Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesinin Kuruluşu ve Gelişim Süreci The Establishment and Development Process of Erciyes University Faculty of Veterinary Medicine

(1)

Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesinin Kuruluşu ve Gelişim Süreci*

Rahşan ÖZEN1, Erhan YÜKSEL2 1

Fırat Üniversitesi Veteriner Fakültesi, Veteriner Hekimliği Tarihi ve Deontoloji Anabilim Dalı, Elazığ-TÜRKİYE 2

Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi, Veteriner Hekimliği Tarihi ve Deontoloji Anabilim Dalı, Kayseri-TÜRKİYE

Özet: Türkiye’de 1970 yılına kadar tek fakülte ile sürdürülen veteriner hekimliği eğitimi, bu tarihten sonra yeni

fakültele-rin de açılmasıyla günümüzde sayıları 21’e ulaşan vetefakültele-riner fakültelefakültele-rinden 17’sinde verilmektedir. Bu fakültelerden biri olan ve 1992 yılında kuruluş kanunu yürürlüğe giren Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi, 1995 yılında 31 öğrencisi ile Rektörlük binası bünyesindeki geçici dersliklerde eğitim-öğretim faaliyetlerine başlamış; ilk mezunlarını 1999-2000 eğitim-öğretim yılı sonunda vermiştir. Çalışma, Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesinin tarihine ışık tutmak ve ilk on beş yıllık gelişim sürecine ilişkin genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Erciyes Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, Veteriner Hekimliği Tarihi

The Establishment and Development Process of Erciyes University Faculty of Veterinary Medicine Summary: Turkish veterinary medical education, which was maintained by a single faculty until 1970, following the

establishment of new faculties subsequently, is now continued at 17 out of 21 existent faculties of veterinary medicine. Among the faculties currently providing education, Erciyes University Faculty of Veterinary Medicine, the establishment law of which came into force in 1992, started education in 1995 with 31 students at provisional classes at the rectorate building. The first term students graduated at the end of the 1999-2000 academic year. The study aimed to introduce the history of Erciyes University Faculty of Veterinary Medicine, and to present general information concerning its development process.

Key Words: Erciyes University, Faculty of Veterinary Medicine, Veterinary History

Giriş

Türkiye’de bilimsel anlamda veteriner hekimliği eğitim-öğretimi, 1842 yılında Askeri Veteriner Oku-lunun açılması ile başlamış; bunu 1889 yılında Sivil Veteriner Okulunun açılışı izlemiştir (3). Bu iki Veteriner Okulu 1921 yılında birleştirilmiş; 1933 yılında Ankara kurulan Yüksek Ziraat Enstitüsü bünyesine “Veteriner Fakültesi” olarak nakledilmiş-tir. Türkiye Cumhuriyetinin ilk üniversite olan An-kara Üniversitesinin 1946 yılında kurulmasıyla birlikte Veteriner Fakültesi 1948 yılında Ankara Üniversitesine bağlanmış ve Elazığ Veteriner Fa-kültesinin (1970) kuruluşuna kadar geçen sürede veteriner hekimliği eğitimi Ankara Üniversitesi Ve-teriner Fakültesi tarafından verilmiştir (3, 4). Veteriner hekimlere duyulan gereksinim, Elazığ Veteriner Fakültesinin kurulmasından sonra da devam etmiş; 1970’li yıllarda İstanbul ve Bursa’da,

80’li yıllarda ise Konya, Van ve Kars’ta yeni fakül-telerde eğitim-öğretime başlanmasına neden ol-muştur. Veteriner fakültesi sayısında 1990’lı yıllara gelindiğinde hızlı bir artış görülmüş; sekiz veteriner fakültesinde daha eğitim-öğretime başlanmıştır (4). Çalışma, Türkiye’de veteriner hekimliği alanında eğitim-öğretime başlayan onuncu fakülte olan Erci-yes Üniversitesi (ERÜ) Veteriner Fakültesinin ku-ruluşuna ilişkin genel bilgi verilerek ve ilk 15 yıllık gelişim sürecini değerlendirmek amacıyla hazırlan-mıştır.

Gereç ve Yöntem

Araştırmanın materyalini, ERÜ Rektörlüğü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Veteriner Fakültesi Dekanlığı ve Ana Bilim Dalları Arşivleri ile Veteriner Fakültesi Öğrenci İşleri Bürosundan sağlanan belgeler oluş-turmuştur. Ayrıca, konuyla ilgili kitap, dergi, makale ve broşürlerden yararlanılmış; Fakültede görev yapan öğretim elemanları ile yapılan yüz yüze gö-rüşmeler ile bilgi toplanmıştır. Ulaşılabilindiği ölçü-de ilk elölçü-den kaynaklar incelenerek kronolojik bir sıra ile yazıya aktarılmıştır.

Geliş Tarihi/Submission Date : 15.03.2011 Kabul Tarihi/Accepted Date : 16.05.2011

* Bu Çalışma 20-23 Eylül 2010 tarihinde Antalya’da düzenlenen 39. Uluslar arası Dünya Veteriner Hekimliği Tarihi Birliği Kongre-si ve 3. Ulusal Veteriner Hekimliği Tarihi ve Mesleki Etik Derneği Sempozyumunda poster bildiri olarak sunulan çalışmanın geniş-letilmiş halidir.

