'O u*
Osırçanlı padişahlarının otu:
vedincisi ve meşrutiyet devrinin
¡kinci padişahı Beşinci Sultan
Mehmet Reşat -Vbdülhamit ile
(.ulcemal kadının oğludur; 1S44 ce doğmuş, cülusunda (iâ inci ya şının içimle bulunuyordu, ipek gibi. derviş meşrep adamdı, hat ta pek genç yaşında iken mcv- levi tarikatine girdiği, tahta çık tıktan sonra da hu tarikat ile
sıkı bağını muhafaza ettiği söy
lenir. Sağlam bir şark kültürü ne sahipti, arabcayı okur anlar, fakat fraıısızcayı ana dili gibi bilirdi: Mevlânânııı Mesnevisini yıllar boyunca okuya okuya ru huna sindirmişti. Fakat kendisi şiirle hiç meşgul olmamıştı, t a ımkkale Zaferi üzeriue el yazı sı ile ve imzası ile neşredilen meşhur şiir Beşinci Sultan Meh met Ueşadııı olmadığı bugün bir hakikattir, o devrin kuvvetli şa itlerinden kime yazdırıldtğı da tesbit edilememiştir. Hünerli, gü z< I manzumedir;
Savlet itmişcii Çarıakkaleye bolı- rü berden
Elıli islâımn iki hasım kavisi
birden Lâkin imdadı İlâhi yetişüp ordu muza Oldu her bir neferi kal’asi pi-
lâdbeden
A s .— r eylâdlafım m pişgâhi az
minde Aczini eyledi icnâk nihayet düş
men
Iiadrü haysiyeti pâmâl olarak
itti fiıâ r
Kalbi İslama nüfuz eylemeğe
gelmişken Kspanup secdei şükrana Reşâd
eyle dua Mülki islâmi Hudâ evliye dâim me’men ( D e v a m ı v a r ) -ıiııtıtım ıtıiH tH M ttım ıııiH H im ııiH H H itH t m ııııtih
uzaklaşmak zerurda kalırlar..
Reşad Efendi bilindiği gibi veliaht, 190? da vçt.V . Mehmed nam ve unvanlyle 11. Abdülha- midi Istihlâf eder, ve Kemaleddin Efendiden an cak üç yaş büyü < olan şehzadedir. Eğer Kama* leddln 1905 te ve kanserden ölmeseydi, V. Meh med tahta çıkım a kendisinin de veliaht duru muna geçmesi ic< o edecekti. H afiyelere hakkın da kutlanmış old ıgu dil uzun yıllar vârisi olma yı düşünmüş bulunduğu adam hakkında büyük
bir hayranlık, h: ttâ hiç hayranlık beslememiş
bulunduğunu ani itiyor. Hayli evvel pek muh
terem bir saray mensubundan duyduğum başka bîr hikâye ise K ımaleddln Efendinin müstakbel V. Mehmed) m im iz bir insan saymakla beraber yersiz entrikalara karışacak kabiliyeffe ve fltret- te saydığım da g stermektedlr. Yani Reşad Efen dinin tâbi tutulduğu pek sıkı ve zaman zaman
gülünç murakabe / e rağmen memleket dahil ve
haricindeki rejim muhaliflerine kendisini beğen dirm eğe çalışma: ndan Sultan Hamidin pek ga zaplı bulunduğu bir günde, Kemaieddin Efendi İt AfedüîhamMe haber göndermiş: «— Ben sağ
bulundukça Reşad Efendiden korkmasın, ama
ben ölürsem akıbeti taahhüt edem em l» dedirmiş- mlş.
İstanbul Şehir Üniversitesi Kütüphanesi Ta ha To ro s Arşivi
