• Sonuç bulunamadı

KOAH OLGULARINDA TEOFLNN YAN ETKLER LE HASTA YAI VE KAN ELEKTROLTLER ARASINDAK LK

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Share "KOAH OLGULARINDA TEOFLNN YAN ETKLER LE HASTA YAI VE KAN ELEKTROLTLER ARASINDAK LK"

Copied!
7
0
0

Yükleniyor.... (view fulltext now)

Tam metin

(1)

KOAH OLGULARINDA TEOF‹L‹N‹N YAN ETK‹LER‹ ‹LE

HASTA YAfiI VE KAN ELEKTROL‹TLER‹ ARASINDAK‹

‹L‹fiK‹

THE RELATIONSHIP BETWEEN SIDE EFFECTS OF THEOPHYLLINE

IN COPD PATIENTS WITH PATIENT AGE AND BLOOD

ELECTROLYTES

Ahmet YILMAZ 1 Cengizhan SEZG‹ 2 Hatice YILMAZ 3 Halis TANRIVERD‹ 4

1T.C. Sa¤l›k Bakanl›¤›, Aile Hekimli¤i, Van

2Dicle Üniversitesi T›p Fakültesi, Gö¤üs Hastal›klar›, Diyarbak›r 3T.C. Sa¤l›k Bakanl›¤›, Gö¤üs Hastal›klar›, Van

4Dicle Üniversitesi T›p Fakültesi, Aile Hekimli¤i, Diyarbak›r

Anahtar sözcükler: Teofilin, Kan elektrolit düzeyleri, KOAH

Key words: Theophylline, side effects, blood electrolyte levels, COPD

SUMMARY

Methylxanthine group drugs are used widely due to become cheap and no patient drug compliance problem such as inhaled medications. The most important limitating reasons their uses are having less branchodilator effects than other bronchodilators, small therapeutic blood levels interval and frequently interacts with other drugs. In this study, we analyzed the kinds and frequency of theophylline-related side effects, due to the many interactions with other drugs in the COPD and asthma patients’ recieving intra-venous and oral theophylline

For this aim, relationship between the serum levels of theophylline and Na, K, Ca, Cl, glucose was investigated Total 44 COPD and asthma patients were subjected to study.

The average age of patients was 61±5. Serum theophylline Na, K, Ca, Cl and glucose levels

ÖZET

Metilksantin grubu ilaçlar uc uz olmas› ve inhaler grubu ilaçlar gibi hasta uyum sorunu olmamas› nedeniyle KOAH tedavisinde yayg›n olarak kulla-n›lmaktad›r. Kullan›mlar›n› s›n›rlay›c› en önemli nedenler; bronkodilatör etkilerinin di¤er bronko-dilatör grup ilaçlardan daha az olmas›, terapotik kan düzeylerinin dar olmas› ve di¤er ilaçlarla s›k etkileflmeleridir.

Bu çal›flmada KOAH tan›s› ile ‹V veya oral teofilin kullanan hastalarda, serum teofilin seviyesi ve yafl gruplar› ile teofiline ba¤l› oluflan yan etkiler ve kan sodyum (Na), potasyum (K), kalsiyum (Ca), Klor (Cl) ve glukoz seviyeleri aras›ndaki iliflki araflt›r›ld›. Çal›flmaya, KOAH nedeni ile takip edilen toplam 65 hasta al›nd›. Birinci gruba (21 hasta) standart tedavi olarak inhale kortikoste-roid, k›sa ve uzun etkili beta2-agonist verildi. ‹kinci gruba (44 hasta) ise standart tedaviye ek olarak 600 mg/gün dozunda teofilin eklendi. ‹kinci gruptaki hastalarda 60 yafl alt› ve 60 yafl

(2)

were measured for all patients. ECG’s of patients were evaluated. The side effects were recorded during the therapy. Tremor in 6 patients, tachycardia in 4 patients, epigastric burning/pain in the stomach in 3 patients were observed. Serum theophylline values in tremor developed patients was about 16,1µg/ml, in taschicardia developed patients was about 14,5 µg/ml, in epigastric burning/pain developed patients was about 9.25 µg/ml. Theophylline derived side effects was not observed in Cor pulmonale patients. Serum theophylline levels did not affects serum Na, K, Ca, Cl and glucose levels and life-threatening side-effects did not observed in applied dose.

