TASNİF DIŞI
Elektronik İmza ve Güvenlik
Ersin GÜLAÇTI
Kamu Sertifikasyon Merkezi Yöneticisi
Haziran 2009
TASNİF DIŞI
Konular
– Elektronik imza nedir?
– Elektronik imza neden daha güvenlidir?
– E-devlet uygulamalarında e-imza kullanımı
– İmzager yazılımı tanıtımı
TASNİF DIŞI
Elektronik İmza Nedir?
5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu:
“Başka bir elektronik veriye eklenen veya elektronik veriyle mantıksal
bağlantısı bulunan ve kimlik doğrulama
amacıyla kullanılan elektronik veri”
TASNİF DIŞI
Elektronik İmza Neleri Sağlar?
– Bilgi bütünlüğü
– Kimlik doğrulama – İnkar edilemezlik
Elektronik imza, imza sahibinin kimliğini imzalanan veriyle ilişkilendirir ve
imzalanan verinin değiştirilmediğini ispat
eder.
TASNİF DIŞI
5
Elektronik İmzanın Islak İmzadan Farkı
Elektronik imza, imzanın atıldığı belgenin içeriği ve kişiye özel anahtar kullanılarak oluşturulur.
Senet Çek Dilekçe
Islak imza örnekleri
E-Dilekçe E-Fatura
Elektronik imza örnekleri
AB02FA…0374 C044E5…9665
Kopyalama – taklit kolay
Kopyalama – taklit çok zor
TASNİF DIŞI
Elektronik Sertifikalar
Açık Anahtar
Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcısı ESHS
Adı, Soyadı T.C. Kimlik No.
Vs.
+
Elektronik sertifika
Adı Soyadı T.C. Kimlik No.
Elektronik Sertifika: İmza sahibinin imza doğrulama verisini ve kimlik bilgilerini birbirine bağlayan elektronik kayıttır
Özel Anahtar
Bora
TASNİF DIŞI
Kullanılan Teknoloji
Açık Anahtar Altyapısı (AAA-PKI)
• Her kullanıcıya 2 anahtar verilir:
• Özel anahtar (imza oluşturma verisi)
• Açık anahtar (imza doğrulama verisi)
• Çift anahtarlı (asimetrik) bir algoritma kullanılır (RSA, DSA, ECDSA vs..)
• Özetleme algoritması kullanılır (SHA, RIPEM,
vs..)
TASNİF DIŞI
Açık Anahtar Teknolojisi - Anahtarlar
Açık Anahtar (Sertifikada bulunur)
Özel Anahtar (Akıllı kartta bulunur)
1706752599408662048942249161130634222494534571949905 0606398593756368342556049976558781076497421504336454 8610808612710818640855577979790232932288509452602197 5825668276369687587976540648401455566076009275294210 9480025481345299952632214765556603093188296999393352 1881175609625723932681114022565051716635129124772224 5426618567285761978296225465706968862440277070902282 6673318854912847338018125424955447697733301270504451 4101738946647318735167096485685789798542548048513274 5913618689374206991899657891540890324110908042611598 6983623255850016960096553605939412564896997370724357 61914805980895952132974070268551302353575448965537
2048 bit 2
2048617 Basamak
12623880480298988992542622615720335581610398529181942705564268027926194929001427647136028 53557547646680978586193553648202205904036955056189810298488976523021440918016215942690992 49021759635255061977926378399349212621142672394205394506697833403777897906335137915065811 77809477610987357250301079263488062085835604477092292198418681964988045184850912026750044 74028416470621502068706467088818645126407860545904212852494143775653111206465757071472994 06456238867855238521835711920096532121186635650789440145832722262631036726308602382037729 49003121677010011460649361309465054889845621292593295832389111655446525385343017673
TASNİF DIŞI
• Sabit çıkış uzunluğu (mesajdan çok kısa)
• Mesajdaki küçük değişiklikler bile özette büyük değişikliklere yol açabilir.
• Kriptografik tek yönlü fonksiyon
– Bir mesajın özetini elde etmek kolay
– Bir özetten asıl mesajı çıkarmak çok zor
Açık Anahtar Teknolojisi – Özetleme
Özetleme Algoritması
80F0AB0709 56EEABA072 5347A89620 64CC4D689E
Belge1 Ankara’daki 12204 no’lu hesabıma 1,000 YTL gönder
Özetleme Algoritması
7356902458 EFCCDA5026 4568AB65EE 48129737A9
Belge2 Ankara’daki 12204 no’lu hesabıma 5,000 YTL gönder
TASNİF DIŞI
Güvenli Elektronik İmza Oluşturma Aracı
Bora UZUN
E-imzalı Belge Oluşturma
Elektronik İmza Özetleme
Algoritması
Belge Özeti
+
Belge Ankara’daki 12204 no’lu hesabıma 1,000 YTL gönder
Elektronik İmza
Belge Ankara’daki 12204 no’lu hesabıma 1,000 YTL gönder
İmzalama Algoritması
Elektronik İmzalı Bir Belge Nasıl Oluşturulur?
