Cumhuriyet Üniversitesi Di Hekimli i Fakültesi Dergisi Cilt:7 Say :1-2004
*Cumhuriyet Üniversitesi, Di hekimli i Fakültesi, A z Di Çene Hastal klar ve Cerrahisi AD, Sivas
NAD R LOKAL ZASYONDA GÖRÜLEN EPUL S F SSURATUM (VAKA RAPORU)
Yrd.Doç.Dr. lker ÖZEÇ* Dt. Erdem KILIÇ*
ÖZET
Epulis fissuratum protez kenar n n kronik dü ük dereceli travmas na ba l olarak olu an mukozal bir hiperplazidir. Tipik olarak asemptomatiktir. Genellikle maksiller veya mandibuler vestibüler bölgede görülür. Lezyonun lingual yüzeyde olu mas nadirdir. Bu makalede mandibula posterior bölge lingual yüzeyde lokalize bir epulis fissuratum olgusu sunulmu tur. Anahtar kelimeler: Epulis fissuratum, mukozal hiperplazi
SUMMARY
Epulis fissuratum is a mucosal hyperplasia that results from chronic low-grade trauma induced by a denture flange. Typically, it is an asymptomatic condition. It is usually observed in the maxillar or mandibular vestibuler location. The occurrence of this lesion on the lingual surface is unusual. In this paper, a case of epulis fissuratum that is located at the mandibular posterior region’s lingual surface is presented.
Key Words: Epulis fissuratum, mucosal hyperplasia G R .
Epulis fissuratum; enflamatuar hiperplazi, proteze ba l olarak olu an fibröz hiperplazi veya protez hiperplazisi olarak da isimlendirilir.Lezyon kötü uyumlu protezlerin uzun süreli kullan m ile protez kenar n n kronik olarak dü ük dereceli travma olu turmas sonucu olu an mukozal bir hiperplazidir. Alveolar krette olu an rezorpsiyon sonucu vestibüler mukozada protez kenar daha derine yerle ir, bu da mukoza proliferasyonu ile görülen inflamatuar fibröz hiperplazinin olu mas na neden olur.1,2,3
:ntraoral muayenede tipik olarak hiperplastik mukoza k vr mlar ve bu k vr mlar n protez kenar n sard görülür. Mandibula ve maksillada görülme oran e ittir. Total veya parsiyel proteze ba l olarak olu abilir. Tipik olarak asemptomatiktir.3,4
Lezyon çe itli boyutlarda olabilir, baz lezyonlar küçüktür fakat geni olup vestibül yüzeyi kaplayabilir. Kitle yüzeyi ço unlukla düzgündür, fakat nadiren ülsere veya olu an k vr mlar n taban nda papiller tarzda lezyonlar görülebilir. Genelde normal mukoza renginde olmakla birlikte, enflamasyonla birlikte eritemli yüzey görülebilir.4
Bu makalede nadir olarak lingual yüzeyde görülen bir epulis fissuratum vakas sunulmu tur.
VAKA
1933 do umlu erkek hasta 09/01/2004 tarihinde klini imize mevcut olan alt total protezini kullanamama ikayeti ile ba vurmu tur. Al nan anamnezde hastan n 10 senedir total protez kulland ve sistemik bir hastal n n olmad tespit edilmi tir.
:ntraoral muayenede alt çene lingual tarafta 8 nolu di bölgesinden ba lay p kanin bölgesine kadar uzayan a z taban ndan yüksekli i yakla k 1 cm, bukkolingual olarak geni li i yakla k 1 cm olan bir lezyon tespit edilmi tir (Bekil 1). Protez kenar n n kret ile mukoza katlant s aras nda olu an olu a yerle ti i belirlenmi tir. Hastan n protezini kullanamama d nda lezyon ile ilgili bir ikayeti olmad ö renilmi tir.
Cumhuriyet Üniversitesi Di Hekimli i Fakültesi Dergisi Cilt:7 Say :1-2004
35
Panaromik radyografi ile de erlendirmede mandibula 6, 7 ve 8 nolu di bölgesinde kemik rezorbsiyonu mevcudiyeti tespit edilmi tir (Bekil 2). Koronal kesit al narak yap lan bilgisayarl tomografi ile de erlendirmede mandibula posterior lingual bölgede yumu ak dokuda asimetri varl görülmü tür (Bekil 3).
.ekil 2: Lezyonun lokalize oldu u bölgede kemik
rezorbsiyonun panoramik radyografi ile görünümü.
.ekil 3: Lezyonun bulundu u bölgeden geçen bilgisayarl tomografi kesitinde görülen doku asimetrisi.
