KARfiILAfiTIRILMASI
COMPARISON OF VENOUS AND ARTERIAL BLOOD VALUES IN
CASES OF COPD WITH ACUTE RESPIRATORY FAILURE
Hatice D‹LBER Gülru POLAT Melih BÜYÜKfi‹R‹N
Serpil KARADA⁄ POLAT Gültekin T‹BET Dr. Suat Seren Gö¤üs Hastal›klar› ve Cerrahisi E¤itim ve Araflt›rma Hastanesi Gö¤üs Hastal›klar› Klini¤i, ‹zmir
Anahtar sözcükler: Arter kan gaz› analizi, KOAH Key words: Arterial blood gas analysis, COPD
ÖZET
Arter kan gaz› analizi solunum yetmezlikli olgu-larda pH ve pCO2 de¤erlerini görmek için standart bir yöntemdir. Ancak arter kan›n›n al›nmas› a¤r›l› ve vasküler komplikasyonu olan bir yöntem olup sa¤l›k personeline de bulafl›c› enfeksiyonlar yönün-den risk getirir. Bu çal›flmada, akut solunum yet-mezlikli KOAH’l› olgularda pH, pCO2, HCO3 de¤er-leri aç›s›ndan venöz kan örnekde¤er-lerinin arteriyel kan örnekleri yerine güvenle kullan›l›p kullan›lmaya-ca¤› araflt›r›ld›. Çal›flmaya KOAH tan›s› olup akut solunum yetmezli¤i nedeniyle klini¤imize yat›r›lan 100 olgu al›nd›. Olgulardan oda havas›nda efl za-manl› arteriyel ve venöz kan örnekleri al›nd› ve analiz edildi. pH, pCO2, HCO3 de¤erleri aç›s›ndan arteriyel ve venöz kan örnekleri karfl›laflt›r›ld›¤›n-da aralar›nkarfl›laflt›r›ld›¤›n-da kuvvetli iliflki saptand› (r de¤erleri s›ras›yla; 0.778, 0.728, 0.823, p<0.0001). Lineer regresyon analiziyle pH, pCO2, HCO3 için venöz kan de¤erlerinden arteriyel kan de¤erlerini hesap-lamak üzere formüller oluflturuldu. Sonuç olarak; s›k kan gaz› takibi gereken, kan yoluyla bulaflan hastal›¤a sahip olan, arter kanülü tak›lamayan akut solunum yetmezli¤indeki KOAH’l› olgularda arter kan örnekleri yerine venöz kan örneklerinin de kullan›labilece¤i sonucuna vard›k.
SUMMARY
Arterial blood gas analysis is a standard method for the evaluation of pH and pCO 2 values in the cases of acute respiratory failure. But punction of arterial blood is painful, had vascular complications and brings risks for infectious diseases. In this study, we aimed to investigate whether venous blood samples can replace the arterial ones for pH, pCO2 and HCO3 values in cases of COPD with acute respiratory failure. One hundred cases with the diagnosis of COPD who had been interned because of acute respiratory failure included in this study. Arterial and venous blood samples taken at the room air and analysed. There was significant relation between arterial and venous blood samples for the values of pH, pCO2 and HCO3 (r values; 0.778, 0.728, 0.823 respectively, p<0.0001). Formulas made for the calculation of arterial blood values from venous values with lineer regression analysis. In conclusion; venous blood values can replace arterial blood ones in cases of COPD with acute respiratory failure when frequent blood gas analysis necessary, patient had infectious disease or does not have arterial cannula.
G‹R‹fi
KOAH, tam olarak geri dönüflümlü olmayan hava ak›m› k›s›tlanmas› ile karakterize, önle-nebilir ve tedavi edilebilir bir hastal›kt›r. Hava ak›m› k›s›tlanmas› genellikle ilerleyici olup zararl› partiküllere ve gazlara, özellikle de sigara duman›na karfl› akci¤erlerde geliflen anormal inflamatuvar yan›t ile iliflkilidir (1-3). KOAH’l› hastalarda y›lda ortalama 2-4 defa akut atak görülmektedir. Dispne ve öksürük-te artma, günlük aktivasyonlarda belirgin azal-ma, atefl, h›r›lt›l› solunum, balgam renk ve miktar›nda de¤ifliklikler, akut ve epizodik atak dönemlerinde görülür (4,5). Atak dönemin-deki hastalar ata¤›n fliddetine ve hastal›¤›n evresine göre akut solunum yetmezli¤ine gire-bilmektedirler.
