Osmanh
’dan Cum huriyet ’e
Padişah Yaveri
İki Sadrazam Oğlu
anlatıyor
NEZİHE ARAZ H a n ı m e f e n d i n i n ön s ö zü ile
(i E N E L n A G I T I M
- İLKE DAĞITIM:
Nurlu Bahçe Sokak, Eser Han, Cağaloğlu/İSTANBUL
Tel: 520 66 66
- ÖZGÜR DAĞITIM:
Ankara Caddesi 31/2, Cağaloğlu/İSTANBUL
Tel: 526 25 13
- BİLGİ DAĞITIM:
Babıali Caddesi 1.9/2, Cağaloğlu/İSTANBUL
Tel: 522 52 01
K itap Baskı: S em a M atbaacılık Tel: 542 55 69
OSMANLI D A N CUMHURİYETE
Padişah Yaveri
İki Sadrazam Oğlu
anlatıyor
Şefik Okday
1988
(Kapak resim leri: Son sadrazam Ahmet Tevfik Paşa’nm oğulları solda:İsmail Hakkı, sağda:A li Nuri)
sayfa 5 - 7 - 28 - 35 - 44 - 46 - 48 - 50 - 53 - 53 - 60 - 64 64 70 -80 - 88 - 89 - 91 - 94 96 97 -98 - 98 -100 - 104 - 112 114 -115 - 118 -120 - 125 -130 - 137 -142 - 144 147
-İ Ç -İ N D E K -İ L E R
( Ö z e t )
Bu kitap, son Sadrazam Ahmet Tevfik Paşanın, İsmail Hakkı ve Ali Nuri ismindeki iki oğlunun hayat hikâyesidir. Bunu anlatırken Türk Toplumunun 20’nci yüzyılın başla rında yaşadığı acılar, geçirdiği büyük değişiklikler göz önüne serilmektedir.
18 yaşındaki Padişah yaverleri 24 yaşındaki Saltanat Albayları Prusya ordusundaki sıkı 4 eğitim yılı Balkan savaşı yenilgisine ait acı anılar
Babam Ali Nuri, İsmet (İnönü) ile çadırları değişiyor Yanya kalesi müdafaasında yaşanan facialar
Amcam İsmail Hakkı, gizli ajan olarak, düşman hatlarından geçiyor İkinci Balkan Savaşında Edirne’nin “gerçek fatihi” kimdi?
M eraşal von der Goltz P aşanın Türkiye’ye gelişinin gerçek nedeni Babam Ali Nuri’nin Goltz Paşa’nın yaverliği sırasındaki ilginç anıları Von der Goltz Paşa’mn üstün kişiliği
Ulviye Sultan, namzetler arasında amcam İsmail Hakkı'yı beğeniyor, ve amcamdan ha bersiz onunla nişanlanıyor
Garip bir nikâh merasimi ve gerdekten evvel Sultanı görebilmek için amcamın sarfettiği çabalar
Babam Ali Nuri’nin Galiçya savaşı anıları: Boşuna dökülen kanlar, üstün kuvvetteki rus saldırıları, pır pır uçakla Rus hatları üzerinde, aşka gelen imam efendinin acı kaderi, Alman Başkomutanm Türk askerine karşı büyük güveni
Bir Sultan düğünü
Sultan Vahideddin’in problemli “Kılıç Alayı” Almanya ve Avusturya’ya giden hâyet
Babam Ali Nuri, Sadrazam Talat Paşa ile Alman İmparatoruna gidiyor Babam Ali Nuri, çözülen Ordular arasında Belgrat’a gidiyor
Babamın Vekiller Heyetine verdiği rapor ve Hükümetin mütareke talebi Sicillerin değerlendirilmesinde en yüksek notu alan Türk Subayı
Mareşal Fevzi Çakmak Paşa’nın bilinmeyen bir becerisi
Fevzi Paşa, babam Ali Nuri yi Harp Akedemisine Tabiye hocası olarak tayin ediyor Babamın Harp Akedemisinde tuttuğu not defterindeki ilginç notlar
Sultan Vahideddin ile başbaşa