Hasta lokal anestezi alt nda opere edilmi tir. Lezyon eksize edilerek tamamen ç kar lm t r. Bölge 3-0 ipek sütür kullan larak primer olarak kapat lm t r. Lezyonun fibröz dokudan olu mu bir kitle oldu u görülmü tür.
Hastan n yap lan kontrollerinde herhangi bir ikayeti olmad tespit edilmi ve doku iyile mesi tamamen gerçekle tikten sonra yeni protez yap lm t r (Bekil 4).
.ekil 4: Postoperatif birinci ay kontrol klinik görünümü. TARTI.MA
Epulis fissuratum protez kenar na kom u bölgede olu ur ve genellikle maksilla veya mandibula vestibüler bölgede lokalizedir. Lingual yüzeyde olu mas çok nadirdir.1,2,3 Bu vakada lezyon lingual bölgede
görülmekte ve bu özelli i ile önem ta maktad r. Yap lan bir çal mada total veya parsiyel protez kullanan hastalar n yakla k %14’ünde epulis fissuratum varl tespit edilmi tir.5 Epulis fissuratum a rl kl olarak
be inci, alt nc ve yedinci dekatlarda görülmektedir.6,7
Coelho8 ve arkada lar n n yapt klar çal mada protez
kullan m süresi artt kça epulis fissuratum görülme oran n n da artt belirlenmi tir. Vakam z gerek ya gerekse protez kullan m süresi artt kça epulis fissuratum görülme ihtimalinin artmas aç s ndan literatür ile uyumluluk göstermektedir.
Epulis fissuratum etiyolojisinde uyumsuz protezlerin uzun süreli kullan lmas sonucu olu an kemik rezorbsiyonu ana etkendir.4 Vakam zda da lezyonun
mevcut oldu u bölgeye kom u kemik yap da rezorbsiyon mevcudiyeti görülmü tür.
Epulis fissuratum hiperplastik reaktif bir lezyondur. Histolojik olarak en s k yo un fibröz hiperplazi ile birlikte çe itli derecelerde enflamasyon ve vaskularite görülür. Epitel atrofik veya hiperplastik olabilir, ülserasyon görülebilir. Nadiren kitle içerisinde koronoid veya osseöz metaplazi görülebilir.3,4 Hastam zda lezyon üzerinde
ülserasyon olmad , lezyonun kom u mukoza ile ayn renkte oldu u ve yo un fibröz dokudan olu tu u görülmü tür.
Epilus fissuratum tedavisi cerrahi eksizyondur. :rritasyonun uzun süreli ortadan kald r lmas lezyonun boyutunda bir miktar küçülme olmas na neden olmakta
Cumhuriyet Üniversitesi Di Hekimli i Fakültesi Dergisi Cilt:7 Say :1-2004
36
fakat tamamen iyile mesini sa layamamaktad r. Lezyonun tekrar olu mamas için ya yeni protez yap lmas ya da hastan n kullanmakta oldu u protezin uyumlu hale getirilmesi gerekmektedir. Prognoz mükemmeldir.3 Vakam zda da bu tedavi protokolü
uygulanarak, tedavinin tamamlanmas n takiben yeni protez yap lm t r.
KAYNAKLAR
1. Fonseca RJ. Oral and Maxillofacial Surgery. WB Saunders, Philadelphia 2000.
2. Peterson LJ, Ellis E, Hupp JR, Tucker MR. Contemporary oral and maxillofacial surgery (ed 3). Mosby-Year Book, Inc, St. Louis 1998.
3. Regezzi J, Sciubba JJ. Oral pathology clinical pathologic correlations (ed 3). WB Saunders Company, Philadelphia 1999. 4. Stern D. Epulis Fissuratum.
http//www.emedicine.com/derm/topic654.htm, 2003.
5. Coelho CMP, Zucoloto S. Denture-induced fibrous inflammatory hyperplasia: a retrospective study in a School of Dentistry. Int J Prosthodont, 13: 148-51, 2000.
6. Nevalainen MJ, Narhi TO, Ainamo A. Oral mucosal lesions and oral hygiene habits in the home-living elderly. J Oral Rehabil, 24: 332-337, 1997.
7. A Jainkittivong1, V Aneksuk1, RP Langlais2. Oral mucosal conditions in elderly dental patients. Oral Dis, 8: 218–23, 2002. 8. Coelho CMP, Sousa YTCS, Dare AMZ. Denture-related oral mukozal lesions in a Brazilian school of dentistry. J Oral Rehabil, 31: 135-139, 2004.
Yaz45ma adresi:
Yrd. Doç. Dr. :lker ÖZEÇ Cumhuriyet Üniversitesi Di hekimli i Fakültesi A z Di Çene Hastal klar ve Cerrahisi AD, Sivas
Tel: 0 346 2191010/2784 e-posta: [email protected]
