Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi (Gazi BESBD), XIV (2009), 3:3 -12
( t
16-17 YAŞ GRUBU
E R K E K B A S K E T B O L C U L A R D A
ÇABUK K U V V E T ANTRENMANIN
SIÇRAYARAK ŞUT YÜZDESİNE ETKİSİNİN
İNCELENMESİ"
Bahri GÜRPINAR *
Banş SÖZERİ **
Fehmi T U N C E L ***
Emre E R O L *
ÖZET
Bu çalışmanın amacı 16-17 yaş grubu erkek basketbolcularda şut atmaya yardımcı kasları geliştirmeye yönelik yapılan çabuk kuvvet antrenmanının orta ve uzak mesafe sıçrayarak şut (jump shot) yüzdesine etkisinin olup olmadığını araştırmaktır. Araştırmaya TED Ankara Koleji ve Mülkiye genç erkek basketbol takımlarında oynayan 16-17 yaş grubu basketbolcular katılmışlardır. Deney grubu (n=9) 6 hafta süreyle haftada 3 gün çabuk kuvvet ilkelerini kapsayan dairesel kuvvet antrenmanı yapmış ve 11 bölgeden 25'er adet olarak toplam 275 adet şut atmışlardır. Kontrol grubu (n=10) ise haftada 3 gün deney grubunun yaptığı şut antrenmanın aynısını uygulamış ve bunun yanında düzenli teknik antrenmanlarını yapmışlardır. Gruplardaki gelişimi ve gruplararası farklılıkları anlamak adına antrenman dönemi öncesi ve sonrası ilk-test ve son-test gruplara uygulanmıştır. Grup içi farklılıkları anlamak için eşleştirmen t-test ve gruplararası farklılıkları anlamak için ise bağımsız değişkenler t-testi bulgulara uygulanmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre her iki grubun da şut yüzdelerinde olumlu gelişmeler görülmesine karşın deney grubunun şut yüzdesi gelişiminin (%10.22) kontrol grubuna (%4.10) oranla daha fazla geliştiği saptanmıştır. Genç takım çalıştıran basketbol antrenörlerinin yıllık antrenman programlarını yaparlarken bu bilgilerden yararlanmalarının doğru olacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Basketbol, Çabuk Kuvvet, Sıçrayarak Şut.
Geliş tarihi: 0 9 . 0 4 . 2 0 0 9 ; Yayına kabul tarihi: 1 9 . 0 6 . 2 0 0 9 * Gazi Üniversitesi B e d e n Eğitimi ve S p o r Yüksekokulu, A N K A R A
** O r t a Doğu T e k n i k Üniversitesi, B e d e n Eğitimi ve S p o r Bölümü, A N K A R A " ' A n k a r a Üniversitesi B e d e n Eğitimi ve S p o r Yüksekokulu, A N K A R A
"THE EFFECTS OF EXPLOSIVE STRENGTH TRAINING ON
THE JUMP-SHOTING PERCENTAGES OF MALE
BASKETBALL PLAYERS AGED 16-17"
ABSTRACT
The purpose of this study was to find out the effects of explosive strength training on the medium and long range jump shooting percentages of young male basketball players aged 16-17. Senior male basketball players of TED Ankara Sport Club and Mülkiye Sport Club had participated in this two groups pre & post test research design study. Training group (n=9) participated in the circuit training comprising the principles of explosive strength training 3 times a week in 6 weeks period. In addition to the explosive strength training sessions, training group also shoot totally 275 shots from 11 different zones in basketball court 25 from each zones (6 inside, 5 outside). Whereas, the control group (n=10) only participated in the shooting trainings while participating in their routine tactical training sections. To analyze the development and differences within and between groups pre and post test results were taken. Within and between group differences were calculated by applying paired samples t-test and independent samples t-test to the data. The results of this study revealed that, although both of the training types were found to be effective in increasing shooting percentages, treatment group's increment (10.22%) was found to be higher than the control group's (4.10%). Senior team basketball trainers and coaches should take this information when preparing their yearly training plans.