Şehzade Ömer Faruk’un babama yazdığı “almanca” veda mektubu Mustafa Kemal Paşa’nın bahsettiği Damat
Amcam İsmail Hakkı saraydan Ankara’ya kaçıyor
Mustafa Kemal Paşa amcama ne haber getirdiniz” diye soruyor ve bir türlü amcamın herkesten habersiz ve sırf savaşmak için Ankara’ya geldiğine inanmak istemiyor İstiklal Savaşma ait bazı küçük anılar
Amcam T.C. Hâriciyesi Bari Başkonsolosu iken İtalya’nın Bari şehrindeki küçük zehir hafiyesi (Lemi Arman)
Babam Ali Nuri’nin Ticaret hayatındaki ilginç anıları
Türkiye’nin endüstrileşme çabasında “Bilenler”, “Bilmediğini bilmeyenlere” yenik dü şüyorlar
Yapılaşmamış olan nefis bir Boğaziçi Köprüsünün öyküsü
Adnan Menderes’in neresi diktatördür? Bu sözleri sarfeden eski İsviçre Devlet Başkanı Dr. Kobelt’dir
Babam Ali Nuri, daha hayatta iken “sonrasını” planlıyor
Ahmet
Şefik Okday
Ahmet Şefik OKDAY, 20 Temmuz 1909 da Berlin’de doğdu. Uç yıl İstanbul’daki Alman lisesine gittikten sonra 1919 da Galatasaray lisesine geçti ve 1929 da mezun oldu. Almanya'da iki yıla yakın çeşitli fabrika larda staj gördükten sonra Berlin Technische Hoch- schule’sine girdi ve 1937 de makina Yüksek Mühen disi olarak mezun oldu. Bir yıl İstanbul’da Karamür sel Mensucat fabrikasında çalıştı, üç yıl kadar Yedek- subay kaldı ve 1941 den itibaren Yıldızdaki Teknik Okulda (bugünkü Yıldız Üniversitesinde) 26 yıl süre ile makina hocalığı yaptı. İlk baskıŞı 1950/51 de çıkan ve bugün kısmen dördüncü baskısını yapmış bulunan altı ciltlik “Makina Elemanları", “Büyükbabam Son Sadrazam Ahmet Tevfik Paşa” kitaplarını yazdı. Ba bası Ali Nuri ile birlikte teknik ithalat işlerinde de ça lıştı ve 1945 de "Oklar Limited” Şirketini kurdu, ilk eşinden 1938 doğumlu Güven ve 1940 doğumlu Meral isminde, ikinci eşinden ise 1974 doğumlu Jülide ismin de, üç çocuğu vardır. Şefik Okday Almancayı pek iyi, Fransızcayı da iyi derecede bilmektedir.
‘Büyükbabam Son Sadrazam Ahmet Tevfik Paşa” kitabım hakkında “ Büyüklerimiz” den aldığım yazılardan özetler:
Eserinizi, yararlı bir çalışmanın ürünü olarak değerlendiren Sayın Cumhur- başkanımızm teşekkürlerini ve en iyi dileklerini saygılarımla sunarım.
K.Ali Baransel Tevfik Paşa 'mn hayatıma bizzat kendi torunu tarafından bu kadar güzel ve
dikkat çekici bir uslupla aktarılması gerçek bir bahtiyarlık.
' C t t
Y »
Fahri S. Korutürk Her bakımdan güzel tanzim edilmiş, yakın tarihimizin silik veya karanlık kal mış noktalarım aydınlatan, hakikatleri delilleri ile ortaya koyucu çok değerli bir eser.
Tevfik Paşa hakkında belgesel bir kitap hazırlanması ötesinde, Türk toplu- munun sosyal, kültürel ve ekonomik değişimini de çok çarpıcı ve so
mut biçimde anlatmışsımz. / k .
Bülent Ecevit
İstanbul Şehir Üniversitesi Kütüphanesi T a h a Toros Arşivi