Elektronik Sertifika
Özel Anahtar
E-imzalı Belge Bora
Elektronik Sertifika
TASNİF DIŞI
Elektronik Sertifikanın Doğrulanması
SİL
Dizin Sunucu
OCSP Yanıtlayıcı
Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcısı ESHS
– Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcısının imzası – Elektronik sertifikanın geçerlilik süresi
– Sertifikanın kullanım amacının uygunluğu
– Sertifikanın iptal olup olmadığı
TASNİF DIŞI
Elektronik İmza Neden Daha Güvenli?
• İmza taklidini çok zor hale getiriyor
• İmza oluşturma ve doğrulama işlemlerini, teknolojik araçların kullanıldığı süreçlere
dönüştürüyor (öznel yöntemler yerine nesnel yöntemler kullanılıyor)
• İmzalanan verinin sonradan değiştirilmediğini ispata yarıyor
• İmzalanan veriyi kimin imzaladığını kanıtlıyor
• İmza atacak kişinin kimlik doğrulaması
güvenilir sertifika hizmet sağlayıcıları
tarafından sertifika verilirken yapılıyor
TASNİF DIŞI
Türkiye’de E-imza
• 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu, Ocak 2004
• 5070 Sayılı Kanunun Yürürlüğe Girmesi, Temmuz 2004
• 2004/21 Başbakanlık Genelgesi, Kamu Sertifikasyon Merkezinin Oluşturulması, Eylül 2004
• UEKAE’nin İlk Sertifikayı Vermesi, Temmuz 2005
TASNİF DIŞI
Sertifika Süreci / Başvuru-Sözleşme
Müşteri İlişkileri ve İş Geliştirme
• Başvuru
• İnceleme (Teknolojik altyapı ve iş süreçlerinin uygunluğu)
• Teklif oluşturma
• Sipariş verme (Satınalma sürecinin tamamlanması)
• Kamu SM’ye iş talebi
TASNİF DIŞI
Sertifika Süreci / Üretim-Teslimat
• Kurum kullanıcı listesinin Kamu SM’ye ulaşması
• Kullanıcıların KPS’de kontrolü
• Kullanıcılara e-posta ile bildirim
• Başvuru formlarınını ve sertifika sahibi
taahhütnamelerinin elektronik olarak doldurulması ve Kamu SM’ye ulaştırılması
• Formların kontrolü ve arşiv kaydının yapılması
• Uygun formların sertifika üretim sürecine sokulması
• Üretilen sertifikaların kullanıcıya teslimi
• Teslim edilen sertifikalar için parola zarfının gönderimi
TASNİF DIŞI
E-devlet için E-imza Kullanımı
Nitelikli Elektronik Sertifika kullanan kurum sayısı
İmza yazılım kütüphanelerinin kullanımına sunulduğu kurum ve kuruluş sayısı
Tamamlanmış e-imza uygulaması incelenerek mevzuata ve uluslararası standartlara uygun olarak çalıştığı tespit edilen kurum sayısı
Verilmiş olan nitelikli elektronik sertifika sayısı
109
31
14
47.000
TASNİF DIŞI
Nitelikli Sertifika Kullanımı
Nitelikli Elektronik Sertifika Kullanımı (100+)
Kurum Adı Sayı
T.C. ADALET BAKANLIĞI 33.337
GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞI 1.722
TÜBİTAK 1.592
DSİ TEKNOLOJİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI 1.233 DEVLET DEMİRYOLLARI İŞL. GENEL MÜD. 1.200
T.C. BAŞBAKANLIK DIŞ TİCARET MÜSTEŞARLIĞI 808
BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU 518
TELEKOMÜNİKASYON KURUMU 482
TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU 351
TÜRKİYE PETROLLERİ A.O. 300
ÇALIŞMA VE SOSY.GÜV.BAK.T.İŞ K.GENEL MD. 284
M.S.B. SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI 276
T.C. YARGITAY BİLGİ İŞLEM MERKEZİ 250
T.C. BAYINDIRLIK VE İSKAN BAKANLIĞI 241
T.C. ULAŞTIRMA BAKANLIĞI KARA ULAŞTIRMASI GM 229
DEVLET MALZEME OFİSİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 194
MALİYE BAKANLIĞI MASAK 138
T.C. KOCAELİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI 103
TASNİF DIŞI
İmzager Yazılımı
Güvenilir imza doğrulama işlemlerinde referans olarak kullanılacak bir araç sunmak.
www.kamusm.gov.tr
TASNİF DIŞI
İmzager Yazılımı Özellikleri
• ETSI 101733 standardına uyumlu
– Seri imza atma
– Zaman damgası alma
– Basit, gelişmiş, arşiv imzası doğrulama – Seri-paralel imza doğrulama
• Java tabanlı, platform bağımsız
• KamuSM sertifikaları ile imza atma, tüm
nitelikli imzaları doğrulama
TASNİF DIŞI