Tez başlığı: Klinik psikoloji lisansüstü öğrencilerinde cinsel mitlere inanç düzeyleri ile cinsel doyum ve kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Turkish Abstract: Bu çalışmanın amacı, klinik psikoloji lisansüstü öğrencilerinin cinsel mitlere olan inançları ile cinsel doyum ve kaygı düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Beck'in kaygı ölçeği puanlarının cinsellikle ilgili eğitim alma değişkenine göre incelenmesinden elde edilen sonuçlar.
Psikolojik Cinsellik
Cinsellik sadece biyolojik faktörlerden etkilenmez, psikolojik, ekonomik, sosyal, politik, kültürel, dini, manevi değerler ve inançlar, yasal haklar gibi faktörlerden etkilenen karmaşık bir kavramdır (WHO, 2006). Herkesin cinsel bilgilere erişme ve zevk veya üreme amacıyla cinsel ilişkiye girme hakkı vardır. Biyolojik bakış açısı cinselliği temel bir içgüdü olarak tanımlar ve merkezi sinir sistemi, endokrin sistem, duyu organları ve cinsel organlarla olan etkileşimi cinselliğin mekanizması olarak görür (CETAD, 2006).
Cinsel Sağlık
DSÖ, cinsel sağlığın tanımını açıklığa kavuştururken, cinsel sağlığın teşviki için cinsel hakların temel önemini yinelemiştir. Mevcut tanıma göre cinsel sağlığın tanımı “cinsellikle ilgili fiziksel, duygusal, zihinsel ve sosyal iyilik hali; sadece hastalık, işlev bozukluğu veya sakatlığın olmaması değildir. Cinsel sağlığın sağlanması ve sürdürülmesi için tüm kişilerin cinsel haklarına saygı duyulmalı, korunmalı ve yerine getirilmelidir”.
Cinsel Yanıt Dönemleri
İstek/uyarılma evresi
Plato evresi
Orgazm evresi
Çözülme evresi
Cinsel Mitler
Cinsel mitler ile ilgili araştırmalar
Vajinismus cinsel işlev bozukluğu olan kadınların sağlıklı kadınlara göre cinsel mitlere inanma olasılıklarının daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir (Aktan, 2009). Üniversite öğrencileri üzerinde yapılan bir çalışmada, kız öğrencilerin yaklaşık yarısının cinsel mitlere yönelik inançlarının yüksek olduğu saptanmıştır (Aygın, Açıl, Yaman ve Çelik, 2017). Bozkurt'un (2016) 222 kişilik örneklem üzerinde yaptığı çalışmada, cinsellik konusunda bilgisi yüksek kişilerde cinsel mitlere inanç düzeyinin düşük olduğu görülmüştür.
Cinsel Doyum
Cinsel doyum ile ilgili araştırmalar
Hem erkekler hem de kadınlar, partnerleriyle daha sık öpüştüğünü, kucaklaştığını, dokunduğunu ve okşadığını bildirdiklerinde daha yüksek cinsel tatmin bildirmektedir (Heiman, Long, Smith, Fisher, Sand, & Rosen 2011). İlişki sıklığı ile cinsel doyum arasındaki bu ilişki, araya giren olası değişkenin orgazm olduğu sonucuyla tutarlıydı. Daha sık orgazm olan kişiler daha fazla cinsel tatmin bildirmektedir (Christopher & Sprecher, 2000; Haavio-Mannila & Kontula, 1997).
Kaygı
Cinsel iletişim tekniklerini (cinsel arzu ve fanteziler konusunda açık olmak; cinsel beğeniler ve hoşlanmadıkları konusunda iletişim) kullanan kişilerin genel olarak cinsel yaşamlarından daha fazla memnun oldukları gözlemlenmiştir (Montesi, Fauber, Gordon ve Heimberg, 2011). Stresle ilişkili fizyolojik semptomlara ve sürekli kaygının uzun vadeli kronik uyarılmasına ek olarak, çözülmemiş nedensellik sorunu da vardır. İnsanların anne karnında başlayıp yaşam boyu devam eden ve fiziksel görünümleri ile içinde yaşadıkları kültür ve toplum tarafından şekillenen değerlerini, duygularını, beğenip beğenmediklerini, inançlarını, tutum ve davranışlarını içeren çok önemli bir kavramdır. (Bozdemir ve Özcan, 2011).
