1.
Mustafa Kemal, Sofya’da bulunduğu yıllarda Birinci Dünya Savaşı’nın başlamasını kaygıyla izlemiş, Osmanlı İmparatorluğu’nun asla savaşa girmemesi gerektiğini savunmuştur.
Zübeyde Hanım, oğlunun asker olmasını hiç istemiyordu. Ancak Mustafa Kemal annesine bir gün şöyle dedi: “Ben, omzumda bez satan bir bezzaz olamam. Bakın ben neler olacağım...” Mustafa Kemal ve bazı subaylar, kimlik ve kılık değiştirerek gizlice Trablusgarp’a gitti. Harp Okulunda öğrendiği bilgileri uygulayarak Derne ve Tobruk’ta İtalyanlara karşı başarı kazandı.
Verilen örneklerden Mustafa Kemal’in hangi kişisel özelliğiyle ilgili bilgi edinilemez? A) İleri görüşlü olması B) Gerçekçi olması
C) Kararlı olması D) Vatanseverliği
2. Avusturya-Macaristan İmparatorluğu veliahdının Saraybosna’da bir Sırp milliyetçisi tarafından öldürülmesiyle Macaristan İmparatorluğu Sırbistan’a savaş açtı. Almanya’nın Avusturya-Macaristan’ı, Rusya’nın da Sırbistan’ı desteklemesi ile savaş, bir Slav-Cermen çatışması olarak başladı. İngiltere ve Fransa’nın Almanya’ya savaş açması sonucu bir Avrupa savaşına dönüştü. Osmanlı Devleti ve 1917’de ABD’nin katılımıyla ise bir dünya savaşı hâlini aldı.
Metinden Birinci Dünya Savaşı ile ilgili aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabı bulunamaz? A) Nasıl bir Dünya Savaşı’na dönüşmüştür?
B) Savaşın başlamasına yol açan olay nedir? C) Nasıl bir Avrupa Savaşı’na dönüşmüştür?
D) Osmanlı Devleti’nin savaşa girmesine yol açan gelişme nedir?
3. Birinci İnönü Zaferi’nden sonra İtilaf devletleri hem İstanbul Hükümeti’ni hem de TBMM Hükümeti’ni Londra Konferansına davet etti. İki hükümeti birbirine düşürerek Sevr Antlaşması’nı küçük değişikliklerle Türklere kabul ettireceklerini düşünüyorlardı. İstanbul Hükümeti adına konferansa katılan Sadrazam Tevfik Paşa, “Söz, milletin asıl vekillerine aittir.” diyerek Anadolu Heyeti’ne söz verilmesini istedi ve görüşmelerden çekildi. Tevfik Paşa bu davranışıyla, İtilaf Devletlerinin oyununu bozmuş oldu.
Tevfik Paşa'nın konferanstan çekilerek sözü TBMM temsilcisine bırakması neye değer verdiğini gösterir?
A) Vatanın bütünlüğüne B) Egemen devlete C) Milli iradeye D) Askeri güce
4. Çok uluslu, monarşik bir devlet olan Osmanlı Devleti’nin millî marşı yoktu. Artık millete dayanan yeni bir Türk Devleti kurulmuştu ve Kurtuluş Savaşı’mızın anlamını, ulusumuzun bağımsızlık isteğini dile getirecek bir marşa ihtiyaç vardı. 1. İnönü Zaferi’nin getirdiği ulusal heyecan, İstiklal Marşı çalışmalarını hızlandırdı. Maarif (Eğitim) Bakanı Hamdullah Suphi Bey’in önerisiyle bir yarışma düzenlendi.
Metinden;
I. İstiklal Marşı’nın belirlenmesiyle Eğitim Bakanlığı’nın ilgilendiği, II. Osmanlı Devleti’nin bir imparatorluk olduğu,
III. Milli bir devletin kurulduğu
çıkarımlarından hangileri yapılabilir?
5.
Yukarıdaki harita Eskişehir- Kütahya Savaşlarında Türk ve Yunan taraflarının durumunu göstermektedir.
Haritaya göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Cephe Sakarya Nehri’nin batısında oluşmuştur. B) Yunanlılar batıdan saldırmaktadır.
C) Türk orduları üstünlük sağlamıştır.
D) Kütahya ve Eskişehir Türk Ordularının kontrolündedir.