(2)

Bulgular

Kuruluş ve Gelişim Süreci

Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi 3.7.1992 tarih ve 3837 sayılı Kanun1 ile kurulmuştur. Kurucu Dekan olarak Ankara Üniversitesi Veteriner Fakül-tesi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Nejat Aydın atanmış2ve 30 Mayıs 1995 tarihin-de görevine başlamıştır3. Fakülte bünyesinde baş-ka öğretim üyesi bulunmadığından Veteriner Fa-kültesi Yönetim Kurulu üyeleri, Dekanlık tarafından ERÜ Rektörlüğüne önerilen4 ERÜ Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Şir Ahmet Fazlı, ERÜ Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Osman Günay, ERÜ Kocasinan Meslek Yüksekokulu Hay-van Yetiştiriciliği ve Sağlığı Bölümü öğretim üyesi Yard. Doç. Dr. Güner Bayram ve ERÜ Tıp Fakülte-si Anatomi Ana Bilim Dalı öğretim üyeFakülte-si Doç. Dr. Kenan Aycan tarafından oluşturulmuştur5. Yönetim Kurulu ilk toplantısı 11 Eylül 1995 tarihinde yapıl-mış; Uzman Veteriner Hekim Nedret Aydın’ın Mik-robiyoloji Ana Bilim Dalına öğretim görevlisi olarak atanmasına karar verilmiştir6.

Başlangıçta Üniversite kampüsü içindeki Rektörlük Binasının sadece bir odasında kuruluş çalışmaları-nı sürdürmekte olan fakültede 1996 yılı yatırım programı çerçevesinde Veteriner Fakültesi projesi-nin öncelikle ele alınması gerekliliği Dekanlıkça Rektörlüğe iletilmiş7; ancak Üniversite içinde iste-nilen nitelikleri taşıyan mekân bulunmadığından eğitim-öğretime yine bu binadaki bir derslik ve odadan oluşan bölümde başlanmıştır. Bu dönem-de kısıtlı imkânlar ve zor koşullarda yapılan anato-mi dersi uygulamalarının eksikliği Ankara Üniversi-tesi Veteriner FakülÜniversi-tesinde yapılan kısa süreli uy-gulamalar ile giderilmeye çalışılmıştır8.

Fakülte 1997-1998 eğitim-öğretim yılından itibaren Sümer Kampüsünde bulunan 5384 m2’lik kapalı alana sahip olan Mimarlık-Mühendislik Fakültesi eski binasına taşınmıştır. Halen burada

eğitim-öğretim faaliyetlerini sürdürmekte olan ERÜ Veteri-ner Fakültesinde altı adet sınıf, 15 adet laboratuar, bir adet bilgisayar laboratuarı, klinik uygulamalar için hayvan hastanesi, bir adet konferans salonu, bir adet öğrenci yemekhane salonu ve bir adet personel yemekhane salonu bulunmaktadır. Erciyes Üniversitesi Merkez Kampüs içinde 2007 yılında temeli atılan ve Tes-İş Sendikası tarafından yapımı karşılanacak olan 13704 m2’lik alana sahip Veteriner Fakültesi inşaatı devam etmektedir (3).

Akademik Kadro

Erciyes Üniversitesi Senatonun 02.12.1994 tarihli toplantısında Veteriner Fakültesinde kurulacak, bölüm ve ana bilim dalları görüşülerek Yükseköğ-retim Kurulu Başkanlığına arzına oybirliğiyle karar verildiği görülmektedir9. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 04.01.1995 tarihli yazısıyla ERÜ Veteriner Fakültesi, Veteriner Hekimliği Temel Bilimleri (Anatomi, Biyokimya, Fizyoloji, Histoloji-Embriyoloji, Veteriner Hekimliği Tarihi ve Deonto-loji), Hastalıklar ve Klinik Bilimleri (Mikrobiyoloji, Parazitoloji, İç Hastalıkları, Farmakoloji-Toksikoloji, Doğum ve Jinekoloji, Dölerme ve Sun’i Tohumla-ma, Cerrahi, Patoloji, Viroloji, Besin Hijyeni ve Teknolojisi) ile Zootekni ve Hayvan Besleme (Zootekni, Hayvancılık İşletme Ekonomisi, Gene-tik, Biyometri, Hayvan Besleme ve Beslenme Has-talıkları) olmak üzere üç bölüm ve toplam 20 ana bilim dalı10 ile eğitime 1995-1996 öğretim yılında başlamıştır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu-nun 5. maddesinin (i) bendinde yer alan Türk Dili, Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi ile Yabancı Dil dersleri ise ERÜ Rektörlüğüne bağlı birimler tara-fından verilmeye başlanmıştır11.

Fakültede yeterli öğretim elemanı bulunmadığın-dan bu dönemde derslerin tamamına yakınının Tıp Fakültesi Öğretim elemanlarınca verildiği görül-mektedir. Anatomi dersi Anatomi Ana Bilim Dalın-dan Yrd. Doç. Dr. Nihat Ekinci, Medikal Fizik dersi

Biyofizik Ana Bilim Dalından Prof. Dr. Yusuf Ca-ner, Tıbbi Biyoloji Dersi Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalından Prof. Dr. Halil Demirtaş ve Genetik dersi Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalından Yrd. Doç. Dr. Nurhan Cücer tarafından verilmiş12,13 Üniversite dışından sadece Veteriner Hekimliği Tarihi dersini vermek üzere Ankara Üniversitesi Veteriner Fakül-tesinden Prof. Dr. Ferruh Dinçer görevlendirilmiş-tir14. Fakültede şimdiye kadar, Ankara Üniversitesi, Fırat Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi ve Selçuk Üniversitesi Veteriner Fakültelerinden, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesinden ve Niğde Üniver-sitesi Eğitim Fakültesinden öğretim üyelerinin ders verdiği saptanmıştır15,16.

Fakülteye ilk defa öğretim üyesi alımı Ekim 1995’de gerçekleşmiş; Farmakoloji Ana Bilim Dalı-na Bilal Cem Liman, Histoloji-Embriyoloji ADalı-na Bilim Dalına Narin Liman, Biyokimya Ana Bilim Dalına Fatma Uyanık ve Doğum ve Jinekoloji Ana Bilim Dalına Tayfur Bekyürek Yardımcı Doçent olarak atanmıştır17.

