•
DRAMATiK KÖYLÜ OYUNLARı
KIZ OYUNLARı
(Düğünde Kız evi, Gelin kız, özel giysisiyle oturmuştur.' Gelin'in çevresinde genç kızlar-kadınlar gülüşürler, kendi aralannda' konuşurlar. Gelin Kız'ın yanında oturan
ı.
kız, bir türkü söyler).Yüksek yüksek tepelere ev kurmasınlar AşTı aşrı memlekete kız vermesinler Annesinin bir tanesini hor görmesinler
Uçanda kuşlara malum olsun Ben annemi özledim.
Hemannemi, hem babamı ben köyümü özledim.
(2. Kız türkü söylenirken oluşan duygusal atmosferi elindeki tefle ritm tutarak ve ~eşeli' bir türküye girerek bozar. Kızlannbir bölümü orta-ya geçerler, ayın- türküye katılarak hep birlikte dans ederler). .
Hey onbeşli onbeşli Tokat yolları taşlı Onbeşliter gidiyor Kızların gözü yaşlı
Aslan yarim kız senin adın Hediye Ben dolandım sen de dolan gel beriye Fistan aldım endazesi onyediye Az mı geldi gönderdiğim hediye
- Gidiyom elinizden Kurtulam dilinizden
Yeşil baş ördek olsam Su içmem gölünüzden
, Aslan yarim kız senin adın Hediye Ben dolandım sen de dolan gel beriye Fistan aldım endazesi onyediye Az mı geldi gönderdiğim hediye.
158 DRAMArtK KÖYLÜ OYUNLAR! (KIZ OYUNLARI)
,(1.kız dans edenlerin aras ma girer).
4. KIZ 1. KIZ 1. KIZ 2. KIZ 1. KIZ
\
. 1. KIZ - Hadi, gelin kızlar bir oyun çıkaralım.BÜTÜN KIZLAR - Çıkaralım. 1. KIZ - Ne çıkaralım? 3. KIZ - Emmi'yi çıkaralım. BÜTÜN KIZLAR - Yo, yo.
1. KIZ - Hayır, onu oynamayalım. 2. KIZ - Kezban Ana'yı oynayalım.
1. KIZ - Peki, Kezban Ana'yı oynayalım. Ama ben .İmam'ı oynayacağım .
.- Ya ben, ya ben. - Sen, sen sarhoşu oyna. - Sen, çerçiyi oyna. - Ya ben?
- Sen tef çal. Sen Kezbart Ana'yı oyna. Sen de Gelin Kız ol. Hadi bakalım kızlar, hazırlanın.
(Oyun çıkaracak olan kızlar kılık değiştirirler). Diğerleri ise türkü eşliğinde dans ederler.
Yol üstüne kurdum kara kazanı oğlan kazanı.
Herkes sever okuyanı yazanı 'oğlan yazanı.
Kimsesevmez meyhanede gezeni oğlan gezeni.
Armut dalda, kız bahçede sallanır oğlan sallanır.
Yere düşer, şekerlenir, ballanır oğlan ballanır.
Ortada türkü eşliğinde oynayan kızlar, yerlerine geçerler. Kezban Ana oyununu çıkaracak olan kızlar ise yerlerinde hazır beklemektedirler. Gelin ortada oturur. Kezban Ana elinde' süpürge, odayı süpürürken Sar-, hoşSar-, şarkı eşliğindeSar-, elinde su dolu şişesiSar-, suyu döke saça ve sarhoş taklidi
yaparak içeriye girer.
KEZBANANA
(Ortada, bir iskemlede büyük kırmızı bir eşarp örtülmüş bir kız otur-maktadır. Sarhoş soldan girer. Elinde şişe, şarkı söylemektedir).
DRAMATİK KÖYLÜ OYUNLAR! (KIZ OYUNLAR!) 159 SARHOŞ KEZBAN SARHOŞ İMAM KEZBAN İMAM KEZBAN İMAM ÇERÇİ KEZBAN ÇERÇİ KEZBAN ÇERÇİ KEZBAN SARHOŞ KEZBAN SARHOŞ İMAM KEZBAN
- "Aşıkım ben aşıkım, sofralarda kaşıkım, ayınna Kez-ban bizi, saç gibi dolaşıkım". Etme KezKez-ban Ana, şu kızım ver bana. Aşkımdan içki şişesi elimden düşmü-yor.
- (Uzaklaştınr). Elinde şişe kız istemeye gelmişsin. Gül gibi kızımı yar eder miyim sarhoşa? Ben kızımı çerçiye vereceğim.
- Ah yaktın beni Kezban Ana (Soldan çıkarken sağdan İmam girer). .
- Allah ... Rabbena, Kezban Ana'nın kızı hep bana. - Ben kızı sarhoşa vereceğim. Gönlü ona düşmüş
n'apalım.
- Zinhar. Din, iman, namaz nedir bilmez. Ben kızına hepsini öğretirim.
