Bir Çukurovalının şiir kitabı

RIZA PULAT ÖZTÜiia •'

I9 I| de doğan ve soyu sopu F ra n s ız i ş g a l in i n kara gün­

le r in d e kurban gid en b i r Çokurova çocuğu k i i ç i v e d ı ş ı Çukurova- n ın k a r a k t e r is t ik v a s f ı n ı ta ş ım a k ta d ır.

O b i r yetim o la ra k i l k mektebi b it ir d ik t e n sonra Adana M u a lli. mektebine v e r i l ı i ş t i . Her y en i g e le n ta le b e y e doldurulmak i ç i n b i r f i ş v e r iliy o r d u . 0 l i s t e n i n hanesinde de: "Şahsî s e r v e t i ­ n iz ? em la k in iz, ananız, babanız, hususî ve ş e r e f v e r i c i v a z i y e t i n i z v a r g ıd ır ? " g ib i s u a lla r v a r d ı. Bunu o Çukurovalı yavruya uzatarak c e v a b la r ın ı y a z d ır d ıla r . 0 h iç düşünmeden şu sözleri, y a s ıv e r d i:

"Ne anam» ne babam, ne malım, ne m elalim , ne şanım, ne ş e re fim va r.

benim y a l ı n ı z a s i l b ir m ille tim va r.Ç

x x

X

O yaşta bu zeki çocuğun s a t ı r l a r ı herkesin nazarı dikka­ t i n i çek ti. Ve ona zeki fakat se s s iz ta le b e le re mahsus b ir seppati besleniyordu. Az sonra bu çocuğun tek tük vatanî ş i i r l e r i n i görmeğe başladık.

' Adana M a a rif mecmuasının 3 üncü sayısında "Adana Erkek Huallim mektebi üçüncü s ın ıft a n Rıza P o la t" a d ıy la y a z ıla r ın ı oku­ duk. 0, Rizaki az zamanda Faruk N a f i z i yaklaşan ve Kemaleddin ka­ rniyi andıran ş i i r l e r i y l e a rk a d a şla rı arasında ve Adana muhitinde kendini t a n ı t t ı r d ı . .

İsm ail Habip onun y a z ı la r ın ı her

zm

x x

X

B ir gün R ız a ıın Adana uallim mektebini bitirmeden Konyı Muallim mektebine n a k le y le d iğ in i oradan da B a lık e sire g i t t i ğ i n i öğ­ rendik.

Nihayet onu Ankaranın Çubuğunda i l k : ektep öğretmeni ve B a a r if memuru olarak görüyoruz.. Orada ve Ankarada vatanî ş i i r l e r i ­ ne son h ız ın ı v e riy o r. Büyük birçok ş a ir le r in de ta k d irin i kazanan Rızanın ş i i r l e r i az sonra gönül a c ı la r ı n ı da terennüm etmeğe ve

bunda muvaffakiyet göstermeğe b a ş lıy o r ..

İstan bul Ü niversitesinde yapılan imtihanda keskin zekâsıyla hatta h iç b ir kitap dahi açmadan hayret v e r ic i b i r muvaffakiyet kaza­ nan Rızanın o y ı l Zonguldak Orta mektebinin Türkçe m uallim liğine ta ­ y in in i iş it iy o r u z . Bir» y ı l semereli b ir çalışmadan ve ora Halkevinde— de muvaffakiyet gösterdikten öonra zonguldaktan Üdebat muhiti olan İs* tanbula veya Ankaraya n ak il iç in teşebbüse geçiyor, ve soranlara da:

Dün bütün şairdim bugün döndüm yarime Zonguldak k i l i t vurdu bütün ilhamlarıma diye b i r ş i i r i n i n i l k beytini okuyor..

V

X X X

Biz onun s e s in i b ir y ı l sftnra Yüksek b i r Anadolu y a y la sı o - lan Erzincandan iş it iy o r u z , ve bu sesin hütün ü r p e r iş le r in in h a sre ti­ ni ifa d e e y le d iğ in i de h iss e d iy o ru z .. b e lk i de yakın b ir zamanda Çu- kurovanın bu çocuğunu Çukurovada görmek ve ş i i r l e r i n i dinlemek mümkün o la c a k tır.

Şimdi R ıza*nm yeni çıkan şu k ita b ın ı k a r ı ş t ı r a b i l i r i z : 48 sahifeden ib a re t olan bu k ita b ın a d ı :" B i r yangının kül­ le r in d i r

Duygu kanatlarında yükselmemiş güneşe Yere b a ğ lı gövdemi attım d o s t la r ateşe, îş t e bütün v a rlığ ım ıs ın ın deşe deşe önünüzde duruyor b ir yangının id ille r i.

"B ir yangının k ü lle ri"n d e Rızanın daha çok kafasından ziy a­ de kalbin in ış ı k l a r ı n ı görüyoruz. Halbuki onun eskiden kalbinden ziya­ de k a fa sı ç a l ı ş ı r d ı . Mamafi genç ş a ir kitabına eski ve d e ğ e r li ş i i r l e ­ rinden b ir ik is in i koymağı da unutmamıştır.

Binmem su sandalına Verin bana d a ğ la r ı Vurgunum çam dalına Verin bana d a ğ la n

Baştan üstün b a şı var Yorgana, s i s , sa ç ı var Olsun içim bahtiyar Verin bana d a ğ la n

İçmem o ls a da kuyum Dağdan aşmalı suyum Ben d a ğ la n n oğluyum V erin bana d a ğ la rı

Ayaklar i z in olsun Dağlar denizin olsun Ş e h irle r s iz in olsun V erin bana d a ğ la n

Bu ufak ve şık ş i i r kitabında "Benden sana" b a ş l ı k l ı i k i ş i ­ i r varki se v g iy i böyle samimiyetle ifa d e eden yeni n e slin y a z ı l a n a - ra sm d a pek az ş i i r biliyorum !