Key words: Basketball, Explosive Strength Training, Jump-shooting.
G İ R İ Ş ve L İ T E R A T Ü R T A R A M A S I
Tüm spor branşlarında olduğu gibi basketbolda da koşu gibi, savunma y a p a b i l m e k gibi şut atabilmek de belirli bir güç ve dayanıklılığa g e r e k s i n i m duymaktadır (Sevim, 2 0 0 2 b ) . Coşkun ( 1 9 9 9 ) , basketbolda dengeli ve isabetli şut atılabilmesine yardımcı o l a n kas gruplarını üst kas gruplanndan k o l kasları, o m u z kaslan, k a n n ve sırt kaslan ve alt kas gruplanndan Gastrenemeus /Soleus, Quadriceps Femoris ve Gluteus M a x i m u s olarak belirtmiş ve b u kasların dayanıklı ve kuvvetli olmalarının şutun kalitesine ve isabet yüzdesine o l u m l u etki edebileceğinden bahsetmiştir. Çabuk kuvvet antrenmanı ise kasların dayanıklılığının artması ve kuvvetlenmesi için özellikle de ilk ergenlik döneminde önerilen bir kuvvet a n t r e n m a n türü olduğundan basketbol antrenmanlarında kullanılmaktadır ( B o m p a . 2 0 0 3 ) .
Basketbolda şutun ve yüksek şut yüzdesinin önemi daha önce yapılan p e k çok çalışmada ve de basketbol ile ilgili yazılmış sayısız k i t a p t a belirtilmiştir [(Tuncel, Uğraş, 1 9 9 8 ) , (Wissel, 1 9 9 4 ) , (Summitt, Jennings, 1 9 9 1 ) , (Krause, 1 9 9 1 ) , ( W o o t e n , 2 0 0 3 ) , (Wooden, 1 9 6 6 ) , (Fraizer, Sachare, 1 9 9 8 ) , (Köseoğlu, Yeniçeri, 1 9 9 8 ) , (Demirci, 1 9 9 5 ) , (Sevim, 2 0 0 2 b ) , (Şen, 2 0 0 0 ) , (Kelley, 2 0 0 3 ) ] . Fraizer ve S a c h a r e ( 1 9 9 8 ) b a s k e t b o l d a maç k a z a n a b i l m e k için h e r bölgede o y n a y a n oyuncuların i y i şut atmalarının çok önemli olduğunu belirtmişlerdir. W o o t e n ( 2 0 0 3 ) çalışmasında basketbolda şut isabetinin bir kısmının s p o r c u n u n kendine güveniyle diğer kısmının
Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi (Gazi BESBD), XIV (2009), 3:3 -12
ise özel o l a r a k d i z a y n edilmiş şut antrenmanları ile b i r l i k t e şuta yardımcı o l a n kas gruplarının gücünün ve esnekliğinin artırılması ile sağlanabileceğini belirtmiştir. B i r diğer yandan, p e k çok eski antrenör özellikle ağırlık ve kuvvet çalışmalarının şut için büyük ö n e m taşıyan el ve p a r m a k hassasiyetini azalttığı görüşünü s a v u n a r a k özellikle de sezon içerisinde yapılan kuvvet antrenmanlannın yarardan çok zarar verebileceğini belirtmişlerdir. A n c a k , günümüzün basketbolü kuvvet, hız, çabukluk, esneklik, tüm hareketlerde akıcılık ve güç elementlerinin k o m b i n a s y o n u n u g e r e k t i r m e k t e d i r ( S i g m o n , 2 0 0 3 ) .
Çabuk kuvvet a n t r e n m a n m e t o d u kas dayanıklılığını, gücünü ve hareket hızını geliştirmek için çok yararlı bir a n t r e n m a n m e t o d u d u r ( B o m p a . 2 0 0 3 ) . B u bağlamda, basketbolün nitelikleri ve de şutun özellikleri düşünüldüğünde çabuk kuvvet a n t r e n m a n m e t o d u n u n özellikle de kuvvet geliştirme ve de dayanıklılık artırma dönemlerinde % 4 0 - 6 0 m a k s i m a l kuvvet kullanılarak uygulanacağı için t a m olarak olgunlaşmamış genç basketbolcular için yararlı bir yöntem olduğundan bahsedilebilir (Sevim, 2 0 0 2 ) .