Kişilerin cinsel sağlıklarını korumak için cinsel mitlere olan inançlarını gözden geçirmeleri ve bu cinsel mitleri doğru ve güvenilir bilgilerle değiştirmeleri gerekmektedir (Şahbaz, 2017). Cinsel eğitimin yetersizliği ve cinsel mitlerin varlığı bireylerin cinsel sağlığını ve ilişkilerini olumsuz etkileyen bir gerçektir. Sağlık ve psikoloji mesleklerinde cinsel sağlık konusunda uzmanlaşmamışlarsa aldıkları eğitimin kalitesi ve türü kurs müfredatına bağlı olarak kurumdan kuruma farklılık gösterebilmektedir.
Klinik psikoloji alanında üniversite mezunu/mezunu olan psikoloji ve sağlık grubu uygulayıcılarının çeşitli modellerde eğitim almış olsalar bile cinsel mitlere olan inanç düzeylerinin düşük ve cinsel doyum düzeylerinin yüksek olması beklenebilir. Bu araştırma, cinsel eğitim alan ve almayan klinik psikoloji öğrencilerinin cinsel mitler, cinsel doyum ve kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin anlaşılmasına ışık tutacaktır. Anksiyete ise tedirginlik ve gerginliğe neden olan bir tehdit ya da tehlike ile karşı karşıya olunduğu algısıdır.
Kesin nedeni bilinmemekle birlikte içsel bir tehlike veya tehdit olarak algılanan bir durumla ilgili olarak ortaya çıkan kaygı ve korku ile birlikte fiziksel ve psikolojik belirtilerin görüldüğü duygu durumu olarak da tanımlanabilir.
Araştırmanın Amacı
Cinsellik eğitimi alanlar kurs, konferans, Kongre/Konferans/Sempozyum ve danışmanlık ya da terapi eğitimi şeklinde farklılık gösterebilmektedir. H4: Klinik psikoloji lisansüstü öğrencilerinin cinsel mitlere inanç düzeyleri arasında cinsel eğitim alan ve almayanlar arasında fark vardır. H5: Klinik psikoloji lisansüstü öğrencilerinden psikoloji lisans mezunu olanların cinsel doyum ve cinsel mitlere inanç düzeyleri psikoloji lisans mezunu olanlardan farklıdır.
Araştırmanın Önemi
Sınırlılıklar
Sayıltılar
Evren ve Örneklem
Veri Toplama Araçları
- Kişisel bilgi formu
- Cinsel mitler ölçeği
- Golombok-Rust cinsel doyum ölçeği (GRCDÖ)
- Beck anksiyete ölçeği
Golbaşı, Evcılı, Eroğlu ve Bırcan (2016) tarafından geliştirilen cinsel mitler ölçeği 5'li Likert tipi bir ölçek olup 28 sorudan oluşmaktadır. 1983 yılında Rust ve Golombok tarafından geliştirilen Golombok-Rust Cinsel Doyum Ölçeği (GRISS), cinselliğin kalitesini ve cinsel işlev bozukluklarını öngören bir ölçme aracıdır. Golombok-Rust Cinsel Doyum Ölçeği'nin Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması Tuğrul ve ark. (1993).
Ölçek bazında elde edilen sonuçlar cinselliğin kalitesi hakkında fikir oluştururken, alt boyutlara ait sonuçlar cinsel ilişkinin farklı yönleri hakkında daha kapsamlı sonuçlar vermektedir. Beck Anksiyete Envanteri, Beck, Epstein, Brown ve Steer (1988) tarafından geliştirilen ve bireylerin yaşadığı kaygı belirtilerinin sıklığını belirlemek amacıyla ergen ve yetişkinlere uygulanan bir kendini bildirim ölçeğidir.
Verilerin İstatistiksel Analizi
Cinsel Doyum Ölçeği, Cinsel Mitler Ölçeği ve Beck Anksiyete Ölçeği Cronbach's Alpha Güvenilirlik Analizi Bulguları. Cinsel Doyum Ölçeği, Cinsel Mitler Ölçeği ve Beck Kaygı Ölçeği'nin Cronbach Alpha güvenilirlik analizi sonuçları. Cinsiyet Mitleri Envanteri için Cronbach alfa güvenirlik katsayısı 0,947, Beck Kaygı Envanteri için Cronbach alfa güvenirlik katsayısı 0,922, Cinsel Doyum Ölçeği'nin kadın formu (KF) ve erkek formu (Yİ) için Cronbach alfa güvenirlik katsayısı bulunmuştur. ) cinsel doyum ölçekleri 0,857 olarak hesaplanmıştır.
Katılımcıların Demografik Özellikleri
Cinsel Mitler Ölçeği Betimleyici İstatistikleri
Cinsel Mitler Ölçeği Cinsel Yönelim alt boyutu için aralık 5-25, ortalama=8,86, standart sapma=4,02, çarpıklık=1,07 ve basıklık=1,08 olarak hesaplanmıştır. Cinsiyet alt boyutu için aralık 6-27, ortalama=9,79 ve standart sapma=4,75, çarpıklık=1,43 ve basıklık=1,89 olarak hesaplanmıştır.
