İSTANBUL METROPOLİTEN ALANI KENTSEL ULAŞIM ANA PLANI
(İUAP)
Mayıs 2011
Ulaşım Planlama Müdürlüğü
1.0 ABD$ = 1.50 TL’dir
ünümüzde küreselleşmeyle iç içe geçmiş olan yerelleşme odaklı arayışlar, “şehri” ve “şehirciliği” kilit kavramlar haline getirdi.
Ülkelerin değil şehirlerin yarıştığı bir çağdayız. Bu sebeple yalnızca kıtaları değil medeniyetleri de birbirine bağlayan İstanbul ve kentiçi ulaşımı çok önem arz ediyor.
Göreve geldiğimiz günden itibaren bunun bilinciyle hareket ettik. Alanında uzman kadrolarımızla ulaşımdaki yenilikleri, sistemleri inceledik ve projelendirdik.
Şehirler modernleştikçe, ekonomik göstergelerde düzelmeler ortaya çıktıkça şehirlerde hareketlilik artıyor, nüfusunun 3 katı kadar günlük yoğunluk yaşanıyor.
Yani İstanbul 14 milyon, gelecekte 35 milyon günlük hareketi yaşayacak bir şehir. Şu anda günlük hareketlilik 24 milyonu buldu. Hesaplarımızı buna göre yaptık.
Planlarımızı, networkumuzu hazırladık. Nasıl bir çözümle erişimi daha kolaylaştırabiliriz diye önümüze bir yol haritası koyduk.
Bütün sistemleri birbirine entegre eden bir sistemi benimsedik.
Raylı sistemlerden metrobüse, vapurlardan otobüse kadar birçok ulaşım sistemindeki yeniliklerle vatandaşlarımızı toplu ulaşıma teşvik ettik.
Kavşaklarla, tünellerle, otopark ve transfer merkezleriyle de trafiğe nefes aldırdık.
Göreve geldiğimizde 44.1 kilometre olan raylı sistemi şu anda 78 kilometreye çıkardık.
2014 yılında toplam hedefimiz raylı sistemleri 218 kilometreye ulaştırmak.
Özellikle Marmaray’ın devreye girmesiyle raylı sistemdeki günlük taşıma kapasitemiz 4 milyonun üzerine çıkacak.
2023’te ise hedefimiz 615 km. Böylece 36 milyon kişinin hareket edeceği bu şehirde 20 milyon insan raylı sistemi kullanır hale gelecek.
Göreve geldiğimiz günden bu yana 44 milyar TL’lik yatırımımızın yarısını yani 23 milyar TL’sini ulaşıma ayırdık.
Bu yatırımlar İstanbul’un ulaşım altyapısını büyük oranda değiştirdi.
Trafiğe her gün 479 araç eklenmesine rağmen, 2004’te 53 dakika olan ortalama yolculuk süresini 49 dakikaya indirdik.
Kent içi ulaşımdaki karayolu payı yüzde 88 civarındayken biz bunu yaptığımız yatırımlarla yüzde 83’lere çektik.
Raylı sistemin ulaşımdaki payını yüzde 8’lerden 13’e çıkardık.
Kaydettiğimiz bu başarıların altında elbette planlı gerçekleştirdiğimiz ulaşım yatırımları var.
Bunun için “İstanbul 2023 Ulaşım Ana Planını” yasal mevzuatlara ve çağın gereklerine göre yeniden hazırladık.
Bu ulaşım planı, kentimizi 2023 yılına taşıyacak olan detaylı yol haritamızdır.
1/25.000, 1/50.000, 1/100.000 nazım ölçekli imar planlarına göre tekrar şekillendirdik.
2014, 2018 ve 2023 yılı ulaşım taleplerinin karşılanmasını hedefledik. Kalkınma odaklı hazırladık.
Devam eden projelerle entegreli, yeni ulaşım politikalarını içeren bu plan başta finans ve turizm olmak üzere birçok alanda büyük kazanımlar sağlayacaktır.
Bu planda emeği olan herkese, İstanbul Teknik Üniversitesi’nin, Boğaziçi Üniversitesi’nin, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü’nün, Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü’nün değerli öğretim üyelerine, belediyemizin yönetici ve personellerine, saha çalışmalarında emeği geçen araştırma firmalarına teşekkürlerimi sunuyorum.
İstanbul, Türkiye’nin lokomotifi olan bir şehirdir.
Ülkemizi ve kentimizi 2023 yılı hedeflerine taşıyacak bu değerli çalışmanın diğer çalışma alanlarına ışık tutacağını ve çok boyutlu bir perspektif sağlayacağına inanıyorum.
G
İÇİNDEKİLER
Takdim
İçindekiler ...i
Tablo Listesi ... iv
Şekil Listesi ...xv
Kısaltmalar ...xxi
Yönetici Özeti Giriş ... I Çalışmanın Amacı ... III Organizasyon Şeması ... IV Çalışma Süreci ve İş Akışı ...V Katılımcılar ... VI Kent Ulaşımında Mevcut Durum Bölüm 1 - İstanbul’un Konumu, Gelişimi ve Kentsel Yapısı ...1
1.1 İstanbul’un Konumu ve Gelişim Süreci ...1
1.1.1 Konum ...1
1.1.2 Tarihsel Gelişim Süreci ...1
1.1.3 İstanbul’un Türkiye İçindeki Önemi ...2
1.1.4 Endüstri Kentinden, Ticaret-Hizmet Kentine ...3
1.2 Kentsel Yapı ...4
1.2.1 Doğal ve Coğrafi Yapı ...4
1.2.2 Kentsel Gelişme / Yayılma ...7
1.2.3 Arazi Kullanım Yapısı ...11
Bölüm 2 - Hane Halkı Araştırması ...13
2.1 Yolculuk Özellikleri ...14
2.2 Hareketlilik Oranı ...16
2.3 Yolculuk Süresi Özellikleri ...17
2.4 Yolculuk Üretimi ve Çekimi ...19
2.5 Yolculuk Dağılımı ...23
2.6 Hane Halkı Yolculuk Özellikleri ...25
2.7 Araç Sahipliği ...27
2.8 Toplu Taşıma Yolculuk Özellikleri ...28