Basketbolda şut ve faul atışı/rutini ile ilgili yapılmış olan p e k çok çalışmaya karşın kuvvet antrenmanları ile şut antrenmanlarının birleştirildiği ve e t k i l e r i n i n karşılaştırılmalı incelendiği çalışmaların sayısı yetersizdir. B u b i l g i l e r ışığında, b u çalışmanın amacı 1 6 - 1 7 yaş g r u b u erkek basketbolcularda şut atmaya yardımcı kasları geliştirmeye yönelik yapılan çabuk kuvvet antrenmanının orta ve uzak mesafe sıçrayarak şut (jump shot) yüzdesine etkisinin olup olmadığını araştırmaktır.
Y Ö N T E M
Araştırma Grubu
Araştırmaya 1 6 - 1 7 yaş g r u b u genç erkek basketbolculardan oluşan, deney (n=9) ve k o n t r o l ( n = 1 0 ) g r u b u o l m a k üzere A n k a r a Gençler Basketbol L i g i ' n d e k i dereceleri 3 . ve 4.'lük o l a n 2 genç e r k e k basketbol takımı g r u p gönüllü olarak katılmıştır. Araştırmaya katılan s p o r c u l a r a antrenmanın amacı ve önemi hakkında bilgi verilerek ölçümler, testler ve antrenmanlar sırasında e n üst düzey çaba sarf e t m e l e r i istenmiştir. T e s t l e r d e n önce sporcuların, çalışmaya sağlık yönünden engel olacak durumlarının olmadığı tespit edilmiştir. O n testler a n t r e n m a n p e r i y o d u n u n başlangıcından 1 hafta önce, son testler ise a n t r e n m a n p e r i y o d u n u n b i t i m i n d e n 1 hafta sonra alınmıştır. Motorik ölçüm ve testler yapılmadan önce gerekli ısınma ve esnetme çalışması yapılmıştır. D e n e y g r u b u n d a k i katılımcıların a n t r e n m a n yaşı 4 . 3 i k e n k o n t r o l g r u b u n d a k i katılımcıların a n t r e n m a n yaşı 5.5 yıl olarak ortaya çıkmıştır, katılımcılann kişisel özellikleri Tablo l ' d e verilmiştir.
Tablol. Katılımcıların Fiziksel Özellikleri.
Deney Grubu (n=9) Kontrol Grubu (n=10)
Ort. Ss. Ort. Ss.
Yaş (yıl) 16 0 16:30 0.48
Antrenman Öncesi Boy (cm) 189.77 3.90 189.80 7.33
Antrenman S o n r a s ı Boy (cm) 190.55 3.50 190.70 7.76
Antrenman Öncesi Ağırlık (kg) 77.88 12.03 82.40 15.36
Antrenman S o n r a s ı Ağırlık (kg) 78.33 12.87 82.40 14.65
Antrenman Yaşı 4.3 0.75 5.5 0.96
Veri Toplama Yöntemi:
D a h a önce yapılmış olan çeşitli çalışmalarda 1 6 - 1 7 yaş g r u b u basketbolcular için e n doğru kuvvet a n t r e n m a n m e t o d u çabuk kuvvet antrenmanları olarak belirtilmiştir (Erol, 1 9 9 2 , Kavak, 2 0 0 2 , Sevim, 2 0 0 2 ) . B u n a göre, eldeki çalışma için katılımcılar iki gruba ayrılmıştır, deney grubu 6 hafta b o y u n c a haftada 3 gün istasyon şeklinde çabuk kuvvet antrenmanı ve devamında şut antrenmanı yapmıştır. K o n t r o l g r u b u ise aynı dönem zarfında n o r m a l a n t r e n m a n rutinlerinin yanı sıra yine haftada 3 gün deney grubuyla aynı biçimde şut antrenmanı yapmışlardır.
