Kenize Murad'a çok ayıp ettik

Türkiye

T ü rk le rin d ir

4 A ğ u sto s 1996 P azar

K u ru c u s u : S e d a t S im a v i 1896-1953

Cilleı

Meral kavg

• Çiller, yeni hükümetin kurulması için kendisiı Başkanı Meral’e patladı. Çillerle Meral arasıı

MERAL: DYP Kongresi’nde bir kere bile işç

ÇİLLER: işçjjer ne yapıyorlar ki, adını anacağın SSK ve TÜSİAD emiyor. Kamu işçisi ülkenin

MERAL: Ülkenin kanını, sayenizde üç ayda

ÇİLLER: Ben, sizi zaten defterden sildim...

MERAL: Kim oluyor da siliyorsunuz, burası

Kitabı tüm dünyada satış rekorları kıran Sultan 5. Murad'ın Paris'te yaşayan torunu

Kenize Murad'ın Türk vatandaşlığına başvurusunu Ankara gerekçesiz geri çevirdi.

J I J J

-«rrT r âtelts

ktvnt Mıiıım

DE 1A PART

DE LA

PRINCESSE

M O K IE

ASALA işinden attırm ıştı

Kenize Murad Nouvel Observateur Dergisi'nde çalışır­ ken Türkiye’yi destekler yazılar yazmış ve hem ASALA' nın hem de Kıbrıslı Rumların hedefi olmuş, bu yüzden iki kez işinden kovulmuştu. Kenize Murad'ın satış rekor­ ları kıran “Saray'dan Sürgün'e” kitabı Türkçeye de çev­ rildi. Murad, 1992'de. Fransa Lideri Mitterrand'la Türki­ ye’ye geldiğinde ise, Özal tarafından ağırlandı. (Yanda)

Doğduğum

yerde yabancı

kaldım

• İstanbul'u terk eden rockın 40 yıllık babası Erkin Koray, Hürriyet'e “ Annem, babam da İstanbullu olduğu için fa­ natik İstanbulluyum. Ama

ben doğduğum yerde yabancı kaldım” dedi. • Koray şöyle konuştu: “Son dönemdeki görün­

tülerine tahammül edemiyorum. Geçenlerde Taksim’in ortasında bir, iki kişiyi çevirip siz ne arıyorsunuz burada demişim, bu normal değil.”

S a m a n k â ğ ıd ıy la y a n ıt v e r ild i içişleri Ba­

kanlığı, Osmanlı hanedanını konu alan romanı ile Fransa'da “ İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra en çok satan yazar” unvanını kazanan Murad'a geçen hafta gönderdiği saman kâğıdına yazıl­ mış ret mektubunda sadece şöyle dedi: “Türk vatandaşlığına alınmanız uygun görülmemiştir.”

D ile n c i d e ğ ilim , is te m iy o r u m Halen dün­

yanın en ciddi gazetelerinden Le Monde ile No- uver Observateur Dergisi'nde yazan Murad, 6 ay önce yaptığı başvurunun reddedilmesi üzeri­ ne şaşkına döndü ve “ Bugüne kadar hep Türki­ ye için çalıştım, yine de çalışacağım, ama dilenci değilim, artık vatandaşlık istemiyorum” dedi.

5 0 e lç in in y a p a c a ğ ın ı y a p tı

Başvurunun reddi Paris Büyü­ kelçiliğimizi de şaşkına çevirdi. Diplomatlar, “ Kenize Murad, 50 büyükelçinin yapabileceği tanıtı­ mımızı tek bir kitapla ve tek başı­ na yapmıştı. Vatandaşlığı o iste­ meden biz vermeliydik. Bu yan­ lışlık, bir memurun işgüzarlığı ol­ malı” dediler. * 1 9 . sayfada

Murat BARDAKÇI

PAZAR,

4 Ağustos 1996

Öteki- Dünya

Bu olay Türkiye'nin ismini "duyurmamak" için nasıl çabaladığının, kendisini "tanıtmamak" maksadıyla elinden geleni nasıl yaptığının ve önünde açılacak kapıları ardarda ne şekilde kapattığının en son ve en gerçek öyküsüdür... Öykünün kahramanı Kenize Murad, Fransa'nın en tanınmış yazarlarındandır... Asıl mesleği gazeteciliktir ama romancılıkla şöhret kazanmış ve Fransa'da "İkinci Dünya Savaşı

sonrasının en çok satan yazan" unvanmı almıştır...

