S ü le y m a n iy e
K ü tü p h an esi
Süleymaniye Kütüphanesi, Kanunî Sultan Süley man’ ın emriyle Saray Başmimarı Koea Sinan’ a yaptırıl mış ve 1557’ de hizmete açılmış olan Süleymaniye Kül- liyesinde, Birinci ve İkinci Medreselerle, Sıbyan Mektebi ve Müderris evlerinin bulunduğu bölümlerde yer alır.
Padişahların, Valide Sultanlarla Sadrazamların, Ve zirlerle Devlet adamlarının, bilim ve din adamlarının değerli vakıf koleksiyonlarını, kuruldukları zamanki ad ve eser numaralarıyla, bünyesinde bulundurmaktadır. Dünyada tek ve en eski nüshalarla, sanat değeri yüksek, tezhibli, minyatüıiü, fevkalâde ciltli, her bilim dalında yazma ve eski taş basması veya ilk matbaaların eski baskılarının toplandığı bu kütüphane, eşsiz bir araştırma merkezi olarak tanınmaktadır.
Süleymaniye Kütüphanesi koleksiyonlarını teşkil eden değerli eserlerin büyük bir kısmı önce Osmanlı Sarayında toplanmış, daha sonra Sultanlar taralından halkın istifadesine açılmıştır. Sarayda toplanıp, son radan adlarını taşıyan Cami kütüphanelerine nakledilen (Ayasofya, Fatih, Sultanahmet, Süleymaniye, Şehzade Mebmed), İlanım Sultanların vakıflarında yer alan (Gül- nuş Valide Sullan, Ismihau Sultan, Mihrişah Sultan, Pertcvniyal Sultan, Turhan Valide Sultan), devlet bü yüklerinin (Sadrazam Daınad İbrahim Paşa, Kılıç Ali
Paşa, Şehid Ali Paşa, Şeyhülislâm Esad Efendi) koleksi yonları, bugün diğerleriyle birlikte Süleymaniye Kütüp- hanesi’ nde yer almaktadır. Ayrıca, tekke ve zaviyeler deki yazma eserler (Hasip Efendi Tekkesi, Nasuhi Der gâhı, Sütlüce Elif Efendi Dergâhı, Şazeli Tekkesi, Uşşakî Tekkesi) ile Anadolu’ nun muhtelif il ve ilçelerinden gelen eserler de (Antalya Tekelioğlu, Denizli, Erzincan, Gire sun, Harput, İzmir, Muğla Hoca Mustafa Efendi, Yozgat) Süleymaniye Kütüphanesinde bulunmaktadır.
Mikrofilm ve Fotokopi Servisi : 1950 yılında Türkiye’ de ilk olarak Süleymaniye Kütüphanesinde kurulmuş olan serviste muhtelif sebeplerden harap olmaya haşlayan kıymetli ve tek nüsha eserlerin mikrofilmleri alınmış, daha fazla yıpranmaları önlenmiştir. Doğu ve Batı ül keleriyle mübadele esası üzerine mikrofilm alış verişi yapılmakta ve servisin arşivi günden güne zenginleş mektedir.
Mikrofdm ve Fotokopi Servisinde, yerli ve yabancı araştırmacılara «Kam u Kurum ve Kuruluşlarına Ait Eserlerden Faydalanma Usul ve Esasları Hakkında Tüzük» hükümlerine göre ve Kültür Bakanlığı Kütüp haneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü’nün izinleri doğ rultusunda mikrofilm ve fotokopi hizmeti verilir.
Cilt ve Patoloji Servisi : 1962 yılında kurulmuş olan ser viste, tamire muhtaç, özellikle çeşitli kitap kurtları ta rafından dantel hâline getirilmiş, nem ve çeşitli faktör lerin tesiriyle dağılmış ve kırılmış eserlerin yaprakları itina ile onarılmaktadır. Onarılmış yapraklar bir araya getirilip şirazesi örüldükten sonra, devrinin özelliklerine uygun olarak klâsik tarzda ciltlenmektedir. Serviste her çeşit deri, ebru, lâke ve kumaş kaplı kapaklar tamir edilmekte, gerektiğinde yeni ciltler de yapılmaktadır.
TÜYATOK : Türkiye’deki yazmaların kataloğunu ha zırlamakta olan Türkiye Yazmaları Toplu Kataloğu İstanbul Bürosu, 1979 yılında Süleymaniye Kütüplıa- nesi’ nde hizmete girmiştir. Burada, Süleymaniye Kü tüphanesi Giresun, Ali Nihat Tarlan, Amcazade Hüseyin Paşa, Seyyid Nazif Efendi, Antalya Tekelioğlu ve Aşir Efendi koleksiyonlarındaki yazmalar kataloglanmış; Aya- sofya, Bağdatlı Vehbi, Beşir Ağa, Muğla Hoca Mustafa Efendi yazmaları fişlenmeye devam etmektedir.
Yazma eserler bakımından oldukça zengin koleksi yonlara sahip olan A tıf Efendi, Hacı Selim Ağa, Köprülü, Nuruosmaniye ve Ragıp Paşa Kütüphaneleri Süley maniye Kütüphanesine bağlı olarak hizmet vermek tedir.