3.1 Karayolu Şebekesi ...31
3.1.1 Bölgeler Arası Karayolu Şebekesi ...31
3.1.2 Bölgeler Arası ve Kent içi Büyük Ölçekli Karayolu Projeleri ...32
3.1.3 Karayolu Ağı ...32
3.2 Şebekedeki Trafik Hacim Değerleri ...43
3.2.1 Zirve Saat Trafik Hacim Değerleri ...43
3.2.2 Perde-Kordon Hatlarında Trafik Hacmi ...45
3.2.3 Dış İstasyon Hatlarındaki Trafik Hacmi ...54
Bölüm 4 - Raylı Sistem Ağı ...59
4.1 Mevcut Raylı Sistemler ...59
4.1.1 Raylı Sistem Ağı ...59
4.1.2 Yolcu Trafiği ...61
4.1.3 İşletme ...62
4.1.4 Altyapı ve Ekipman Sistemleri ...63
4.1.5 Araç Tipi ...64
4.1.6 İdare ve Organizasyon ...65
4.2 Raylı Sistem Projeleri ...65
4.2.1 Raylı Sistem Projeleri Sınıflandırılması ...65
4.2.2 İnşaat Aşamasındaki Projeler ...65
Bölüm 5 - Karayolu ve Denizyolu Toplu Taşımacılığı ...69
5.1 Karayolu Toplu Taşımacılığı ...69
5.1.1 Taşıma Türleri ...69
5.1.2 İdare ...73
5.1.3 Ücret Sistemi ...74
5.2 Deniz Ulaşımı...75
5.2.1 Taşıma Türü ve İdare ...75
5.2.2 İşletme ...76
5.2.3 Ücret Sistemi ...79
Bölüm 6 - Trafik Yönetimi ...81
6.1 Trafik Sinyalizasyon Sistemi ...81
6.1.1 Mevcut Sinyalizasyon Sistemi ...81
6.1.2 Trafik Sinyal Tasarımı ve Bakım/Onarımı ...81
6.1.3 Yeni Sinyal Sistemi ...82
6.2 Akıllı Ulaşım Sistemleri Çalışmaları ...82
6.2.1 Trafik Kontrol Merkezi ...82
6.2.2 Trafik Ölçüm Sistemleri ...83
6.2.3 Trafik Bilgilendirme Sistemi ...85
6.2.4 Trafik Denetleme Sistemleri (EDS) ...88
6.3 Trafik Yönetim Önlemleri ...90
6.3.1 Tersine Çevrilebilir Şerit ...90
6.3.2 Kamyon Yasağı ...91
6.3.3 Sıkışıklığın Azaltılması ...92
6.4 Otopark Yönetimi ...92
6.5 Transfer Merkezleri ve Park Et-Devam Et ...93
6.6.1 Kaza Sayısı ...95
6.6.2 Kaza Veri Kayıt Sistemi ...97
6.6.3 Ulusal Trafik Güvenlik Programı ...98
6.6.4 Kara Noktaların Analizi ve İyileştirilmesi ...98
6.6.5 Trafik Eğitimi ve Toplum Bilincinin Arttırılmasına Yönelik Çalışmalar ...98
6.7 Trafik Uygulamaları ...99
6.8 Bisikletli ve Yaya Ulaşım Sistemi ...100
6.9 Taksi Durakları Planlaması ve İşletim Sistemi ...100
Bölüm 7 - Kurumsal, Finansal ve Çevresel Çerçeve ...101
7.1 Kurumsal Çerçeve ...101
7.1.1 İstanbul Büyükşehir Belediyesi İle İlgili Kanunlar ve Düzenlemeler ...101
7.1.2 Kentsel Ulaşım İdari Yapılanması ...106
7.1.3 Merkezi Hükümetin Kentsel Ulaşım Planlamasında Rolü ...110
7.1.4 Arazi Kullanım Planlarında Karar Verme ve Uygulama ...112
7.2 Finansal Çerçeve ...114
7.2.1 Yerel Otoritelerin Gelir Kaynakları ...114
7.2.2 Yerel Otoriteler Finansman Kaynakları ...115
7.2.3 Mali Mesuliyetin Dağıtılması ...116
7.2.4 İstanbul Büyükşehir Belediyesi Gelirleri ...116
7.2.5 İBB’nin Ulaşım Sektörü’ndeki Yatırımları ...118
7.2.6 İstanbul Büyükşehir Alanında Ulaşım Altyapı Finansmanı İçin Alternatif Kaynaklar ...119
7.2.7 Kamu Özel Ortaklığı İşbirliğine Karar Verme ve Uygulama ...121
7.2.8 Türkiye ‘de Ulaşım Yatırımlarında Kamu Özel Ortaklığı Uygulamaları Problemleri ...122
7.3 Çevresel Çerçeve ...122
7.3.1 Çevre Politikası ...122
7.3.2 Çevre Mevzuatı...122
7.3.3 İdari Organizasyonlar ...123
7.3.4 Çevresel Enstrümanlar ...124
7.3.5 Kamulaştırma ...126
Arazi Kullanım Planı ve Talep Tahmini Bölüm 8 - İstanbul Çevre Düzeni Planı ve Sosyo-Ekonomik Çerçeve ...131
8.1 Üst Ölçekli Planlama Yaklaşımı ...131
8.2 İstanbul İl Çevre Düzeni Planı ...132
8.2.1 Amaç ve Temel Hedefler ...133
8.2.2 Kentsel Gelişim Önerisi ...133
8.3 Sosyo-Ekonomik Çerçeve ...134
8.3.1 Nüfus ...134
8.3.2 İstihdam ...135
8.3.3 Nüfus ve İstihdam Arasında Mekânsal Denge ...137
8.3.4 GSYİH ve Hane Halkı Geliri ...140
8.3.5 Otomobil Sahipliği ...141
8.3.6 Öğrenci Sayısı ...142
Bölüm 9 - Ulaşım Talep Tahmini ...143
9.1 Yolculuk Talep Modeli ...143
9.1.1 Model Yapısı ve Yöntem...143
9.1.2 Trafik Analiz Bölgelerine (TAB) Göre Yolculuk Üretim ve Çekim Modelleri ...144
9.1.4 Türel Dağılım Modeli ...146
9.1.5 Zirve Saat Yolculuk Oranları ...148
9.1.6 Şebeke Ataması ...149
9.2 Gelecek İçin Araç Sahipliği Tahmini ...150
9.2.1 TAB Bazında Araç Sahipliği ...150
9.2.2 Araç Sahibi Hanelerin Tahmini ...150
9.3 Yolculuk Talebi Tahmini ...151
9.3.1 Toplam Yolculuk Sayısı...151
9.3.2 Yolculuk Üretim ve Çekimi ...152
9.3.3 Yolculuk Dağılımı ...166
Bölüm 10 - 2023 Yılı Hiçbir Şey Yapılmaması (Temel Ağ) Durumu Analizi ...169
10.1 Hiçbir Şey Yapılmaması Durumu Analizi ...169
10.1.1 Türel Dağılım ...169
10.1.1.1 Ulaşım Türlerine Göre Günlük Yolculuk Talebi ...169
10.1.1.2 Ulaşım Türlerine Göre Zirve Saat Yolculuk Talebi ...191