Şut Antrenmanları:
Şut antrenmanlan öncesinde her iki grupta aynı şekilde ısınma ve esnetme/germe hareketlerini tamamlamışlardır. Şut çalışması için basketbol sahasında 1 1 farklı bölge belirlenmiştir (6 o r t a mesafe, 5 uzak mesafe) ve oyuncular 2 ' l i g r u p l a r halinde her bölgeden t o p s e k t i r m e d e n pas alır almaz 2 5 ' e r adet şut atmışlardır (Figür 1). D a h a sonra aynı bölgeden diğer sporcu da şut attıktan sonra bir sonraki bölgeye geçilmiştir. Bir şut antrenmanında bir sporcu toplamda 2 7 5 sıçrayarak şut atmıştır. 6 haftalık a n t r e n m a n dönemi başlamadan önceki haftada yapılan 3 a n t r e n m a n gününde oyuncuların ilk-test sonuçları atılan t o p l a m 8 2 5 ( 2 7 5 * 3 gün) şut üzerinden belirlenmiştir.
Kuvvet A n t r e n m a n l a n :
Sporcuların tek tekrar m a k s i m u m kuvvet ölçüm değerleri kullanılarak 6 haftalık çabuk kuvvete göre düzenlenmiş istasyon çalışması metodu çalışmada kullanılmıştır. Üst bölge ile ilgili hareketlerde bench-press, alt bölge ile ilgili hareketlerde ise t e k tekrar squat m a k s i m u m kuvvet değerleri ağırlık programı için kullanılmıştır. Tüm p r o g r a m ilk 3 hafta 1 set; son 3 hafta 2 set olarak uygulanmıştır. Ağırlık antrenmanına başlamadan önce r u t i n ısınma ve e s n e t m e h a r e k e t l e r i yapılmıştır v e h a r e k e t l e r arası 3 0 s n . d i n l e n m e , setler arası ise yaklaşık 5 dakikalık d i n l e n m e yapılmıştır. T a b l o 2 ' d e sporcuların uyguladığı ağırlık a n t r e n m a n programı verilmiştir.
Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi (Gazi BESBD), XIV (2009), 3:3 -12
Tablo 2. Deney Grubunun Uyguladığı Ağırlık Antrenman Programı.
HAREKET Bench Press Leg Press Lat Pull Dovvn Biceps Curl Triceps Pull Dovvn Parmak Ucu Mekik Ters Mekik Tekrar Sayısı / Yüklenme Yüzdesi 16x%40 16x%40 16x%40 16x%40 16x5 KG 16x%40 25 25 Tekrar Sayısı / Yüklenme Yüzdesi 14x%45 14x%45 14x%45 14x%45 14x5 KG 14x%45 25 25 Tekrar Sayısı / Yüklenme Yüzdesi 12x%50 12x%50 12x%50 12x%50 12x10KG 12x%50 25 25 Tekrar Sayısı / Yüklenme Yüzdesi 10x%55 10x%55 10x%55 10x%55 10x10KG 10x%55 25 25
Verilerin Analizi
D e n e y ve k o n t r o l gruplarının a n t r e n m a n öncesi v e sonrası test değerlerinin a r i t m e t i k ortala maları, standart sapmaları, grupların ilk ve s o n testleri arasındaki gelişim farklılıkları ve gruplar arası farklılıklar bağımsız örneklemler t-testi ile hesaplanmıştır.
B U L G U L A R
A n t r e n m a n öncesi yapılmış olan fiziksel ölçümler, m a k s i m a l kuvvet ölçümleri ve şut isabet/ yüzde oranlarının i k i g r u p arası yapılan karşılaştırmalarında g r u p l a r arası istatistiksel o l a r a k anlamlı bir fark olmadığı görülmektedir ve b u bulguya göre i k i g r u b u n a n t r e n m a n döneminden sonra karşılaştırılması için bir engel y o k t u r denilebilir (Tablo 3 ) .