Fakülteye ilk araştırma görevlisi alımı yine ekim ayında gerçekleşmiş; 31 Ekim 1995 günü yapılan bilim sınavında başarılı olan Murat Kibar, Cerrahi Ana Bilim Dalına; Yücel Çam, İç Hastalıkları Ana Bilim Dalına; Zafer Gönülalan, Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalına; Nazmi Çetin, Fizyolo-ji Ana Bilim Dalına; Ayhan Düzler, Anatomi Ana Bilim Dalına; Berrin Kocaoğlu, Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalına; Meryem Çınar, Biyokimya Ana Bilim Dalına; K. Semih Gümüşsoy Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalına açılan kadrolara atanmışlardır18.

Prof. Dr. Nejat Aydın 1995-2001 yılları arası iki dönem Dekanlık yapmış19,20, sonrasında 2001-2004 ve 2007-2010 yılları arasında Prof. Dr. Tay-fur Bekyürek21,22, 2004-2007 yılları arasında Prof. Dr. İsmail Hakkı Nur23 Dekanlığa atanmıştır. De-kanlık görevine 28.03.2011 tarihinde vekaleten atanan24 Prof. Dr. Halit Canatan halen bu görevini sürdürmektedir.

Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesinin 2010-2011 eğitim-öğretim yılı itibariyle akademik kadro-su, 10 profesör, 15 doçent, 17 yardımcı doçent, biri doktor olmak üzere dört araştırma görevlisi ve biri doktor dört öğretim görevlisi olmak üzere top-lam 50 öğretim elemanından oluşmaktadır25.

Lisans Eğitim-Öğretimi

Fakültenin eğitim-öğretime başladığı 1995 yılından itibaren ilk uygulanan yönetmelik Erciyes Üniversi-tesi Sınav Yönetmeliği olmuştur26. ERÜ Veteriner Fakültesinin ilk Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetme-liği, Yönetim Kurulunun 10 Ocak 1996 tarihli top-lantısında görüşülmüş; Rektörlük makamına arzı-na oy birliğiyle karar verilmiştir27.

Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği 24 Nisan 1996 tari-hinde yürürlüğe girmiştir28. Bu Yönetmeliğin yerini daha sonra değişen koşullara göre yenilenen diğer yönetmelik ve değişiklikler almıştır29. Bugün lisans eğitim-öğretimi 4 Mayıs 2004 tarih ve 25452 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmeliğe30 göre uygulanmaktadır.

1

Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Hakkında 41 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair 2809 Sayılı Kanun ile 78 ve 190 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun. 11 Temmuz 1992 tarih ve 21281 sayılı Resmi Gazete.

2

Yükseköğretim Kurumu Başkanlığı (YÖK Bşk.)’nın 21.04.1995 tarih ve B.30.0.APK.0.00.00.00.02/06 5979 sayılı yazısı. 3

ERÜ Rektörlüğünün 31.05.1995 tarih ve 02.221.1/1617 sayılı yazısı. 4

ERÜ Veteriner Fakültesinin 14.06.1995 tarih ve 01 sayılı yazısı. 5

ERÜ Rektörlüğü Personel Daire Başkanlığının 31.08.1995 tarih ve B.30.2.ERC.0.70.71.02.221.1/3007 sayılı yazısı. 6

ERÜ Veteriner Fakültesi 11.09.1995 tarih ve 01 sayılı Yönetim Kurulu Kararı. 7

ERÜ Veteriner Fakültesi 05.07.1995 tarih ve B.30.2.ERC.0.06.00.00/23 sayılı yazısı. 8

Doç. Dr. Ayhan Düzler kişisel görüşme, 10 Ağustos 2010. 9

ERÜ 02.12.1994 tarihli Senato Kararı. 10

YÖK Bşk’nın 04.01.1995 tarih ve B.30.0.EÖB.0.00.00.03-04:01-40 sayılı yazısı. 11

Prof. Dr. Narin Liman kişisel görüşme, 26 Ekim 2010.

12

ERÜ Tıp Fakültesinin 22.07.1995 tarih ve B.30.2.ERC.0.01.00.01/1393 sayılı yazısı. 13

ERÜ Veteriner Fakültesi 05.10.1995 tarih 04 sayılı Yönetim Kurulu Kararı. 15

ERÜ Veteriner Fakültesi 17. 09.1997 tarih 10 sayılı Yönetim Kurulu Kararı. 16

Bkz. Dipnot 14. 18

YÖK Bşk’nın 21.04.1995 tarih ve B.30.0.APK.0.00.00.00.02/06 5979 sayılı yazısı. 20

YÖK Bşk’nın 27.04.2001 tarih ve B.30.0.APK.0.00.00.00.03/06 3326-9221 sayılı yazısı. 22

YÖK Bşk’nın 03.09.2007 tarih B.30.2.ERC.0.70.00.00/401-011679 sayılı yazısı. 23

YÖK Bşk’nın 07.09.2004 tarih ve B.30.0.ERC.0.70.00.00/401-011679 sayılı yazısı. 24

ERÜ Rektörlüğünün 28.03.2011 tarih ve B.30.2.ERC.0.70.00.00/01811 sayılı yazısı. 25

ERÜ Veteriner Fakültesi Dekanlık Arşivi. 26

Bkz. Dipnot 14. 27

24.04.1996 tarih ve 22620 sayılı Resmî Gazete “Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği”. 29

(3)

