir

dine

tapar-•

lard!.

En .:biiyiik

t

•

anrr

ise Gok

Tanr1

idi.

Gok

Tengri denilen bu

\

tannnm

s1fat1, gok

rengi olan

mavi yani firuze renk· idi, ve .· ibu

repk kuts·aldl.

Bu

sebeple

ibad~t yerlerini bu

rengi

ihtiva eden _.

~inilerle kaplamak adet olmu§tu. Orta Asyada

Kara

Hogo'da : Mani

m'abetlerinin

zemin1ne

do§enen

firuze

s1rl1 ~iniler, ilk

miislii.man

.

Tiirk

devletlerl

olan Kara

Hanl1lar;

Gazneliler

ve

Harzem

~ahlar'- .

da devam ederek B·iiyiik Sel~uklularl~a Anadolu Sel~uklularma

ge~mi§

_{ve bu sanat}

~evresinde

_bu

renk en giizel

bir

§ekilde

i§le-nerek adeta An•adolu Sel\!Uklu devletinin

sem

·

bol

reng.i haline

gel-mi§tir.

Eskiden

·

firuze

s1rl1 ~inilerle duvarlari ve kubbesi kapl1 olan

bir yerde

yatan

ki§inin k1yamete · kadar

l{otii

ruhlardan muh·~faz.a

0lunacag1na i:rianilirdl. Biiyiik Sel~ukluljardan kalan bir

eser

olan

Merv'deki :Sultan Sen.cer Tiirbesinjn kub·besi · vaktiyle

tamamen

firuze s1rl1 ~in!ilerle k!apll ldi. Konya'daki

Mevlana

tiirbesinin kii- ·

Iah1

da

eski

gelenege 'uygu11

olarak

firuze

renkli

idi. Bursa'daki

·· Ye§il Tiirbenin d1§ duv.aii•an eski gelenekde firuze, d~

duvarlari

ise yeni

yani

islami

gelenek.de ye§il ~di. Hz. Peygamberiin

Medine'-deki turbesinin

kubbesi dse~ islami

gelehege uygu

·

n olarak

ye§i~

renkli ~inilerle ]:{aplanmi§ti.

.

Ba:.tililar firuze rengini tarif i~!in

Turk

rengi anl·amina _. gelen

Turkuvaz

.

derlerdi. Bu rengin ~inide elde

edilmesi

olduk~a

zordur

.

Ancak bu gii~~tige

ragmen

Tiirkler bu

rengi

bulmak'ta Israr

ede-rek onu

en giizel

,b

!

ir

§ekilde tesbit ettiler.

• \ • ' 22 • • _• • • • • ' • • • . . • • • • • • I • • l I

I

_I I I I

I

j

I

I

I

I I .

I

I t l

I 1

I

I I • I

l

1

I

I

I

I

I

I

I I I . I ! I .

I

I I I I I I I • ' I I I I I I I . • l I • • ' ' \ • • • • • • I ~ _eo

~imdi sizlere .16. YY*-.1Znik

Qinisi ile zamanumzda

iiretilen

Kii-tahya Qinisi ·arasmdakd farklarl izah e.tmeden once

bir

genelleme

·yapmak istiy.orum. Kii.ta'hya Qinisi, iznik <;inisinin ~ok kotii b1r·

ta.klididir. En biiyiik

ayrJ.l*

pi§meden ileri .gelmektedir.

:tzDik

<;i-•

nisi ii~ pi§imli, Kiitah~~ ·Qin\si ise

iki

pi§iml.i bir

olayd1r.

~nik

Qi-nlsi yapiSinda, daha Ol}Ce ~de s6yle·digim gibi s1rga bulu~dugundan

pi§m~ an·Inda biiyiik ~apta ku~iilme ·

yapar.

Bu

sebepten

once

bi-rinci

pi§iinle

ve yiik·sek derecede olan bir sicaklikla :bu ku~iilme

tesbit -

eqilir.

Kutahya <;i.J?.isinin topragmda s~a ·· ol~adigmdan

bfrinci pi§ime

ihtiya~ yoktJ.Ir. Kiitahya

Qinisinde birinci pi§im

ham

-toprak

uzerine flr~a ile suriilen ~ok ince bir

astar

ile birlikte

ya-plllr.

