• Sonuç bulunamadı

LIFE QUALITY OF THE ELDER PEOPLE LIVING IN THE CITY CENTRE OF MUĞLA

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Share "LIFE QUALITY OF THE ELDER PEOPLE LIVING IN THE CITY CENTRE OF MUĞLA"

Copied!
4
0
0
Daha Fazlasını Göster ( sayfa)

Tam metin

(1)

30

MU⁄LA ‹L MERKEZ‹NDE YAfiAYAN YAfiLI

B‹REYLER‹N YAfiAM KAL‹TELER‹N‹N

‹NCELENMES‹

LIFE QUALITY OF THE ELDER PEOPLE LIVING IN

THE CITY CENTRE OF MU⁄LA

Turkish Journal of Geriatrics

2006; 9 (1): 30-33

Uzm. Dr. Feyza DEREL‹

Mu¤la Üniversitesi, Mu¤la Sa¤l›k Yüksekokulu MU⁄LA Tlf: 0252 212 0426/421 e-mail: ofeyza@mu.edu.tr Gelifl Tarihi: 06/05/2005 (Received) Kabul Tarihi: 18/08/2005 (Accepted) ‹letiflim (Correspondance)

1 Mu¤la Üniversitesi Mu¤la Sa¤l›k Yüksekokulu MU⁄LA

2 Mu¤la Üniversitesi Yabanc› Diller Bölümü MU⁄LA

3 Mu¤la Üniversitesi Mu¤la Sa¤l›k Yüksekokulu IV. S›n›f MU⁄LA

A

BSTRACT

Backgroud and Aims: Getting human’s life longer and increasing of the population of old people in total population have caused human being’s keeping fit and healthy in advanced years as well to be discussed in everyday life. This study was done in order to find out life quality of the old who live in the city centre of Mu¤la.

Material and Methods: It was a defining type of research and was done with 1047 old people out of 3679 who live in the region of No: 1 and No: 2 local health services in the city centre of Mu¤la by using face to face method cross selection between the dates the twentieth of November, 2003 and the tenth of January, 2004. In the questionnare the personal forms consisting of seven questions that specify socio-demographic qualifications of the old people, short forms (SF 36) and the measure of life quality were used.

Results: In the research it was determined that 41.9% of people were between the age 65 and 69, 50.7% of people were male, 43.4 % of them were primary school graduate, 26.2% were from Social Insurance Organisation, 52.6% had 303 million TL. or less monthly income, 63.6% live with their partners. In the study a meaningfulness between life quality and age, sex, education, social insurance, economic condition and partners of people was fixed in terms of statistics.

When we look at the total scores that the old people took from the sub- measures it was found that the highest mean 54.34 ± 45.95 was in the difficulty of role (emotional), the lowest mean 36.53 ± 16.23 was in “vitality” sub-measure.

Conclusion: On the one hand the old people’s feeling tired and exhaused all the time influences their (vitality) life qualities negatively, on the other hand not having emotional problems at work or in daily activities influences their life qualities positively.

Key words: Old age, Life quality

Ö

Z

Girifl ve Amaç: ‹nsan yaflam›n›n giderek uzamas›, yafll› nüfusun toplam nüfus içinde artma-s›, bireylerin ileri yafllar›nda da sa¤l›kl› kalmas›n› gündeme getirmifltir. Çal›flma Mu¤la ‹l Merkezin-de Sa¤l›k Oca¤› bölgesinMerkezin-de yaflayan yafll›lar›n yaflam kalitelerini incelemek amac›yla yap›ld›.

Gereç ve Yöntem: Araflt›rma tan›mlay›c› tipte olup, Mu¤la ‹l merkezi I ve II no’lu sa¤-l›k oca¤› bölgesinde yaflayan 3679 yafll› bireyden 1047’sine yüz yüze görüflme yöntemiyle 20 Kas›m 2003- 10 Ocak 2004 tarihleri aras›nda kesitsel olarak uyguland›. Ankette; yafll›lar›n sosyo-demografik özelliklerini belirleyen 7 soruluk kiflisel form ve K›sa-form (SF-36) yaflam ka-litesi ölçe¤i kullan›ld›.

