KONUMLANDIRMA
Ürün Konumlama
Ürün konumu,
Tüketicilerin rakip ürünlere nazaran algıların, izlenimlerin ve hislerin karmaşık kümesidir.
Diğer bir deyişle, ürünün rakiplerine kıyasla müşterileri tarafından nasıl görüldüğüdür.
Hedef pazarda konumlandırma kararı alınabilmesi için iki konuda işletmenin bilgi sahibi olması gerekir.
a.Tüketici tercihleri, b.Rakiplerin konumu
Konumlandırma
Hedef pazarın (nerede mücadele edilecek?) ve
farklılaştırıcı avantajın (nasıl mücadele edilecek?) seçimidir.
• Konumlandırmanın amacı markanın diğer markalardan farklı olan yönleri hakkında insanların zihninde algısal bir alan oluşturmaktır.
• Konumlandırma ile ürünün temel somut özellikleri üzerinden insanların zihninde imaja ilişkin soyut özellikler inşa edilmeye çalışılır.
• Konumlandırma seçilen hedef kitle ya da kitlelere yoğunlaşır ve insanların marka hakkındaki düşüncelerini etkiler.
• Konumlandırma belirli bir markanın hem diğerlerinden daha iyi hem de daha farklı olduğu konusunda tüketicileri ikna etmeye çalışır.
• Rakiplerin ürünlerinden farklı özelliğinin ne olduğu anlatmaktır.
• Gerçekte bir fark yoksa bile tüketicilerin bunu farklı algılamalarını sağlamaktır.
Konumlamanın Amacı
4
BAŞARILI KONUMLANDIRMA İÇİN GEREKLİ KOŞULLAR
Tutarlılık
Güvenilirlik
Açıklık
Rekabet edebilirlik
5
Konumlandırma Stratejileri
Rakiplere göre konumlandırma: rakiplere göre önemli bir üstünlük önplana çıkarılıp, üstünlük vurgulanarak olumlu imaj yaratılmaya çalışılır.
(Coca cola - Pepsi)
Ürün özellikleri ve sınıflarına göre
konumlandırma: Ürünün en göz çarpan özelliği ön plana çıkarılarak alıcının zihnine
yerleştirilmek istenir. Örn;(Volvo- sağlamlık) İşletme belli bir mamul sınıfını belli bir imaj
altında konumlayabilir. Örn. Made in Germany
Alıcılara göre konumlandırma: Tüketicilerin
özelliklerine, yaşam tarzlarının önplana çıkarılarak imaj yaratılmasıdır.
(Harley Davidson- özgürlüğe düşkün,maceraperest)
-Fiyat ve kaliteye göre konumlandırma (Toyota- Ferrari)
Konumlandırma Yaklaşımları ve Uygulamaları
• Ürün Özelliğini Vurgulayan Konumlama: Zeytinyağlı margarin Becel
• Rakipler İle Kıyaslayıcı Konumlama: Biz pazardaki en iyi ikinci işletmeyiz
• Ürünün Kullanımını Vurgulayan Konumlama: Çay ile tüketilecek bisküvi:
Çay Saati
• Fiyat Kalite İlişkisine Dayalı Konumlama: İnanılmaz beyazlık inanılmaz fiyata
• Ürünü Kullananları Vurgulayan Konumlama: Telsim ve Cem Yılmaz
• Ürün Sınıfını Vurgulayan Konumlama: Yazın sıcak günlerinde serinletici ayran
• Kültürel Semboller İle Konumlama: Eros iç çamaşırı
10
KONUMLANDIRMANIN ADIMLARI
• Konumlandırma kavramının seçilmesi (hedef pazarda neyin önemli olduğunun
belirlenmesi),
• Konumu en etkin biçimde taşıyacak boyut ya da özelliğin dizayn edilmesi
• Tutarlı konumun oluşturulması için pazarlama karması bileşenleri ile koordinasyon sağlanması
11
• Algılama haritaları bir pazardaki ürünlerin konumlarının görselleştirilmesidir. Ürünlerin konumlarının izlenmesi ve ortaya çıkan
durumun analiz edilmesi sonucunda stratejisini belirleyecektir .
• İki boyutlu
• Çok boyutlu
Algılama/Konumlandırma Haritaları
Pazarlama Yönetimi Konumlandırma 12
Konumlandırma Haritası
DÜŞÜK KALİTE YÜKSEK KALİTE
YÜKSEK FİYAT
DÜŞÜK FİYAT
C MARKASI
B MARKASI
D MARKASI
A MARKASI
F MARKASI
ABC
XYZ
Algılama Haritası
(İki boyutlu)Pazarlama Yönetimi Konumlandırma 15
Algılama Haritası
(Çok Boyutlu)Pazarlama Yönetimi Konumlandırma 16
• hedeflenen pazar bölümünün çok küçük,
küçülmekte, yoğun rekabete sahip veya kârsız olması
• Ürünün kalite ve özellikleri hedeflenen pazar bölümüne hitap etmiyor olabilir
• Ürün maliyeti rekabetçi bir fiyatlandırma
yapılmasını sağlayamayacak düzeyde olması
Konumlandırma Hataları ve Nedenleri
17
• Eksik (yetersiz) konumlandırma: Tüketicinin zihninde ürün veya işletme hakkında herhangi bir iz ve özel değer yaratılamaması durumudur.