10.1.2 Karayolu Ağı Yolculuk Talebi ...192
10.2 Japonya’da Üç Ana Metropoliten Alanda Türel Dağılım Oranları ...193
Ana Plan Bölüm 11 - Ulaşım Ana Planı İçin Politikalar ve Stratejiler ...199
11.1 Amaç, Hedef ve Politikalar ...199
11.1.1 Amaç ...199
11.1.2 Ana Planın Hedefleri ...199
11.1.3 Politikalar ...200
11.2 Stratejiler ...200
Bölüm 12 - Ana Plan Yaklaşımı ...201
12.1 Şebeke Tanımları ve Planlama Süreci ...201
12.2 Temel Ağ ...202
12.2.1 Karayolu Temel Ağı ...202
12.2.2 Raylı Sistem Temel Ağı ...202
12.2.3 Temel Ağı Oluşturan Hatlar ...203
12.3 Yolculuk Uzunluğu Dağılımı ...204
12.4 Talep / Kapasite Boşlukları ...206
12.5 Yük Hareketleri Talebi ...207
12.5.1 Lojistik Faaliyetler ve Yük Akışı İlişkisi ...208
12.5.2 İstanbul Metropoliten Alanında Yük Hareketi Özellikleri ...208
12.5.2.1 2009 Yılı Yük Hareketleri ...208
12.5.2.2 2023 Yılı Yük Hareketleri Talep Tahmini ...210
12.6 Yaka Geçişi Ana Ulaşım Koridorları Analizi ...213
12.6.1 12.6.1 Yaka Geçişi Karayolu Koridorları ...213
12.6.1.1 Boğaziçi ve Fatih Sultan Mehmet Köprülerinin Sosyo-Ekonomik Yapı ve Arazi Kullanımı Üzerindeki Etkileri ...213
12.6.1.1.1 Nüfus Değişimi ...213
12.6.1.1.2 Araç Sayısında Değişim ...217
12.6.1.1.2.2 Fatih Sultan Mehmet Köprüsü’nde Araç Sayısındaki Değişim ...218
12.6.1.1.2.3 Kentsel Alanda Değişim ...221
12.6.1.1.2.4 Doğal Eşikler Üzerinde Değişim ...223
12.6.1.2 2023 Yılı Alternatif Yaka Geçişi Senaryoları ...226
12.6.1.2.1 Alternatif Senaryoların Değerlendirilmesi ...226
12.6.1.2.2 Alternatif Senaryoların Kentsel Alan Üzerindeki Fiziksel Etkileri ...229
12.6.2 Yaka Geçişi Raylı Sistem Koridorları ...232
12.6.2.1 Alternatif Hat Güzergahları ve İstasyon Noktaları ...234
12.6.2.2 Alternatif Raylı Sistem Hatlarının Değerlendirilmesi ...241
12.6.3 Yaka Geçişi Yük Hareketleri ...244
12.7 Alternatif Ağ Gelişim Stratejileri...246
12.7.1 Karayolu Ağırlıklı Ağ ...247
12.7.2 Raylı Sistem Ağırlıklı Ağ ...250
12.7.3 Karma Ulaşım Sistemi ...253
12.8 Alternatif Ağ Gelişim Stratejileri Performans Analizi ve 2023 Plan Ağının Belirlenmesi ...256
Bölüm 13 - Karayolu Plan Projeleri ...261
13.1 Plan Projeleri ...261
13.2 Gelişme Alanlarındaki Plan Projeleri ...262
13.2.1 Silivri ...262
13.2.2 Ataşehir ...264
13.2.3 Altınşehir - Kayabaşı ...265
13.2.4 Halkalı ...266
13.2.5 Kıraç ...267
13.2.6 Sultanbeyli ...268
13.2.7 Arnavutköy...269
13.2.8 Ispartakule ...270
13.2.9 Yakuplu ...271
13.2.10 Pendik ...272
13.3 Merkezi Alanlardaki Karayolu Projeleri ...274
13.3.1 Kavşak ve Bağlantı Kolları ...274
13.3.2 Tünel Projeleri ...275
13.4 Karayolu Proje Maliyet Tahminleri ...276
13.4.1 İnşaat Birim Maliyeti ...276
13.4.2 Kamulaştırma Maliyeti ...277
Bölüm 14 - Raylı Sistem Plan Projeleri ...281
14.1 Raylı Sistem Temel Ağ Yapısının İncelenmesi ...281
14.2 Raylı Sistem Projeleri (Maksimum Raylı Sistem Ağı) ...282
14.3 Raylı Sistem Projeleri Maliyet Tahmin Yöntemleri ...287
14.3.1 Yapım Maliyeti Tahmin Yöntemi ...288
14.3.2 Bakım ve İşletme Maliyeti Tahmin Yöntemi ...290
Bölüm 15 - Alternatif Plan Projelerinin Değerlendirilmesi ve Önceliklendirilmesi ...293
15.1 Ekonomik Değerlendirme ...293
15.1.1 Yöntem ve Kabuller ...293
15.1.2 Karayolu Hesap Yöntemleri ...294
15.1.2.1 Araç İşletme ve Yolculuk Süresi Maliyetleri (VOC & TTC) ...294
15.1.2.2 Yakıt Tüketimi ve Emisyon Birim Tüketim Değerlerinin Hesaplanması ...294
15.1.2.4 Yakıt Tüketim Maliyeti ...294
15.1.2.5 Emisyon Maliyeti ...295
15.1.2.6 Gürültü Maliyeti ...298
15.1.2.7 Kaza Maliyeti ...299
15.1.2.8 Su Kirliliği Maliyeti ...299
15.1.2.9 Zaman Maliyeti ...299
15.1.2.10 Toplam Maliyetlerin Elde Edilmesi ...299
15.1.3 Ekonomik Değerlendirme Sonuçları ...299
15.1.3.1 Dönemsel Karayolu Ağı ve Özel Karayolu Projelerinin Ekonomik Değerlendirmesi (E-IRR) ...299
15.1.3.2 Raylı Sistem Projelerinin Ekonomik Değerlendirmesi (E-IRR) ...300
15.2 Finansal Değerlendirme ...302
15.2.1 Amaç ve Yöntem ...302
15.2.2 Raylı Sistem Projelerinin Finansal Değerlendirilmesi ...302
15.3 Sosyal ve Çevresel Değerlendirme (SÇD) ...303
15.3.1 Çalışma Bölgesindeki Hassas Bölgeler ...303
15.3.1.1 Kültür ve Tabiat Varlıkları ...304
15.3.1.2 Orman Alanları ve Tabiat Parkları ...304
15.3.1.3 Su Havzaları ve Canlı Çeşitliliği ...304
15.3.1.4 Sosyal Etkiler - Arazi Kamulaştırması ...305
15.3.1.5 Sera Gazı ve Hava Kirleticiler ...305
15.3.2 Ana Plan Projelerinin Sosyal ve Çevresel Değerlendirme ...305