Bulgular: Araflt›rmada Mu¤la ‹l Merkezinde yaflayan yafll›lar›n %41.9’unun 65-69 yafl grubunda, %50.7’sinin erkek, %43.4’ünün ilkokul mezunu, %26.2’sinin SSK’l›, %52.6’s›n›n 303 milyon ve alt› gelire sahip, %63.6’s›n›n efliyle beraber yaflamakta oldu¤u saptand›. Yafl-l›lar›n yafl, cinsiyet, ö¤renim, sosyal güvence, ekonomik durum, birlikte yaflad›¤› kifli durumla-r›yla yaflam kalitesi aras›nda istatistiksel aç›dan anlaml›l›k tespit edildi.

Yafll›lar›n yaflam kalitesi alt ölçeklerinden ald›klar› toplam puanlara bak›ld›¤›nda; en yük-sek 54.34±45.95 ortalaman›n “rol güçlü¤ü (duygusal)”nde, en düflük 36.53±16.23 ortala-man›n “vitalite” alt ölçe¤inde oldu¤u saptand›.

Sonuç: Yafll›lar›n kendilerini sürekli yorgun, bitkin hissetmeleri (vitalite) yaflam kaliteleri-ni olumsuz etkilerken, duygusal sorunlara ba¤l› iflte ya da di¤er günlük etkinliklerde sorun ol-mamas› yaflam kalitelerini olumlu yönde etkilemektedir.

Anahtar sözcükler: Yafll›l›k, Yaflam kalitesi

R

ESEARCH

A

RAfiTIRMA

Bennur ÇALIfiTIR

1

Feyza DEREL‹

1

Hikmet AYAN

2

Ayk›s CANTÜRK

3

(2)

MU⁄LA ‹L MERKEZ‹NDE YAfiAYAN YAfiLI B‹REYLER‹N YAfiAM KAL‹TELER‹N‹N ‹NCELENMES‹

TÜRK GER‹ATR‹ DERG‹S‹ 2006; 9(1) 31

G

‹R‹fi

nsan yaflam›n›n giderek uzamas›, yafll› nüfusun toplam nüfus içinde artmas›, insan›n ileri yafllar›nda da sa¤l›kl› kalmas›n› gündeme getirmifltir. Günümüzde, dünyada 60 yafl ve üzerin-de 580 milyon insan yaflamaktad›r ve bu say›n›n 20 y›l içeri-sinde 1 milyar›n üzerine ç›kmas› beklenmektedir (2,4). 2020 y›l›nda yafll› popülasyonun %70’i geliflmekte olan ülkelerde yaflayacakt›r. Türkiye’de halen altm›fl befl yafl›n üzerinde üç buçuk milyon kifli yaflamaktad›r ve bu say›n›n 2010 y›l›nda befl milyona, 2030 y›l›nda da on milyona ulaflaca¤› hesaplan-maktad›r (13). Toplumlar›n yafllanmas› ve yafll›l›¤›n erken ölümler d›fl›nda kaç›n›lmaz olmas› “ yafll›l›kta yaflam kalitesi” ifadesini ortaya ç›karmaktad›r (10). Yafll› popülasyonda ya-flam kalitesinin korunmas› bu yüzy›lda oldu¤u gibi önümüzde-ki yüzy›lda da sa¤l›k alan›ndaönümüzde-ki en önemli hedeflerden olmal›-d›r. Yaflam kalitesi kavram› için ortak fikir bulunmamakla bir-likte; kiflinin yaflam›n›n tümüyle iyi gitti¤ine iliflkin hissetti¤i öznel duygu olarak tan›mlanmaktad›r. Burada kiflinin içinde bulundu¤u durum ve bu durumla ilgili beklentileri önem tafl›-maktad›r. Bu ikisinin aras›ndaki fark›n kiflinin yaflam kalitesi-ni gösterdi¤i düflünülmektedir. Yaflam kalitesi bir çok de¤iflke-ne ba¤l› ve karmafl›k bir kavram olup, öde¤iflke-nemli belirleyicilerin-den birisi ise sa¤l›kt›r. Yaflam kalitesinin sa¤l›kla ilgili belirleyi-cileri; sa¤l›kla iliflkili yaflam kalitesi bafll›¤› alt›nda incelenmek-tedir (16). Genel olarak yafll›da yaflam kalitesini etkileyen fak-törlere bak›ld›¤›nda, politik, sosyal, ve ekonomik oldu¤u görü-lür.