Yapılan 6 haftalık a n t r e n m a n dönemi sonrasında elde edilen b u l g u l a r a eşleştirmeli t-test uygulanmıştır. Test sonuçlarına göre deney g r u b u n u n h e m fiziksel güç değerlerinde (t(8) = 3 . 3 3 , p < 0 . 0 1 ; t(8) = 6 . 0 1 , p < 0 . 0 1 ) h e m d e şut isabet sayısında anlamlı artışlar görülmüştür (t(8) = 8 . 7 3 , p < 0 . 0 1 ) (Tablo 4). Benzer şekilde, k o n t r o l grubunun da h e m fiziksel güç değerlerinde (t(9) = 2 . 4 5 , p < 0 . 0 5 ; t(9) = 2 . 4 5 , p < 0 . 0 5 ) h e m de şut isabet sayısında anlamlı artışlar görülmüştür (t(9) = 5 . 3 1 , p < 0 . 0 1 ) (Tablo 5). A n c a k , gelişim yüzdelerine bakıldığında deney g r u b u n u n tüm gelişim yüzde değerlerinin k o n t r o l g r u b u n a oranla daha yüksek olduğu görülmektedir (Tablo 4 ve 5 ) . Örneğin, şut yüzdesi d e n e y g r u b u n u n % 1 0 . 2 2 a r t a r k e n b u o r a n k o n t r o l g r u b u n d a % 4 . 1 0 ' d a kalmıştır. Benzer şekilde, bench press ve squat değerlerindeki artış da deney grubunda daha yüksek olarak ortaya çıkmıştır ( % 1 6 . 3 2 ve % 1 6 . 8 3 ' e karşın % 3 . 3 3 ve % 1 . 8 6 , sırasıyla). B u bulgulara göre her iki grubun da gelişim gösterdiğini ancak yüzdesel olarak ağırlık antrenmanı ile b i r l i k t e şut antrenmanı yapmış o l a n d e n e y g r u b u n u n gelişiminin daha yüksek olduğunu söylemek mümkündür.
Tablo 3. Antrenman Dönemi Öncesi Bağımsız Değişkenler T-Testi Sonuçları.
N ORT s s t-test P Boy Deney 9 189.77 3.89 -0.008 0.993 Boy Kontrol 10 189.80 7.33 -0.008 0.993 Kilo Deney 9 77.88 12.02 -0.716 0.484 Kilo Kontrol 10 82.40 15.35 -0.716 0.484
Maks. Bench Press Deney 9 54.44 8.45 -1.354 0.193
Maks. Bench Press
Kontrol 10 60.00 9.42
-1.354 0.193
Maks. Squat Deney 9 112.22 9.71 1.000 0.331
Maks. Squat
Kontrol 10 107.50 10.86
1.000 0.331
İsabetli Şut Sayısı (825) Deney 9 378.88 66.37 -1.473 0.163
İsabetli Şut Sayısı (825)
Kontrol 10 417.70 45.19
-1.473 0.163
Şut Yüzdesi (%) Deney 9 46.00 8.09 -1.499 0.156
Şut Yüzdesi (%)
Kontrol 10 50.80 5.45
Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi (Gazi BESBD), XIV (2009), 3:3 -12
Tablo 4. Deney Grubu Eşleştirmeli T-Testi Sonuçları
Ön-test Son-test Fark D e ğ i ş i m S S t Df. P Maks. Bench P. (kg) 54.44 ± 8.46 63.33 ± 9.68 8.89 %16.32 3.33 8.00 8 0 . 0 0 "
Maks. Squat (kg) 112.2 ± 9 . 7 2 131.11 ± 10.54 18.89 %16.83 6.01 9.43 8 0 . 0 0 "
İsabetli Şut (825) 378.88 ± 66.38 467.33 ± 50.7 88.44 %23.55 30.41 8.73 8 0.00 **
Şut Yüzdesi (%) 46.00 ±8.10 56.22 ± 6.38 10.22 %10.22 3.63 8.44 8 0.00 **
Tablo 5. Kontrol Grubu Eşleştirmeli T-Testi Sonuçları.