15.3.3 Ana Plan Projelerinin Sosyal ve Çevresel Etki Sentezi ...306
15.3.4 Sosyal ve Çevresel Değerlendirilmeye Yönelik Öneriler ...307
15.4 Proje Önceliklendirmesi ...308
Bölüm 16 - Ağ Gelişim Planı ...311
16.1 Ağ Gelişim Plan Yaklaşımları...311
16.2 Karayolu Planı ...311
16.3 Raylı Sistem Planı ...312
16.3.1 Raylı Sistem Güzergâhları ...312
16.3.2 Kısa, Orta ve Uzun Vadeli Projeler ...315
16.3.3 Raylı Sistem Gerçekleşme Planı ...316
16.3.4 Ana Plan Projelerinin ve Sürecin Gözden Geçirilmesi ...318
16.4 Lastik Tekerlekli ve Denizyolu Toplu Taşıma Planı ...319
16.4.1 Lastik Tekerlekli Toplu Taşıma Plan Yaklaşımı ...319
16.4.2 Metrobüs Ağı Gelişim Planı ...319
16.4.3 Deniz Ulaşımı Gelişim Planı ...322
16.4.4 Transfer Merkezleri Gelişim Planı ...323
Bölüm 17 - Ulaşım Talep Yönetim Planı ...325
17.1 Trafik Sıkışıklığı ...325
17.1.1 Trafik Sıkışıklığı Yaşanan Noktaların Tespiti ...325
17.1.2 Trafik Sıkışıklığını Azaltma Yöntemleri ...327
17.1.3 Sinyalizasyon Sisteminin Geliştirilmesi ...328
17.1.4 Yasadışı Yol Kenarı Parklanması ile İlgili Yaptırımlar ...329
17.1.5 Trafik Güvenliği ...329
17.1.6 Kurumsal Yapının Güçlendirilmesi ...329
17.1.7 Kaza Veritabanı ...330
17.1.8 Yol Güvenlik Denetimi ...330
17.1.9 Trafik Güvenliği Eğitimi ...330
17.2 Ulaşım Talep Yönetimi (UTY)...330
17.2.2 Park Et - Devam Et ...332
17.2.3 Otopark Talep Yönetimi ...332
17.3 İstanbul Ulaşım Talep Yönetimi Planı ...333
17.3.1 Otopark Yönetimi ...333
17.3.1.1 Park Alanları Geliştirme Politikaları ...333
17.3.1.2 Yol Kenarı Park Yönetimi ...334
17.3.1.3 Yasa Dışı Parklanmaya Yönelik Yaptırımlar ...334
17.3.1.4 Yeni Yapılacak Binalarda Otopark Uygulamaları ...334
17.3.1.5 Otopark Ücretlendirmesi ...335
17.3.2 Transfer Merkezleri ve Park Et-Devam Et Sistemi ...337
17.3.3 Bisikletli ve Yaya Ulaşım Sistemi ...337
17.3.4 Taksi Durakları Planlaması ve İşletim Sistemi ...338
17.3.5 Tarihi Yarımada Bölgesi Ulaşım Talep Yönetimi Uygulamaları ...338
17.3.5.1 Tarihi Yarımada Bölgesel Ücretlendirme Politikası ...338
17.3.5.2 Tarihi Yarımada’da Trafik Hücre Sistemi ...342
17.3.6 Toplu Taşıma Ücret Politikası ...343
17.3.6.1 Bazı Dünya Şehirlerinde Uygulanan Toplu Taşıma Ücret Politikaları ...343
17.3.6.2 İstanbul İçin Toplu Taşıma Ücret Politikaları ...347
17.3.7 Otoyol ve Boğaz Geçişleri Fiyatlandırma Politikaları ...349
Bölüm 18 - Plan Performansı ...353
Bölüm 19 - Ulaşım
Altyapısı İçin Afet Yönetimi ...357
19.1 İstanbul’da Deprem Analizi ...357
19.2 İstanbul İçin Deprem Master Planı (DMP) ...358
19.3 Karayolu İçin Deprem Afet Yönetimi ...359
19.3.1 Depremin Köprüler Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi...360
19.4 Ulaşım Tesisleri ve Bileşenlerinin Güvenlik Konusunda Açıkları ...362
19.5 Afet Yönetiminde Ulaşım Altyapısına İlişkin Tavsiyeler ...362
Bölüm 20 - Finansal ve Kurumsal Planlama ...365
20.1 Finansal Kaynaklar ve Uygulama Modelleri ...365
20.2 Kamu-Özel Sektör Ortaklığı Tanımı ...365
20.2.1 Kamu – Özel Sektör Ortaklığında Uygulama Yöntemleri ...365
20.2.2 Uygulama Yöntemlerinin Tanımlanması...365
20.2.3 Kamu-Özel Sektör Ortaklığı Uygulamasının Kullanım Nedenleri ...368
20.2.4 Kamu-Özel Sektör Ortaklığı Projelerinin Avantajları ...368
20.2.5 Kamu-Özel Sektör Ortaklığının Dezavantajları ...368
20.3 Alternatif Finansman Kaynakları ...369
Bölüm 21 - Uygulama Planı ve Programı, Uygulama Araçları, Öncelikli Eylemler ...371
21.1 Uygulama Planı ve Programı...371
21.2 İBB Ulaşım Sektörü Yatırım Planı ...374
21.3 Uygulama Araçları...375
21.4 Ulaşım Yatırımlarının Hızlandırıcı Alternatif Fon Kaynakları ...375
21.5 Öncelikli Eylem Önerileri ...376
TABLO LİSTESİ
Bölüm 1 - İstanbul’un Konumu, Gelişimi ve Kentsel Yapısı ...1
Tablo 1.1.1 İstanbul’da Nüfus Artışı ...2
Tablo 1.1.2 Türkiye ve İstanbul’un Cari Fiyatlarla GSYİH Değerleri ...3
Tablo 1.1.3 İstanbul’da İstihdam Edilenlerin Sektörel Dağılımı ...3
Tablo 1.2.1 İstanbul’un Eğim Aralıkları ve Alansal Dağılımı ...5
Tablo 1.2.2 İstanbul İli Orman Alanları ...7
Tablo 1.2.3 Bölge Bazında Nüfus Gelişimi ...8
Tablo 1.2.4 İlçelere Göre Nüfus Artışı ...9
Tablo 1.2.5 Bölgelere Göre İstihdam Artışı ...10
Tablo 1.2.6 İlçelere Göre İstihdam Dağılımı ...11
Bölüm 2 - Hane Halkı Araştırması ...13
Tablo 2.1.1 Toplam Yolculuk Sayısı ve Kişi Başına Düşen Yolculuklar ...14
Tablo 2.2.1 Cinsiyetlere Göre Hareketlilik Oranı ...16
Tablo 2.2.2 Amaç ve Cinsiyete Göre Yolculuk Kompozisyonu...16