Politik faktörler; bireyin sa¤l›¤› kendi bafl›na yaflam kalite-sini etkiler. Yaflam kalitesinde azalma, emosyonel problemler, sosyal ve fiziksel fonksiyon s›n›rl›l›klar› tedavi planlar›n› belir-lemede etkendir. Ayn› zamanda ulusal politika ve kararlar da yafll› sa¤l›¤›n› etkilemektedir.

Sosyal faktörler; yafll› yetiflkinlerin yaflam kalitesini birçok sosyal faktör etkilemektedir. Yafll› bireyin bar›nma koflullar›, yaflad›¤› ev ortam›, fiziksel ve biliflsel s›n›rl›l›k ve ekonomik ye-tersizli¤in getirdi¤i beslenme bozukluklar› ,duyusal ve fiziksel yetilerde azalmaya ba¤l› ulafl›m zorluklar›, eflin ölümü ve aile bireylerinin evden ayr›lmas›na ba¤l› yaln›zl›k, öz-bak›m gücün-de azalma ve izolasyon negücün-deniyle sosyal a¤da daralma ve ki-fliler aras› iliflkilerde bozulma da yaflam kalitesini etkilemekte-dir. Bunlara ek olarak yafll› bireyin emosyonel, fiziksel ve eko-nomik istismar› da yafll›y› etkileyen di¤er sosyal bir faktördür. Ekonomik faktörler; yafll›lar emekli olduklar›nda, gelirleri %55 gibi bir oranda düflmektedir. Cinsiyet, ›rk, evlilik duru-mu, yafl farkl›l›klar› ekonomik olarak yaflam kalitesini etkile-mektedir (13,15).

Bu de¤iflim sonucunda ortaya ç›kan çeflitli hastal›klar ve rahats›zl›klar yaflam kalitesini etkilemektedir. Yafll›n›n 65-75

ve hatta 85 yafl›ndan sonra bile fiziksel ve mental yönden ba-¤›ms›zl›¤›n devam›n› sa¤lamak ve baba-¤›ms›zl›¤›n› uzun süre de-vam ettirebilmesi için, yafll›larda yaflam kalitesinin art›r›lmas›-na çal›fl›lmal›d›r (5,7) .

Dünya Sa¤l›k Örgütü sa¤l›kla ilgili yaflam kalitesini; içinde yaflad›klar› kültür ve de¤erler sistemi ba¤lam›nda; amaçlar›, beklentileri, standartlar› ve kayg›lar› aç›s›ndan bireylerin ya-flamdaki pozisyonlar›n› alg›lamas› olarak tan›mlamaktad›r (8). Bir toplumun sa¤l›k düzeyini de¤erlendirebilmek ve daha iyi anlayabilmek için o toplumun alg›lanan sa¤l›k durumunun ölçülmesi gerekmektedir. Alg›lanan sa¤l›k, toplumun sa¤l›¤›n› ve yaflam kalitesini kontrol etmek için bafll›ca göstergelerden biridir (11). Sa¤l›k personelinin hizmet verdi¤i toplumun sa¤-l›k düzeyini ve sa¤sa¤-l›k alg›lar›n› bilmesinin toplumun sa¤sa¤-l›k dü-zeyini art›rmada önemli faktör oldu¤u düflünülmektedir.

