4. BÖLÜM

5.1. Sonuçlar

1- İlköğretim 1.2.3. sınıf hayat bilgisi dersi öğretim programının, kazanımlarına ilişkin öğretmen görüşleri ile ilgili sonuçlar:

1. 2004 hayat bilgisi öğretim programı, öğrencilere eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme, araştırma, iletişim, Türkçe’yi etkin kullanma, karar verme, kaynakları etkili kullanma, bilinçli tüketici olma, sağlık ve güvenlik kurallarına uyma, trafikte güvenliği sağlama, etik davranma, öğrenmeyi öğrenme, becerilerini kazandıracak nitelik taşımaktadır.

2. Programda yer alan kazanımlar öğrencilere problem çözme becerisinin kazandırılması ve geliştirilmesi açısından istenen nitelikte değildir.

3. Hayat bilgisi öğretim programı öğrencilere bilgi teknolojilerini kullanma becerisi kazandırma yönünden istenilen nitelikte değildir.

4. Hayat bilgisi programı öğrencilere girişimcilik duygusu kazandıracak niteliktedir.

5. Hayat bilgisi programı öğrencilere çevre bilinci aşılayacak niteliktedir.

6. Hayat bilgisi programı, öğrencilerin sorumluluk almalarında katkı sağlayacak niteliktedir.

7. Hayat bilgisi dersi kazanımları öğrencilerin takım çalışması, paylaşmayı ve işbirliğini öğrenmelerine olanak sağlayacak niteliktedir.

8. Hayat bilgisi dersi kazanımların öğrencilerin ülkesini, milli değerlerini sevmesini ve saygı duymasını sağlayacak niteliktedir.

2- İlköğretim 1.2.3. sınıf hayat bilgisi dersi öğretim programının, temalarına ilişkin öğretmen görüşleri ile ilgili sonuçlar:

1. Hayat bilgisi temalarının üç yıl boyunca aynı adlandırmayla devam etmesi olumludur.

2. Temalar öğrencilerin çevreyle olan bağlarını arttıran ve öğrencinin ilgisini çeken, merak uyandıran, öğrencinin öğrenme isteğini güdüleyen niteliktedir. 3. Temalar olumlu kişisel niteliklerin kazanılmasına olanak sağlayacak

niteliktedir.

4. Temalar derslerin temelini teşkil eden bir yapıda olup aşamalı ve birbirinin önkoşulu olacak şekilde yakından uzağa, somuttan soyuta, basitten karmaşığa doğru sıralanmıştır. Ayrıca öğrencileri üst sınıflardaki sosyal bilgiler ve fen bilgisi derslerine hazırlayıcı niteliktedir.

5. Programda güncel olaylara belirli gün ve haftalara yeterince yer verilmemiştir. 6. Programda temalar için önerilen süre yeterlidir.

7. Temalar çeşitli yöntem ve teknikleri bir arada uygulamaya elverişlidir.

8. Temalar öğrencilerin bilgiye ulaşmaları amacına hizmet etmekte, milli değerlerimize karşı olumlu tutum geliştirecek niteliktedir.

9. Hayat bilgisi dersi öğretim programı öğrencileri üst sınıflardaki fen ve sosyal bilimlerle ilgili derslere hazırlayıcı olma niteliği bakımından tam yeterli değildir.

10. Temalar öğrencileri teknolojiyle uğraşma konusunda etkin hale getirecek niteliktedir.

11. Temalarda Atatürkçülük ile ilgili konular öğrencilerin Atatürk’ü anlamaları ve Atatürk’e karşı olumlu duygular geliştirmeleri için yeterlidir.

12. Temalar öğrencilere demokratik tutum ve davranışlar kazandırmada yeterli güce sahiptir.

3- İlköğretim 1.2.3. sınıf hayat bilgisi dersi öğretim programının, öğrenme öğretme sürecine ilişkin öğretmen görüşleri ile ilgili sonuçlar:

2. Etkinlikler öğrencinin fiziksel, duygusal ve zihinsel gelişimine uygun nitelikte olup öğrencide kişilik oluşturmaya ve geliştirmeye yöneliktir. Ayrıca öğrencinin yaratıcılığını geliştirecek biçimdedir.

3. Sanat ve estetik eğitimle ilgili etkinliklere yeterince yer verilmemiştir. 4. Öğrencilere bireysel çalışma zamanı tanınmaktadır.

5. Programda öğrencilerin işbirliği yaparak öğrenmelerini sağlayacak etkinliklere yeterince yer verilmiştir. Hayat bilgisi derslerinde her öğrenci derslere aktif olarak katılmaktadır.

6. Programda kullanılması önerilen araç-gereçler konulara uygun olup öğrencinin derse ilgisini çekebilecek niteliktedir.

7. Programda kullanılması önerilen araç-gereçler kolay elde edilebilir nitelikte değildir.

8. Teknolojik aletlerin olmaması bazı etkinliklerin uygulanmasını güçleştirmektedir

9. Etkinlikleri gerçekleştirirken öğrenciler bilgi teknolojisi araçlarından (bilgisayar, video, tv, kamera, cd) etkin şekilde yararlanmaktadır.