Ön-test Son-test Fark D e ğ i ş i m S S t Df. P Maks. Bench P. (kg) 60.00 ±9.43 62.00 ±7.89 2.00 %3.33 2.58 2.45 9 0.37*
Maks. Squat (kg) 107.5 ± 10.87 107.5± 109.5 2.00 %1.86 2.58 2.45 9 0.37*
İsabetli Şut (825) 417.7 ±45.2 453.2 ±40.9 35.50 %8.63 21.16 5.31 9 0.00 **
Şut Yüzdesi (%) 50.80 ± 5.45 54.90 ± 4.99 4.10 %4.10 2.85 4.56 9 0.00 **
T A R T I Ş M A
B u çalışmada 6 haftalık çabuk kuvvet antrenmanının ve şut antrenmanının 1 6 - 1 7 yaş erkek b a s k e t b o l c u l a r m şut isabet yüzdelerine etkisi incelenmiştir. Çalışmadaki d e n e y g r u b u k u v v e t antrenmanları ile b i r l i k t e şut antrenmanı y a p a r k e n d e n e y g r u b u ise sadece şut antrenmanı yapmıştır. Elde edilen bulgulara göre h e r i k i g r u b u n d a şut isabet sayılarında ve yüzdelerinde anlamlı artışlar ortaya çıkmaktadır. Benzer çalışmaların sonuçlarına göre de basketbolda yapılan ekstra şut antrenmanlannın sporculann şut isabet yüzdelerine doğal olarak o l u m l u etki yaptığından bahsedilmiştir (VVopten, 2 0 0 3 ) . B e n z e r şekilde, k o n t r o l g r u b u n u n yaşlarıyla doğru orantılı fiziksel gelişimi ve ayrıca harekete alışmış olmaları da göz önünde bulundurularak m a k s i m a l güç değerlerinde d e % 2 ' l i k gelişme ölçülmüştür. B u gelişime yapılan r u t i n a n t r e n m a n l a r d a e t k i etmiş olabilir. B u yaş g r u b u n d a a n t r e n m a n döneminde kuvvet artışı saptanması direk bir kuvvet antrenmanı yapılmasa bile mümkündür (Rojas ve ark. 2 0 0 0 ) .
B i r diğer y a n d a n , deney g r u b u n u n yapılmış o l a n 6 haftalık çabuk kuvvet antrenmanından s o n r a m a k s i m a l k u v v e t değerlerinde %16'nın üzerinde artışlar saptanmıştır. Çabuk k u v v e t antrenmanıyla b i r l i k t e kasların dayanıklılık seviyesi ile b i r l i k t e m a k s i m a l güç seviyesinde artış bulunması literatürle p a r a l e l l i k göstermektedir ( E r o l , 1 9 9 2 ; Önder, 1 9 9 3 ; Çimen, 1 9 9 4 ; Erdoğan, 1 9 9 9 ; Polat, 1 9 9 7 ) . B u b u l g u doğrultusunda elde edilen artış değerlerinin n o r m a l olduğundan söz e t m e k mümkündür. Benzer şekilde, deney g r u b u n u n şut isabet sayısında ve de isabet yüzdesinde d e anlamlı artışlar vardır, tik testte şut yüzdesi % 4 6 o l a n d e n e y g r u b u n u n a n t r e n m a n dönemi bittiğindeki şut yüzdesi %56'nın üzerine çıkmıştır. İsabetli atılan şut sayısında ise %23'lük bir artış gözlenmiştir. Literatürde basketbolda şut ile ilgili yapılan çalışmaların büyük
çoğunluğu serbest atış atışına ya da statik atışlara yönelik çalışmalardır. Genellikle de serbest atış çalışması ve serbest atış rutini ile ilgili yapılmış çalışmalann her birisinde olumlu anlamlı gelişmelere rastlanmıştır. A n c a k , sıçrayarak şuta yönelik çalışmaya b u yaş g r u b u için rastlanmamıştır. S h o e n f e l d ( 1 9 9 1 ) , ağırlık çalışması ve a e r o b i k çalışmanın faul atışı üzerine etkisini araştırdığı çalışmasında