Kimdir bu Kenize Murad?

Osmanlı Hükümdan Beşinci Murad'm soyundan gelir... Annesi hükümdann torunu

Selma "hammsultan", babası Hindistan'da o zamanlar bağımsız olan ufacık bir devletin,

Kotvara'nın mihracesi Seyyid Sacid

Hüseyin'dir... Türkiye annesinin ailesini, yani Osmanlı Hanedam'm 1924 Mart’ında sürgüne göndermiş ve Kenize Murad 1939'da Türkiye dışında, Fransa'da doğmuştur...

Üniversiteyi binbir zorlukla bitirir, Fransa'nın en çok satan dergisinde, Nouvel

Observateur'de çalışmaya başlar, savaş muhabirliğinden diplomatik yazarlığa her sahada kalem oynatır...

Hem İngiliz, hem Fransız vatandaşıdır ama Türk kam taşıdığını unutmamış,

yazılarında hep Türkiye yanlısı olmuştur... İşte bu yüzden, iki defa işsiz kalır... ASALA terörünün zirvede olduğu günlerde, Türk diplomatlarının katledilmesinin siyasi değil, terör eylemi olduğunu yazmıştır ve Ermeniler Observateur'ü "ilânlarını kesmekle" tehdit eder, kapının önüne koydururlar Kenize

Murad'ı... Sonra, Kıbrıs çıkartması sırasmda Rumlar yapar aym işi... Sebebi, Türk * müdahalesinin haklı olduğunu yazmasıdır...

Aradan zaman geçer, Observateur'deki işine tekrar döner ve 1987 ilkbaharında satış rekorlan kıran romanım, "Ölmüş Bir Prenses

Tarafından"ı yayınlar... Kitapta sfnnesi

Selma'nın ızdırab ve elem dolu hayatım anlatmaktadır... 60 milyonluk Fransa'da 3 milyon 100 bin satar, sonra tam 19 dile çevrilir roman... Türkiye'nin seneler boyu uğraşsa bile beceremeyeceği tanıtımı tek kitapla yapmış, İstanbul'u, Osmanlı Sarayı’nın son günlerim ve Milli Mücadele yıllarım bütün dünyaya öğretmiştir...

Bugün yine Paris’te yaşıyor, bir yandan önümüzdeki sene yayınlayacağı ve yine satış rekorlan kıracak olan yeni kitabım hazırlarken bir yandan hem Observateur'de, hem sadece

Fransa'nın değil, dünyanın en ciddi gazetelerinden sayılan Le Monde'da birinci sayfadan makaleler yazıyor...

Şimdi, ismimizi bütün dünyaya böylesine takdirle duyuran bu padişah torununa olan vefa borcumuzu nasıl ödediğimiz bahsine geçelim...

Altı ay önce, senelerdir bir türlü

yapamadığım yapmak, Türk vatandaşlığına geçmek ister Kenize... Paris'teki Türk Başkonsolosluğuna gider, gereken evrakı doldurur ve Ankara'ya, göndertir dosyayı... Dosyada, başkonsolosun imzasını taşıyan bir de görüş vardır: Kenize Murad'm "Bugüne kadar

Türkiye'nin menfaati için çalıştığı ve vatandaşlığa alınmasının Türkiye'ye büyük faydalar sağlayacağı" yolunda bir görüş...

Ve içişleri Bakanlığımız, isteği dikkatle inceleyip gönderilen görüşü de gözöniine alarak, geçen hafta cevap gönderir Kenize

Murad'a... Teksir edilmiş bir saman kâğıdına yazılmış, "Türk vatandaşlığına alınmanız

uygun görülmemiştir" diyen bir yazı... Hadiseyi duyunca, önceki gün hem Kenize

Murad'la, hem Paris'teki Başkonslosluk

yetkilileriyle konuştum... Diplomatlar şaşkındı... içişleri Bakanlığından böyle bir cevap

geleceğim tahmin etmediklerini, hadisenin bir memurun işgüzarlığı olduğunu söylüyorlardı ama, Kenize

Murad daha bir şaşkın, üstelik kızgındı... "Bu iş benim için

bitmiştir..." diyordu...