10. Önerilen etkinliklerde kullanılacak araç-gereç ve materyaller için okullara gerekli destekler yeterli ölçüde sağlanamamaktadır.

11. Öğrencilerin deney, gezi-gözlem, yapacakları etkinlikler uygulanmaktadır. 12. Beyin fırtınası, soru-cevap, problem çözme, ikili ve grup çalışmaları, drama,

eğitsel oyunlar ve soru cevap gibi yöntem ve teknikler kullanılmaktadır. 13. Yapılandırmacı yaklaşımın öğretim sürecinde nasıl kullanılacağına ilişkin

öğretmenlerin bilgileri yeterli düzeyde değildir.

14. Programa göre öğretmenler ortam düzenleyici, rehber ve yardımcı rolünü benimsemişlerdir.

15. Program okul aile işbirliğine gereksinimi arttırmakta ayrıca programla ilgili veli tepkileri olumlu bulunmaktadır. Bununla beraber program uygulanırken velilerle daha fazla iletişim kurulmaktadır.

16. Etkinlikler sırasında öğretmenler sınıfı idare etmekte zorlanmaktadırlar. 17. Okullardaki mevcut teknoloji ve materyaller programın tam anlamıyla ve

başarıyla uygulanabilmesi için yeterli değildir.

18. Özellikle kalabalık nüfuslu okullardaki fiziki mekân ve öğrenci mevcutları programın başarıyla uygulanmasına imkân vermemektedir.

4- İlköğretim 1.2.3. sınıf hayat bilgisi dersi öğretim programının, ölçme ve değerlendirme sürecine ilişkin öğretmen görüşleri ile ilgili sonuçlar:

1. Ölçme ve değerlendirme konusundaki yeni yaklaşımlarla ilgili yeterli örnekler sunulmuştur.

2. Ölçme ve değerlendirme etkinlikleri kazanımları yoklamaya yönelik hazırlanmıştır.

3. Ölçme değerlendirmeyle ilgili formlardan elde edilen bilgilerin nasıl kullanılacağı ve notlandırmanın nasıl yapılacağı yeterince açık değildir. 4. Öğretmenler ölçme ve değerlendirmede gözlem formu, proje değerlendirme,

sözlü sunum, drama, yazılı sınavlar, performans ödevleri, portfolyo, grup ve akran değerlendirmesi, öğrenci öz değerlendirmesi, kavram haritaları, tutum ölçekleri, kontrol listesini kullanmaktadırlar.

5. Öğrencilere hem süreçte hem de sonuçta not verilmektedir.

6. Öğretmenler ölçme ve değerlendirme sitemini karmaşık bulmuşlardır.

5- Cinsiyet değişkenine göre görüşlerin farlılaşıp farklılaşmadığına ilişkin sonuçlar: Öğretmenlerin görüşleri cinsiyet değişkeni açısından kazanımlar, temalar, öğrenme öğretme süreci ve ölçme-değerlendirme boyutlarında anlamlı farklılıklar göstermemektedir.

6- Kıdem değişkenine göre, görüşlerin farklılaşma durumuna ilişkin sonuçlar:

Öğretmenlerin kıdem durumlarına göre, programın kazanımlar, temalar, öğrenme öğretme süreci ve ölçme-değerlendirme boyutlarına ilişkin görüşleri arasında anlamlı farklılıklar bulunmamıştır.

7- Okul türü değişkenine göre görüşlerin farklılaşmasına ilişkin sonuçlar:

Öğretmenlerin görev yaptıkları okul türüne göre; programın kazanımlarına, temalarına, ölçme değerlendirme sürecine ilişkin görüşleri arasında anlamlı fark bulunmamış, ancak adı geçen değişken açısından öğrenme öğretme sürecine yönelik görüşleri arasında anlamlı farklıklılar bulunmuştur.

8- Yerleşim birimi değişkenine göre, görüşlerin farklılaşıp farklılaşmadığına ilişkin sonuçlar:

Öğretmenlerin görev yaptıkları okulun bulunduğu yerleşim birimine göre, programın kazanımlar, temalar, öğrenme öğretme süreci ve ölçme değerlendirme sürecine ilişkin görüşleri arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur.

9- Eğitim durumu değişkenine göre görüşlerin farklılaşma durumuna ilişkin sonuçlar: Öğretmenlerin eğitim durumuna göre; programın kazanımları, temaları ve ölçme değerlendirme sürecine ilişkin görüşleri arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Bununla beraber öğrenme öğretme sürecine ilişkin görüşleri arasındaki fark anlamlı bulunmuştur.

Belgede İlköğretim okulu hayat bilgisi dersi programının öğretmen görüşlerine göre incelenmesi (Kayseri ili örneği) (sayfa 147-151)