ağırlık çalışmasının aerobik çalışmayla karşılaştırıldığında faul isabetine yararlı ya da zararlı bir etkisinin olmadığını belirtmiştir. A n c a k , maç esnasında hücum ve savunmada enerji ve güç harcayıp devamında şut a t m a k t a gerekli olduğu gibi arka arkaya atılan 2 5 uzak mesafe sıçrayarak şut atışı da dayanıklı ve güçlü kaslar gerektirebilir (Sevim, 2 0 0 2 ) . B u y o r u m a göre, b u yaş g r u b u n d a k i genç basketbolcuların çalışma sonuçlarına göre % 1 0 ' d a n fazla artış gösteren şut yüzdesini yapılmış olan ağırlık çalışmaları etkisiyle kuvvetlenmiş ve dayanıklılığı da artmış o l a n kaslar ve şut antrenmanlarıyla açıklamak mümkündür. Müsabaka esnasında da dayanıklılığı ve kuvveti artmış kaslann yapılan şut antrenmanlanyla birlikte yüzdesinin aratacağından bahsetmek de mümkündür. Serbest atış ve kuvvet antrenmanı ile ilgili çalışmada olumlu bir etki bulunmamasının sebebi ise serbest atış sırasında harcanan enerjinin sıçrayarak şut atarken harcanan enerjiye göre daha az olmasından kaynaklanıyor olabilir.
Sonuç olarak, b u çalışmada her iki g r u p da şut antrenmanı yapmıştır. Fakat kuvvet antrenmanı ile beraber şut antrenmanı y a p a n deney g r u b u n u n şut isabet yüzdesi sadece şut antrenmanı yapan k o n t r o l g r u b u n a oranla daha fazla gelişmiştir. Çabuk kuvvet ağırlık antrenmanı y a p a n g r u b u n m a k s i m a l b e n c h - p r e s s ve squat değerlerindeki gelişimin k o n t r o l g r u b u n a o r a n l a d a h a fazla olması deney g r u b u n u n kuvvetinin geliştiğinin bir göstergesidir. İleride yapılacak olan çalışmalarda üçüncü bir t a m k o n t r o l grubu belki de farklı yaş ve cinsiyet grupları ile birlikte eklenebilir. Ayrıca, müsabakalardaki şut isabet yüzdeleri de değerlendirilmeye katılarak çalışmanın gerçek o r t a m a yansıması t a m olarak ortaya konulabilir. Sonuç olarak 6 haftalık çabuk kuvvet antrenmanının 1 6 - 1 7 yaş grubu basketbolculann sıçrayarak şut yüzdesine o l u m l u etkisi olduğu ortaya konmuştur ve özellikle de yaz antrenmanlan döneminde yapılacak olan çabuk kuvvet antrenmanları ile birlikte şut antrenmanları basketbol antrenörlerine önerilebilir.
Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi (Gazi BESBD), XIV (2009), 3:3 -12
KAYNAKLAR
1. Coşkun, A. (1999). Basketbol'da Şut. Marmara Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Bölümü, Spor Bilimleri Semineri, Danışman: Önder Seden, istanbul.
2. Demirci, N. (1995). A'dan Z'ye Spor. Neylr Yayıncılık ve Matbaacılık, p. 74. 3. Dündar, U. (1999). Basketbolda Kondisyon. Bağırgan Yayınevi, Ankara.
4. Erol, E. (1992). Çabuk Kuvvet Çalışmalarının 16-18 Yaş Grubu Genç Basketbolcuların Performansı Üzerine Etkisinin Deneysel Olarak İncelenmesi, Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
5. Fraizer, W.C., Sachare, A. (1998). The Complete Idiot's Guide to Basketball, Alpha Books and Penguin Group Publishers, Indianapolis, p. 3 1 .