Bulgular

Kuruluş ve Gelişim Süreci

Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi 3.7.1992 tarih ve 3837 sayılı Kanun1 ile kurulmuştur. Kurucu Dekan olarak Ankara Üniversitesi Veteriner Fakül-tesi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Nejat Aydın atanmış2ve 30 Mayıs 1995 tarihin-de görevine başlamıştır3. Fakülte bünyesinde baş-ka öğretim üyesi bulunmadığından Veteriner Fa-kültesi Yönetim Kurulu üyeleri, Dekanlık tarafından ERÜ Rektörlüğüne önerilen4 ERÜ Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Şir Ahmet Fazlı, ERÜ Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Osman Günay, ERÜ Kocasinan Meslek Yüksekokulu Hay-van Yetiştiriciliği ve Sağlığı Bölümü öğretim üyesi Yard. Doç. Dr. Güner Bayram ve ERÜ Tıp Fakülte-si Anatomi Ana Bilim Dalı öğretim üyeFakülte-si Doç. Dr. Kenan Aycan tarafından oluşturulmuştur5. Yönetim Kurulu ilk toplantısı 11 Eylül 1995 tarihinde yapıl-mış; Uzman Veteriner Hekim Nedret Aydın’ın Mik-robiyoloji Ana Bilim Dalına öğretim görevlisi olarak atanmasına karar verilmiştir6.

Başlangıçta Üniversite kampüsü içindeki Rektörlük Binasının sadece bir odasında kuruluş çalışmaları-nı sürdürmekte olan fakültede 1996 yılı yatırım programı çerçevesinde Veteriner Fakültesi projesi-nin öncelikle ele alınması gerekliliği Dekanlıkça Rektörlüğe iletilmiş7; ancak Üniversite içinde iste-nilen nitelikleri taşıyan mekân bulunmadığından eğitim-öğretime yine bu binadaki bir derslik ve odadan oluşan bölümde başlanmıştır. Bu dönem-de kısıtlı imkânlar ve zor koşullarda yapılan anato-mi dersi uygulamalarının eksikliği Ankara Üniversi-tesi Veteriner FakülÜniversi-tesinde yapılan kısa süreli uy-gulamalar ile giderilmeye çalışılmıştır8.

Fakülte 1997-1998 eğitim-öğretim yılından itibaren Sümer Kampüsünde bulunan 5384 m2’lik kapalı alana sahip olan Mimarlık-Mühendislik Fakültesi eski binasına taşınmıştır. Halen burada

eğitim-öğretim faaliyetlerini sürdürmekte olan ERÜ Veteri-ner Fakültesinde altı adet sınıf, 15 adet laboratuar, bir adet bilgisayar laboratuarı, klinik uygulamalar için hayvan hastanesi, bir adet konferans salonu, bir adet öğrenci yemekhane salonu ve bir adet personel yemekhane salonu bulunmaktadır. Erciyes Üniversitesi Merkez Kampüs içinde 2007 yılında temeli atılan ve Tes-İş Sendikası tarafından yapımı karşılanacak olan 13704 m2’lik alana sahip Veteriner Fakültesi inşaatı devam etmektedir (3).

Akademik Kadro

Erciyes Üniversitesi Senatonun 02.12.1994 tarihli toplantısında Veteriner Fakültesinde kurulacak, bölüm ve ana bilim dalları görüşülerek Yükseköğ-retim Kurulu Başkanlığına arzına oybirliğiyle karar verildiği görülmektedir9. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 04.01.1995 tarihli yazısıyla ERÜ Veteriner Fakültesi, Veteriner Hekimliği Temel Bilimleri (Anatomi, Biyokimya, Fizyoloji, Histoloji-Embriyoloji, Veteriner Hekimliği Tarihi ve Deonto-loji), Hastalıklar ve Klinik Bilimleri (Mikrobiyoloji, Parazitoloji, İç Hastalıkları, Farmakoloji-Toksikoloji, Doğum ve Jinekoloji, Dölerme ve Sun’i Tohumla-ma, Cerrahi, Patoloji, Viroloji, Besin Hijyeni ve Teknolojisi) ile Zootekni ve Hayvan Besleme (Zootekni, Hayvancılık İşletme Ekonomisi, Gene-tik, Biyometri, Hayvan Besleme ve Beslenme Has-talıkları) olmak üzere üç bölüm ve toplam 20 ana bilim dalı10 ile eğitime 1995-1996 öğretim yılında başlamıştır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu-nun 5. maddesinin (i) bendinde yer alan Türk Dili, Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi ile Yabancı Dil dersleri ise ERÜ Rektörlüğüne bağlı birimler tara-fından verilmeye başlanmıştır11.

Fakültede yeterli öğretim elemanı bulunmadığın-dan bu dönemde derslerin tamamına yakınının Tıp Fakültesi Öğretim elemanlarınca verildiği görül-mektedir. Anatomi dersi Anatomi Ana Bilim Dalın-dan Yrd. Doç. Dr. Nihat Ekinci, Medikal Fizik dersi

Biyofizik Ana Bilim Dalından Prof. Dr. Yusuf Ca-ner, Tıbbi Biyoloji Dersi Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalından Prof. Dr. Halil Demirtaş ve Genetik dersi Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalından Yrd. Doç. Dr. Nurhan Cücer tarafından verilmiş12,13 Üniversite dışından sadece Veteriner Hekimliği Tarihi dersini vermek üzere Ankara Üniversitesi Veteriner Fakül-tesinden Prof. Dr. Ferruh Dinçer görevlendirilmiş-tir14. Fakültede şimdiye kadar, Ankara Üniversitesi, Fırat Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi ve Selçuk Üniversitesi Veteriner Fakültelerinden, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesinden ve Niğde Üniver-sitesi Eğitim Fakültesinden öğretim üyelerinin ders verdiği saptanmıştır15,16.

Fakülteye ilk defa öğretim üyesi alımı Ekim 1995’de gerçekleşmiş; Farmakoloji Ana Bilim Dalı-na Bilal Cem Liman, Histoloji-Embriyoloji ADalı-na Bilim Dalına Narin Liman, Biyokimya Ana Bilim Dalına Fatma Uyanık ve Doğum ve Jinekoloji Ana Bilim Dalına Tayfur Bekyürek Yardımcı Doçent olarak atanmıştır17.