6. Büyük Taarruz’dan önce Yunan kuvvetleri top, ağır makineli tüfek ve uçak bakımından üstün durumda idi. Cephane, taşıt ve sağlık malzemeleri bakımından da üstünlüğü vardı. Türk ordusu kesin zafer için büyük bir gizlilik içinde taarruz hazırlıklarına başladı. Taarruz hazırlıklarının uzaması
TBMM’deki eleştirilerin giderek artmasına sebep olmuştu. Kurtuluş Savaşı’nın her safhasında Türk Milleti’nden destek alan Mustafa Kemal, karşılaştığı bu engelleri de yine TBMM’den aldığı güçle aştı. 20 Temmuz 1922 tarihinde Mustafa Kemal Paşa’nın başkomutanlık görevi süresiz olarak uzatıldı. Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Mustafa Kemal’in yetkisi milli iradeye dayanmaktadır. B) Mustafa Kemal Meclis’in tüm yetkilerini almıştır. C) Türk ordusu hücum hazırlıkları yapmaktadır. D) Yunan ordusu Teçhizat bakımından üstündür.
7. Mustafa Kemal’in mahalle mektebinden sonra Şemsi Efendi okuluna devam etmiştir. Bu okulun kurucusu ve öğretmeni Şemsi Efendi Selanik’te, halkın kitap ve gazete okuması amacıyla açılmış olan merkezlere kitap ve dergi vererek destek olmuştur. Onun, halkın gereksinmelerine dönük
bakış açısı Mustafa Kemal’i dolaylı olarak etkilemiştir.
Bu etkilenme Mustafa Kemal’de aşağıdaki hangi kişilik özelliğinin ortaya çıkmasını sağlamış olabilir?
A) Farklı kültürlere saygı duyma B) Eğitimin önemini içselleştirme
C) Toplumsal sorunlara karşı duyarlı olma D) Okumanın önemini kavrama
8. Meclis başkanlığına seçilen Mustafa Kemal’in, 24 Nisan 1920’de Büyük Millet Meclisi’ne sunduğu önerge kabul edilmiştir. Bu önergedeki bazı maddeler şunlardır.
Geçici olduğu bildirilerek bir hükümet başkanı tanımak ya da padişah vekili ortaya çıkarmak uygun değildir.
Mecliste yoğunlaşan ulusal iradenin yurt alın yazısına doğrudan doğruya el koymasını kabul etmek temel ilkedir. BMM’nin üstünde bir güç yoktur.
BMM yasama ve yürütme yetkilerini kendinde toplamıştır. Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz? A) Öncelikli amaç halifeliğin kaldırılmasıdır.
B) Güçler birliği sistemi benimsenmiştir. C) İstanbul Hükümeti yok sayılmıştır.
D) Ülkenin kaderini milli irade belirleyecektir.
9. Mustafa Kemal, Harp Akademisini bitirdikten sonra staj yapmak için Şubat 1905’te Şam’daki 5.Orduya atandı. Bu sırada Şam’da iç karışıklıklar yaşanıyordu. Ayrıca eşkıya saldırıları da halkı zorluyordu. Mustafa Kemal, daha ilk görev yerinde karşılaştığı bu sıkıntılı durum içinde yılmamış, günün değil yarının adamı olmaya karar vermişti. Dağılmak üzere olduğunu düşündüğü
imparatorluktan ulusal niteliklere sahip bir Türk Devleti çıkartmanın gerektiğini daha o günlerde öngörmüştü. Daha sonra gizlice Selanik’e gelen Mustafa Kemal, burada vatan ve Hürriyet Cemiyeti’nin bir şubesini kurdu.
Metinden;
I. Şam’da otorite boşluğu olduğu,
II. Mustafa Kemal’in idealist bir insan olduğu, III. Mustafa Kemal’in siyasi kişiliği olduğu Çıkarımlarından hangileri yapılabilir?
A) Yalnız II B) I ve II C) II ve III D) I, II ve III
10. Çanakkale zaferi ile ;
İngiltere ve Fransız sömürgesi altında bulunan halklar bağımsızlık yolunda cesaretlendi. Çanakkale’de görev yapan 300 binde fazla askerden 211 bini şehit düşmüştür.
İngiltere ve Fransa’dan yardım alamayan Çarlık Rusya’sında rejim değişikliği oldu. Bolşevik İhtilali yaşandı ve Çarlık Rusya’sı devrildi.
Çanakkale Savaşı’nın verilen sonuçlarından aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz? A) Yönetim değişikliğine yol açmıştır.
B) Savaşın süresi uzamıştır. C) Evrensel sonuçları vardır. D) İnsan gücü kaybına yol açmıştır.
CEVAPLAR: 1A 2D 3C 4D 5C 6B 7C 8A 9D 10B
Samet KATİPOĞLU
Bornova Şehit Polis Mehmet Çelik Ortaokulu Sosyal Bilgiler Öğretmeni
&
İzmir Şehir Koleji Sosyal Bilgiler Öğretmeni