6. Gayton, W.F., Cielinski, K.L., Francis-Keniston, W.J., Hearns, J. F, (1989). Effects of Preshot Routine on Free-Throw Shooting, Department of Psychology, University of Southern Maine, Portland. Pub Med February; 68(1): 317-318.
7. Geisler, G., Leith, L.M. (2001). Different Types of Asynchronous Music and Effects on Performance of Basketball Foul Shot Faculty of Physical Education and Health, University of Toronto, Canada, Pub Med 2001 December; 93(3): 734.
8. Kavak, Z. (2002). Çabuk Kuvvet Antrenmanının 14-15 Yaş Grubu Basketbolcuların Bazı Fiziksel ve Fizyolojik Parametrelerine Etkileri, Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
9. Kelley, B.G. (2003). Shooting The J, Basketball Coach, Intl Christian H. S. Philadelphia, Pa.
10. Köseoğlu, S., Yeniçeri, S. (1998). Çocuklar ve Gençler İçin Basketbol Antrenörlüğü, Amerikan Spor Eğitim Programı, 1. Baskı, Beyaz Yayınları, istanbul, p. 121.
11. Krause, J.V. (1991). Basketball Skills And Drills, Leisure Press Champaign, Illinois, p. 33.
12. Kuru, C. (1997). Üst Düzey Basketbolcuların Hazırlık Dönemi Süresince Bazı Fiziksel ve Fizyolojik Parametrelerinin incelenmesi, Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
13. Önder, O. (1993). Çabuk Kuvvete Yönelik istasyon Çalışmasının 18-19 Yaş Grubu Erkek Öğrencilerin Bazı Kondisyonel Özellikleri Üzerine Etkisi, Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
14. Rojas, F.J., Cepero, M., Gutierrez, M., Ona, A. (2000). Kinematic Adjustments in the Basketball Jump Shot Against an Opponent. Faculty of Human Sciences, University of Jaen, Spain, Pub Med October; 43(10): 1651-60.
15. Seden, Ö. Derleme. Paslı Hücum Sistemi. Türkiye Basketbol Federasyonu ve Türk Basketbolünü Geliştirme ve Eğitim Vakfı Eğitim Yayınları Dizisi, p. 15.
16. Sevim, Y. (2002). Basketbol Teknik-Taktik-Antrenman, Geliştirilmiş 5. Baskı, Nobel Yayınevi, Ankara. 17. Sevim, Y. (2003). Basketbolda Kondisyon Antrenmanı, 1. Baskı, Nobel Yayınevi, Ankara.
18. Shoenfelt, E.L. (1991). Immediate Effect of Weight Training as Compared to Aerobic Exercise on Free-Throw Shooting in Collegiate Basketball Players. Department of Psychology, Western Kentucky University, Bowling Green, Pub Med October; 73(2): 367-370.
20. Şen, C. (2000). Basketbol Teknik, Bağırgan Yayınevi.
21. Tuncel, R, Uğraş, A.F. (1998). Anatomy of Basketball, Handbook of Essential Skills and Drills, Karatepe Yayınları, Ankara, p. 26.
22. Vural, G. (1994). Anadolu Kupası Basketbol Finallerindeki Maçlarda Kullanılan Şut Tiplerinin Sıklığı isabet Yüzdesi ve Şut Mesafesinin Şampiyon ve Diğer Takımlar Arasında Karşılaştırılması, Karadeniz Teknik Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Beden Eğitimi ve Spor Anablllm Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Trabzon.
23. Wilcox, R.V. (1986). Weight Training and Conditioning for Basketball, Brunswick Publishing Company, p. 9-10.
24. Wissel, H. (1994). Basketball Steps to Success, Scout And Special Assignment Coach Milwaukee Bucks (NBA), Human Kinetics Publishers, Springfield, Massachussets, p. 32.
25. Wooden, J.R. (1963). Practical Modern Basketball. 2nd Edition, John Wiley And Sons Publishers, p. 94. 26. Wooten, M. (2003). Coaching Basketball Successfully, 2nd Edition, Human Kinetics Publishers, p. 75.