Tablo 2.2.3 Hane Halkının Otomobil Sahipliği ve Amaçlarına Göre Hareketlilik Oranları ...17
Tablo 2.7.1 Hane Halkı Anket Verilerine Göre Araç Sayıları ...27
Tablo 2.8.1 Türler Arası Aktarma Dağılımları ...29
Bölüm 3 - Karayolu Şebekesi ve Trafik Hacmi ...31
Tablo 3.1.1 Yol Planlaması ve Uygulamasından Sorumlu Kuruluşlar ...35
Tablo 3.1.2 Boğaz Köprüleri Gişe Fiyatları ...35
Tablo 3.1.3 Avrupa Ülkelerindeki Hız Limitleri ...39
Tablo 3.1.4 İBB Ulaşım Yatırımları Dağılımı ...41
Tablo 3.1.5 Müdürlüklere Göre Ulaşım Sektörüne Yatırımın Dağılımı ...42
Tablo 3.1.6 Köprülerden Geçen Günlük Ortalama Araç Sayıları ...42
Tablo 3.2.1 Seyahat Edilen Araç-Km (VKMT), Araç-Süre (VHT) ...45
Tablo 3.2.2 Perde-Kordon Araştırmasının Özeti ...45
Tablo 3.2.3 Sayımı Yapılan Taşıt Türü ...46
Tablo 3.2.4 Hatlara Göre Günlük Perde-Kordonlardaki Trafik Hacmi ...46
Tablo 3.2.5 Perde - Kordon Hatlarında Sabah Zirve Saatlerinde (07:00-10:00) Ortalama Doluluk Oranları ...52
Tablo 3.2.6 Dış İstasyon Hattındaki Anket Alanları Özeti ...55
Tablo 3.2.7 Kordon Hattında İstikamete Göre Günlük Trafik Hacmi ...55
Tablo 3.2.8 Çalışma Alanı ve Dışı Arası Otomobil Yolculukları ...57
Tablo 3.2.9 Çalışma Alanı ve Dışı Arası Kamyon Yolculukları ...57
Tablo 3.2.10 Çalışma Alanı ve Dışı Arası Panelvan Yolculukları ...57
Bölüm 4 - Raylı Sistem Ağı ...59
Tablo 4.1.1 Mevcut Raylı Sistem Hatları ...59
Tablo 4.1.2 Raylı Sistemlerle Taşınan Günlük Yolcu Sayısı ...62
Tablo 4.1.3 Raylı Sistemlerin İşletme Özellikleri, 2006 ...62
Tablo 4.1.4 Yıllara Göre Bir Kullanımlık Tam Akbil Ücreti ...63
Tablo 4.1.5 Raylı Sistemlerde Ücretlendirme Sistemi ...63
Tablo 4.1.6 Mevcut Raylı Sistem Hatlarının Teknik Özelikleri ...64
Tablo 4.1.7 Raylı Sistemlerde Kullanılan Araç Türleri ve Özellikleri...65
Tablo 4.2.1 İnşaat Halindeki Raylı Sistem Hatları ...66
Tablo 5.1.1 İstanbul’da Karayolu Toplu Taşıma Türleri ...69
Tablo 5.1.2 Karayolu Toplu Taşıma İşletmesi Ana Hatları ...70
Tablo 5.1.3 Karayolu Toplu Taşımacılığında Sorumluluk Dağılımı ...74
Tablo 5.1.4 Yıllara Göre Bir Kullanımlık Tam Akbil Ücreti ...74
Tablo 5.1.5 Karayolu Toplu Taşımacılığı Ücret Sistemi ...74
Tablo 5.2.1 Denizyolları Toplu Taşımacılığında Sorumluluk Dağılımı ...75
Tablo 5.2.2 Denizyolu Toplu Taşımacılığının İşletme Özellikleri ...76
Tablo 5.2.3 Deniz Otobüsü İç Hat Yolcu Sayıları ...77
Tablo 5.2.4 Deniz Otobüsü Dış Hat Yolcu Sayıları ...77
Tablo 5.2.5 Hızlı Feribot Hatlarında Taşınan Yolcu ve Araç Sayıları ...77
Tablo 5.2.6 Şehir Hatlarında Taşınan Günlük Yolcu Sayıları ...78
Tablo 5.2.7 Deniz Motorlarının İşletme Özellikleri ...78
Tablo 5.2.8 Denizyolu Toplu Taşımacılığı Ücret Sistemi ...79
Bölüm 6 - Trafik Yönetimi ...81
Tablo 6.4.1 İstanbul’daki Mevcut Otoparklar, 2010 ...92
Tablo 6.5.1 Transfer Merkezleri ve Park Et Devam Et Alanları ...94
Tablo 6.6.1 Türkiye ve İstanbul’daki Trafik Kazaları...95
Tablo 6.6.2 Yıllara Göre İstanbul’daki Trafik Kazaları ve Ölen-Yaralanan Kişi Sayıları ...96
Tablo 6.6.3 İstanbul’daki Kaza Oluşum Türleri ...96
Tablo 6.6.4 Kaza Mağdurlarının Dağılımı ...97
Tablo 6.6.5 Trafik Eğitim Otobüsü ve Trafik Eğitim Parkının Başarısı ...98
Tablo 6.7.1 Tutuklama Sayısı ve Ceza Miktarı ...100
Bölüm 7 - Kurumsal, Finansal ve Çevresel Çerçeve ...101
Tablo 7.2.1 İBB’nin 2004-2008 Yılları Arası Gelirleri ...117
Tablo 7.2.2 Ulaşım Hizmetleri Yönetimi Harcama Tutarlarının Yatırım Türüne Göre Dağılımı ...119
Tablo 7.2.3 Ulaşım Hizmetler Yönetimi 2010 Yılı Yatırımlarının Müdürlükler Bazında Dağılımı ...119
Tablo 7.3.1 Çevresel Etki Değerlendirmesi Uygulanacak Ulaşım Projeleri Listesi ...125
Bölüm 8 - İstanbul Çevre Düzeni Planı ve Sosyo-Ekonomik Çerçeve ...131
Tablo 8.3.1 Yıllara Göre Nüfus Dağılımı ...134
Tablo 8.3.2 İstanbul’un Sektörel Dağılımı ...136
Tablo 8.3.3 Yıllara Göre Reel Aktivite Oranları ...136
Tablo 8.3.4 Yıllara Göre İstihdam Değerleri ...136
Tablo 8.3.5 2023 Yılı Çalışan Sayısı ve İstihdamın Yakalara Dağılımı ...138
Tablo 8.3.6 İlçelere Göre Nüfus ve İstihdam Dağılımı ...139
Tablo 8.3.7 Cari Fiyatlarla GSYİH ...140
Tablo 8.3.8 Dolar Cinsinden Kişi Başına Düşen GSYİH ...140
Tablo 8.3.9 Türkiye ve İstanbul İçin GSYİH Büyüme Tahmini (%) ...141
Tablo 8.3.10 Ülkelere Göre 2007 Yılı GSYİH, Hane Halkı Büyüklüğü ve Otomobil Sahipliği ...141
Tablo 8.3.11 Yıllara Göre Çalışma Alanı Otomobil Sahipliği ...142
Tablo 8.3.12 2009-2023 Yılları Öğrenci Sayıları ...142
Bölüm 9 - Ulaşım Talep Tahmini ...143