- Ya hoca... Kızımı sana verirdim ama daha sen de namaz kılmayı bilmiyorsun. Öğrenirsen sana veririm. - Sen meraklanma. Ben namazı öğrenir (Kezban'ın
ya-nağından kesme alır) kızım da alınm (Sağdan çıkar). - (Geriden girer). "Aynam düştü yerlere ... Eskiler
alı-nm, ballı ballı yemişler alınm. Kezban Ana otu yedi dana, şu kızım bana ...
- Senin gibi çerçiye kız verir miyim ben. Benim kızım kibardır. Ben onu hocaya vereceğim.
- Kezban Ana, ben ona ballı ballı yemişler veririm, böyle kolyeler takarım. \
~Ah çerçi ah. Git buradan git. Benim kızım cennete gidecek.
- Bak Kezban Ana, kızını ver bana, yoksa seni alınm. - Vay utanmaz (Cilveli). Kızımı isterken beni mi
ala-caksın (Birlikte çıkarlar).
- (Soldan girer/o "Beni yürekten vurdun" (Kezban girer). Etme eyleme Kezban Ana, şu kızım ver bana. - Boşuna yanma sarhoş, sana kız vennem. Kızımı
ho-caya vereceğim. Çerçiye de söyledim. Cennete götü-recek kızımı hoca. Hem bu sarhoşlardan korkar. Hadi bakayım (iter).
- Ben de onu kaçırayım da görsün. Bahçenin kapısını bir vuruşta aç arım vermezsen Kezban Ana. ben bu kızı kaçınnm (Çıkar).
- (Sağdan girer). Rabbena, Kezban' Ana'nın kızı hep bana. Kezban Ana nam.:azkılmay.ı öğrendim.
- Hadi kıl da göreyim (İmam kıza doğru kapanır Kez-ban araya girer) yönünü bilemedin hoca.
160 İMAM KEZBAN İMAM ÇERÇt KEZBAN ÇERÇt KEZBAN SARHOŞ KIZ KEZBAN KIZ
,
_SARHOŞ İMAM SARHOŞ İMAMDRAMATIK KÖYLÜ OYUNLARI (KIZ OYUNLARI)
- Sen dur hele, ben bu kızın bir Hatmi'ni indireyim (Kızı sıkıştınr).
- Ben seni bilmez miyim? Minareden Hatim indire-' ceğine, elalemin kansına kızına indirmişsindir sen. - Haşa ... Ben beş vakit namazında, niyazında ...
Rabbe-na, bu kız hep bana (Çıkar). ' - Çerçi geldi çerçi. Çakı, tarak, inci, bonciık. .. Kezban
Ana şu kıza ver bana. Bütün mülküm sana.
- Ah çerçi ben kızı hocaya verdim. Sonra elalem ne der?
- Kezban Ana, şu kız'ı verbana yoksa seni alınm koy-numa.
- (Oynaşarak). Kesin verdim. imkansız cayamam (Bir-likte çıkarlar).
- (Soldan girer). Hayt... "Bahçenin kapısını bir vuruşta açar boşver yarim gel seninle kaçalım".
- (Yüzünü açıp kalkar) "Oğlanın adı Nihat, kolunda varbir saat, gel seninle kaçalım, çekilmiyor bu hayat (Dans ederlerken donarlar. Kezban girip boş iskemle-yi ve sarhoşun ceketini bulur).
- Amanın, amanın sarhoş kızı kaçırmış. Yetişin komşular yetişin (Çerçi, İmam, Kız ve sarhoş gelir-ler).
- Ana ver elini öpeyim (Kezban önce istemez, sonra razı olur).
- Hoca hadi kıy bizim mikahımızı.
(Hoca ikisini oturtur. Kızın önüne' çöker. Dua okur gibidir).
- Minarede hoca, ben gelince koca ... (SanIır, sarhoş , araya girer). Pirinçlikte dan, gelin bana kan ...
(San-Iır, Sarhoş araya girer).
- Hoca doğru dürüst kıy nikahi yoksa kıranm bir
yanı-nı. '
- Eşekte semer, gelin sarhoşu sever. Pirinçlikte dan, gelin sarhoşa kan. Dansı bekarlann başına.
(Çerçi Kezban'ı, sarhoş kızı alıp çıkar. İmam şarkı söyler).
"Amanını başım, çok içmişim".
(Kızlar ortaya gelider" dans eşliğind,e türkü söylerler. Erkek kıIığı giymiş olan kızlardan bazılan bir sonraki, oyun için kıIık değiştirir-ler).
DRAMArtK KÖYLÜ OYUNLAR! (KIZ OYUNLAR!) 161
Çek deveci deve/eri
Yokuşa aman, yokuşa aman
, Gül memeler birbiriyle tokuşa aman, aman, aman Develi, sordum aslın nere/i
Kız kocam yok diyordun Nerden buldun gobeli Gobel girdi yaşına Şapka ister başına Gobel gurban olayım Başındakişapkaya Deve yüksek atamadım Urganı aman, urganı aman,
Üşüdükçe çek başına yorganı aman, aman, aman Develi, sordum aslın nereli
Kız kocam yok diyordun Nerden buldun gobeli Gobel girdi yaşına , Ştipka ister başına
Gobel gurban olayım Başında,ki şapkaya
(Dansı ve türküyü bitiren kızlar yerlerine geçer~en, yeni bir dans ' başlar).