·

iznik

Qinisinde

·~ok ozel bir form·tile sahip olan

ve

«goz

ak1

' beyazligl»

denilen,

~ok ~beyaz

bir

·

astar

.1

mm.

kalinl1g1nda olmak ·

uzere

seramik par~alar

iierine

uygui,anir . . Ayn1 birinci pi§imde ol- .

dugu gibi yiiksek sicaklikta yap1ian bir pi§imle bu astar tabakasi

' .

ana topraga baglanir. ~ Sonra uerine ~a·blonla at1Ian desen ·

maden

·

oksit

boyalarla boyamr. Gene kendine has ozel bir Sl~~a ile

Slrla-narak 900 C'de pi§irilir. Ayn1 i§lem

.

Kutahya

~inisl i{!in de

ge~er-.

lidir, ·ancak pi§tikten sonr.akl ikti

farkli

~ini ar~asinda~i gorse! etki

de ~ok farkl1d1r. iznik ~inisinde boya;rim, a-starm d·erinlil~:Ierine

dogru

siiz~lmesi esere {!Ok giizel bir goruniim ve derinlik verirken

•

Kiitahya ~inisinde boyalar,

astar

olmamasind•an dolayi yiizeyde

. .

yayi.lm·akta eserin estetik goriiniimiinii

ve

etkisini

azaltmaktad1r.

.

-. :tznik top.rag1 i\!inde bol .mlktarda

Kuar.tz

ta§i vard1r. Bu

ta§

ile

yapilan

~in!iler ~atlama yapt~gindan b·U

ta§In

once

:

den

yfiksek

stcakhkt·a pi§ir1.lerek suyunun al1nmas1 y;ani kalsine

edilmesi

ge-rekmektedir. Kil,

kaQlin ve tebe§'ir toprag1ndan

meydana gelen

Kiitahya ~inis:i, pi§me an1nda . kendi i~inde .bir sintelle§me

mey-dana

getirdiginden

onceleri ~atlama yapmay~an par~al'ar

sonra-.

dan

~.atlama

_yapmakta,

_.

yap.mayanla:r ise ccHarkord» ve <<Don»

deneyi

denilen

mukavemet

testlerinde darrnadag,.n olm·al{tadir.

Halbuki tznik ~'inislrie bu testier tesir etmemektedir. .

I

•

/ .

. ~imd~ ise

sizlere,

.

bu

emegi gegen once yabanc1 sonra

yerli

ara§tincilari tan1tma.k istiyorum._ Yabanc1 \!ini ara§tlricilarini

ta-nrmak iQin y:abanc1 literature g.oz atmak gerekir ..

islam

.

seramigi

. ilzerine

degerli

.

ara§tirmalarl

ve kitapl!aTI

alan Arthur

Lane c<N arly

islamic· Potery» isimli

eserinin

«iznik Ke·ramiginin Ge~ Taklidleri»

•

kismtnd'a

§Unlari

soylemektedir.

«Avrtipada en

erken

modern .iznti.k

taklidleri

18~61 ve i'8'87 Yillan

ara'Slnda

·

Pariste

Theodore· Deck ta~

. . .

raftndan yap1lmi§t1r. ·Yap1lanlar genellikle imzas1n1

ta§Ir.

D·eck

•

hakikaten _yakin

·

dogu

tekniginin kaidelerini

anl'ami§ <;ok zeki ve

-

-kabiliyetli bir insandi. (Deck

kitabtnda

«La FaJience)> 1887 pp.

245.-!58 .. ku.Il~andigl renklerin ve·

materyallerin renkli

resimlerini

ver mekted1ir.)

Onun

~~m _ve Rodos tipind~ki

taklidleri

~ok

giizel-• • '

23

• • • ) • • • l I I

• • -• • •

dir, orjinallerine benzer maddelerden

imal

edilmi§tir ancak

s1rr1

~yatlamaya istidat gosterir. Diger

Franstz

taklidleri 1880'lerde E.

Lachenal taraftndan Chatillon-sur-S~eine·'de yaptlrm§tir. Bir de

Burs~a'daki Ye§il Tiirbenin ~inJilerini tamir eden Leon Parville

ta-raftndan Choisy-le-Roi'de yapilmt§tir. 1861

Paris sergisindeki

Deck'in

eserleri, 1862 ·Mdlletlerarasi sergisi i<;in Stoke-on-Trent'li _.

Minton ve Co tarafmd·an yaptlan eserleri atkilemi§tir. Bunlar

zevksizce

ve k~tu renkle~le boyanmi§ ~ok beyaz yan §effaf

por-~lendendir. Hepside ~mzasizdtr. Chelse·a'de Merton Abbey (1882'~

d

·

en

sonra) ve FuJ.h·am'da

ba§arili

bir .