G

EREÇ VE

Y

ÖNTEM

A

raflt›rma tan›mlay›c› tipte olup, Mu¤la ‹l Merkezi I ve II No’lu Sa¤l›k Oca¤› Bölgesinde yaflayan 3679 yafll› birey-den 1047’sine yüz yüze görüflme yöntemiyle 20 Kas›m 2003- 10 Ocak 2004 tarihleri aras›nda kesitsel olarak uygu-land›. Anket formunun ilk bölümünde yafll›lar›n sosyo-demog-rafik özelliklerini belirleyen 7 sorudan oluflan kiflisel bilgi for-mu, ikinci bölümde K›sa-form (SF-36) yaflam kalitesi ölçe¤i kullan›ld›. SF-36 ölçe¤i; 3 ana bafll›k ve 9 sa¤l›k kavram›n› de-¤erlendiren skala fleklindedir (1). Anket formunun anlafl›labi-lirli¤ini belirlemek amac› ile 15 Kas›m-20 Kas›m 2003 tarih-lerinde örneklem d›fl›nda kalan 25 yafll› bireye anket uygulan-d›, anlafl›lmayan ifadeler yeniden düzenlendi. Kurumlardan yaz›l›, yafll› bireylerden çal›flman›n amac› aç›klanarak sözlü izinler al›nd›.Çal›flma etik de¤erler çerçevesinde yürütüldü. Anket formu yüz yüze görüflme yöntemi kullan›larak uygulan-d› ,her görüflme 10-20 dk. sürdü. Elde edilen verilerin istatis-tiksel de¤erlendirilmesinde SPSS 10.0 paket program› kulla-n›ld›. Verilerin frekans de¤erleri ve tan›mlay›c› istatistikleri ya-p›ld› (Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Independent Sample Test, LSD, Kruskal Wallis Testleri). Anlaml›l›k seviye-si 0.05 olarak kabul edildi.

B

ULGULAR

A

raflt›rmaya kat›lan yafll›lar›n; %41.9’u 65-69 yafl›nda, %50.7’si erkek, %43.4’ü ilkokul mezunu, %26.2’si SSK’l›, %52.6’s›n›n maddi durumu 303 milyon ve alt›nda, %63.6’s›n›n efliyle beraber yaflad›¤› saptand› (Tablo 1).

Tablo 2’de Yafll› bireylerin yaflam kalitesi alt ölçeklerinden ald›klar› puanlar›n da¤›l›m› incelendi¤inde; yafll›lar›n en yük-sek puan› (54.34±45.95) rol güçlü¤ü (duygusal), en düflük

(3)

LIFE QUALITY OF THE ELDER PEOPLE LIVING IN THE CITY CENTRE OF MU⁄LA

TURKISH JOURNAL OF GERIATRICS 2006; 9(1) 32

Araflt›rmadaki yafll›lar›n kendilerini sürekli yorgun, bitkin his-setmeleri (vitalite) yaflam kalitelerini olumsuz yönde etkiler-ken, duygusal sorunlara ba¤l› iflte ya da di¤er günlük etkinlik-lerde sorun olmamas› (rol güçlü¤ü) yaflam kalitelerini olumlu yönde etkilemektedir.

Yaflam kalitesi alt ölçekleri ile yafl gruplar› aras›ndaki ilifl-ki incelendi¤inde istatistiksel olarak anlaml› oldu¤u (p<0.05) ve yafl ilerledikçe yaflam kalitesinin azald›¤› saptand›.

Erkeklerin yaflam kaliteleri alg›lar›n›n kad›nlardan daha yüksek oldu¤u belirlendi (p<0.05). Yafll› bireylerin yaflam ka-litesi alt ölçeklerinden ald›klar› puanlar›n ö¤renim durumlar›-na göre da¤›l›mlar›durumlar›-na bak›ld›¤›nda; ö¤renim durumu artt›kça ortalama puanlar›n artt›¤› tespit edildi (p<0.05). Sosyal gü-vencesi olmayanlar›n ve yeflil kart› olanlar›n yaflam kalitesi alt ölçek puanlar›n›n düflük oldu¤u bulundu (p<0.05). Yafll› birey-lerin ekonomik durumlar› yükseldikçe yaflam kalitebirey-lerinin de artt›¤› saptand› (p< 0.05).

Yafll›lar›n birlikte yaflad›¤› kifli durumlar› ile yaflam kalitesi alt ölçekleri aras›ndaki iliflki incelendi¤inde istatistiksel olarak anlaml›l›k oldu¤u (p<0.05) tespit edildi. Yaln›z yaflama duru-munun yafll› bireylerde yaflam kalitesini düflürdü¤ü belirlendi.

