Tî- *>
c w o
Türkiye
Ecnebi
T . EL T . L .Seneliği 17
30 '
6 Aylığı 9
16
3 Aylığı 5
9
Adres değiştirmek 50 kuruş.
Ahmet Haşim
Günü.
’’Ö z şiiri yaratan H aşim ,
asıl h idayete erm eden ölm üş
tür. A h m et H aşim , eşsiz b ir
zekâ, eşsiz b ir hiciv, eşsiz bir
şiird i....,,
D ü n akşam A n k a ra H alk e v in d e , "dil, e d e b iy a t ve ta r ih şubesi,, n in d aveti ile to p la n a n A n k a ra g e n ç liğ i A n k ara mü « n ev v e rliğ i, b ir A h m e t H a şim g û v ü y ap tı.
T o p la n tıd a , b ü y ü k ş a irin A n karadaki h a y ra n la rın d a n b ir çoğu, sa n a t akadem i sin d e ve m ü lk iy e m ek teb in d e ta le b e liğ in de b u lu n m ak ş e re fin i kazanm ış b a h tiy a r lar, b ir çok m e k te p lile r, A h m et H aşim ’in m u a sırla rı ve m e sle k ta şla rı h a z ır b u lu n u yordu...
T o p la n tz y ı e d e b iy a t şubesi azasından m u allim H a lil V e d a t B ey, a ç t ı ; H aşim ’in s a n a tta k i eşsizliğ i, z e k âsın d ak i em salsiz liğ i edebî c ü m lelerle a n la ttı. H aşim hak- k ın d a k i te n k it ve ta k d irle r in in iy i b ir h u lâ sa sın ı y a p tı ve H a şim ’i te k ra r d in le m iş olm ak için , te k r a r eşsiz b ir zevke ka vuşm ak f ır s a tın ı ele geçireb ilm ek için h ep b ire d n H a şim ’den p a rç a la r dinlem e m izi ta v siy e e t t i ; m em n u n iy etle kabul o lu n d u .
B u n u n ü z e rin e B eh çe t K em al B ey, “ İ lk d e fa H a şim ’i s ö y le te lim ; onu d in le m eyi bekliy en ler, başk a b ir şeyi naşı olsa ne olsa d in lem ek sa b rın ı g ö stere m e zler; fik irle rim iz i so n ra söyleriz.,, D iy erek A h m et H a şim ’in b ir çok ş iirle rin i ezber den in şa t etti.
İlk defa, aram ızd an a y rıla ra k uzak ve göz k am aştırm ad ığ ı h ald e ru h u im rendi re n şaşaalı b ir d e k o r için d e eb e d iy e tin
m erd iv en lerin d e y ü rü y ü ş ü n ü telm ih
ed e r gibi ’’m erd iv en ,, in i o k u d u ve
K ız ıl h avaları s e y r e t, k i : akşam ol -m akta....
M ısra ın ı o k u d u k ta n sonra, ilâve e tti: İ ş t e ; o n d an so n ra, m ensup o lduğu ed eb î d ev ri istik b a le has b ir fe c ir d e ğ il; B öyle, - b ir u ç ta n geceye g iren - bir ki - zil akşam oldu..
S o n ra ; “şebi nisan,, ini o k u d u ; “piya- le„ n in m u k ad d em e sin d e k i b ü tü n esrar, ibham ve ilh... id d iaların a ra ğ m e n b ü tü n güzel, ince ve o lğ u n b ir v ü zu h la b ü tü n b ir k a la b a lığ ın o rta sın d a k i asıl kim se - s iz liğ in d e rin ve asil h ü z n ü n ü an latan bu ş iir, h e r h a n g i b iy ta ra f b ir edeb iy at k ita b ın d a selase t, v ü zu h ve m ü n ek k ah i - y e te tam b ir m isal o lab ilird i. H erkes, o k u n u ş ta rz ın d a n fila n d eğ il, ş iirin asîı-
S A Y F A 2
*--- -—
A h m e t H a ş ım G ü n ü .