As a result, side effects of theophylline can occur even if used in the recommended therapeutic blood levels. we found that these effects are especially more pronounced in elderly patients. Therefore, theophylline user patients should carefully monitored clinically beside of the monitoring plasma theophylline levels during theophylline administration

latör etki iç in kan düzeylerinin 10-20 µg/ml aras›nda olmas› önemlidir (3,4). Bu düzeyler ayn› zamanda teofilinin güvenli kullan›m› için önerilen terapotik aral›kt›r (4). Teofilinin en çok bilinen yan etkileri taflikardi, çarp›nt›, bulant› ve di¤er gastrointestinal rahats›zl›k-lar, bafl a¤r›s›, santral sinir sistemi uyar›s›, uykusuzluk, aritmiler, tremor ve konvülsi-yondur (5). Ayr›ca hiperglisemi, metabolik asidoz, hipokalemi, hipofosfatemi, hipokal-semi yada hiperkalhipokal-semi yapabilir. Teofilin toksisitesi genellikle dozla iliflkilidir. Bazen terapotik aral›kta bile yan etkilerin ortaya ç›kabildi¤i belirtilmektedir (6). Özellikle ileri yaflta teofilin kullan›m›nda yan etki aç›s›ndan dikkatli olunmas› gerekti¤i belirtilmektedir. Plazma teofilin düzeyi ile ortaya ç›kan yan etkileri araflt›ran çal›flmalar vard›r. Ancak kan teofilin düzeyi ve bu ilac› kullanan hasta yafl› ile oluflan yan etkiler ve plazma elektrolit-üstü olarak ikiye ayr›ld›; plazma teofilin seviyeleri

ve oluflan yan etkiler aç›s›ndan de¤erlendirildi. Teofilin alan grubtaki 6 hastada tremor, 4 hasta-da taflikardi, 3 hastahasta-da epigastrik bölgede yanma flikâyetleri mevcuttu ve teofilin almayan gruptan anlaml› artm›fl olarak bulundu. Teofilin kullanan grupta ortalama teofilin seviyesi 13.2±4.1 µg/L olarak ölçüldü. Altm›fl yafl alt› ve 60 yafl üstü her iki grupta da teofilin seviyeleri benzerdi. Tremor geliflen hastalar›n serum ortalama teofilin sevi-yesi 16.1 µg/ml, taflikardi geliflen hastalar›n 14.5 µg/ml, epigastrik bölgede a¤r› flikâyeti olan has-talar›n 9.25 µg/ml düzeyindeydi. Teofilin kulla-nan 60 yafl üstü hastalarda yan etkiler daha belir-gindi. Uygulanan dozda elde edilen serum teofilin seviyelerinin Na, K, Ca, Cl ve glukoz seviyelerini de¤ifltirmedi¤i ve hayat› tehdit eden yan etkilerin ortaya ç›kmad›¤› görüldü.

Sonuç olarak teofilinin önerilen terapotik kan düzeyleri aral›¤›nda kullan›lsa bile yan etkilerin ortaya ç›kabildi¤i, bu etkilerin özellikle yafll› has-talarda daha belirgin oldu¤unu saptad›k. Bu ne-denle teofilin kullanan hastalar›n plazma teofilin düzeyleri yan›nda klinik olarak da dikkatli bir flekilde takibi gerekmektedir.

G‹R‹fi

Metilksantin grubu ilaçlardan olan teofilin, kronik obstrüktif akci¤er hastal›¤› (KOAH) gibi hava yolunda obstrüksiyonla seyreden hastal›klarda s›kl›kla kullan›lmaktad›r. Teofi-linin bronkodilatatör etkisinin yan›nda kate-kolamin sal›n›m›n› artt›r›c›, diürez yap›c›, diyafragma ve solunum kaslar›n› güçlendi-rici etkileri ve antiinflamatuvar etkileri vard›r (1,2). Ayr›ca ucuz olmas› ve inhalerler gibi hasta uyumu sorunu olmamas› nedeniyle inhaler bronkodilatörler ve steroidlere ek olarak kullan›lmaktad›r. Kullan›mlar›n› s›n›r-layan en önemli nedenler; bronkodilatör etkinliklerinin di¤er bronkodilatör grup ilaç-lardan daha az olmas›, terapotik kan düze-yinin dar olmas›, di¤er ilaçlarla etkileflmesi ve yan etkilerinin olmas›d›r. Teofilinin kan düzeyleri ile bronkodilatör etkisi aras›nda yak›n bir iliflki vard›r. Maksimum