Önce, "Ben dilenci değilim,

vatandaşlık dilenemem"

dedi... Annesinin vatam Türkiye için, bedelim zaman zaman çok ağır ödemesine rağmen bugüne kadar elinden geleni yaptığım, bundan sonra da yapacağım ama Türk vatandaşlığı konusunun kendisi için artık tamamen kapandığım söyledi: "Ben

dilenci değilim... Üstelik Türk vatandaşlığına kabulünüz uygun

görülmemiştir' diyen, saman kâğıdına yazılmış

bir mektubu hakedecek hiçbir şey yapmadım..."

Kenize'nin lâyık görüldüğü davranışı öğrenince, Fransa'nın eski Cumhurbaşkanı

François Mitterrand'm, birkaç sene önceki jestini hatırladım...

1992 Nisan'ında bir akşam, Elize Sarayı'ndan ararlar Kenize'yi... Sekreter, cumhurbaşkanım bağlar ve "Bu hafta, Türkiye'ye resmi bir

ziyaret yapacağım" der Mitterrand... "Sizden,

beraberimdeki resmi heyete dahil olmanızı rica ediyorum... Gideceğim memlekete, o memleketin imparatorluk ailesinden bir hanımla seyahat etmek, benim için zevktir...".

Ben, "büyük devlet" olmamn yollarından birinin böyle jestlerden geçtiğini, Kenize

Murad'ı bu konuşmadan iki gün sonra, Çırağan Sarayı run rıhtımında Mitterrand'la Turgut

Özal'ın arasında gördüğüm zaman öğrenmiştim...

7 \

*

^

krntzc. Maunu!

'D E

l a part

DE LA

PRINCESSE

MORTE

*

,,

_{% J v}

* * *

♦♦'fi i

il

_IH

* ,* * » T

W/

~ı

ttt

1

ı m

&

i ? . j . * ■ f ö ' ■ ' i f l

¿ J ’y*

DEDE-TORUN...

Beşinci Murad, sadece 93 gün padişahlık yapabildi... Tahtandan indirildikten sonra Çırağan Sarayı'na kapatıldı ve ölünceye kadar, tam 28 sene boyunca hapis hayata sürdü... Çırağan’ı otele çeviren şirket ise, otelin açılışını padişahın torunu Kenize Murad'a yaptırdı...

Kıbrıs Şehitleri Cad. Yüksel Çağlar İş M erkezi Bodrum

İstanbul'un en seçkin

süperm arketi

şim di Bodrum'da.

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ

REKTÖRLÜĞÜNDEN

Üniversitemiz Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Anabilim Dalına 1996-1997 öğretim Yılında alınacak Yüksek Lisans ve Doktora öğrencileri ile ilgili olarak 05,07.1996 tarihinde yapılan sözlü bilim sınavının yazılısı 20.08.1996 tarihinde yine aynı yerde sa­ at lO.ÜO'da yapılacaktır.

Daha önce söz konusu sözlü sınava katılan adaylara duyuru­ lur.

(Basın: 100590)

ERMAN NAKLİYAT A

«•Tatminkar ücretle, Deneyimli

Kuru Yük

PAZARLAMA

• • •• ••

MUDURU

ALINACAKTIR

İlgililerin kısa özgeçmişlerini Fax ile göndermeleri veya telefonla bizzat görüşmeleri (Müracaatlar gizli tutulacaktır).

MRK.FAX: 0.324.237 95 35 TEL: 0.324.233 46 87 MERSİN

1

K A Z DAĞLARININ DENİZLE BULUŞTUĞU

OKSİJEN CEN NETİN DE EŞSİZ BİR TATİL İÇİN

HOTEL AKARSU

_{K Ü Ç Ü K K U Y U -Ç A N A K K A L E}

ÖZELLİKLE ASTIM VE KALP RAHATSIZIĞI OLAN MİSAFİRLERİMİZ İÇİN. ___________ TEL:0|286) 752 54 13-752 58 15 FAX:752 54 11___________

~ 1 ~

o

smanlı hükümdan Beşinci

Murad'm torunu Kenize Murad,

Fransa tarihinin en çok satan kitabının

yazan... Paris'te yaşıyor ve gazetecilik

yapıyor... 20 yıldan bu yana hemen her

yazısında Türkiye'yi destekledi, altı ay

önce Türk vatandaşlığına başvurdu ve

Ankara, geçen hafta hiçbir gerekçe

göstermeden isteğini reddetti.