Beck Anksiyete Ölçeği İçin Betimleyici İstatistikler
Cinsel Doyum Ölçeği İçin Betimleyici İstatistikler
Cinsel Doyum Ölçeği'nin Frekans alt boyutu için aralık 0-8, ortalama=4,04 ve standart sapma=1,66, çarpıklık=-0,500 ve basıklık=0,390 olarak hesaplanmıştır. Kadın Cinsel Doyum Ölçeği toplam puanı için aralık 1-12, ortalama=35,88 ve standart sapma=12,47, çarpıklık=-0,516 ve basıklık=0,678 olarak hesaplanmıştır. Cinsel Doyum Ölçeği'nin Frekans alt boyutu için aralık 0-7, ortalama=3,12 ve standart sapma=1,62, çarpıklık=-0,114 ve basıklık=-0,492 olarak hesaplanmıştır.
Cinsel doyum ölçeği erkek formunun toplam puanı için aralık 4-59, ortalama=29,91 ve standart sapma=11,53, çarpıklık=0,255 ve basıklık=-0,190 olarak hesaplanmıştır.
Cinsel Doyum ve Beck Anksiyete Ölçeği Arasındaki İlişkinin İncelenmesi İçin
Ölçek toplam puanı arasında pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=0,328; p<0,01).
Cinsel Mitler Ölçeği ve Beck Anksiyete Ölçeği Arasındaki İlişkinin
Cinsel Doyum Ölçeği ve Cinsel Mitler Ölçeği Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Cinsel doyum ölçeğinin Kadın formunun sıklığı alt ölçeği sonuçları ile cinsel mitler ölçeğinin mastürbasyon alt ölçeği sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulundu (r=0,233; p<0,05). Cinsel doyum ölçeğinin Kadın iletişim şekli alt boyutu ile cinsel mitler ölçeğinin cinsel doyum alt boyutu sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=0.250; p<0.05). Cinsel doyum ölçeğinin kadın formunda doyum alt boyutu sonuçları ile cinsel mitler ölçeğinin cinsel doyum alt boyutu sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r= 0.22; p<0.05).
Cinsel Doyum alt boyutları (r=0.318; p<0.01) ile toplam ölçek (r=0.423; p<0.01) puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Cinsel doyum ölçeğindeki erkek formu iletişim alt boyut puanları ile cinsel mitler ölçeğindeki yaş ve cinsellik alt boyut puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=0,237; p<0,05). Cinsel Doyum Ölçeği Erkek Formu Doyum alt boyut puanları ile yaş ve cinsellik (r=0.283; p<0.05), cinsel davranış (r=0.286; p<0.05), cinsel doyum (r=0.232; p<0.05) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. alt boyut puanları arasında bulunur.
Cinsel Doyum Ölçeği Erkek Formundan Kaçınma alt boyutu puanları ile Cinsel Mitler Ölçeği Cinsel Şiddet alt boyut puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlendi (r=0,244; p<0,05). Cinsel Doyum Ölçeği Erkek Formu İktidarsızlık alt boyutu puanları ile Cinsel Mitler Ölçeği Mastürbasyon alt boyutu puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulundu (r=0,325; p<0,05). Cinsel doyum ölçeği Erkek formu toplam puanı ve cinsel mitler ölçeği yaş ve cinsellik (r=0,278; p<0,05), mastürbasyon (r=0,323; p<0,01), cinsel şiddet (r=0,276; p<0,05), istatistiksel olarak anlamlı alt boyut puanları arasında korelasyon bulunmuştur.
Kurgulanan Regresyon Modelleri İçin Regresyon Varsayımlarının Sınanması . 34
İlk olarak çoklu doğrusallığı test etmek için tolerans değeri, varyans şişirme faktörü, özdeğer ve koşul indeksi değerleri hesaplanmıştır. Ayrıca özdeğerlerin 15'ten küçük ve koşul indeksi değerlerinin 30'dan küçük olduğu tespit edilmiş ve çoklu bağlantı sorununun olmadığı görülmüştür. Ayrıca artıkların çarpıklık ve basıklık değerlerinin, normal dağılım koşulu ve artıkların ortalamasının '0' olması koşuluyla +1,5 ile -1,5 arasında çıktığı görülmüştür.