(3)

bronkodi-Tablo 1. Hastalar›n demografik verileri. Grup 1 Grup 2 p Yafl (y›l) 61.3±5.4 62.4±6.1 >0.05 Cinsiyet Erkek n(%) 14(66.7 30(68.2) >0.05 Kad›n n(%) 7(33.3) 14(31.8) >0.05 Sigara Paket/y›l 46±7 47±9 >0.05 FVC (%) 63.4±9.2 61.1±10.5 >0.05 FEV1 (%) 48.3±8.6 45.1±7.3 >0.05 FEV1/FVC (%) 53.4±8.3 51.7±9.4 >0.05

Kan teofilin düzeyi µg/L 0 13.2±4.1

Tremor n(%) 0 6(13.6) <0.001

Taflikardi n(%) 1(4.7) 4(9.1) <0.05

Epigastrik a¤r› n(%) 0 3(6.8) <0.05

FVC: Zorlu vital kapasite, FEV1: Zorlu ekspirasyonun 1. saniyesinde ç›kan volüm

beta2-agonist verildi. ‹kinci gruba (44 hasta) ise standart tedaviye ek olarak 600 mg/gün dozunda teofilin eklendi. Bu gruptaki hasta-lar›n tedavi bafllang›c›nda, tedavinin beflinci gününde ve yan etki oluflmufl ise ayn› günde, serum teofilin, Na, K, Ca, Cl ve glukoz sevi-yeleri ölçüldü.

Çal›flmada iki grubun kategorik de¤iflkenleri-nin karfl›laflt›r›lmas›nda ki-kare (chi-square), normal da¤›l›ma uygunluk göstermeyen farkl› iki grup aras›ndaki say›sal de¤iflkenlerin karfl›laflt›r›lmas›nda Mann Whitney U testi kullan›ld›. Tüm veriler ortalama ± standart sapma fleklinde verilerek, karfl›laflt›rmalarda p de¤eri < 0.05 olmas› durumunda anlaml› kabul edildi.

BULGULAR

Çal›flmaya 21 kad›n, 44 erkek olmak üzere toplam 65 KOAH hastas› al›nd›. Hastalar›n tümünde sigara içme öyküsü mevcuttu ve tümü sigaray› b›rakm›flt›. Hastalar›n demo-grafik verileri ve oluflan yan etkiler Tablo 1’de gösterilmektedir. Teofilin verilen hastalar›n alt›s›nda tremor, dördünde taflikardi ve üçünde epigastrik bölgede yanma flikâyetlerinin geliflti¤i leri aras›ndaki iliflkiyi araflt›ran az say›da

çal›flma mevcuttur.

Biz bu çal›flmada KOAH nedeni ile teofilin alan hastalar›n, serum teofilin seviyesinin, hasta yafl›na ba¤l› olarak oluflabilecek yan etkiler ve kan Na, K, Ca, Cl ve glukoz seviye-leri aras›ndaki iliflkiyi araflt›rmay› amaçlad›k.

GEREÇ VE YÖNTEM

Çal›flmaya prospektif olarak Ocak 2010 -A¤ustos 2010 tarihleri aras›nda Van E¤itim ve Araflt›rma Hastanesi ve Dicle Üniversitesi Gö¤üs hastal›klar› servislerinde yatarak tedavi gören a¤›r evre 65 KOAH hastas› dahil edildi. KOAH tan›s› Toraks Derne¤i kriterlerine göre konuldu (1). Diabetes mellitus, böbrek ve kalp hastal›¤› gibi ek bir hastal›¤› olan olgu-lar çal›flmaya al›nmad›. Hastaolgu-lar ayr›ca kan teofilin düzeyini etkileyecek herhangi bir ilaç kullanm›yordu. Hastalar›n yafl, cinsiyet gibi demografik verileri, sigara öyküleri ve mevcut flikayetleri kaydedildi. Fizik muayene-leri ve solunum fonksiyon testmuayene-leri yap›ld›, EKG’leri çekildi. Hastalar iki gruba ayr›ld›. Birinci gruba (21 hasta) standart te davi ola-rak inhale kortikosteroid, k›sa ve uzun etkili

(4)

Tablo 3. Teofilin alan hasta grubunda yafl grublar› ile kan teofilin ve oluflan yan etkiler aras›ndaki iliflki.