Doğduğum gündenberi dağlarım ın karına B ir su g i b i sarıld ım s a h il ayak lan n a. Yirmidört baharımın kondum neyse varına Akan b i r s e l gibiydim sende tükendi hızım.

Kıskanarak baktığım bol ı ş ı k l ı g ö zle rin Hangi kalbe i ş le d i a şk ın ı böyle derin? ö y le b i r cehennem k i bağrımda bu gün yerin

Geçn "A s lı" n ın kül olan "keremlinden farksızım .

H asıl kol kol sa ra rsa sarm aşıklar b ir d a lı Yere se re rsa n a s ıl b i r kurşun b i r k a r t a lı öyle düştü dalından s e v g ilin p o rta k a lı öyle s a r ı ld ı gönlüm gövdene dal d al kızım.

Rızanın ş i i r le r in d e samimi b i r a n la tış ve güzel b u lu ş la r var, o ş i i r l e r i n i söz sö y le r g ib i k o la y lık la fak at temiz b i r ahenk* l e yazar. Onda ne uslup h a ta sı% e z in bozukluğu buluruz, lis a n a ha­ k i d ir .v a a s ı l ş i i r i n i n okunuş tında ruha t a t l ı l ı k veren lis a n ın ın sa i s i l i ğ i ve te . i z i İ ğ i d i r . 0 kelime d e ğ il h a rf kullanırken b ile t i t i z d i r . Onun k u lla n d ığ ı s a f ve sade k e lia e le r d ir k i s a f ve semimi ifa d e s in i sun abiliyoruz:

Eğer fena buldunsa bu gece de y e rin i İçme su niyetine ız t ir a b ın t e r in i Perdesiz pencerene daya d ir s e k le r in i ' Y ı l d ı z l ı g e c e le r i seyre dal delikanlım

Aynı ahenkle başlıyan d iğer b ir ş iirin d e n :

Olaydın sabah ların sen erde

A l

Geçn Çukurovalinin ençok hoşa giden ş i i r i "Dağ T ü rk ü leri" dir.Bun­ da hakiki b i r hayatın temiz b i r dağ duygusunun b ir b ir in e perçim le- nerek ş i i r l e ş t i ğ i n i görüyoruz:

Şah in ler tek tek u ç a r,tu rn a la r katar k atar,

K u rtlar in , k u şla r yuva, çocuklar beşikte y ata r, Benim k a rta l gönlümse dik dağlarda e ğ le n ir

B ir g a rip adamım k i adıma " d a ğ lı " d en ir. Çam pürü y a s tık la ra koyup kumral b a şın ı B ir dağ yolunda babam tamamladı y a ş ın ı. Yumdu anam gözünü b ir yaylanın düzünde . . Dağda geçen günlerim a l t ı n s a ç lı gözünde Ben dünyaya gelmişim yumuşak b i r kucakta. K ız ılc ık d a lla r ın a kurulu salıncakta

î l k n in n iyi başımda dağ k ı z l a n sö yled i. İçlerinden b i r i s i "büyü,benim o l . " dedi

O gündenberi gönlüm vurgun s i s l i dağlara, Mor akşamlar a ltın d a Büyük h i s l i dağlara. Unuttum ş e h ir le r in göz a l ı c ı süsünü.

N a s ıl d a ğ la r d in le rse b i r çoban türküsünü öyle kulak kesildim bende d ağlar sesine, D a ğ la n döşek yaptım b i r gönlün hevesine,

Çamlar şarhoş, ben sarhoş, ku şlar d e li,b e n d e li. Unuttum ne biçimdi yar yüzü, kadın e l i .

Unuttum ovalarda gördüğüm B e n lile r i Unuttum, enginlerde çalkanan d e n iz le r i.. K ıy ıla r özlemimin söylesin n in n isin i B ırakıp ta gelemem y a y la la r ın 3 is in i. Dahaçok seviyorum, d a ğ la n daha candan Lanetimin t a c ın ı giyd irdiğim insandan

Sevmeyi, özlemeyi t a b iî g ü z e llik le r in teşbihine sin direrek anla­ tış ın d a b ile sevginin içimizden ayaklan dığın ı hissediyoruz. Ruhu ve ka­ lemi h a s re tle a c ıy ı Çukurovanın havası kadar ı l ı k b i r ok şayışla t a t l ı ­ l a ş t ı r ı ş t ı r

t

©in kendi kolların ken hür boynumun kemendi Bu gün b i r e s i r g i b i elimde ö rse le n d i.

Seni sevdikten sonra bana da mecnun dedi Bu gönlüm Leylâ g ib i kız peşine t a k ıld ı. Farkı ne g e c e le rin g ö z le rin in renginden Bu rü zgârın fa r k ı ne sesin in ahenginden? Kalbimdir kopup gelen dalga g ib i enginden Yaklaş ki yavrum ona hep uzaktan b a k ıld ı.

Z i l l e t i yerde bulup, gururu gökten aldım Belki mağrur dağlardan in liy e n b ir kartaldım. Y a lın ız senin ufkunda b i r kuş g ib i alçaldım , Y a lın ız senin önünde dik başım secde k ı ld ı .

Bu gün daha pek genç olan ş a ir in Çukurovayı terennüm edecek özlü ş i i r l e r i n i ve e s e r le r in i de beklerken onun verim li kaleminin pek yakında d ile k le rim iz i yerine getire c e ğ in e emin bulunuyoruz.