T

ARTIfiMA

S

on y›llarda yafll›lar›n yaflam kalitesini belirlemeye yönelik araflt›rmalar artmaktad›r. Yafll›lar›n yaflam kalitesini belir-leyen bir çal›flmada, daha aktif yaflam süren yafll›lar›n yaflam-dan memnun olma durumlar›n›n daha yüksek oldu¤u görül-mektedir (9).

Yaflam kalitelerinin alt ölçekleri incelendi¤inde; Akgün’ün çal›flmas›nda örneklemi oluflturan yafll› bireylerin en düflük pu-an› yaflam kalitesinin vitalite alt ölçe¤inden ald›¤› belirlenmifl-tir. Bu sonuçlar çal›flmam›zdaki sonuçlarla benzerdir (1).

Yaflam kalitesi alt ölçekleri ile yafl gruplar› aras›ndaki ilifl-ki incelendi¤inde istatistiksel olarak anlaml›l›k saptanm›flt›r (p<0.05. Bu sonuca göre yafl ilerledikçe yaflam kalitesinin azald›¤› düflünülmektedir (17).

Erkeklerin yaflam kaliteleri alg›lar›n›n kad›nlardan daha yüksek oldu¤u belirlenmifltir (p<0.05). Turgul, Alt›parmak ve Eser’in çal›flmas›nda ileri yafl gruplar›nda yaflam kalitesi alan-lar›nda al›nan puanlar›n istatistiksel aç›dan anlaml› olarak düfl-tü¤ü ve kad›nlar›n ald›klar› puanlar›n erkeklere göre düflük ol-du¤u belirlenmifltir (3,17). Ersoy ve Demirel’in çal›flmalar›nda

Tablo 1— Yafll› bireylerin sosyo-demografik özelliklerine göre da¤›l›-m› (n=1047) Yafl n % 65-69 439 41.9 70-74 305 29.1 75-79 174 16.6 80 ve üzeri 129 12.3 Cinsiyet Erkek 531 50.7 Kad›n 516 49.3 Ö¤renim Durumu Okur-yazar De¤il 261 24.9 Okur-Yazar 197 18.8 ‹lkokul 454 43.4 Ortaokul 58 5.5 Lise ve Dengi 49 4.7 Yüksek Okul 28 2.7 Sosyal Güvence Yok 252 24.1 SSK 274 26.2 Ba¤-Kur 260 24.8 Emekli Sand›¤› 217 20.7 Yeflil Kart 44 4.7 Maddi Durum 303 milyon ve alt› 551 52.6 304 ve 500 milyon 437 41.7 501 ve 999 milyon 54 5.2 1 milyar ve 2 milyar 5 5

Birlikte Yaflad›¤› Kifliler

Yaln›z 139 13.3

Çocuklar›yla Birlikte 149 14.2

Efliyle Beraber 666 63.6

Efli ve Çocuklar›yla Beraber 89 8.5

Di¤er 4 0.4

Toplam 1047 100.0

Tablo 2— Yafll› bireylerin yaflam kalitesi alt ölçeklerinden ald›klar› puanlara göre da¤›l›m› (n=1047).

Toplam Yaflam Kalitesi Alt Ölçekleri X ±SS

Fiziksel Fonksiyon 50.72±27.72

Sosyal Fonksiyon 48.13±21.49

Rol Güçlü¤ü(Fiziksel) 41.78±46.18 Rol Güçlü¤ü (Duygusal) 54.34±45.95 Mental Sa¤l›k Alg›s› 39.50±8.43 Vitalite 36.53±16.23 A¤r› 53.65±24.74 Genel Sa¤l›k Alg›s› 39.31±11.50

(4)

MU⁄LA ‹L MERKEZ‹NDE YAfiAYAN YAfiLI B‹REYLER‹N YAfiAM KAL‹TELER‹N‹N ‹NCELENMES‹

TÜRK GER‹ATR‹ DERG‹S‹ 2006; 9(1) 33

kad›nlar›n yaflam kalitesi puanlar›n›n erkeklere göre daha dü-flük oldu¤u bildirilmektedir (7). Bu sonuçlar çal›flmam›z›n so-nuçlar›n› destekler niteliktedir.