Yafl gruplar› Hasta say›s› Teofilin düzeyi (µg/ml) Tremor Taflikardi Epigastrik a¤r›

41-50 4 11.7 0 0 1

51-60 14 12.8 2 1 0

61-70 17 13.5 3 2 1

>70 9 13.9 1 1 1

Toplam 44 13.2 6 4 0

Tablo 2. Teofilin alan hasta grubunda yan etki oluflan ve oluflmayan hastalar›n teofilin seviyeleri (µg/ml).

Yan Etki Yan etki oluflan hastalarda Yan etki oluflmayan hastalarda p Ortalama teofilin (n=13) Ortalama teofilin (n=31)

Tremor 16.1 12.9 >0.05

Taflikardi 14.5 12.9 >0.05

Epigastrik a¤r› 9.2 12.9 >0.05

Tablo 4. Grup 1 ve Grup 2’deki hastalar›n ortalama

plazma elektrolit düzeyleri.

Grup 1 Grup 2 p Glukoz (mg/dl) 95.3±11.6 97.4±10.7 >0.05 Na (mmol/L) 138.3±2.3 137.9±3.5 >0.05 K (mmol/L) 4.5±0.6 4.3±0.7 >0.05 Cl (mg/dl) 102.2±2.1 102.4±2.4 >0.05 Ca (mg/dl) 9.1±1.2 9.3±1.3 >0.05

Na: Sodyum, K: Potasyum, Cl: Klor, Ca: Kalsiyum

gözlendi. Grup 1 ile karfl›laflt›r›ld›-¤›nda Grup 2’deki hastalarda oluflan yan etkilerin ista-tistiksel olarak anlaml› oldu¤u saptand› (Tablo 1).

Teofilin alan grubun ortalama kan teofilin düzeyi 13.2±4.1 µg/L (7.2-19.6 µg/L) olarak ölçüldü. Oluflan yan etkiler ve ortaya ç›kt›¤› teofilin seviyeleri s›ras›na göre tremorda orta-lama 16.1 µg/L, taflikardide ortaorta-lama 14.5 µg/ml ve epigastrik a¤r›da ortalama 9.25 µg/ml olarak ölçüldü. Teofilin kullanan has-talar içinde yan etki oluflan ve oluflmayan hastalar›n kan teofilin seviyeleri aras›nda istatistiksel olarak fark saptanmad› (p>0.05) (Tablo 2).

Teofilin kullanan Grup 2 hastalar›nda kan teo-filin düzeyleri ile yafl gruplar› aras›nda anlaml› bir iliflki saptanmad› (p>0.05) (Tablo 3). Has-talar›n 60 yafl üstünde olanlarda yan etkiler 60 yafl alt›ndakilerden s›k bulundu (p<0.05). Grup 1 ve Grup 2’nin plazma elektrolitleri ve glikoz düzeyleri karfl›laflt›r›ld›¤›nda anlaml› bir farkl›l›k saptanmad› (p>0.05) (Tablo 4). Ancak Grup 2’deki iki hastada hipokalemi mevcuttu.

TARTIfiMA

Çal›flmam›zda terapotik aral›k içindeki hasta-larda teofiline ba¤l› yan etkiler gözledik. Tedavi etkinli¤inin sa¤lanmas› için önerilen terapötik aral›k 10-20 µg/ml’dir (7). Teofilin-de toksisite dozla iliflkili olup yan etkiler genellikle 20 µg/ml üzerinde görüldü¤ü bildirilmektedir (8,9). Son y›llarda teofilin plazma düzeyini 8-12 µg/ml‘de tutmay› öne-ren çal›flmalar da vard›r (10). Serum teofilin seviyesi 30 µg/ml olan hastalarda konvül-ziyon bildirilmifltir (11). ‹ngiltere’de 2002 y›l›nda yüksek plazma teofilin düzeyi olan 585 hastan›n 39’unda kardiak aritmi gibi majör yan etkiler gözlenmifl ve bunlar›n 7 tanesi ölümle sonuçlanm›flt›r (12).