Tablo 9.1.1 Model Yapısı ...144
Tablo 9.1.2 Üretim ve Çekim Modelinde Kullanılan Değişkenler Listesi ...145
Tablo 9.1.3 Yolculuk Üretim ve Çekim Modelleri İçin Parametreler ...145
Tablo 9.1.4 Yolculuk Dağılım Modeli Parametreleri ...146
Tablo 9.1.5 Model ve Sayım Sonuçlarının Karşılaştırılması ...146
Tablo 9.1.6 Multinomial Logit Model Katsayıları ...148
Tablo 9.1.7 Ortalama Doluluk ve Birim Otomobil Değeri ...149
Tablo 9.2.1 Çalışma Alanı 2023 Yılı Projeksiyonları ...150
Tablo 9.2.2 Otomobil Sahipliği Değişimi ...150
Tablo 9.2.3 Çalışma Alanındaki Araç Sahipliği Oranları ...151
Tablo 9.3.1 Çalışma Alanı İçindeki 2023 Yılı Yolculuk Talebi ...151
T ablo 9.3.2 Çalışma Alanına İlişkin Sosyo-Ekonomik Veriler ve Hareketlilik...151
Tablo 9.3.3 Terminal ve Aktarma Merkezleri Yolculuk Değerleri ...155
Tablo 9.3.4 Havalimanları Yolculuk Hesapları ...155
Tablo 9.3.5 2008 Yılı Gelen-Giden Yolcu Sayıları ...156
Tablo 9.3.8 Alışveriş Merkezleri İçin Yolculuk Değerleri ...158
Tablo 9.3.9 Önerilen Alışveriş Merkezleri İçin Yolculuk Hesapları ...158
Tablo 9.3.10 Turizm Merkezleri İçin Yolculuk Değerleri ...159
Tablo 9.3.11 2006 Yılı İçin İlçelere Göre Günlük Yolculuk Üretim ve Çekimleri ...160
Tablo 9.3.12 2023 Yılı İçin İlçelere Göre Günlük Yolculuk Üretim ve Çekimleri ...161
Bölüm 10 - 2023 Yılı Hiçbir Şey Yapılmaması (Temel Ağ) Durumu Analizi ...169
Tablo 10.1.1 Mevcut Duruma Ait Türel Dağılım Oranları ...169
Tablo 10.1.2 2023 Yılı Hiçbir Şey Yapılmaması (Temel Ağ) Durumuna Ait Türel Dağılım Oranları...169
Tablo 10.1.3 TAB’lara Göre Toplulaştırılan Günlük Otomobil Yolculuklarının İlçelerdeki Dağılımı (Mevcut Durum) ...175
Tablo 10.1.4 TAB’lara Göre Toplulaştırılan Günlük Servis Yolculuklarının İlçelerdeki Dağılımı (Mevcut Durum) ...177
Tablo 10.1.5 TAB’lara Göre Toplulaştırılan Günlük Toplu Taşıma Yolculuklarının İlçelerdeki Dağılımı (Mevcut Durum) ...179
Tablo 10.1.6 TAB’lara Göre Toplulaştırılan Günlük Yolculukların İlçelerdeki Dağılımı (Mevcut Durum) ...181
Tablo 10.1.7 TAB’lara Göre Toplulaştırılan Günlük Otomobil Yolculuklarının İlçelerdeki Dağılımı (Temel Durum) 183 Tablo 10.1.8 TAB’lara Göre Toplulaştırılan Günlük Servis Yolculuklarının İlçelerdeki Dağılımı (Temel Durum) 185 Tablo 10.1.9 TAB’lara Göre Toplulaştırılan Günlük Toplu Taşıma Yolculuklarının İlçelerdeki Dağılımı (Temel Durum) .187 Tablo 10.1.10 TAB’lara Göre Toplulaştırılan Günlük Yolculukların İlçelerdeki Dağılımı (Temel Durum) ...189
Tablo 10.2.1 Raylı Sistem İşletme Mesafeleri ...194
Bölüm 11 - Ulaşım Ana Planı İçin Politikalar ve Stratejiler ...199
Tablo 11.1.1 İstanbul İl Çevre Düzeni Planı ile İUAP Hedefleri ...199
Bölüm 12 - Ana Plan Yaklaşımı ...201
Tablo 12.2.1 İnşaat Halindeki Raylı Sistem Hatları ...203
Tablo 12.3.1 Türlere Göre Yolculuk Uzunluğu Dağılımları ...204
Tablo 12.5.1 Yük Hareketlerinin Zamansal Dağılımı...208
Tablo 12.5.2 2009 Yılı Kamyonet Hareketleri ...209
Tablo 12.5.3 2009 Yılı Kamyon-Tır Hareketleri ...210
Tablo 12.5.4 FSM’den Geçen Yük Aracı-GSYİH İlişkisi ...211
Tablo 12.5.5 2023 Yılı Tahmin Edilen Yük Aracı Sayısı ...211
Tablo 12.5.6 2023 Yılı Kamyonet Hareketleri ...211
Tablo 12.5.7 2023 Yılı Kamyon-Tır Hareketleri ...212
Tablo 12.6.1 1960-2007 Nüfus Sayımı Sonuçları ...213
Tablo 12.6.2 1960-2007 İstanbul Dönemsel Nüfus Artışları ...213
Tablo 12.6.3 Fatih Sultan Mehmet Köprüsün Etkisinde Kalan İlçeler Ve Dönemsel (1985-1990) Nüfus Artışları ..214
Tablo 12.6.4 1970-2007 İstanbul İlçeleri Dönemsel Nüfusları ...215
Tablo 12.6.5 İlçe ve İlk Kademe Belediyeleri Bina Yapımı Dağılımı ...216
Tablo 12.6.6 Boğaziçi Köprüsünden Geçen Araçların Yıllara Göre Dağılımı ...218
Tablo 12.6.7 Fatih Sultan Mehmet Köprüsünden Geçen Araçların Yıllara Göre Dağılımı ...219
Tablo 12.6.8 İki Köprünün Açılış Yılından İtibaren Geçen Araç Sayılarının Karşılaştırılması...220
Tablo 12.6.9 İstanbul’daki Konut ve Sanayi Alanları (ha) ...222
Tablo 12.6.10 İstanbul’da Konut Alanları ve Nüfus Artış Oranları ...223
Tablo 12.6.11 Orman Alanları Üzerindeki Fiziksel Değişim ...223
Tablo 12.6.12 Tarihsel Süreç İçinde Havza Alanlarında Yapılaşma ...226
Tablo 12.6.13 Alternatif Senaryolara Göre 2023 Yılı Yaka Geçişi Yapan Araç Sayıları...227
Tablo 12.6.14 Alternatif 2023 Senaryolarına Göre Hesaplanan Yolculuk Bilgileri ...227
Tablo 12.6.15 Senaryolara göre Yakıt, Emisyon, Gürültü, Araç Sahipliği, Zaman ve Toplam Maliyet Tahminleri 228 Tablo 12.6.16 Senaryolara göre İstanbul Toplamı ve Yaka Geçişi Maliyetlerindeki Değişim ...228