Fakülteye ilk araştırma görevlisi alımı yine ekim ayında gerçekleşmiş; 31 Ekim 1995 günü yapılan bilim sınavında başarılı olan Murat Kibar, Cerrahi Ana Bilim Dalına; Yücel Çam, İç Hastalıkları Ana Bilim Dalına; Zafer Gönülalan, Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalına; Nazmi Çetin, Fizyolo-ji Ana Bilim Dalına; Ayhan Düzler, Anatomi Ana Bilim Dalına; Berrin Kocaoğlu, Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalına; Meryem Çınar, Biyokimya Ana Bilim Dalına; K. Semih Gümüşsoy Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalına açılan kadrolara atanmışlardır18.

Prof. Dr. Nejat Aydın 1995-2001 yılları arası iki dönem Dekanlık yapmış19,20, sonrasında 2001-2004 ve 2007-2010 yılları arasında Prof. Dr. Tay-fur Bekyürek21,22, 2004-2007 yılları arasında Prof. Dr. İsmail Hakkı Nur23 Dekanlığa atanmıştır. De-kanlık görevine 28.03.2011 tarihinde vekaleten atanan24 Prof. Dr. Halit Canatan halen bu görevini sürdürmektedir.

Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesinin 2010-2011 eğitim-öğretim yılı itibariyle akademik kadro-su, 10 profesör, 15 doçent, 17 yardımcı doçent, biri doktor olmak üzere dört araştırma görevlisi ve biri doktor dört öğretim görevlisi olmak üzere top-lam 50 öğretim elemanından oluşmaktadır25.

Lisans Eğitim-Öğretimi

Fakültenin eğitim-öğretime başladığı 1995 yılından itibaren ilk uygulanan yönetmelik Erciyes Üniversi-tesi Sınav Yönetmeliği olmuştur26. ERÜ Veteriner Fakültesinin ilk Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetme-liği, Yönetim Kurulunun 10 Ocak 1996 tarihli top-lantısında görüşülmüş; Rektörlük makamına arzı-na oy birliğiyle karar verilmiştir27.

Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği 24 Nisan 1996 tari-hinde yürürlüğe girmiştir28. Bu Yönetmeliğin yerini daha sonra değişen koşullara göre yenilenen diğer yönetmelik ve değişiklikler almıştır29. Bugün lisans eğitim-öğretimi 4 Mayıs 2004 tarih ve 25452 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmeliğe30 göre uygulanmaktadır.

1

Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Hakkında 41 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair 2809 Sayılı Kanun ile 78 ve 190 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun. 11 Temmuz 1992 tarih ve 21281 sayılı Resmi Gazete.

2

Yükseköğretim Kurumu Başkanlığı (YÖK Bşk.)’nın 21.04.1995 tarih ve B.30.0.APK.0.00.00.00.02/06 5979 sayılı yazısı. 3

ERÜ Rektörlüğünün 31.05.1995 tarih ve 02.221.1/1617 sayılı yazısı. 4

ERÜ Veteriner Fakültesinin 14.06.1995 tarih ve 01 sayılı yazısı. 5

ERÜ Rektörlüğü Personel Daire Başkanlığının 31.08.1995 tarih ve B.30.2.ERC.0.70.71.02.221.1/3007 sayılı yazısı. 6

ERÜ Veteriner Fakültesi 05.07.1995 tarih ve B.30.2.ERC.0.06.00.00/23 sayılı yazısı. 8

Doç. Dr. Ayhan Düzler kişisel görüşme, 10 Ağustos 2010. 9

ERÜ 02.12.1994 tarihli Senato Kararı. 10

YÖK Bşk’nın 04.01.1995 tarih ve B.30.0.EÖB.0.00.00.03-04:01-40 sayılı yazısı. 11

Prof. Dr. Narin Liman kişisel görüşme, 26 Ekim 2010.

12

ERÜ Veteriner Fakültesi 17. 09.1997 tarih 10 sayılı Yönetim Kurulu Kararı. 16

Bkz. Dipnot 14. 18

YÖK Bşk’nın 27.04.2001 tarih ve B.30.0.APK.0.00.00.00.03/06 3326-9221 sayılı yazısı. 22

YÖK Bşk’nın 03.09.2007 tarih B.30.2.ERC.0.70.00.00/401-011679 sayılı yazısı. 23

YÖK Bşk’nın 07.09.2004 tarih ve B.30.0.ERC.0.70.00.00/401-011679 sayılı yazısı. 24

ERÜ Rektörlüğünün 28.03.2011 tarih ve B.30.2.ERC.0.70.00.00/01811 sayılı yazısı. 25

Bkz. Dipnot 14. 27

(4)

Fakülteye eğitim-öğretime başladığı ilk dönemde 31 öğrenci kayıt yaptırmış; 1995-2010 yılları ara-sında toplam 761 öğrencinin kayıt yaptırdığı sap-tanmıştır. Fakülteden ilk mezunlarını verdiği 1999-2000 akademik yılında 12 öğrenci mezun olmuş; bugüne kadar toplam 384 mezun verildiği saptan-mıştır. Fakültede 2010-2011 eğitim- öğretim yılı itibariyle öğrenimini sürdüren 54’ü kız, 301’i erkek olmak üzere toplam 355 öğrenci bulunmaktadır31. Fakülteye kayıt yaptıran ve mezun olan öğrenci sayıları Tablo 1’de verilmiştir.

Lisansüstü Eğitim-Öğretimi

Fakülte araştırma görevlileri, Üniversite Sağlık Bilimleri Enstitüsü bünyesinde Veteriner Program-ları açılıncaya kadar lisansüstü öğrenimlerini, An-kara, Fırat ve Selçuk Üniversitelerinin Sağlık Bilim-leri EnstitüBilim-lerinde devam ettirmişlerdir32.

Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yükseköğretim Kurumları Teşkilatları hakkındaki 41 sayılı kanun hükmünde kararname ile 20 Tem-muz 1982 tarihinde Rektörlüğe bağlı olarak kurul-muş; 1982-1983 eğitim öğretim yılında faaliyete başlamıştır (4). Sağlık Bilimleri Enstitüsü bünyesin-de veteriner hekimliğine yönelik ilk yüksek lisans

programları (Biyokimya, Farmakoloji- Toksikoloji ve Mikrobiyoloji bilim alanlarında) 1997 yılında; ilk doktora programları (Biyokimya ve Mikrobiyoloji bilim alanlarında) ise 1998 yılında açılmıştır. Bu programlarda yapılan ilk yüksek lisans tezi Biyolog Canan Sazak Gönülalan tarafından Mikrobiyoloji Ana Bilim dalında hazırlanan ve 14 Mayıs 2001 tarihinde kabul edilen “Kayseri'de tavukçuluk işlet-melerinde salmonella görülme sıklığı ve izolasyo-nu” başlıklı çalışmadır. Farmakoloji-Toksikoloji Ana

Bilim dalında Veteriner Hekim Mürsel Karabacak tarafından hazırlanan ve 30 Aralık 2008 tarihinde kabul edilen “Etçi piliçlere tek başına ve iyonofor grubu antibiyotiklerle birlikte verilen üzüm çekirde-ğinin bazı lipid peroksidasyon, hematolojik para-metreler ile yemden yararlanma üzerine etkisi” başlıklı çalışma ise ilk doktora tezidir. İlk veteriner programının mezun verdiği 2001 yılından Temmuz 2010 tarihine kadar toplam beş doktora ve 77 yük-sek lisans çalışması yapılmıştır. Halen sürmekte olan 32 doktora ve 73 yüksek lisans çalışması bulunmaktadır33.

Bilimsel Çalışma ve Araştırmalar

Ulaşılabilen kaynaklardan Fakültenin kuruluşun-dan bugüne, 47 konferans, bir sempozyum, 17 panel ve iki kongre düzenlendiği; 1996-2010 yılları arasında fakülte akademik kadrosu tarafından uluslararası indekslere giren dergilerde 312, ha-kemli dergilerde 272 (beşi uluslararası) makale yayımlandığı; ulusal toplantılarda 277 (56’sı ulusla-rarası katılımlı), uluslaulusla-rarası toplantılarda 101 bildi-ri sunulduğu; 22 kitap (editörlük, bölüm yazarlığı) hazırlandığı tespit edilmiştir. Ayrıca öğretim üyeleri tarafından üniversite bilimsel araştırma projeleri birimleri, TÜBİTAK, Devlet Planlama Teşkilatı, Avrupa Birliği Fonları tarafından desteklenen top-lam 231 proje gerçekleştirildiği belirlenmiştir. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesinin, sadece Kayseri iline değil çevre il ve ilçelere de hizmet sunduğu; Nevşehir, Yozgat ve Sivas’ta çeşitli iş-letme ve askeri birliklerle yapılan protokoller çerçe-vesinde bu birimlere veteriner hekimliği hizmetleri götürüldüğü aynı zamanda öğrencilere de uygula-ma imkânı sağlandığı saptanmıştır. Ayrıca, Fakülte öğretim üyelerince yılın belirli dönemlerinde ilçe ve köylerde hayvancılık yapan kişileri bilgilendirme amaçlı toplantılar düzenlenmektedir.

Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 2004 yılında yayın hayatına başlamış; bugüne kadar geçen sürede yedi ciltte toplam 14 sayı ya-yımlanmıştır. Dergi üzerinde yapılan çalışmada temel bilimlerde 28 (19 araştırma makalesi, sekiz derleme, bir olgu sunumu) , klinik öncesi bilimlerde 35 (19 araştırma makalesi, 16 derleme), klinik bi-limlerde 40 (24 araştırma makalesi, 11 derleme, beş olgu sunumu), gıda hijyeni ve teknolojisinde 11 (sekiz araştırma makalesi, üç derleme) ve zoo-tekni ve hayvan beslemede 26 (10 araştırma ma-kalesi, 14 derleme) olmak üzere toplam 140 çalış-manın yer aldığı saptanmıştır. Bu çalışmaların 52’sinin diğer veteriner fakülteleri, kurum veya farklı fakülte ve bölümlerden bilim insanlarınca yapıldığı görülmektedir. Ayrıca, dergide ERÜ Vete-riner Fakültesi öğretim elamanları ile farklı kurum-larda çalışan bilim insanları ve diğer üniversite ve fakültelere ait öğretim elemanların ortak 26 çalış-ması bulunmaktadır.

Sonuç

Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesinin bir öğ-retim üyesiyle başlayan eğitim-öğöğ-retim serüveni 15 yılda 50 akademik personele ulaştığı; kuruluşun-dan bugüne 384 veteriner hekim yetiştirdiği belir-lenmiştir. Fakültede yapılan bilimsel çalışma ve uygulamalar ile bölge hayvancılığının desteklendi-ği, ayrıca, fakültenin eğitim-öğretim faaliyetleri ya-nında toplumu bilgilendirme görevini de yerine getirdiği ileri sürülebilir. Fakülte Dergisinin, fakülte öğretim elemanları dışında diğer bilim insanlarınca da yayımlarının basımında seçilmiş olması Dergi-nin sadece Kayseri ile sınırlı kalmayıp Türkiye ge-nelinde tercih edildiğinin bir göstergesi olarak ka-bul edilebilir.