Kan gaz› analizi; akut, kronik ve kronik zemin-de akut solunum yetmezlikli hastalar›n klinik de¤erlendirilmesinde önemli role sahiptir. Pratikte arteryel olarak al›nan kan örnekleri ile de¤erlendirilmektedir (6).
Arter ponksiyonu ise s›kl›kla a¤r›l›d›r ve lo-kal hematom, infeksiyon, arter hasar›, hemo-raji, anevrizma oluflumu, embolizasyon ya da trombüs parmaklarda iskemik hasar olufltu-rabilir. Hepatit B, C ve HIV gibi kanla geçen virüslerin geçifliyle sa¤l›k çal›flanlar›n› da ge-reksiz risk alt›na sokar (7).
Bu nedenlerle bu çal›flmada; kronik obstrük-tif akci¤er hastal›¤› olup akut solunum yet-mezli¤indeki olgularda, arteryel ve venöz kan-daki pH, PCO2 de¤erleri aras›ndaki iliflkiyi ve s›k arter kan gaz› al›nmas› gereken, arter kanülü tak›lamayan, arter ponksiyonu yap›la-mayan olgularda pH, PCO2 yönünden venöz kan örne¤inin arteryel kan örne¤i yerine gü-venle kullan›l›p kullan›lmayaca¤›n› saptamay› hedefledik.
GEREÇ VE YÖNTEM
Bu çal›flma; Eylül 2003 - Eylül 2004 tarihleri aras›nda, klini¤imizde KOAH t an›s› olup akut
Tablo 1. Çal›flmaya al›nan hastalar›n yafl, KOAH
y›l›, sigara (p./y›l), Hb. de¤erleri. Olgu say›s› (n) Ortalama Yafl 100 60.70 ± 10.326 KOAH y›l› 100 10.54 ± 8.430 Sigara(p/y›l) 100 48.09 ± 27.031
Hb. 100 14.605 ± 1.6655
solunum yetmezli¤i tablosuyla yatan 100 hastay› kapsayan, prospektif bir çal›flmad›r. Olgular›n yafl›, hastal›k süresi, sigara al›flkan-l›¤› sorguland›. Olgular›n KOAH akut solunum yetmezli¤i tan›s› öykü, fizik muayene, akci¤er grafisi, spirometrik testler, elektrokardiyografi (EKG) ve arteryel kan gazlar› de¤erlendirile-rek konulmufltur.
Çal›flmaya al›nan hastalar›n efl zamanl› arter-yel ve venöz kan örnekleri oda havas›nda en az 30 dk bekletilip al›nd›. Venöz kan örnek-leri intravenöz tedavi yap›lan yerden veya periferden ven ponksiyonuyla, arter kan ör-nekleri ise direkt radial arterden heparinle y›kanm›fl steril enjektörlerle 2-5 cc. kadar al›nd›. 10 dk. ‹çinde buzla birlikte laboratu-vara ulaflt›r›l›p AVL compact 3 kan gaz› ana-lizörü ile kan gazlar› de¤erlendirildi. Kan gaz-lar›nda pH, PCO2, HCO3 de¤erleri karfl›laflt›-r›ld›.
Çal›flman›n istatistiksel de¤erlendirmesi pear-son korelasyon analizi ve lineer regresyon analizleriyle yap›ld›.
BULGULAR
Çal›flmaya KOAH tan›s› olup akut solunum yetmezli¤i tablosunda olan 100 olgu al›nd›; 83’ü (%83) erkek, 17‘si (%17) kad›nd›. Yafl ortalamas› 60.70±10.32 olan olgular›n %86‘ s›nda sigara içme öyküsü olup, ortalama 48.09±27.03 paket/y›l sigara içmifllerdi. Olgular›n yafl, KOAH y›l›, sigara (p/y›l), Hb de¤erleri Tablo 1‘de, arter ve ven pH, PCO2, HCO3 ortalama de¤erleri Tablo 2‘de göste-rilmektedir.
Grafik 1. Arter ve ven pH’lar› aras›ndaki lineer
regresyon ve %95 güven aral›¤› e¤rileri.