(5)

Cheng ve ark. yapt›klar› çal›flmada serum teofilin seviyesi terapötik aral›kta olan has-talarda herhangi bir yan etki gözlenmedi¤ini bildirmifltir (13). Ancak teofilinin önerilen terapotik aral›ktada yan etkilere neden oldu-¤unu gösteren çal›flmalar da vard›r (14,15). Çal›flmam›zda da tüm hastalar›n serum teo-filin seviyeleri terapötik aral›ktayd›. Buna ra¤men tremor, taflikardi ve epigastrik a¤r› yan etkiler olarak gözlendi. Özellikle epigastrik a¤r›n›n düflük teofilin düzeylerinde bile (9.25 µg/ml) ortaya ç›kmas›, teofilinin yan etkilerini izlemek aç›s›ndan sadece kandaki seviyelerinin ölçülmesinin yeterli olmad›¤›n›, hastalar›n kliniklerinin de dikkatlice takip edilmesi gerekti¤ini göstermektedir.

Yafll›larda ilaçlar›n farmokokineti¤inde de¤i-fliklikler olmaktad›r. Özellikle 60 yafl üzeri hastalarda teofilin klerensinin azalmas› ve proteinlere ba¤lanma oran›n›n yafll›lardaki albümin düzeyindeki düflüfle ba¤l› olarak azalmas›, kan teofilin düzeyini artt›rabilir. Bu nedenle 60 yafl üzeri grupta doz ayarlan-mas› yap›layarlan-mas›n› öneren çal›flmalar vard›r (16,17).

Arminjo ve arkadafllar›n›n yapt›¤› bir çal›flmada ise; 60-80 yafl aras› KOAH‘l› hastalarda teo-filinin farkl› formakokineti¤e sahip oldu¤u bildirilmifltir. Ancak bu popülasyonda yafl ile ilaç klirensi aras›nda belirgin bir korelas-yon bulunamam›flt›r (18). Cheng ve ark.n›n çal›flmas›nda farkl› yafl gruplar›n›n (55-74 yafl ve 75-90 yafl) 2 ayl›k teofilin tedavisin-den sonra serum teofilin seviyeleri ölçülmüfl ve yafl gruplar› aras›nda belirgin farkl›l›k bulunamam›flt›r (13). Bu çal›flmalara uygun olarak biz de çal›flmam›zda 60 yafl üstü hastalar›n kan teofilin düzeylerini 60 yafl alt›ndakilerle benzer bulduk.

Yafll›larda toksisite daha düflük kan düzeyle-rinde ortaya ç›kabilmektedir (19). Japonya’da yap›lan bir çal›flmada 65 yafl üstü teofilin

kullanan 3810 hasta n›n 179 (%4.7)'unda yan etki geliflti¤i, bunlar›nda sadece 6's›n›n ciddi düzeyde oldu¤u bildirilmifltir. Yafll› hastalar için teofilin kullan›m›n›n güvenli oldu¤u belirtilmifl (20). Ancak yafll›larda teofilinin önerilen terapotik aral›kta taflikardi ve aritmi gibi yan etkilerin ortaya ç›kt›¤›n› gösteren çal›flmalar da vard›r (21,22) Shannon ve Lovejoy hayat› tehdit eden teofilin intoksikas-yonunda ileri yafl›n serum konsantrasyonun-dan daha önemli oldu¤unu göstermifllerdir (23). Biz de 60 yafl üstü hastalardaki yan etkilerin 60 yafl alt›ndakilerden daha s›k oldu¤unu gözledik. Bu yafl grubundaki has-talar›n sadece kan teofilin düzeyi ile de¤il ayn› zamanda klinik durumlar›n›n da takip edilmesi gerekmektedir.

Cheng ve ark. 55-74 ile 75-90 yafl grublar›n› elektrolit bozukluklar› aç›s›ndan de¤erlendir-mifl ve iki grupta da belirgin elektrolit bozuk-lu¤u saptamam›fllard›r (13). Ancak ilk grubun potasyum düzeyinin, normal aral›k içinde olmakla birlikte di¤er gruptan %5 daha düflük oldu¤unu belirtmifllerdir. Uzun dönem teo-filin kullan›m›n›n elektrolit düzeylerinde bozukluk yapabildi¤ini gösteren çal›flmalar vard›r (24,25). Teofilinin hipokalemiye neden oldu¤u, bildirilen vaka say›s› az olmas›na ra¤men hiponatremi de yapabildi¤i, ilac›n bu etkisinin dikkate al›nmas› gerekti¤i bil-dirilmifltir (26-28). Ayr›ca hiperkalsemi yap-t›¤›na dair yay›nlarda vard›r (29).

