İletişimin
İşlevleri
İnsanlar için iletişim “olmazsa olmaz” bir olgudur. İletişim kurarız, çünkü çevremizle ilişkiye girmek,
bilmek, anlamak isteriz. Başka türlü varlığımızı
sürdürmek ve kendimizi tanıyıp geliştirmemiz mümkün değildir.
İnsan için iletişim önce bir organizma olarak var
oluşun, sonra da psikolojik ve kültürel bir varlık olarak toplumsal ve kültürel çevreyi anlamlandırmanın ve
İletişimin amacı karşılıklı anlaşmayı ve
paylaşmayı sağlamak olmalıdır.
Genellikle kendimiz hakkında başkalarına
ilettiklerimiz bilinmesini istediklerimizdir. Aksi halde saygınlığımızı ve başkaları üzerindeki
Laswell’in iletişim sürecini betimlemek için
kullandığı formül:
Kim/kime/neyi söylüyor?
Bunu şu hale getirebiliriz:
Kim/ Kimin/ Neyi/Nasıl/ Ne kadar bilmesini istiyor?
Neden iletişim kurarız?
bilgi ikna yönetim paylaşım farklılıkları paylaşım eğlence değişim problem çözme işbirliği vb.Neden iletişim kurarız? Temelde..
Var olmak için…
Umursanmak Kabul görmek Değerli olmak Yeterlilik Sevilmek vb… AMAÇ ANLAŞILMAK
İş hayatında başarının % 85’i doğru iletişime
dayanır.
İş hayatında kusurların % 75’i iletişim
eksikliğinden kaynaklanır.
İş hayatında kayıpların % 80’i kötü iletişim
İletişim
İletişimin İşlevleri
İletişimin açık/ amacı belirlenmiş işlevleri yanında
örtük/ amacı belirlenmemiş işlevleri olduğu kabul edilir.
Açık işlevler iletişimde bulunanlar tarafından istenen
ve sonuçları kendilerince öngörülen işlevlerdir. Örtük işlevler ise iletişimde bulunanların farkında olmadıkları işlevlerdir.
Kanser konusunda yapılan uyarıcı bir iletişimin
belirlenmiş amacı, insanların erken tanıya önem vermelerini sağlamaktır. Ama bu tür bir iletişim
farkında olmaksızın doktordan, sağlık denetiminden korkup kaçmaya yol açabilir.
İletişimin işlevleri Psikolojik işlevleri Benmerkezli iletişim Araç işlevi gören iletişim Oyun işlevi Benliğin geliştirilmesi Toplumsal işlevleri Haberdar etme Eşgüdüm sağlama Kuşaklararası Aktarma Eğlence işlevi
İletişimin Psikolojik İşlevleri
Küçük çocuklar hiçbir neden yokken ağlayabilir,
bağırabilir. Bunlar ilgi çekme yöntemleridir. Çocuğun sorunu varlığını bildirmek ve varlığının bilindiğinin kendisine bildirilmesidir, kısaca iletişim kurmaktır. Bu gereksinim yalnızca çocuklukta değil, tüm yaşamı
boyunca davranışlarını etkiler. İsteyerek yalnızlığı
seçme dışında iletişimsizlik bizim için katlanılamaz bir durumdur.
“Hey, ben de varım, işte burdayım” demek, varlığının
Ben merkezli
iletişim
Piaget çocukları gözlemleyerek kendi kendilerine konuştuklarını ve kimsenin kendilerini dinleyip dinlememesine aldırmadıklarını saptamıştır. Bu iletişimin amacı kendi kendini doyurmak, kendi zevki için konuşmaktır.
Bu tarz iletişim yetişkinlikte de sık yapılır. Yalnızken, korktuğumuzda, keyiflendiğimizde şarkı söylemek, ıslık çalmak, yüksek sesle
konuşmak…anı defteri tutmak, şiirler, öyküler
yazmak, çok kızdığımız birisine yalnızken küfürler etmek….