Tablo 12.6.17 3 Koridor Senaryolarına Göre Yerleşim Alanı Öngörüsü Yapabilmek Amacıyla Konut Alanları ve Sanayi Alanı Ölçüm Yapılan Noktalara Olan Mesafesi (km) ...232
Tablo 12.6.18 Köprü Senaryolarına Göre Yerleşime Açılması Öngörülen Alan Hesabı ...232
Tablo 12.6.19 Alternatif Raylı Sistem Güzergah Bilgileri ...233
Tablo 12.6.20 Alternatif Raylı Sistem Hat Bilgileri ...241
Tablo 12.6.21 Alternatif Raylı Sistem Hatlarının Diğer Hatlar Üzerindeki Etkileri (Bindi sayıları) ...241
Tablo 12.6.22 Alternatif Raylı Sistem Hatlarının Diğer Hatlar Üzerindeki Etkileri (yolcu/km)...242
Tablo 12.6.23 Önceliklendirilmiş Raylı Sistem Yaka Geçiş Hatları ...243
Tablo 12.6.24 Boğaz Perdesi Üzerindeki Alternatif Raylı Sistem Hatlarına Ait Yolculuk Bilgileri ...243
Tablo 12.6.25 Marmaray ve 3. Koridor Taşıma Kapasiteleri* ...244
Tablo 12.6.26 Ambarlı-Pendik Hattı Ro-Ro Taşıma Kapasitesi ...245
Tablo 12.6.27 Ambarlı-Pendik Hattı Ro-Ro Taşımacılığı Sefer Bilgileri ...245
Tablo 12.7.2 1 Nolu Alternatif Senaryo için Tüm Yolculukların Türel Dağılım Oranları ...247
Tablo. 12.7.3 1 No’lu Alternatif Senaryo için Yaka Geçişi Yolculuklarının Türel Dağılım Oranları ...248
Tablo.12.7.4 2 No’lu Alternatif Senaryo için Tüm Yolculukların Türel Dağılım Oranları ...250
Tablo. 12.7.5 2 No’lu Alternatif Senaryo için Yaka Geçişi Yolculuklarının Türel Dağılım Oranları ...251
Tablo 12.7.6 3 No’lu Alternatif Senaryo için Tüm Yolculukların Türel Dağılım Oranları ...253
Tablo 12.7.7 3 No’lu Alternatif Senaryo için Yaka Geçişi Yolculuklarının Türel Dağılım Oranları ...254
Tablo 12.8.1 Senaryolara Göre Türel Dağılım Oranları ...256
Tablo 12.8.2 Türlere Göre Yaka Geçişi Yolculuklarının Karşılaştırılması...257
Tablo 12.8.3 Senaryolara Göre Motorlu Yolculuk Türel Dağılım Oranları ...257
Tablo 12.8.4 Gelişim Senaryolarına Göre Motorlu Yolculuklar ...258
Tablo 12.8.5 Alternatif Gelişim Senaryolarına Göre Ortalama Mesafe, Süre ve Hız Değerleri ...259
Tablo 12.8.6 Alternatif Gelişim Senaryolarına Göre Toplam Süre ve Mesafelerin Karşılaştırılması ...260
Bölüm 13 - Karayolu Plan Projeleri ...261
Tablo 13.2.1 Silivri’deki Zonlarda En Yüksek Alana Sahip Arazi Kullanımı ...263
Tablo 13.2.2 Mevcut ve 2023 Yılı İçin Silivri’de Nüfus, İstihdam, Hane Halkı Geliri, Öğrenci Sayısı ...263
Tablo 13.2.3 2023 Yılı Silivri Bölgesi Verileri ...263
Tablo 13.2.4 Ataşehir’deki Zonlarda En Yüksek Alana Sahip Arazi Kullanımı ...264
Tablo 13.2.5 Mevcut ve 2023 Yılı Ataşehir’de Nüfus, İstihdam, Hane Halkı Geliri, Öğrenci Sayısı ...264
Tablo 13.2.6 2023 Yılı Ataşehir Bölgesi İçin Veriler ...264
Tablo 13.2.7 Atınşehir,Kayabaşı’ndaki Zonlarda En Yüksek Alana Sahip Arazi Kullanımı ...265
Tablo 13.2.8 Mevcut ve 2023 Yılı Kayabaşı Nüfus, İstihdam, Hane Halkı Geliri, Öğrenci Sayısı ...265
Tablo 13.2.9 2023 Yılı Altınşehir, Kayabaşı Bölgesi İçin Veriler ...265
Tablo 13.2.10 Halkalı’daki Zonlarda En Yüksek Alana Sahip Arazi Kullanımı ...266
Tablo 13.2.11 Mevcut ve 2023 Yılı Halkalı’da Nüfus, İstihdam, Hane Halkı Geliri, Öğrenci Sayısı ...266
Tablo 13.2.12 2023 Yılı Halkalı Bölgesi İçin Veriler ...266
Tablo 13.2.13 Kıraç’daki Zonlarda En Yüksek Alana Sahip Arazi Kullanımı ...267
Tablo 13.2.14 Mevcut ve 2023 Yılı Kıraç Nüfus, İstihdam, Hane Halkı Geliri, Öğrenci Sayısı ...267
Tablo 13.2.15 2023 Yılı Kıraç Bölgesi İçin Veriler ...267
Tablo 13.2.16 Sultanbeyli’deki Zonlarda En Yüksek Alana Sahip Arazi Kullanımı ...268
Tablo13.2.17 Mevcut ve 2023 Yılı Sultanbeyli Nüfus, İstihdam, Hane Halkı Geliri, Öğrenci Sayısı ...268
Tablo 13.2.18 2023 Yılı Sultanbeyli Bölgesi İçin Veriler ...268
Tablo 13.2.19 Arnavutköy’deki Zonlarda En Yüksek Alana Sahip Arazi Kullanımı ...269
Tablo 13.2.20 Mevcut ve 2023 Yılı Arnavutköy Nüfus, İstihdam, Hane Halkı Geliri, Öğrenci Sayısı ...269
Tablo 13.2.21 2023 Yılı Arnavutköy Bölgesi İçin Veriler ...269
Tablo 13.2.22 Ispartakule’deki Zonlarda En Yüksek Alana Sahip Arazi Kullanımı ...270
Tablo 13.2.23 Mevcut ve 2023 Yılı Ispartakule Nüfus, İstihdam, Hane Halkı Geliri, Öğrenci Sayısı ...270
Tablo 13.2.24 2023 Yılı Ispartakule Bölgesi İçin Veriler ...270
Tablo 13.2.25 Yakuplu’daki Zonlarda En Yüksek Alana Sahip Arazi Kullanımı ...271
Tablo 13.2.26 Mevcut ve 2023 Yılı Yakuplu’da Nüfus, İstihdam, Hane Halkı Geliri, Öğrenci Sayısı ...271
Tablo 13.2.27 2023 Yılı Yakuplu Bölgesi İçin Veriler ...271