Bizim çal›flmam›zda da benzer olarak, teo-filin kullanan grubtaki iki hastada hipoka-lemi görülmekle birlikte, istatistiksel olarak di¤er gruptan farkl› de¤ildi. Di¤er elektrolit-ler ve glikoz seviyeelektrolit-leri ile teofilin düzeyelektrolit-leri aras›nda bir korelasyon gözlemedik. Benzer flekilde elektrolitler ve glikoz seviyeleri ile artan yafl aras›nda da bir korelasyon yoktu. Yine de plazma elektrolitlerindeki küçük de¤ifliklikler, özellikle yafll› hastalarda daha

(6)

11. Dellen RG. Seizures From Theophylline Use. West J Med 1983; 138: 415.

12. Watson WA, Litovitz TL, Rodgers GC, Jr, et al 2002 annual report of the American Association of Poison Control Centers Toxic Exposure Surveillance System. Am J Emerg Med 2003; 21: 352-421.

13. Cheng-Yu Chen, MD, Kuang-Yao Yang, MD, Yu-Chin Lee, et al. Effect of Oral Amino-phylline on Pulmonary Function Improvement and Tolerability in Different Age Groups of COPD Patients. Chest 2005; 128: 2088-92. 14. Levine JH, Michael JR, Guarnieri T. Multifocal

atrial tachycardia: a toxic effect of theo-phylline. Lancet 1985; 1: 12-4.

15. Bittar G, Friedman HS. The arrhythmogenicity of theophylline. A multivariate analysis of clinical determinants. Chest 1991; 99: 1415-20. 16. Sifton DJ, editor. Physicians Desk Reference.

57th ed. Montvale: Thomson PDR; 2003. 17. Abernethy DR, Arnold GJ, Azarnoff D, editors.

Mosby’s Drug Consult. St. Louis: Mosby Inc, 2002.

18. Armijo, JA, Sanchez, BM, Peralta, FG, et al. Pharmacokinetics of an ultralong sustained-release theophylline formulation when given twice daily in elderly patients with chronic obstructive pulmonary disease: monitoring implications. Biopharm Drug Dispos 2003; 24: 165-71.

19. Self TH, Demirkan K. Maintenance drug therapy of chronic obstructive pulmonary disease. Am J Manag Care 1999; 5: 91-100.

1. Kronik Obstrüktif Akci¤er Hastal›¤› Tan› ve Tedavi Rehberi. Toraks Dergisi 2010; Ek 2. 2. Fragoso CA, Miller MA. Review of the clinical

efficacy of theophylline in the treatment of chronic obstructive pulmonary disease. American Review of Respiratory Disease 1993; 147: 40-7. 3. Barnes PJ. Theophylline in chronic obstructive pulmonary disease: new horizons. Proc Am Thorac Soc 2005; 2(4): 334-339; discussion 340-331.

4. Kayaalp SO, editor. Rasyonel Tedavi Yönünden T›bbi Farmakoloji. 11th ed. Ankara: Hacettepe-Tafl Kitapç›l›k, 2005.

5. McKay SE, Howie CA, Thomson AH, Whiting B, Addis GJ. Value of theophylline treatment in patients handicapped by chronic obstructive pulmonary disease. Thrax 1993; 48: 227-32. 6. Çelik G. KOAH’da bronkodilatör tedavi, editör

Çöplü L, poyraz yay›nc›l›k 2007; 9-33. 7. Elenbaas, RM, Payne, VW Prediction of serum

theophylline levels. Ann Emerg Med 1984; 13: 92-6.

8. Barnes PJ. Theophylline: new perspectives for an old drug. Am J Respir Crit Care Med 2003; 167(6): 813-8.

9. Eshleman SH, Shaw LM. Massive theophylline overdose with atypical metabolic abnorma-lities. Clin Chem 1990; 36: 398-9.

10. NAEPP Working Group Report. Considerations for diagnosing and managing asthma in the elderly. National Heart, Lung, and Blood Institute, NIH publication No. 96-3662, 1996.

Sonuç olarak bizim çal›flmam›zda, KOAH ne-deni ile teofilin alan hastalar›n teofilin sevi-yelerinin yaflla de¤iflmedi¤i görüldü. Tremor gibi yan etkilerin düflük teofilin düzeyle-rinde bile ortaya ç›kt›¤›n› gözledik. Özellikle 60 yafl üstü olan hastalarda daha çok yan etki geliflti¤ini saptad›k. Yafll› hastalar›n sade-ce kan teofilin düzeyi ile de¤il ayn› zaman-da klinik durumlar›n›n zaman-da takip edilmesinin faydal› olabilece¤ini düflünmekteyiz.

belirgin yan etki oluflturab ilece¤inden takip gerekmektedir.