• Aşırı konumlandırma: Tüketiciye ürün, işletme, ya da marka çok geniş boyutlu ve kapsamlı olarak algılatılmak istendiğinde
ortaya çıkar. Örn; farklı satış noktalarında çok düşük fiyat, çok yüksek fiyatlı satılması
• Kafa karıştıran (karmaşık) konumlandırma: Mesajın sık sık değişmesi ve çelişkiler taşıması.
• Şüpheli konumlandırma: İşletmenin ürün veya markası ile ilgili olarak yaptığı konumlandırma öğelerinin, doğru yada yanlış
olduğuna bakılmaksızın tüketici tarafından kabul edilmemesi durumunda kuşkulu konumlandırma ortaya çıkar.
Konumlandırma Hataları
18
• Ürünün, markanın ya da kuruluşun
konumlandırmasında değişikliğe gitmektir.
• Daha önce konumlanmış olanın konumunun değiştirilmesi çabasıdır.
Yeniden Konumlandırma (Re-positioning)
19
Yeniden Konumlandırma Nedenleri
• İlk konumlandırma veya ulaşılmak istenen konumlandırma da başarısız olunmuşsa
• Aynı konumda çok fazla ve güçlü rakipler varsa
• Yeni bir niş pazar bulunmuşsa ve bundan avantaj sağlanmak isteniyorsa
• Tüketicilerin beklenti ve ihtiyaçlarındaki değişime uyum sağlayabilmek
• Ürün hayat eğrisinin sonuna yaklaşmış ürünlerin yaşamını uzatmak
ÜRÜN
HEDEF PAZAR
Aynı Farklı
Aynı İmajın yeniden konumlandırılması
Ürünün yeniden konumlandırılması Farklı Soyut yeniden
konumlandırma
Somut yeniden konumlandırma
Yeniden konumlandırma stratejileri
21
Pazarlama Yönetimi Konumlandırma 22
Pazarlama Yönetimi Konumlandırma 23
Pazarlama Yönetimi Konumlandırma 24
Farklılaştırma
• İşletme hedeflenmiş bölümler için farklılaştırılmış değerin nasıl yaratılacağı ve bu bölümlerde hangi
konumların işgal edileceği konusuna karar vermelidir.
• Farklılaştırma noktaları bulmak için
pazarlamacılar müşterilerin ürünle ilişkili tüm deneyimini düşünmek durumundadırlar.
26
İşletmelerin Sunumlarını Rakiplerinden Farklılaştıracakları Yollar
Fiziksel Ürün farklılaştırması
Hizmet farklılaştırması
Kanal farklılaştırması
İnsan kaynağı farklılaştırması
İmaj farklılaştırması
27
• Performans, spesifikasyonlara uyum,
dayanıklılık, güvenilirlik, tamir edilebilirlik, stil, tasarım gibi bir farklı tasarım parametreleri
28
1. Ürün farklılaştırması
Ürünle sunulan hizmetler; hız, uygunluk,
müşteri eğitimi, teslimat,montaj, danışmanlık servisleri, tamir servisinin kalitesi, garantiler, bakım sözleşmeleri
29
2. Hizmet farklılaştırması
Doğrudan dağıtım
İmalatçı-dağıtıcı
30
3. Kanal farklılaştırması
İnsan kaynağı bulma, seçme, eğitme ve geliştirme
31
4. İnsan kaynağı farklılaştırması
Marka imajı
32
5. İmaj farklılaştırması
Farklılaştırmanın Etkililiği İçin Dikkate Alınması Gereken Özellikler
Önem: yüksek değerli yarar
Ayırt Edicilik
Üstünlük
İfade edilebilir
Önleyicilik:taklit edilememe
Karşılanabilirlik: Bedelin ödenebilirliği
Karlılık
33
Ders Notları Derlemedir.
Kullanılan Kaynaklar
• S.Korkmaz, Z.Eser&A.S. Öztürk, Pazarlama Kavramlar-İlkeler-Kararlar, Siyasal Kitapevi
• Philip Kotler&Kevin Keller, Principle of Marketing, 15th edition
• Ramazan Aksoy, Pazarlama Yönetimi Ders Notları
• İnternette açık kaynak paylaşımlar