Tablo 2. Çal›flmaya al›nan hastalar›n arter-ven pH,
PCO2, HCO3 de ¤erlerinin karfl›laflt›rmas›
Olgu Say›s› (n) Ortalama Arter pH 100 7.3786 ± 0.0445 Ven pH 100 7.332 ± 0.0515 Arter PCO2 100 58.766 ± 9.1413 Ven PCO2 100 69.238 ± 12.1464 Arter HCO3 100 34.178 ± 4.6006 Ven HCO3 100 36.433 ± 4.6400
Arter-ven pH, arter-ven PCO2, arter-ven HCO3 de¤erleri aras›nda pearson korelasyonu ile kuvvetli iliflki bulundu, r de¤erleri s›ras›yla 0.778, 0.728, 0.853 idi (p<0.0001) (Tablo 3).
Tablo 3. Arter ve ven pH, PCO2, HCO3 de¤erleri
aras›ndaki iliflki
n r=korelasyon Arter pH - ven pH 100 0.778 Arter PCO2 - ven PCO2 100 0.728
Arter HCO3 - ven HCO3 100 0.853
Arter ve ven pH, PCO2, HCO3 de¤erleri ara-s›nda kuvvetli iliflki bulunmas› ve %95 güven aral›¤›na sahip olmas› nedeniyle (Grafik 1,2,3)
Grafik 2. Arter ve ve n PCO2’leri aras›ndaki lineer
regresyon ve %95 güven aral›¤› e¤rileri.
Grafik 3. Arter ve v en HCO3’leri aras›ndaki lineer
regresyon ve %95 güven aral›¤› e¤rileri.
venöz de¤erlerden arter de¤erlerini bulmak için denklemler oluflturuldu:
Arter pH = 2.448 + 0.672 x ven pH Arter PCO2 = 20.826 + 0.548 xven PCO2 Arter HCO3 = 3.371 + 0.846 ven HCO3
TARTIfiMA
Arter kan gaz› analizi solunum yetmezlikli olgularda pH, PO2, PCO2 ve HCO3 de¤erle-rini görmek için standart bir metoddur. An-cak arter kan›n›n al›nmas› a¤r›l› ve vasküler komplikasyonu olan bir metod olup sa¤l›k personeline de bulafl›c› enfeksiyonlar aç›s›n-dan risk getirir (8).
Bu çal›flmada; arter ve ven pH, PCO2 ve HCO3 de¤erleri aras›ndaki iliflki araflt›r›ld› ve arala-r›nda kuvvetli iliflki saptanarak lineer regresyon analiziyle venöz de¤erlerden arter de¤erleri-ni bulmak üzere denklemler oluflturuldu. Literatürler gözden geçirildi¤inde, arteryel kan gaz› yerine, venöz kan gaz›n›n kullan›l›p kulla-n›lamayaca¤›n› araflt›ran çal›flmalar eski y›l-lara dayanmaktad›r (9-11).
1959 y›l›nda Gambino’nun yapt›¤› çal›flma-larda arteriyelize kapiller kan ile brakial ar-terden al›nan kan örneklerinde pH ve PCO2 korelasyonu araflt›r›lm›fl, sonuçta anlaml› ayr›m bulunmad›¤› ifade edilmifltir (9,10). 1966 y›l›nda Zahn ve Weil (11)’in arteryel ve santral venöz kan örnekleri aras›nda kore-lasyonu araflt›rmak üzere yapt›¤› çal›flmada; arteryel ve santral venöz pH de¤erleri ara-s›nda iliflki oldu¤u ve santral venöz kan ör-neklerinin arteryel kan örnekleri yerine kulla-n›labilece¤ini bildirmifllerdir.
Daha sonraki senelerde de bu konu ilgi çek-mifltir ve günümüze kadar benzer çal›flma-lar yap›lm›flt›r.
Moore ve Good (12)‘a ait bir baflka çal›flma-da, arteryel ve santral venöz pH karfl›laflt›-r›lm›fl ve venöz pH’n›n arteryel pH’y› de¤er-lendirmede oldukça duyarl› belirteç oldu¤u nu bildirmifllerdir.
Hale ve Natrass (13) ise 218 diabetik keto-asidozlu olguda, arteryel ve venöz kapiller kan gazlar›nda pH ve PCO2 de¤erlerini karfl›-laflt›rm›fllard›r. Metabolik asidozlu olgularda, asit-baz durumunu de¤erlendirmek aç›s›ndan
kapiller örneklerin arteryel ponksiyon yerine kullan›labilece¤ini belirtmifllerdir.