Yafll› bireylerin, ö¤renim durumu artt›kça yaflam kalitesi ortalama puanlar›n›n artt›¤› saptanm›flt›r (p<0.05). Alt›par-mak ve Eser’in çal›flmas›nda yafll› bireylerin e¤itim düzeyi art-t›kça yaflam kalitelerinin artt›¤› belirtilmektedir (3). Ö¤renim durumunun yetersiz olmas›n›n yaflam kalitesini olumsuz yön-de etkiledi¤i düflünüldü. Okuma yazma oran›ndaki bu düflük-lük sa¤l›k durumunun iyilefltirme ve geliflme amac›yla yap›lan bilgilendirme çal›flmalar›n› güçlefltirmekte, bu da yaflam kalite-sini olumsuz yönde etkilemektedir (12).

Sosyal güvencesi olmayanlar›n ve yeflil kart› olanlar›n ya-flam kalitesi alt ölçek puanlar›n›n düflük oldu¤u belirlendi (p<0.05), yafll›lar›n sosyal güvencesi olmamas›n›n yaflam ka-litelerini olumsuz yönde etkiledi¤i düflünüldü.

Oktik’in çal›flmas›nda yafll›lar›n ekonomik düzeyleri (gelir, mal varl›¤›, gayrimenkul, vb.) ile yaflam kalitesi alg›lar› aras›n-da olumlu bir iliflki bulunmufltur (14). Çal›flmam›zaras›n-da aras›n-da yafll› bireylerin ekonomik durumlar› yükseldikçe yaflam kalitelerinin artt›¤› saptand› (p<0.05), bu sonuçlar birbirini desteklemekte-dir. Bütün yafll› bireylere asgari yaflam düzeyini sürdürebilme-leri için gereken ekonomik deste¤in sa¤lanmas› gereklili¤i dü-flünülmektedir.

Yafll› bireylerin yaflam kalitesi alt ölçeklerinden ald›klar› puanlar›n birlikte yaflad›klar› kifli durumlar›na göre da¤›l›mla-r›na bak›ld›¤›nda en yüksek puan›n efliyle beraber yaflayanlar-da oldu¤u tespit edildi. Yaln›z yaflama durumunun yafll› birey-lerde yaflam kalitesini olumsuz yönde etkiledi¤i düflünüldü. Çal›flmaya al›nan yafll› bireylerin birlikte yaflad›¤› kiflilere göre yaflam kalitesi alt ölçek puanlar›n›n incelemesinde istatistiksel olarak anlaml›l›k tespit edildi (p<0.05). Ergin ve arkadaflla-r›’n›n çal›flmas›nda; yaln›z yaflayan yafll› bireylerin, efli veya çocuklar›yla birlikte yaflayanlara göre yaflam kalitesinin daha düflük oldu¤u belirtilmektedir (6).

S

ONUÇ VE

Ö

NER‹LER

S

onuç olarak çal›flmada; 65-69 yafl grubundakilerin, erkek-lerin, ö¤renim düzeyi ve ekonomik durumu yüksek olanla-r›n, emekli sand›¤›na ba¤l› olanlaolanla-r›n, efliyle beraber yaflayan-lar›n yaflam kalitesi alt ölçeklerinden daha yüksek puan ald›k-lar› ve di¤er gruplardaki yafll› bireylere göre yaflam kaliteleri-nin yüksek oldu¤u saptand›

Bu sonuçlar ›fl›¤›nda, say›lar› gittikçe artan yafll› bireylerin toplum içinde daha mutlu, sa¤l›kl› olarak yaflayabilmelerini sa¤lamak için;

• Yafll› popülasyonda yaflam kalitesinin korunmas› sa¤l›k alan›ndaki en önemli hedeflerden olmal›d›r.

• Yaflam süresi uzad›kça artmakta olan yafll› nüfusu sorun-lar›n› ve ihtiyaçsorun-lar›n› ortaya ç›karacak kapsaml› araflt›rma-lar yap›lmal›d›r.

• Ülkemizde yafll›lar›n sorunlar› henüz ön planda olmasa da demografik de¤iflmeler dikkatle izlenmeli ve yafll›lara yö-nelik sa¤l›k ve sosyal hizmet programlar› planlanmal›d›r.