Araç işlevi gören iletişim
İletişim bireyin amaçlarını gerçekleştirirken
kullandığı bir araçtır.
Başkalarından kendi istediğimiz gibi davranması
için iletişime başvurmamız iletişimin araçsal kullanımıdır.
Bir şeyi elde etmek için yalvarmak, emir vermek, ses tonunu yükseltmek, alçaltmak
Oyun
işlevi
Bazı durum ve ortamlarda iletişim insanda salt
keyif ve doyum sağlamaya yönelik olur.
Bu tarz bir iletişimin öğrenme, bilgilenme, başkalarında davranış değişikliği yaratma gibi amaçları yoktur.
İki kişi arasındaki sohbet ya da TV’de bir dizi
Benliğin geliştirilmesi işlevi
“Ben kimim?” “Nasıl bir insanım?” “Nasıl bir
erkeğim/kadınım?” “Nasıl bir öğrenciyim?” bu soruların yanıtları insanın benlik duygularının ve bilincinin gelişmesini sağlar. Bu soruları doğrudan soramayız. Ama başkalarının sözlü ya da sözsüz davranışlarını gözleyerek ve değerlendirerek
Toplumsal
İşlevleri
İletişim her toplumun doğuşu ve gelişmesi için
temel olan toplumsal ilişkileri somutlaştırır, bu nedenle toplumsal yaşamın ilk ve vazgeçilmez bir öğesidir.
Bu işlevleri birbirinden ayırt etmek kolay değildir. Bir iletişim anında hepsi ya da bazıları bir arada bulunabilir.
Haberdar etme
işlevi
Bilgi ve haberlerin belli kaynaklarda toplanması, bu kaynaklardan çevreye yayılması iletişimle
gerçekleşir. Hükümet, merkezi ve yerel idari birimlerle, siyasi, ekonomik kuruluşlarla ve vatandaşlarla iletişim kurarak toplumun her
kesiminde ve her konuda gerekli bilgileri edinerek yönetimi gerçekleştirir.
Eşgüdüm/Karşılıklı Bağlılık
Sağlama İşlevi
Bireysel çıkar ve amaçlar toplumun birliği ve devamı için sınırlandırılır ve yönlendirilir.
Çevreden alınan bilgi ve haberlere gösterilen ve
gösterilebilecek birey ve grup tepkilerinin eşgüdümü amaçlanır. Siyasal sistemde derlenen bilgilerin ve haberlerin değerlendirilmesi, ayıklanması, siyasetin oluşması, yayılması ve uygulanması, ekonomik
sistemde ekonomik bilgilerin yorumlanması, ekonomi politikalarının belirlenmesi, pazarın oluşumu iletişimin bu işlevi ile ilgilidir.
Kuşaklararası Aktarma İşlevi
Toplumsal ve kültürel mirasın aktarılması, toplumsal değerlerin, rollerin ve davranış kurallarının toplumun yeni üyelerine
kazandırılması, toplumsallaşma süreci ile ilgili bir işlevdir.
Eğlence İşlevi
Boş zamanları değerlendirme, işten ve yaşamın
İletişimin toplumsal işlevinin 3 ilkesi vardır:
1. Geçmişi sürdürmek ve güncelleştirmek
2. Bugünü yaşayabilmek
Büyük bir kedi, kuyruğuyla oynayan küçük bir kediye sormuş: -"Neden kuyruğunu kovalıyorsun?"
Yavru kedi yanıt vermiş:
-"Bir kedi için en güzel şeyin mutluluk, mutluluğun da kuyruğum olduğunu ögrendim. Bu nedenle onu kovalıyorum, yakaladığımda mutluluğa
kavuşacağım."
Bunun üzerine yaşlı kedi şöyle demiş:
-..."Gençken ben de mutluluğun kuyruğum olduğuna karar vermiştim. Ama şunu farkettim; ne zaman onu kovalasam benden uzaklaşıyor, ne zaman kendi yoluma gitsem hep peşimden geliyor."