(B aşı 1 inci say ıfad a)
y e ti itib a riy le onu zevkle d in le d i ve ş iir 1er arasın d an bu seçişi hiç a y k ırı b ulm a dı. Son b e y it :
D u rg u n suya b a k tım ve d e d im ”ah ö le b ilse m ! „ M a d e m ki y o k a ğ lıya ca k m e v tim e kim~ sem !.
D iye h a y k ırıy o r ve in liy o rd u . B eh - çet K em al, d ed i k i:
“— i ş t e ; H a şim ’k ı k e sk in ze k â sın ın yeg ân e h a ta sı! Ne b a h tiy a rc a b ir h a ta : m ev tin e a ğ lıy a n kim se yok m u? İş te h e p im iz, h e rk e s, h e r san a t seven, h e r T ü rk ..,,
A k si sadad an b ir p a rç a y ı daha oku - y an B e h ç e t K em al, son m ısra ı şöyle d e ğ iş tire re k te k ra rla d ı :
V e iş te d ü n gece, i k l i li asüm anü n ü -cum , B aşım d a ; su m u tu m u h ita ta b ir ilâh o ld u m
Ş iirle rin o k u n m asın ı b itir d ik te n son ra dedi, k i:
“ M adem ki H a lk e v in in ed e b iy a t şu b e si to p la n tısın d a y ız . ö l d ü dem eye d ili - m iz v arm ıy an b ü y ü k ö lü n ü n aziz ve eş - siz ru h u n u n m anevî h u z u ru n d a g e n ç liğ i m iz ve in k ılâ b ım ız iç in esas ad d e d ile cek ik i n o k tay a d o k u n m ak is tiy o ru m :
A hm et H a şim : b ir e s e rin in m u k ad d e- m esinde ’’re s u lle rin sözü gibi h e r tü r lü te fs irle re m ü sa it b ir şü m u lü haiz olm a - İld ir,, d ed iğ i ş iir in re su lü o lan A hm et H aşim , asıl h id a y e te erm e d en ö lm ü ştü r. E ğ e r b iraz daha y a şa sa y d ı; b ir Y akup K a d ri’y i ’’e re n le rin bağı,, n d a n çekip
ç ık arara k y a lın ü slû p , H a y m a n a’n ın
k ö y lerin e y ü rü te n in k ılâ p , onu da b o zk ı rm gene y a ln ız a k şa m ın ı ve sonbaha - rın ı gö rm ek ve te re n n ü m etm ek iç in ol - sun b ir Ç ank ay a’ya, b ir D u m lu p m a r’a y ü k se lte c e k ti.
”B u, u lu o rta b ir id d ia d ır; bu, H aşim - in ja n rı d e ğ ild ir,, d iy e n le r b u lu n a b ilir; fa k a t b izza t H a şim ’e h a ttâ b izza t Y akup un k en d isin e s o rs a y d ın ız ; g ü n ü n b irin d e ’’Yaban,, i, e re n le rin b ağ ın d an bin k at iy i olan y a b a n ’ı y az aca ğ ın ı a k lın a g e tire b ilir m iy d i? B ü tü n m üm taz k e lim e le ri ’’inbik, cefa, ta k d ir, ahüvah..,, o lan Y a kup K a d ri o değil m id ir? ve b ü tü n m üm taz k elim eleri, hayal, re n k , se h e r ve f ü sun olan H a şim ’in de zekâsındaki sonsuz ve baş d ö n d ü rü c ü h ız ı, ru h u n d a k i bin b ir ç e tin ce p h ey i b ilm iy e n le r y e n i k eli - m eleri, y en i in k ılâ p h ız la riy le b e lk i y a - bancı bile b u laca k lard ı. B u itib a rla ; H a şim ’in ölm esine m ü stak b el ve m u h ak k ak b ir m illî k ah ram an ı k ay b etm iş gibi de acıyoruz. O ö lm eseydi, eşsiz,h ak lı ve k ibar hicviyle, k ıv rak ve k u d re tli ü slû - b iy le b ir başka F a lih olacaktı...,,
ik in c i d o k u n a c a ğ ın ı sö y led iğ i n o k ta y i da şöyle te b a rü z e ttir d i:
“ H aşim , eşsiz ve en ğ in m uhayyelesiy le y alnız bizim edebiyatım ız için değil bü tü n m illetler edebiyatı için m isal olabile cek k u d re ti haiz şiirlerin i yalnız k en d i zam anına, çabuk geçen ve y a p ıştırm a olan kendi zam anına, h â s düşünce ve ifa
de tarziy le b u g ü n an latm ıy a kalkışsa
anlaşılm az. Ve b u g ü n b ir genç, bir i n san, b ü tü n m anasiyle, h e r cepheden, A hm et H aşim ay a rın d a o larak dah i öyle yazsa ve öyle söylese B u rh a n Ü m idin tabiriyle “ra té ,, olur. D evrim izin şiiri için, m evzuu ne o lu rsa olsun, m u h ak k ak yeni m otif, yeni d ü şünce ve yen i ifade lâ zım dır !,,..