Bu çalışmada Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakül-tesinin tarihsel gelişimine ilişkin ulaşılabilen veri ile genel bir tablo çizilmeye çalışılmıştır. Fakültenin Türk Veteriner Hekimliği eğitim-öğretimindeki yeri-ni ve gelişim süreciyeri-ni ortaya koymak ancak diğer fakültelerde yapılacak benzer çalışmalarla müm-kün olacaktır.

Kaynaklar

1. Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Tarihçesi. http://sagens.erciyes.edu.tr/ default. asp?sayfa=3; Erişim tarihi: 10.06.2010.

2. Erciyes Üniversitesi 2009 Yılı Faaliyet Raporu. http://strateji.erciyes.edu.tr/duyurular/2009 _idari_faaliyet_raporu.pdf; Erişim tarihi: 23.06.2010.

3. Erk N, Dinçer F, 1970. Türkiye’de Veteriner Hekimlik Öğretimi ve Ankara Üniversitesi Vete-riner Fakültesi Tarihi. Ankara: Ankara Üniversi-tesi Basımevi.

4. Özen R, Özen A, 2006. Veterinary education in Turkey. J Vet Med Educ, 33(2): 187-196.

Yazışma Adresi :

Araş. Gör. Erhan YÜKSEL

Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi, Veteriner Hekimliği Tarihi ve

Deontoloji Ana Bilim Dalı, Barış Manço Cad. Sümer Mah. 38090 Kocasinan, Kayseri. İş Tlf: 0 352 338 00 06/ 178 Gsm: 0 506 515 59 25

E-posta: [email protected]

31

ERÜ Veteriner Fakültesi Öğrenci İşleri Arşivi. 32

ERÜ Sağlık Bilimleri Enstitüsü Arşivi.

Tablo 1. Fakülteye kayıt yaptıran ve mezun olan öğrenci sayılarının yıllara göre dağılımı.

Mezun Öğrenci Sayıları

Kız Erkek Toplam Kız Erkek Toplam

1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 8 3 8 5 4 5 5 2 9 4 7 8 9 4 14 11 23 28 24 26 28 30 56 50 43 49 59 46 48 49 45 51 31 31 32 31 32 35 61 52 52 53 66 54 57 53 59 62 -3 4 4 5 3 2 1 7 9 6 5 -9 15 19 11 25 29 15 60 51 28 73 -12 19 23 16 28 31 16 67 60 34 78 Toplam 106 655 761 49 335 384

(5)

Fakülteye eğitim-öğretime başladığı ilk dönemde 31 öğrenci kayıt yaptırmış; 1995-2010 yılları ara-sında toplam 761 öğrencinin kayıt yaptırdığı sap-tanmıştır. Fakülteden ilk mezunlarını verdiği 1999-2000 akademik yılında 12 öğrenci mezun olmuş; bugüne kadar toplam 384 mezun verildiği saptan-mıştır. Fakültede 2010-2011 eğitim- öğretim yılı itibariyle öğrenimini sürdüren 54’ü kız, 301’i erkek olmak üzere toplam 355 öğrenci bulunmaktadır31. Fakülteye kayıt yaptıran ve mezun olan öğrenci sayıları Tablo 1’de verilmiştir.

Lisansüstü Eğitim-Öğretimi

Fakülte araştırma görevlileri, Üniversite Sağlık Bilimleri Enstitüsü bünyesinde Veteriner Program-ları açılıncaya kadar lisansüstü öğrenimlerini, An-kara, Fırat ve Selçuk Üniversitelerinin Sağlık Bilim-leri EnstitüBilim-lerinde devam ettirmişlerdir32.

Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yükseköğretim Kurumları Teşkilatları hakkındaki 41 sayılı kanun hükmünde kararname ile 20 Tem-muz 1982 tarihinde Rektörlüğe bağlı olarak kurul-muş; 1982-1983 eğitim öğretim yılında faaliyete başlamıştır (4). Sağlık Bilimleri Enstitüsü bünyesin-de veteriner hekimliğine yönelik ilk yüksek lisans

programları (Biyokimya, Farmakoloji- Toksikoloji ve Mikrobiyoloji bilim alanlarında) 1997 yılında; ilk doktora programları (Biyokimya ve Mikrobiyoloji bilim alanlarında) ise 1998 yılında açılmıştır. Bu programlarda yapılan ilk yüksek lisans tezi Biyolog Canan Sazak Gönülalan tarafından Mikrobiyoloji Ana Bilim dalında hazırlanan ve 14 Mayıs 2001 tarihinde kabul edilen “Kayseri'de tavukçuluk işlet-melerinde salmonella görülme sıklığı ve izolasyo-nu” başlıklı çalışmadır. Farmakoloji-Toksikoloji Ana

Bilim dalında Veteriner Hekim Mürsel Karabacak tarafından hazırlanan ve 30 Aralık 2008 tarihinde kabul edilen “Etçi piliçlere tek başına ve iyonofor grubu antibiyotiklerle birlikte verilen üzüm çekirde-ğinin bazı lipid peroksidasyon, hematolojik para-metreler ile yemden yararlanma üzerine etkisi” başlıklı çalışma ise ilk doktora tezidir. İlk veteriner programının mezun verdiği 2001 yılından Temmuz 2010 tarihine kadar toplam beş doktora ve 77 yük-sek lisans çalışması yapılmıştır. Halen sürmekte olan 32 doktora ve 73 yüksek lisans çalışması bulunmaktadır33.