Kadın Cinsel Doyum Ölçeği Kadın Formu Puanlarının yordayıcılarının belirlenmesine ilişkin çoklu doğrusal regresyon analizi bulguları Tablo 10'da verilmektedir ve Erkek Cinsel Doyum Ölçeği Erkek Formu Puanlarının yordayıcıları Tablo 11'de yeniden üretilmiştir. Oluşturulan regresyon modelinde Cinsel Doyum Ölçeği Kadın Formu puanlarının yordayıcıları olarak Cinsel Mitler ölçeği alt boyut puanları ve Beck kaygı ölçeği puanları alınmıştır. Cinsel Mitler Ölçeği cinsel yönelim, cinsiyet, cinsel davranış, mastürbasyon, cinsel şiddet, cinsel ilişkiler ve cinsel doyum alt boyut puanları, cinsel doyum ölçeği kadın formu puanlarının anlamlı bir yordayıcısı bulunmamıştır.
Bağımsız Değişken Değişken B Standart Hata B. Cinsel Doyum Ölçeği'nin erkek formundaki puanların yordayıcılarını belirlemek için çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Oluşturulan regresyon modelinde cinsel doyum ölçeğinin erkek formunun puanlarının yordayıcısı olarak Cinsel Mitler Ölçeği alt boyut puanları ve Beck Kaygı Ölçeği puanları alınmıştır. Cinsel Mitler, Cinsel Yönelim, Cinsel Davranış, Cinsel Şiddet, Cinsel İlişkiler ve Cinsel Doyum ölçeği alt boyut puanları, Cinsel Doyum Ölçeği erkek formunun puanlarını anlamlı bir şekilde yordamamıştır.
Cinsel Doyum Ölçeği, Cinsel Mitler Ölçeği ve Beck Kaygı Ölçeği puanları demografik değişkenlere (yaş, medeni durum, cinsellik eğitimi, kurs, kurs, konferans/konferans/seminer, danışmanlık veya terapi eğitimi) göre anlamlı olarak belirlendi.
Cinsel Mitler Ölçeği Puanlarının Yaşa Göre İncelenmesi İçin Elde Edilen
Cinsiyet mitleri ölçeğinden elde edilen sonuçlar yaş değişkenine göre incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığını gördük (p>0,05).
Cinsel Mitler Ölçeği Puanlarının Medeni Duruma Göre İncelenmesi İçin Elde
Cinsel Mitler Ölçeği puanlarının cinsellikle ilgili eğitim alma değişkenine göre incelenmesinden elde edilen bulgular.
Cinsel Mitler Ölçeği Puanlarının Cinsellikle İlgili Eğitim Alma Değişkenine
Cinsel mitlerin incelenmesine yönelik elde edilen bulgular, cinsel eğitimi ders şeklinde alma değişkenine puan vermektedir. Cinsel mitlerin araştırılmasına yönelik elde edilen bulgular, cinsel eğitime kurs şeklinde gitme değişkenine puan vermektedir. Bulgular cinsel mitler üzerine bir ders şeklinde cinsiyet eğitimi puanı değişkeninin incelenmesi (devamı).
Cinsel Doyum Ölçeği Puanlarının Cinsellik Konusunda Eğitimli Olma Değişkenine İlişkin İncelenmesine İlişkin Bulgular Cinsel Doyum Ölçeği Puanlarının Cinsel Eğitimi Ders Şeklinde Alma Değişkenine Göre İncelenmesine İlişkin Elde Edilen Bulgular. Cinsel Doyum Ölçeği Puanlarının Cinsel Eğitimi Ders Olarak Alma Değişkenine İlişkin İncelenmesine İlişkin Bulgular
Cinsel Doyum Ölçeği Puanlarının Kurs Şeklinde Cinsel Eğitim Alma Değişkenine Göre İncelenmesine İlişkin Elde Edilen Bulgular. Konferans/konferans/sempozyum şeklinde cinsel eğitim alma değişkenine göre Cinsel Doyum Ölçeği puanlarını incelemek. Cinsel Doyum Ölçeği Puanlarının Cinsel Danışmanlık veya Terapi Eğitimi Şeklinde Cinsel Eğitim Alma Değişkenine Göre İncelenmesinden Elde Edilen Bulgular.
Beck Anksiyete Ölçeği puanlarının cinsellik eğitimi değişkenine göre incelenmesinden elde edilen bulgular. Beck Kaygı Ölçeği puanlarının ders şeklinde cinsel eğitim uygulama değişkenine göre incelenmesinden elde edilen bulgular. Kursa dayalı bir cinsellik eğitimi değişkenine karşı Beck Anksiyete Ölçeği puanlarının incelenmesinden elde edilen bulgular.