“ S an at ta inanm ak, sevm ek k ad a r esastır. M em leket ve dava, in a n a ra k sevil diği için asıl m evzudur, ö z m ev zu d u r ve işte ; y en i sır!,,
B eh çet K em al’d en so n ra genç şair A h m et M uhip Bey, H a şim ’in şiir h ak k ın da - İb rah im N ecm i B eyin m akalesine al m ış o lduğu - fik irlerin i o kum uş ve b ir iki şiirini de in şa t ederek H aşim h a k k ın d a k i düşün celerin i H aşim ’e söy letm ek h u su su nu terc ih etm iştir.
E n v e r B eh n an B ey, A h m etH a şim ’e a it h a tıra la rın d a n b ah se tm iş A h m et H a şim ’in kısa ve to p lu b ir terc ü m ei halini y ap m ıştır.
Y ah y a Sairn Bey, H a şim ’in edebî me ziy etlerin i v u k u fla tah lil etm iş, edebî h ü viyetini çiziveren kısa cüm lelerle tak d ir lerin i söylem iştir.
N ih a y e t; B ehçet K em al, b ir ark ad aş g ru p u n a tercem an olan, şu teklifi ileri sü rm ü ştü r:
’’A hm et H a şim ’in en k u v v etli t a r a f - 1 ların d a n biri de neşredilm em iş olan n ü k - tcleriyle fık ra la rıd ır. G azetelere v erilecek kom inikelerle b u n ları to p lam ak im kânım h az n lıv alım . V e A n k a ra H alk ev i
edebi-y a t şubesi, b u n la rı tasn if etsin ve b as - tirsin . B u k ita b a H a şim h ak k ın d ak i y az ı la n la rı da k o yalım ; Z ira edebiyatım ızda kuvvetli ve güzel n e sir olm asaydı bile H aşim h ak k ın d a y az ıla n la rla biz de b ir nesir, bir özlü ve d eğ rli n e sir d oğm uş ola ç a k tı; B ir A h m et H a şim k ita b ı yapalım .,,
T eklif, tasv ip o lu n d u ve H a şim ’in h a y ra n la rı, h ü rm et, h u z u r ve h ü z n içinde H alk e v in d e n ay rıld ılar..
DARÜLFÜNUNDA HAŞİM
GÜNÜ.
İsta n b u l, 8 (T e le fo n ) — M illî T ü rk taleb e b irliğ i ta ra fın d a n b u g ü n D a rü lfü n u n k o n fe ra n s sa lo n u n d a M erhum Ah' - m et H aşim için b ir ih tifa l y ap ıld ı. H ay a tın d a n b a h se d ild i, n u tu k la r sö y len d i, şi irle ri o kundu, cu m artesi akşam ı da y ü k sek m uallim m ek teb in d e b ir ih tif a l y ap ıldi.
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği Taha Toros Arşivi