Yine yeşillendi, fındık dalları Acep ne olacak, yarin halleri Dalgalanıyor, pembe şalvarı
Kız allan, pullaiı.gel; gel, gel yanıma. Beyaz kollarını, dola boynuma. Çeşme başında üç kız yanyana(2) İçlerinden biri hişt dedi bana(2) Kız allan, pullan gel, gel, gel yanıma Beyaz kollarını dola boynuma.
(İki kız, ~uma oyununu çıkarmak üzere hazırlanmışlardır).
KUMA " - (Solda duran gelinin önüne gelir ve elindeki testiyi ayaklarinın dibine bırakır). Kocam Cuma namazına gidecek, şu testiyi doldur (Geldiği gibi, kaşık ritmi eşliğinde önceki yerine döner).
./
162 DRAMATİK K0YLÜ OYUNLAR! (KIZ OYUNLAR!)
KUMA GELİN
\. GELİN KUMA GELİN
- (Davul eşliğinde .!(umanın önüne gelir, testiyi koyar). Bana bak sen ... Ustüme kuma gelmeyi bilmişsin ya, al doldur.
- Sen eski klinsısın, testi doldurmayı daha iyi bilirsin, al doldur.
- Seni bana hizmetçi diye aldı, al sen doldur. - Beni çiçek diye koklayıp sevmek için aldı.
- (Gelin bu kez Kumanın önüne geldiğinde testıyı ayakları dibine atarak kırar). Madem çiçek diye aldı, çiçek gibi solarsın inşallah.
(Salona Emmi kılığına girmiş olan kız gelir, ve Emmi oyununu çıka-mlar). EMMİ KADINLAR 1. KADIN EMMİ 2. KADIN EMMİ 3. KADIN EMMİ 4. KADIN EMMİ 5. KADIN EMMİ
ı.
KADIN EMMİ 2. KADıN EMMİ KADINLAR EMMİ 3. KADIN- Aaa, Emmi geliyor, kaçın. Emmi geldi. - Emmi, bize de cigara ver.
- Gedin kızım işiniz yok mu? - N' olur ~mmi, bize cigara ver.
- Alın benim cigararnı için bokoğlu boklar.
- Emmi yahu, sen askerlik yaptın bilirsin: Kel Nuri'nin oğlu karşı köyden bir kız kaçırmış, İstanbul'a gide-cekler, neye binip gitsinler?
- Gelip benim faytonuma binsinier, istedikleri yere gö-'türürüm.
. - Emmi yahu, şu kızın başı ağnyormuş, bir ilaç söyle-sene.
- Aha onun ilacı. .. Aha onun ilacı.
- Emmi yahu, sen askerde çok dayak yemişsin, doğru mu?
- Onu deyen, bunu yemiş.
- Ayıp Emmi, bak kızın var, gelinlerin var ... - Yann onlar da görürler yalan mı?
- Emmi, cebindekinden bize de ver, yiyelim. - Ondan ne anlayacan, gel de bunu ye. -Anaaarn!
- Ananız bunu kaç defa yediğini de söyledi mi orospu-lar. Şimdi anam da seni de, ... Çekilin lan, heç erkek görmediniz mi? Eşek oğlu eşekler.
- Sen yatakta çok titriyormuşsun, üşüyormuşsun Em-mi?
DRAMATiK KÖYLÜ OYUNLARı (KIZ OYUNLARı) 163 EMMİ 4. KADıN EMMİ 5. KADıN EMMİ 1. KADıN EMMİ 2. KADıN EMMİ 3. KADıN EMMİ 4. KADıN EMMİ 5. KADıN EMMİ
- Ben değil, bunu gören titriyor; istersen seni de titrete-yim, ..
- Dünya öküzün mü, ineğin mi üstünde'?
- Aha bunun üstünde ... Aha bunun üstünde. Şimdi-öğ-rendin mi?
- Emmi, yeter artık, kızlar utanıyor. - Bunu yerken niye utanmıyorlar? - Emmi çok utanmaz adamsın.
- Siz bunu görünce fingirdeşip duruyonuz, siz çok mu utanıyonuz. Eşekoğlu eşekler, ... Çekilin önümden! - Emmi yahu,bağırma bizi korkutuyon.
- Korkmayın bunu size yedirmem.
- Emmi, evin yoksa misafir ederim, bize gel. - Bunu görd~ten sonra, anan da misafir eder. - Hadi çık dışarı, kihı n' etsin seni bu yaştan sonra, ... - Yaşı kuruyu gösterirdim ben size ama, şükreeedin ki,
eğreti...
- Aman çok uzattın artık, bırak şunu ..
- Bırakayım da kapın hem? Ben geldiğim gibi giderim, fazla konuşman, hepinizi şeyderim.