§ek1lde

~alt§an William de·

Morgan (18:8·8.-1907 aras1) 'nm seramik ve «;inileri

§'a:m

tipi

kap-Iartn desen

ve renklerinden

etkilenmi§ttr.

Ayn1 etki

De Morgan'In

arkada§I

W.rilliam

Morris

taraftnd~n imal edilen diger · dekoratif

•

sanat eserlerinde kendini gosterir. Ancak De Morg·an

benzer

tak-•

Iidler

yap~amadi, kullandigi toprak beyaz1mt1rak

renktedir.

1878'-den sonra Flor..ansali Cantacalli, mayolik·a tekniginde ~am

ve

Ro-. dos tipi

t

.

akllidler

y.apmi§tir. ·Kahverengimsi ve sert topragi

kalay

oksidli §effaf bir s1rl!a kaplanmi§tir, renkler di-kk·atsizce boyan...:

. mi§tir. Kulland1g1 malzeme olduk~a

f.arklidtr,

fabrika markasi

.

olara.k bir horoz

resmedilmfi§tir.

SOn zamanlarda baz1 zaYJ.f

tak-lidler

Atina'da yaptlml§ttr

.

Bunl~rin

yainnda Parisli Samson

ta-rafindan yapilmi§ tehlikeli sahtekarltklar

da

mevcuttur,

bunlann

madde

·

si

sert

ve metallktir, tipki

porselen

glbd. S~arn:son Rodos

~

tipi i~in olduk~a iyi

renkler

kullanm~§tir :ancak

desenleri

ikna

.

edtici

d·egildir.» •

!kinci

eser,

Esin

.At1I'1n editorliigiinii .

y

.

apt1g1 Turkish

Art

isimli eserin seramik boliimiinii yazan Prof..

Walter B

'

.

Denny .

295-29'6. sayfalarda §unlart

soylemektedir :

«19. yy -sonlarmda

Ftan·stz se!'iamik geleneg1

fznik

~ini ve .seramiklerinden

etkilen-mi§tir. Fransadaki sera.mik ~alt§m.alarinin

merkezi olan

~evr'de

• •

Thecdore De.ck Iznik eserlerinin te·knik baktmdan

kopyelerini

yap-.

tl

ve kendi f.ornriille:rlini ozetleyen blr kitap yaymladi. 19. yy

so-nunda Bursa'daki erken

_. devir ·an1tlan Frans1z

Leon

Par:vi~le

ta-, raftndan restore .edildi, ki o Violet d.e Du~i'nin yolunu i~~eyerek

eski

geleneklere uygun olarak · bu

restorasyonu

yapu~ Bu

resto-rasyonlarda taklid ~ini kullamldi. Bunlar Fransa'y.a 1sm~rland1:

Tarihi anitlardaki ~ini panolar <<Patch Work» denilen bi:r dolgu

metoduyla

_.

yap1ldi,

.

bu _. ~ocuksu ve

ba§ar1s1z

blr

i§ti.

Herhangi bir

fotograf ve belgeye

dayanmadan

yapil(J.Igi ;i~in

sanat

tarih~ileri-, ' t

nin

ba§Ina dert

.a~t1. '(Jinileriil tarihi ·ile, ~iniler arasindaki

muna-•

sebet ku§kuludur.

Bugiin Tiirkiye'de

Kijtahya iiretimler:i

devam

etmektedir. Kuzey Afrika tipleri., ~aligrafik dekorasyonla biiyiik

bir kalite ve {!ekicil;ik _.

sunarlar.

Desen

uygulan}alari

_, eskiyi

hattr-\

.

lattr.

Fakat son

z

.

amanlarda

turstik

e~ya yq,pm~aktansa, ba.ZI

Kii-, tahya atolyeleri §lltirl·a 16·. yy

.

iiretimfne

.

·

donmii§tiir

:

tstanb

·

ul'da

·

. ' • 1 24 _{. .} . -• .. J

.

-- ' • _• • • • • • I i I •

!

I I

!

_{ I I _I I ! I

I

!

I

f _I • ! _I I

I

l

I

l

I.

J f I i t t

'

I

• _. • • • • • I l

I

I I

I

l '

I

I I

I

I

! • • I • • • ,

.