Branderburg ve Dire (14), diabetik ketoasi-dozlu olgularda arteryel ve venöz pH, HCO3 de¤erleri aras›nda korelasyon olup olmad›¤›n› araflt›rm›fllard›r ve diabetik ketoasidoz nede-niyle acil serviste bulunan olgularda venöz kan gaz› ölçümlerinin asidozun derecesini do¤ru olarak gösterece¤ini belirtmifllerdir. Ülkemizden yap›lan bir çal›flmada da, 21 dia-betik ketoasidozlu ve 100 üremik hastada arteryel ve venöz pH, HCO3 de¤erleri karfl›-laflt›r›lm›flt›r. Acil servisteki üremik ve diabe-tik ketoasidozlu olgularda, venöz gaz ölçüm-lerinin asidoz derecesini do¤ru olarak gös-terdi¤ini bildirmifller ve arteryel pH ve HCO3 de¤erlerini hesaplamak üzere denklemler oluflturmufllard›r. Ayr›ca bu de¤erler aç›s›n-dan hasta gruplar› içinde yüksek korelasyon bulunup, sa¤l›kl› kontrol grubundaki zay›f ilifl-kiyi aç›klayamad›klar›n› bildirmifllerdir (15). Daha çok metabolik asidozu de¤erlendirmek üzere arteryel ve venöz kan örneklerini kar-fl›laflt›ran çal›flmalar mevcut olmakla birlikte 2001 y›l›nda Avusturalya’dan Kelly ve ark. (8) akut solunum yetmezlikli 196 hastada arteryel ve venöz pH de¤erlerini karfl›laflt›r-m›fllard›r. Venöz pH‘n›n arteryel pH’y› hesap-lamak üzere kabul edilebilir bir veri oldu-¤unu ve böylece arteryel kan gaz› al›m›nda hem hasta hem de sa¤l›k personeli aç›s›n-dan oluflabilecek komplikasyonlar› azaltabi-lece¤ini öne sürmüfllerdir.
Ayn› çal›flmac›lar›n yine akut solunum yetmez-likli olgularda venöz pH ve PCO2 de¤erlerinin arteryel pH, PCO2 de¤erlerinin yerini al›p ala-mayaca¤›n› araflt›ran çal›flmalar›nda, venöz pH’n›n bu amaçla güvenle kullan›labilece-¤ini, venöz PCO2’nin ise ancak hiperkarbiyi izlemek için kullan›labilece¤ini bildirmifller-dir (7).
Zetos ve ark. (16)'n›n çal›flmas› da akut solu-num yetmezlikli 103 hastada yap›lm›fl olup arteryel ve santral venöz pH de¤erlerini
karfl›laflt›rm›fllar ve venöz pH‘n›n arteryel pH yerine kullan›labilece¤i sonucuna varm›fllar-d›r.
Pediatrik yo¤un bak›m ünitesinde yap›lan bir çal›flmada arteryel kan gaz› analizinin alt›n standart olmakla birlikte, arteryel kan gaz› örne¤inin al›namad›¤› durumlarda kapiller kan örne¤i ile birlikte pulse oksimetre kom-binasyonunun akut hastal›kl› çocuklarda et-kin olarak kullan›labilece¤i, venöz örnekle-rin arteryel örneklerle iyi korelasyon göster-mesine ra¤men, kan gaz› durumunu izleme-de uygun olmad›¤› sonucuna varm›fllard›r (17). 2003 y›l›nda Ma ve ark. (18)'n›n 195 diabe-tik ketoasidozlu olguyu kapsayan çal›flmada yine arteryel ve venöz pH aras›ndaki iliflki araflt›r›lm›fl ve venöz pH’n›n, arteryel pH’y› tahminde oldukça iyi ve yeterince do¤ru bir veri oldu¤u sonucuna varm›fllard›r.
Ülkemizden yap›lan bir baflka çal›flmada, pediatrik yo¤un bak›m ünitesindeki hastalar-da arter, ven ve kapiller kan örneklerinde pH, PO2, PCO2 ve HCO3 de¤erleri aç›s›ndan kore-lasyon araflt›r›lm›fl. Sonuç olarak; düzenli kan bas›nc› ölçümü ve PO2’nin yak›n izlemi gerekmeyen olgularda kapiller ve venöz kan örneklerinin, arteryel örneklere alternatif olabilece¤ini bildirmifllerdir (19).