K

AYNAKLAR

1. Akgün E. Huzur Evlerinde Yaflayan Yafll› Bireylerin Alg›lad›kla-r› Yaln›zl›k DuygulaAlg›lad›kla-r› ve Yaflam Kaliteleri Üzerine Etkileri. Yük-sek Lisans Tezi, ‹zmir, 2001.

2. Akyol D.A. Yafll›l›¤›n Tan›m› ve Toplumsal Konumu. Ege Üni-versitesi Hemflirelik Yüksekokulu Dergisi. 1996; 12(2): 27-30.

3. Alt›parmak S, Eser E. 15-49 Yafl Grubu Evli Kad›nlarda Yaflam Kalitesi ve Etkileyen Faktörlerin ‹ncelenmesi. Sa¤l›kta Yaflam Kalitesi Sempozyumu Kitab›. ‹zmir, 2004; ss 37.

4. Arslan fi, Kutsal G.Y. Yafll›larda Yaflam Kalitesi. www.angelfi-re.com, 2001.

5. Durmaz P. Yafll›lara Verilen Hemflirelik Hizmetlerinin Yaflam Kalitesine Etkisinin ‹ncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. ‹zmir, 2001.

6. Ergin K. Yafllanma ile ‹lgili Fizyolojik De¤ifliklikler. Ege Üniver-sitesi Hemflirelik Yüksekokulu Dergisi. 1992; 8(2): 11-15.

7. Ersoy A.F, Demirel H. Yafll›larda Sa¤l›k Aç›s›ndan Yaflam Ka-litesi. II. Ulusal Yafll›l›k Kongre Kitab›. Denizli, 2003; ss:248-250.

8. ‹lgili E. Sa¤l›kta Öncelikler. Toplum ve Hekim Dergisi. 1997; 77(12) :59-62.

9. ‹nal S, Subafl› F, Manganay S, Uzun A.V, Hayran O, Akarçay V. Yafll›lar›n Fiziksel Kapasitelerinin De¤erlendirilmesi. Turk J Geriatrics. 2003; 6(3) : 95-99.

10. ‹z B. F, Özer M. Yaflam Doyumu ve Yaflam Kalitesi

Kavramla-r›na Bir Bak›fl. Hemflirelik Formu Dergisi.2003; 6(4): 28-32.

11. Kaplan B, Ça¤lar B, Zencir M. Alg›lanan Sa¤l›k. Pamukkale

Üniversitesi T›p Fakültesi Bülteni. 2001; 29(36): 29-36.

12. Koço¤lu O. G. Ankara’daki Devlete Ba¤l› Huzurevlerinde

Ya-flayan Kiflilerin Sosyal Yaflamlar› ile ‹lgili Baz› Özellikleri. Anka-ra, 2001

13. Kutsal G.Y. Yaflam Kalitesi Rehberi. Geriatrik Bilimler

Araflt›r-ma ve UygulaAraflt›r-ma Merkezi. Ankara, 2003.

14. Oktik N. Huzurevinde Yaflam ve Yaflam Kalitesi Kitab›. Mu¤la,

2004.

15. Onaran N, Öztürk H, Yafllanmayla Birlikte S›k Görülen ve

Ya-flam Kalitesini Etkileyen Vulva Problemleri. Turk J Geriatrics. 2004; 7(4) :237.

16. Telatar T, Özcebe H. Yafll› Nüfus ve Yaflam Kalitelerinin

Yük-seltilmesi. Turk J Geriatrics. 2004; 7(3): 162.

17. Turgul Ö, Mand›rac›o¤lu A, Özu¤urlu B, Özgener N, Deveci H.

Narl›dere ‹lçesinde 65 Yafl Üstü Nüfusun Yaflam Kalitesinin De-¤erlendirilmesi. I.Sa¤l›kta Yaflam Kalitesi Sempozyum Kitab›. ‹zmir, 2004; ss 26.