.r. ' ? t "

~ok az say1daki kabifiy~li kli§iler ara§tirmalar!ni

sii

r

diirmekte-dir. Bunlar 16. yy

kapilarmin ~ok giizel

reprodigsiyonlar1n1

iiret-mektedir. Bunlar aras1nda

F

AtK

tara.fln·dan

imzalananlar en

iyileridir.»

:

~

. t •

.

Burada

ismini

baja

Iite

r

aturunden

_ogrendigimiz

_.

_F

A1K.

KI-RIMLI

isimli iistad

i:z~ik ~inisinin

,

biitun

·

teknikle;rini

yeniden

ke§-fetmi§ ~ok_

degerli bir

ara§tirm.~cldir.

Battda

~ok

iyi tan1nan b

·

u

sanatg1y1 maalesef

·bizim

kuitur

~evremiz ~ok

az tanirriakta.dir

.

19.

yy'da

~ini

uzerinde

~·all§an birk~ yabanc1 a.ra§ttriCI

b

·

u mevzuda

I •

·

bir

dereceye- kadar muva~fak olmu§lar, ancak 16. yy Osmanh

• •

Tiirki.iniin

ba§ardtgi teknlk ii'stiinliige

. eri§e~emi§lerdir. Bu

atala-rtmtztn pir~ok s~natlardaki ~stun ve eri§lilmez

ba§ar1lar1na

kiigii.k ·

bir mis.al te§kil etm·ektedir . . ~u anda bu mevzuuda birc;ok batili

iilke ~all§ma1anni 'yogunla§tirmakta fak~at eski

ara§tiricilar

kadar

dahi

ba§arill ol~mamaktadir. Dfuly·ada bu i§i ba§aran tek

insan

biiyiik

blr §ans eseri

oi

•

arak

m ·emleketimizde

ortaya

\!Ikmi§ .

bu-lunma

.

ktadir.

Kendisi 8. yy

_dan

16. YY~·a. kadar gelen ·8 yiizyilltk .

bir serami

·

k

bi.riikimini

biinyesinde

birle§tire~ biiyiik ibir

kabili-- yettir. Ayn1 zamanda kendtsi_, blr~ok

i§

kollanni

kap.sayan

~ali§

-malari

ile

de

(mineral

ve boY'a

kimyasi, desen tasar1m1 ve

uygu-IanmaSI, ~~ark<;Ilik

vs.)

komple bir

sanatkar

oldugunu

\i

spat

etmi§--

tir. Onu

d~ha

yaklndan

tan1mak

igin

19

·

76

ytlmda Yap1

ve

Kredi

Bankas1n1n

Galatasaray Sanat

Galerisinde

·

a~t1g1 serginin kendisi

tarafindan yaz1Ian

hro§iirde kendis.i

hakkmda

§Unlari

yazmakta-dtr.

<<iznik

~inisinin

son

ara§tirmaclsi

oldu

.

gum

i~in

.

i§lerimden

bahsetmek mecburiyetinde _.

kaldim. Onbe§

sene once

<;[niciligimize

. duydugum . h •ayranllk

neticesinde

tekr.ar

~iniciligi

ihya

etmek,

onanlmaya

muhtag .iecdat yadiga.'r~ eserleri kurtarmak ·gayes'i

ile

-· ~alt§ma.Iara b~a.§lad1m. Zaman1n

bu husust yetkili sanat

tar,ih<;ileri

ile irtib

'

at kurarak

kendilerinde

ne b

i

lgi varsa bildirmelerini rica

ettim

.

Samimiyetle

bu

i§i

tekrar

meyd

·

ana getirmek

istedigimi .

be-lirttim. Aldigitn cevaplar hi~

oldu,

·hi~bir bi lginin

bugiine

i:ntikal

'

etmedigini

soylediler. tznikte

yaptiglm

gezilerde ·burada hi~bffr

§eyin

kalmadJ.ginl gord"Qm. Kiitahya

ile

~rtibatnndan da istfffade

edemedim.

Yurt 'dl§Inda-

·

ara§trrmalarda

da bir

§ey

ogrenemedim,

ora.da ~ali§malar ~ihicilig~n

d.I§Inda terkiplerdi.

En

m

·

akul olan1

i§e· temelden ba§lamakti. Kurdugum k·iimbet f1r1n ile ara§tirma- ·

lara

ba§ladJm.

Maden

kur§un

toz

hale

getirilip sir

·

yap1ld1' ilave

.

edilen

m·ateryalleri~

teSiiri goriildu, hangisini

ilave

ve

hangisini

azaltmak,

hangisini ~ogaltmakla ne neticeler

alinacagl

mii§ahede

edildi. M

t

aden oksitlerden boy

,

alar

yap1Iarak

renkler tesbite

~ali­

§Ildi. Bir ~imeru ye§'ilin

ara§ttrm

·

asin.In

oniki

sene surdiigiinu

soy--

-.