Çal›flmam›zda hastalar›n hiçbiri bronkodila-tör tedaviye ek olarak baflka bir ilaç kul-lanmamaktayd›. Bu nedenle teofilinin di¤er ilaçlarla olan etkileflimi de¤erlendirilemedi. Ayr›ca hasta say›s›n›n nisbeten az olmas› istatitiksel de¤erlendirmenin çal›flmaya kat-k›s›n› s›n›rland›rm›flt›r.

(7)

26. Salem N, Rispal P, Lasseur C, Pellegrin JL, Leng B. [Severe hyponatremia and hypokalemia induced by a moderate overdose of theophylline]. Presse Med 1994; 23(3): 140. 27. Dreiher J, Porath A. Severe hyponatremia

induced by theophylline and trimethoprim. Arch Intern Med 2001; 161(2): 291-292. 28. Liberopoulos EN, Alexandridis GH, Christidis

DS, Elisaf MS. SIADH and hyponatremia with theophylline. Ann Pharmacother 2002; 36(7-8): 1180-2.

29. ‹toh Y, Tsurumi Y, Kmura T, et al. A case of theophylline induced hypercalcemia. Nippon jinzo Gakkai Shi 2007; 49(4): 446-51. 20. Ohta, K, Fukuchi, Y, Grouse, L, et al A

prospective clinical study of theophylline safety in 3810 elderly with asthma or COPD. Respir Med 2004; 98: 1016-24.

21. Levine JH, Michael JR, Guarnieri T. Multi-focal atrial tachycardia: a toxic effect of theophylline. Lancet 1985; 1: 12-41.

22. Bittar G, Friedman HS. The arrhythmogenicity of theophylline. A multivariate analysis of clinical determinants. Chest 1991; 99: 1415-20.

23. Shannon M, Lovejoy Jr. FH. The influence of age vs peak serum concentration on life-threatening events after chronic theophylline intoxication. Arch Intern Med 1990; 150: 2045-8.

24. Yohannes, AM, Hardy, CC Treatment of chronic obstructive pulmonary disease in older patients: a practical guide. Drugs Aging 2003; 20: 209-28.

25. Cydulka, RK, Rowe, BH, Clark, S, et al. Emer-gency department management of acute exacerbations of chronic obstructive pulmo-nary disease in the elderly: the Multicenter Airway Research Collaboration. J Am Geriatr Soc 2003; 51: 908-91.

Yaz›flma Adresi:

Dr. Hatice YILMAZ

Dicle Üniversitesi T›p Fakültesi, Gö¤üs Hastal›klar›, D‹YARBAKIR

Referanslar

Benzer Belgeler

-Bir bitkisel ürün tedavide kullanılan ilaçla aynı etkiye sahip olduğunda o. ilacın serum seviyelerini değiştirmeden etkisinde artışa

Sonuç olarak; günde 2 doz verilen teofilinin (talotren), teofilin monohidrata (xanthium) göre daha stabil kan teofi- lin düzeyleri sağladığı ancak etkinlik ve

Biz çalışma- mızda literatürdeki çalışmalardan farklı olarak demografik özellikler, tedavi ilişkili toksisiteler ve tedavi uyumu açı- sından Türk vatandaşları ve

In a prospective study consisting of a cohort of middle-aged and old Chinese males conducted by Huang et al., it was indicated that blood group B had a lower risk

Preemptif amaçla kaudal blokta kullanılan bupivakaine morfin veya midazolam eklenmesinin analjezi süresi ve ek analjezik ihtiyacı üzerine etkisi olmamakla birlikte morfin

Bugüne kadar kardiyak etkileri ortaya çıkarmak için Ekokardiyografi (EKO) kullanılmıştır, ancak EKO özellikle subklinik olguları belirlemede yetersiz

 Hedef organdaki dozu arttırmak ve normal doku hasarını azaltmak amacıyla yeni tedavi teknikleri geliştirilmiştir...  Erken yan etkiler: Tedavi tamamlandıktan sonraki

Çalı mamızda ba -boyun kanseri tanısı ile klini imizde radyoterapi uygulanmı ve radyoterapi sonrası en az 6 ay geçmi olgular arasından rastgele seçilen 120