Çalışma saatleri : Süleynıaniye Kütüphanesi, resmî tatil lerde ve Eylülden Hazirana kadar pazar, Hazirandan Eylüle kadar cumartesi - pazar günleri kapalı, diğer günler 8.30 - 17.00 saatleri içinde okuyucuya açıktır.
Bağlı kütüphaneler ise, resmî tatillerde ve Eylülden Hazirana kadar pazar - pazartesi, Hazirandan Eylüle kadar cumartesi - pazar günleri kapalı, diğer günler 8.30 - 17.00 saatleri içinde okuyucuya açıktır.
Üçüncü Müslüman Kütüphaneciler ve Bilgibilim- ciler Kongresi (COMLIS III) dolayısıyla Süleymaniye Kütüphanesi’ nde, en eski tarihlilerden başlayarak hat, tezhib, cilt örnekleriyle, meşhur hattatların levhaları, minyatürler, ebru çalışmaları ve yazı malzemesi sergi lenmektedir.
S ü le y m a n iy e
Library
The Süleymaniye Library is located in the building of the Süleymaniye Külliye (complex) which were the First and Second Medreses, the Primary School and the re
sidences of the Müderris (professors). The Külliye was
built by Sinan, Chief Architect o f the Palace upon the order o f Sultan Süleyman the Lawgiver, and opened in
1557
.
The Süleymaniye Library contains the valuable col lections o f books donated by the Sultans, Valide Sultans (mother o f the Sultan), Sadrazams (Grand viziers), sta tesmen, scientists and religious authorities. These books are kept in the library with their original titles and numbers. They include the oldest and unique copies o f rare books, incunabula, manuscripts, lithographic works and books o f high artistic value with miniatures, gildings and splendid bindings, in all fields o f science and know ledge. The library is known as such as a research centre for unequalled value.
The collections found today in the Süleymaniye Library were kept, in the beginning, in the Ottoman Palace; later, the Sidtans opened them to the people. They were transferred to the libraries o f the mosques bearing their name (Ayasofya, Fatih, Sultanahmet, Süleyma niye, Şehzade Mehmet), placed in the waqfs (foundations) o f mothers, sisters and daughters o f the Sultans (Giilnuş Valide Sultan, lsmihan Sultan, Mihrişah Sultan, Pertev- niyal Sultan, Turhan Valide Sultan) or kept as states men’s collections (Sadrazam Damat Ibrahim Paşa, Kılıç Ali Paşa, Şehid Ali Paşa, Şeyhülislam Esad Efendi). Today, all these collections are in the Süleymaniye Library, as well as the manuscript collections o f the «tekke» and «zaviye»-lodges (Hasip Efendi Tekkesi, Nasuhi Dergâhı, Sütlüce Elif Efendi Dergâhı, Şazeli
Tekkesi, Uşşakî Tekkesi) and manuscripts coming from various cities and towns o f Anatolia (Tekelioğlu o f Antalya, Denizli, Erzincan, Giresun, Harput, Izmir, Hoca Mustafa Efendi o f Muğla, Yozgat).
Microfilm and photocopy services : The Süleymaniye Library was the first in Turkey to provide these services starting in 1950. With this facility, it has been possible to take microfilms o f the unique and precious copies of works and protect the originals from being damaged. The microfilm archive grows continuously with new acquisitions made through exchanges with countries o f the West and the East.
Microfilm and photocopy services are also provided to Turkish and foreign researchers, in accordance with the «Regulation concerning the procedures and prin ciples o f using the properties o f public institutions» and with the permission o f the Ministry o f Culture, General Directorate of Libraries and Publications.
Binding and pathology section : This service was estab lished in 1962 to carefully restore the books which are damaged and destroyed by bookworms, humidity and other factors. The restored pages are bound together with a cover in the classical style o f the period in which the book was written. Work related to the restoration o f bookbindings with leather, ebru, lacquered and cloth covers is also done in this section and new book covers manufactured when needed.
TÜYATOK : The Istanbul office for the project aiming to prepare the Union Catalogue of Manuscripts in the libraries o f Turkey (T tiY A T O K ) was established in 1979 within the Süleymaniye Library. This office completed the cataloguing work related to the manuscript collec tions o f Giresun, Ali Nihat Tarlan, Amcazade Hüseyin
Pasa, Seyyid Nazif Efendi, Tekelioğlu of Antalya and Aşir Efendi which are kept in the Süleymaniye Library; work concerning the collections of Ayasofya, Bagdath Vehbi, Beşir Ağa and Hoca Mustafa Efendi of Muğla is continuing.
On the other hand, A tıf Efendi, Hacı Selim Ağa, Köprülü, Nuruosmaniye and Ragıp Paşa Libraries which have rich manuscript collections are attached to the Süley- maniye Library.
Working hours : The Süleymaniye Library is closed during official holidays, on Sunday from September to June and on Saturday and Sunday from June to Sep tember; otherwise, it is open to readers from 8.30 a.in. to S.OO p.m.
Other libraries attached to the Süleymaniye Library and closed during official holidays, on Sunday and Mon day from September to June and on Saturday and Sunday from June to September; otherwise, they are open from 8.30 a.m. to 5.00 p.m.
On the occasion o f the Third Congress o f Muslim Libra rians and Information Scientists (COMLIS III), the Süleymaniye Library organised an exhibition o f cal ligraphy, gilding and bookbinding to display very valuable and rare manuscripts, centuries-old calligraphic masterpieces, miniatures, ebru works and writing ma terial.