1ersek

bu hususta

ne

derece

ISrarla

g·ali§Ilmi§

oldugu goriiliir.

Qi

-· niciligimizin ~n:iihim ke§fi

olan beyaz

astann

nasil

elde edild'igi

bulundu, b~

i§in

tamamtni

bulabilmek

ligin· hi<;bir

f

edakarliktan

-• _• • 25 • • • I • • • • • • •

• • \ • • • • I • •

ka~Inllm~ami§tir

ve nih'ayette

1znik

ginisi

terkibi

onbe§

senelik

bir

ara§tirmadan sonra bulunmu§tur. Istanbul

Tekn~k

Universitesi

'

:i:n§aat

Fakiiltesi Dekanliginda, ~inilerim

iizerinde

mukavemet

testleri

yap1Im~t1r.

_Burada

tatbi~ edilen

.(Harkort)

testleri

neti-cesinde

~in:ilerin mimari ile intibaki harici

tesirlere

ve zam~na

mukavemeti

tasdik

edilmi§tir.

Hiikiimetimizden

gorecegim

·alaka

.

Jle

bu

'

sanatln

terkiplerinli.

yeti§en

yeni nesle

ogretebllirsem, yarln

her

geng,

yapilan _{. .} yeni bir i§i

dekore edecek, mim

.

arjye

intibak eden _.

terkip !ile belki degi§ik espride i§ler yapacak, bir ba§kasl ise ecdat

·. y·adiga:ri bir

eseri

re~ore

ed.ip

on~a tekrar hay·at ,

verecek, bunlar

I

•

•

-yap1l1rken duydugum

mutlulUk

sevinci

benim kazanc1m

ola

-cak·tir.

>> ·

•

,

Bu

mevzuda

~all§ an ikinci ki§1

olarak ben

gelmekteyim. 10

se

-neye

yakin

·bir

seramik mazim

vard1r.

Fai-k Ktnmli bir dere-ceye

ka-dar

ustam

say111r. Y.aphu§

oldugum

ba§aiill gini

denemelerine

da-. .

yanarak

Ankaradaki Kocatepe

Cam[i

ginilerinin

_, yap1m1

bana

ve-rilmek

istenmektedir. Qinilerim

iizerinde

yap1lan

mukavemet

test-• •

Ierinde Faik

K1nml1

kadar

mu,affak

oldugumu

b·urada belirtmek

is-terim. ~u

·

anda

Geml!ikte kii~iik bir · ara§tirma

atolyesinde

·.

gall§-•

ma1anma

·

devam etrriekteyim

.

•

Bu · m~vzuya em~k

yeren

bir

3.

ki§i

Turgut

Tuna'd:tr.

Kendisi-nin

tznik topral(' y·ap1s1

ve firuze

sir iizerinde ba§ar1I1 ~·ali§malarl

olm~tur. ~u anda Burs.a'nin

Yenice

Abat k9yiinde

nTiitevazi

a~ol-yesinde

~ali§malara

_devam

_etmektedir.

_.

_.

I .

Gelenek.sel

tiirde

~ali§atl

bizler ve

bu yolda

~ali§ma

yapanlara,

atalar1m1zm yiizyJ.llar i~in·den _{bizlere kadar} ul~a§an

_·

_bir

_inesaji

_var,

onu

sizere ula§tirmaktan kivang duymak.taYJ.m. Bu mesaj

·siv~s'da ·

I.

tzzettin

Keykavus

~ifahanesi yan1ndaki

yiirbe kemerinin

i~

kavi-sinde

bulunmakt~adir

v:e

·

§oyl~

demektedir

·

:

·

'

I

26

Biz cihan1

terk

edip gittik

Z·ah~et ve ra·hat1n1 nak§edip gittik

Bundan

J

_I

SOnra

no

·

bet

sizdedir

~

Biz

kendi

noibetimizi

tuttuk

ve

gittik.

• . r • • • • • , I ' : • t • 1 , • I I _' • • •• , • '

·•

... • ~----· • • • • • • • • • • •• • } \ • '

I

t

•

I

•

I

I

. i

' I i . ' ) I I • . . l • • I I

I

, ' I _I I I j I

I

I

• I ! I •

I

l 1