ANA-KIZ...

Beşinci Murad'm kızı Hatice Sultan (küçük resim) hayatını Beyrut’ta, sefalet içinde noktaladı... Güzelliğiyle meşhur kızı Selma ise Kenize'yi dünyaya getirmesinden sonra sadece iki sene yaşadı...

Saraydan Sürgüne

Beşinci Murad'm torunu Selma hammsultan, kızı Kenize'yi 1939 Kasım'mda Paris'te bir otel odasında dünyaya getirdiğinde tek başına, yapayalnızdır... Kocası Kotvara mihracesi Seyyid

Sacid Hüseyin Hindistan'dadır, savaş çıkmıştır, yollar kapalıdır ve değil para gelmesinin, haberleşmenin bile imkânı yoktur...

Selma, geçinebilmek için satacağı hiçbir şeyi kalmadığı bir anda, 1941 Ocak'mda, daha küçük bir otelin çok daha ufak bir odasında açlıktan can verir... Annesi Hatice Sultan da, hayata Beyrut'ta aym şekilde veda etmiştir zaten...

Ortada kalan iki yaşındaki kızını, Paris'teki İsviçre başkonsolosu büyütür... Lise yıllarına kadar evlerinde bakar, Venezuela'ya tayinleri çıkınca bir Katolik okuluna verirler Kenize'yi...

Liseden sonra, Sorbonne Üniversitesi'nin sosyoloji bölümüne yazılır... Okul masraflarım çıkartabilmek için gündüzleri sokaklarda elbise satmakta, geceleri operada program

dağıtmaktadır... Ünivesiteyi işte böyle bitirir, önce Fransız Milli Kütüphanesinde arşivci olur, bir ara Fransız Havayollarında hosteslik yapar, sonra

Nouvel Observateur'e girer... Arşiv memurluğundan başlar, derken savaş

muhabirliğinden siyasi yorumculuğa kadar hemen her alanda yazar...

Yıldızı 1987 yazında, annesi Selma'nın acı hikâyesini anlattığı "Ölmüş Bir Prenses

Tarafmdan"ı yayınlamasıyla parlayacak ilk iki ay içinde sadece Fransa'da 1 müyon 200 bin satacaktır... Sonra Henri Charier'in meşhur "Kelebek"inin rekorunu kıracak ve üç yılda 3 milyon 100 bine yükselecek, Kenize Murad "Fransa'nın savaş

sonrasında en çok satan yazan" unvanını alacak, Türkçesi "Saraydan Sürgüne" ismiyle çıkacak, Japonca'dan Urduca'ya kadar kadar 19 ayn dile tercüme edilecek ve toplam satışı 10 milyonu geçecektir...

Artık, Fransa'nın en saygın yazarlarından biridir

Kenize Murad... Gazeteler ve dergiler aylarca ondan ve kitabından sözedecektir... Hemen her gece TV'lere çıkacak hatta Fransa’nın önde gelen

isimlerinin katıldığı prestij programı "Yıldızlar ve

Taçlar"a konuk edilip "Türk Sultam'nın torunu

büyük romancımız" diye tanıtılacak, Parisliler sokakta onu gördükleri zaman hem tebrik edecek, hem "Anneniz Selma için çok üzüldük"

diyecekledir...

İşte, sık sık Osmanlılıktan ve Hilâfet'ten sözeden bir partinin iktidarında, bir halife torununa reva gördüğümüz muamele ve Fransız futbolcu Didier

Six'i iki, Makedon basketçi Petar Naumoski'yi alta günde Bakanlar Kurulu kararıyla 'Türk"

yapıvermemizin ardından, 'T ürk vatandaşlığına

kabulünüz uygun görülmemiştir" dediğimiz

Kenize Murad'm kısa öyküsü...

Taha Toros Arşivi