Bilimsel Çalışma ve Araştırmalar

Ulaşılabilen kaynaklardan Fakültenin kuruluşun-dan bugüne, 47 konferans, bir sempozyum, 17 panel ve iki kongre düzenlendiği; 1996-2010 yılları arasında fakülte akademik kadrosu tarafından uluslararası indekslere giren dergilerde 312, ha-kemli dergilerde 272 (beşi uluslararası) makale yayımlandığı; ulusal toplantılarda 277 (56’sı ulusla-rarası katılımlı), uluslaulusla-rarası toplantılarda 101 bildi-ri sunulduğu; 22 kitap (editörlük, bölüm yazarlığı) hazırlandığı tespit edilmiştir. Ayrıca öğretim üyeleri tarafından üniversite bilimsel araştırma projeleri birimleri, TÜBİTAK, Devlet Planlama Teşkilatı, Avrupa Birliği Fonları tarafından desteklenen top-lam 231 proje gerçekleştirildiği belirlenmiştir. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesinin, sadece Kayseri iline değil çevre il ve ilçelere de hizmet sunduğu; Nevşehir, Yozgat ve Sivas’ta çeşitli iş-letme ve askeri birliklerle yapılan protokoller çerçe-vesinde bu birimlere veteriner hekimliği hizmetleri götürüldüğü aynı zamanda öğrencilere de uygula-ma imkânı sağlandığı saptanmıştır. Ayrıca, Fakülte öğretim üyelerince yılın belirli dönemlerinde ilçe ve köylerde hayvancılık yapan kişileri bilgilendirme amaçlı toplantılar düzenlenmektedir.

Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 2004 yılında yayın hayatına başlamış; bugüne kadar geçen sürede yedi ciltte toplam 14 sayı ya-yımlanmıştır. Dergi üzerinde yapılan çalışmada temel bilimlerde 28 (19 araştırma makalesi, sekiz derleme, bir olgu sunumu) , klinik öncesi bilimlerde 35 (19 araştırma makalesi, 16 derleme), klinik bi-limlerde 40 (24 araştırma makalesi, 11 derleme, beş olgu sunumu), gıda hijyeni ve teknolojisinde 11 (sekiz araştırma makalesi, üç derleme) ve zoo-tekni ve hayvan beslemede 26 (10 araştırma ma-kalesi, 14 derleme) olmak üzere toplam 140 çalış-manın yer aldığı saptanmıştır. Bu çalışmaların 52’sinin diğer veteriner fakülteleri, kurum veya farklı fakülte ve bölümlerden bilim insanlarınca yapıldığı görülmektedir. Ayrıca, dergide ERÜ Vete-riner Fakültesi öğretim elamanları ile farklı kurum-larda çalışan bilim insanları ve diğer üniversite ve fakültelere ait öğretim elemanların ortak 26 çalış-ması bulunmaktadır.

Sonuç

Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesinin bir öğ-retim üyesiyle başlayan eğitim-öğöğ-retim serüveni 15 yılda 50 akademik personele ulaştığı; kuruluşun-dan bugüne 384 veteriner hekim yetiştirdiği belir-lenmiştir. Fakültede yapılan bilimsel çalışma ve uygulamalar ile bölge hayvancılığının desteklendi-ği, ayrıca, fakültenin eğitim-öğretim faaliyetleri ya-nında toplumu bilgilendirme görevini de yerine getirdiği ileri sürülebilir. Fakülte Dergisinin, fakülte öğretim elemanları dışında diğer bilim insanlarınca da yayımlarının basımında seçilmiş olması Dergi-nin sadece Kayseri ile sınırlı kalmayıp Türkiye ge-nelinde tercih edildiğinin bir göstergesi olarak ka-bul edilebilir.

Bu çalışmada Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakül-tesinin tarihsel gelişimine ilişkin ulaşılabilen veri ile genel bir tablo çizilmeye çalışılmıştır. Fakültenin Türk Veteriner Hekimliği eğitim-öğretimindeki yeri-ni ve gelişim süreciyeri-ni ortaya koymak ancak diğer fakültelerde yapılacak benzer çalışmalarla müm-kün olacaktır.

Kaynaklar

1. Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Tarihçesi. http://sagens.erciyes.edu.tr/ default. asp?sayfa=3; Erişim tarihi: 10.06.2010.

2. Erciyes Üniversitesi 2009 Yılı Faaliyet Raporu. http://strateji.erciyes.edu.tr/duyurular/2009 _idari_faaliyet_raporu.pdf; Erişim tarihi: 23.06.2010.

3. Erk N, Dinçer F, 1970. Türkiye’de Veteriner Hekimlik Öğretimi ve Ankara Üniversitesi Vete-riner Fakültesi Tarihi. Ankara: Ankara Üniversi-tesi Basımevi.

4. Özen R, Özen A, 2006. Veterinary education in Turkey. J Vet Med Educ, 33(2): 187-196.

Yazışma Adresi :

Araş. Gör. Erhan YÜKSEL

Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi, Veteriner Hekimliği Tarihi ve

Deontoloji Ana Bilim Dalı, Barış Manço Cad. Sümer Mah. 38090 Kocasinan, Kayseri. İş Tlf: 0 352 338 00 06/ 178 Gsm: 0 506 515 59 25

E-posta: [email protected]

31

ERÜ Veteriner Fakültesi Öğrenci İşleri Arşivi. 32

ERÜ Sağlık Bilimleri Enstitüsü Arşivi.

Tablo 1. Fakülteye kayıt yaptıran ve mezun olan öğrenci sayılarının yıllara göre dağılımı.

Mezun Öğrenci Sayıları

Kız Erkek Toplam Kız Erkek Toplam

1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 8 3 8 5 4 5 5 2 9 4 7 8 9 4 14 11 23 28 24 26 28 30 56 50 43 49 59 46 48 49 45 51 31 31 32 31 32 35 61 52 52 53 66 54 57 53 59 62 -3 4 4 5 3 2 1 7 9 6 5 -9 15 19 11 25 29 15 60 51 28 73 -12 19 23 16 28 31 16 67 60 34 78 Toplam 106 655 761 49 335 384