Referanslar

Benzer Belgeler

Yıllık olarak elde edilen haritalar incelendiğinde, AERMOD haritası ile CALPUFF haritasının birbiri ile benzeştiği görülmekte olup CALPUFF haritasında 10 µg/m

Düzenli bir işyerinde ve sürekli, kayıtlı, tam zamanlı olarak çalışan; haftalık fiili çalışma süresi 31-45 saat olan ve aylık net nakdi geliri ortalamanın (7.145.743

The patogenesis of the pseudoaneurysm Behçet Hastal›¤›nda Yüzeyel Femoral Arterin Spontan Psödoanevrizmas›n›n Noninvaziv Yöntemlerle Tan›s›.. Captures

We hope you to support, participate and contribute with your research articles as a timely published scientific journal which has been attaining international

Bu bulgulara göre; öğretmen adaylarının çocukların katılım hakkı boyutlarından ayrım gözetmeme, çocuğun görüşüne saygı boyutunda farkındalığının

Ülkemizde yapılan çalışmalarda, 0-18 yaş arasındaki adli ölümlerin oldukça büyük bir kısmında ölümün orijininin kaza olduğu, kazalara bağlı ölümlerde

Çalışmamızda Fırat Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalında 2010-2012 yıllarında ateşli silah yaralanması sonucu meydana gelen ölümler retrospektif olarak

Roma, kentin kuruluş aşamasının ardından İtalya içinde kuzeyde, doğuda ve güneydoğuda Etrüskler ve çeşitli Latin - İtalik topluluklarıyla birçok savaşlar yapmış,

(2013): Prevalence and antibiotic resistance of Extended spectrum beta-lactamase (ESBL) producing Escherichia coli

yüzyılda yapılan tahrirlere göre Antakya kazası; Antakya, Suveyde, Altınözü, Kuseyr, Şuğur ve Cebel-i Akra nahiyelerinden oluşmakta- dır (Çakar, 2003: s.. Bölgesel bir

22 Toplumumuzda huzurevinde yaşayan kişilerin bir anlamda terk edilmiş yalnız bireyler olarak algılanmalarından yola çıkarak yaşam kalitesi ile ilgili testlerden

All of the interviewed teachers have mentioned that they carry out various activities in classroom setting for an effective edu- cation and teaching, care for using relevant

Vergide, vergi gelirlerinde asıl üzerinde durmak istediğim konu Ģu: Değerli arkadaĢlar, vergi gelirlerindeki artıĢın gayrisafi yurt içi hasıladaki artıĢ

MEHMET AKĠF HAMZAÇEBĠ (Devamla) – O nedenle Sayın Bakanım doktor sayısındaki düĢüĢü, koruyucu sağlık hizmetlerindeki doktor sayısındaki düĢüĢü bence

*3 Bu, ortalama örnek sayısı 128 ve ölçüm modu yüksek çözünürlük moduna ayarlandı÷ında, yüksek hassasiyet modundaki ölçüm merkezi mesafesinin pikten pike yer

Sosyol oji böl ümünü tercih eden öğrencil erin el eştirel düşünme beceril erini gel iştirmel erine, sosyal sorunl ara potansiyel çözüml er bel irl emel

Ancak ülkemizde yap›lan di¤er bölgesel çal›flmalarda da, bizim çal›flmam›za benzer flekilde, huzurevinde kalan yafll› bireylerin K›sa Form-36 yaflam kalitesi

Bu amaçla öncelikle Avrupa’da yazılmış eserlerin sistematik tercüme- siyle meşgul olacak farklı bilim dallarında eğitim almış mütercimler ve ilkokullar için

 As a lonely woman, the drover’s wife has to be like a man and assume masculine characteristics in order to survive and protect her children from the dangers.. That’s one of the

The decline of approximate 2 points (1.9 to 2.5 points) in physical capacity and ap proximate 1.5 points (1.3 to 2.0 points) in psychological well-being were responsive to the

Makalede incelenen Milas ör- neğinde olduğu gibi katmanlı bir- çok kentte, karşılaşılan kentsel arke- olojik alanlar bir kent sorunsalı ol- maktan çok mimari yapılaşmalar-

Büyük harpten sonra san'atın her şubesinde yeni bir çalışma devri başladı; Avrupanın belli başlı büyük şehirlerinde her gün sergiler açılıyor ve san'atta hiç bir

Therefore, the aim of this study is to determine to frailty and the quality of life levels of the elderly residing in nursing homes and to explain their correlation with some