PCO2 de¤erleri göz önüne al›nd›¤›nda ise, yap›lan çal›flmalarda arteryelize venöz PCO2 ve arteriyel PCO2 de¤erleri karfl›laflt›r›lm›fl ve aralar›nda iliflki oldu¤u saptanm›flt›r. Direkt arter ve ven PCO2 de¤erlerini karfl›laflt›ran çal›flmalar mevcut olup bu çal›flmalarda da arter ve ven PCO2 aras›nda yüksek derecede korelasyon tespit edilmifltir. Yay›nlanan çal›fl-malarda bu korelasyonun sürpriz olmad›¤› bildirilmifltir. Arter ve ven PCO2 de¤erlerinin fizyolojik sistemin parçalar› olmas› nedeniy-le bu durumun beknedeniy-lenen bir bulgu oldu¤u ifade edilmifltir (8,20-22).
Kelly ve ark. (23)'n›n 2004 y›l›nda yapt›¤› bir baflka çal›flmada; me tabolik veya solunumsal
nedenlerle k an gaz› analizi istenilen olgu-larda arteryel ve venöz HCO3 de¤erlerinin uyumu araflt›r›lm›fl ve venöz HCO3 de¤erin-den arteryel de¤erin güvenle hesaplanabile-ce¤ini önermifllerdir.
Benzer çal›flmada, yo¤un bak›m ünitesinde, akut solunum yetmezli¤i nedeniyle mekanik ventilatör alt›nda olan olgularda pH, PCO2, HCO3 de¤erleri aç›s›ndan venöz kan örne¤i-nin arteryel kan örnekleri yerine kullan›la-bilece¤i araflt›r›lm›fl ve mekanik ventilatöre ba¤l› akut solunum yetmezlikli olgularda dahi venöz kan örneklerinin arteryel pH, PCO2 ve HCO3 de¤erleri yerine kullan›labilece¤i sonucuna var›lm›flt›r (24).
Bizim çal›flmam›zda da pH, PCO2, HCO3 de¤er-leri aç›s›ndan arteryel ve venöz kan örnekde¤er-leri karfl›laflt›r›ld›¤›nda kuvvetli iliflki mevcuttu ve %95 güven aral›¤›na sahip olmas› nedeniyle lineer regresyon analiziyle;
Arter pH = 2.448 + 0.672 x ven pH Arter PCO2 = 20.826 + 0.548 x ven PCO2 Arter HCO3= 3.371 + 0.846 x ven HCO3 formülleri oluflturuldu.
KOAH’l› olgular, y›lda 2-4 kez akut atak ge-çirmekte ve solunum yetmezli¤i geliflmifl ol-gularda da bu daha s›k olmakta, hastaneye yat›fllar artmakta, uzun süre hastanede yat›fl-lar olmaktad›r. Bu yat›flyat›fl-lar süresince de solu-num de¤erleri çok s›k de¤iflmekte, çok s›k say›da da kan gaz› al›nmaktad›r.
Elde etti¤imi z verilere göre; akut solunum yetmezlikli KOAH’l› olgularda venöz kan de-¤erlerinin asidoz derecesini do¤ru olarak gös-terdi¤i ve s›k arter kan gaz› al›nmas› gereken, arter kanülü tak›lamayan ya da arter kan gaz›-n›n al›namad›¤› durumlarda, arter kan örnek-leri yerine, venöz kan örnekörnek-lerinin, PaO2 d›fl›n-daki kan gaz› parametrelerini izlemede gere-¤inde de O2 saturasyonu ile birlikte kombine edilerek kullan›labilece¤i sonucuna var›ld›.
KAYNAKLAR 1. Celli BR, Mac Nee W, ATS / ERS. Standards
for the diagnosis and treatment of patients with COPD a summary of the ATS/ ERS position paper. European Respiratory Journal 2004; 23 (6): 932-46.
2. Global Initiative for chronic Obstructive Lung Disease. National Institutes of Health. National Hearth, Lung and Blod Institute 2003 Rehberi. 3. Gömez PF, Rodriguez-Roisin R. Kronik
Obs-trüktif akci¤er hastal›¤›nda küresel giriflim (GOLD) Rehberi Current opinion in Pulmonary Medicine 2002; 8(2): 81-6.
4. Atasever A. KOAH erken tan›s›. Galenos Dergisi Ocak 2004: 31-34.
5. Erk M. KOAH alevlenmesi. Solunum Dergisi 2003; 5(6): 285-9.
6. Y›ld›r›m N. Kan gazlar›n›n de¤erlendirilmesi. Gö¤üs Hastal›klar› Kitab›. Ankara 2000 (5): 65-73.
7. Kelly AM, Kyle E, McAlpine R. Venous PCO2 and pH can be used to screen for significant hypercarbia in emergency patients with acute respiratory disease. The Journal of Emergency Medicine 2002; 22(1): 15-9
8. Kelly AM, Mc Alpine R, Kyle E. Venous pH can safely replace arterial pH in the initial exa-luation of patients in the emergency depart-mant Emerg Med J 2000; 18(5): 340-2. 9. Gambino SR. Comparisons of pH in human
arterial, venous and capillary blood. Am J Clin Pathol 1959; 32: 298-300.
10. Gambino SR. Normal values for adult human venous plasma pH and CO2 content. Am J Clin Pathol 1959; 32: 294-7.
11. Zahn RL, Weil MH. Central venous blood for monitoring pH and PCO2 in the critically ill patients. J Thorac Cardiovasc Surg 1966; 105-11.
12. Moore EE, Good JT. Mixed venous and arterial pH: A comparison during hemorrhagic shock and hypothermia. Ann Emerg Med 1982; 11: 300-2.
13. Hale PJ, Nattrass M. A comparison of arterial and non-arterialized capillary blood gases in
diabetic ket oacidosis. Diabet Med 1988; 5(1): 176-80.
14. Bradenburg MA, Dire DJ. Comparison of arterial and venous blood gas volues in the emer-gency department evaluation of patients with diabetic ketoasidosis. Ann Emerg Med 1998; 31(4): 459-65.
15. Gokel Y, Paydas S, Koseo¤lu Z, Alparslan N, Seydao¤lu G. Comparison of Blood Gas and Acid- Base measurements in arterial and venous blood samples in patients with üremic asidosis and diabetic ketoacidosis in the emergency room. Am J Nephrol 2000; 20: 319-23. 16. Zetos AA, Kainis EG, Zetou VNL, Tzitzic S,
Boufas A. Correlation between arterial and venous pH of patients in the emergency department of a chest diseases hospital. P (2827) Eur Respir J 2003; 22 (45): 444. 17. Kirubakaran C, Gnananayagam JE. Sundaravalli
EK. Comparison of blood gas values in arte-rial and venous blood. Indian J Pediatr 2003; 70 (10): 781-5.
18. Ma OJ, Rush MD, Godfrey MM, Gaddis G. Arterial blood gas results rarely influence emergency physicians management of patients with suspected diabetic ketoacidosis. Acad Emerg Med 2003; 10(8): 836-41.
19. Y›ld›zdas D, Yap›c›o¤lu H, Y›lmaz HL, Sertdemir Y. Correlation of simultaneously obtained capillary, venous and arterial blood gases of patients in a paediatric intensive care unit. Arch Dis Child 2004; 89(2): 176-80.
20. Forster HV, Dempsey JA, Thomson J, Vidruk E. Do Pico GA. Estimation of arterial PO2, PCO2,
pH and lactate from arterialised venous blood J App Phys 1972; 32: 134-7.
21. Rang LCF, Murray HE, Mac Gougan K, Pickett W. Comparison of arterial and venous blood gases in 218 emergency department patients. Acad Emerg Med 2000; 7: 434-5.
22. Harrison AM. Comparison of simultaneously obtained arterial and capillary blood gases in pediatric intensive care unit patients. Crit Care Med 1997; 25: 1904-1908
23. Kelly AM, Mc Alpine R, Kyle E. Agreement between bicarbonate measured on arterial and venous blood gases. Emerg Med Australas 2004; 16(5-6): 407-9.
24. Chu YC, Chen CZ, Lee CW, Chen CW, Chang HY, Hsiue TR. Prediction of arterial blood gas values from venous blood gas values in patients with acute respiratory failure receiving mechanical ventilation. J Formos Med Assoc 2003; 102(8): 539 -43.
Yaz›flma Adresi: Dr. Gülru POLAT
Dr. Suat Seren Gö¤üs Hastal›klar› ve Cerrahisi E¤itim ve Araflt›rma Hastanesi
Yeniflehir/‹ZM‹R
Tel : 0232 433 33 33/178
Faks: 0232 458 72 62 E-mail: [email protected]