Tablo 13.2.28 Pendik’deki Zonlarda En Yüksek Alana Sahip Arazi Kullanımı ...272
Tablo 13.2.29 Mevcut ve 2023 Yılı Pendik’te Nüfus, İstihdam, Hane Halkı Geliri, Öğrenci Sayısı ...273
Tablo 13.2.30 2023 Yılı Pendik Bölgesi İçin Veriler ...273
Tablo 13.3.1 Plan Projelerinde Yer Alan Tüneller ...275
Tablo 13.3.2 Etüd Edilecek Tünel Projeleri ...276
Tablo 13.4.1 İnşaat Birim Maliyeti ...276
Tablo 13.4.2 Gelişme Bölgelerindeki Yol Projeleri İnşaat Maliyetleri($) ...277
Tablo 13.4.3 Merkezi Alanlarda Planlanan Tünel Projeleri İnşaat Maliyetleri($) ...277
Tablo 13.4.4 Ortalama Resmi Arazi Değerleri ve Piyasadaki Arazi Değerleri (2006) ...279
Tablo 13.4.5 Gelişim Bölgeleri için Yakalara Göre Kamulaştırma ve İnşaat Maliyetleri ($) ...279
Bölüm 14 - Raylı Sistem Plan Projeleri ...281
Tablo 14.3.1 Sefer Aralığına ve Vagon Dizinine Göre Raylı Sistem Kapasiteleri ...287
Tablo 14.3.2 Raylı Sistem Türüne Göre Tren Uzunluğu...287
Tablo 14.3.3 Örnek Vagon Özellikleri ...288
Tablo 14.3.4 Zaman Dilimine Göre Tren Sayısı ...288
Tablo 14.3.5 Raylı Sistem Türüne Göre Birim Maliyetler ...288
Tablo 14.3.6 Plan Projeleri Maliyet Tahminleri ($) ...289
Tablo 14.3.7 Raylı Sistem Türüne Göre Bakım & İşletme (O&M) Maliyet Tahminleri ($) ...290
Tablo 14.3.8 Hat Başına Bakım & İşletme (O&M) Maliyet Tahminleri ...291
Tablo 15.1.1 Araç Sahipliği Maliyetleri($/km) ...294
Tablo 15.1.2 Araç-Km Başına Yıpranma Maliyeti ($) ...294
Tablo 15.1.3 Hane Halkı Anketindeki Yakıt Tiplerine Göre Km Başına Araç Kullanım Yüzdeleri ...294
Tablo 15.1.4 Araç Cinslerine Göre Akaryakıt Satış Fiyatı($/lt) ...295
Tablo 15.1.5 Farklı Araç Tipleri İçin Araç-km Başına Egzost Emisyon Maliyeti ...295
Tablo 15.1.6 Farklı Araç Tipleri İçin Araç-km Başına Sera Gazı Emisyonları Maliyeti ...295
Tablo 15.1.7 Araç Türüne ve Hıza Göre CO (Karbonmonoksit) Emisyon Değerleri (Gr/Km) ...296
Tablo 15.1.8 Araç Türüne ve Hıza Göre NOx (Nitrojenoksit) Emisyon Değerleri (Gr/Km) ...296
Tablo 15.1.9 Araç Türüne ve Hıza Göre HC (Hidrokarbon) Emisyon Değerleri (Gr/Km) ...297
Tablo 15.1.10 Araç Türüne ve Hıza Göre CO2 (Karbondioksit) Emisyon Değerleri (Gr/Km) ...298
Tablo 15.1.11 Farklı Araç Tipleri için Araç-km Başına Gürültü Maliyeti ...298
Tablo 15.1.12 Araç-km Başına Kaza Maliyeti ...299
Tablo 15.1.13 Araç-km Başına Su Kirliliği Maliyeti...299
Tablo 15.1.14 Ekonomik Değerlendirme Sonuçları (Karayolu Tünel Projeleri) ...300
Tablo 15.1.15 Ekonomik Değerlendirme Sonuçları (Karayolu Proje paketleri) ...300
Tablo 15.1.16 Ekonomik Değerlendirme Sonuçları (Raylı Sistem Projeleri) ...301
Tablo 15.2.1 Raylı Sistem Projelerinin Finansal Değerlendirme Sonuçları ...303
Tablo 15.3.1 İstanbul İli Sit Alanlarının Türlerine Göre Dağılımı ...304
Tablo 15.3.2 2004-2009 Yılları Arası Kamulaştırmada Uzlaşma Oranları ...305
Tablo 15.3.3 Ana Plan Projelerinin Sosyal ve Çevresel Değerlendirilmesi ...306
Tablo 15.3.4 Çevresel Tedbir Örnekleri ...307
Tablo 15.4.1 Değerlendirme Kriterlerine Göre Puanlama ...308
Tablo 15.4.2 Karayolu Özel Projelerin Önceliklendirmesi ...308
Tablo 15.4.3 Raylı Sistem Projelerinin Önceliklendirilmesi ...309
Tablo 15.4.4 Tüm Projelerin Önceliklendirilmesi ...310
Bölüm 16 - Ağ Gelişim Planı ...311
Tablo 16.2.1 Kısa, Orta, Uzun Vadeli Projeler ...312
Tablo 16.3.1 Ana Plan Ağı Listesi ...313
Tablo 16.3.2 TBM inşaat Süreci...315
Tablo 16.3.3 Metro Yapım Süreci Çalışma Takvimi ...315
Tablo 16.3.4 Raylı Sistem Türüne Göre Yapım Süreleri (Yıl) -1 ...316
Tablo 16.3.5 Raylı Sistem Türüne Göre Yapım Süreleri (Yıl) -2 ...316
Tablo 16.3.6 Raylı Sistem Projeleri Gerçekleşme Planı ...317
Tablo 16.3.7 Proje Maliyet Listesi ...318
Tablo 16.4.1 Yıllara ve Hatlara Göre Tahmin Edilen Günlük Metrobüs Yolculukları ...321
Tablo 16.4.2 Metrobüs Hatlarında Yolcu-Km ...321
Tablo 16.4.3 Mevcut Metrobüs Hatlarının Tahmini İnşaat Maliyeti ...321
Tablo 16.4.4 Metrobüs Hatları İnşaat Maliyetleri ...321
Tablo 16.4.5 Metrobüs Yolculuklarından Elde Edilen Yıllık Gelir ...322
Tablo 16.4.6 Metrobüs Projelerinin Finansal Değerlendirmesi ve Önceliklendirilmesi ...322
Bölüm 17 - Ulaşım Talep Yönetim Planı ...325
Tablo 17.1.1 Trafik Sıkışıklığı Yaşanan Yollar ve Kavşaklar ...326
Tablo 17.2.1 Ücret Toplama Yöntemlerinin Karşılaştırılması ...332
Tablo 17.3.1 Şehirlere Göre Otomobil Sahipliği, GSYİH ve Otopark Ücreti Değerleri ...336
Tablo 17.3.2 İstanbul ve Tarihi Yarımada’da 2023 Yılı İçin Öngörüler ...338
Tablo 17.3.3 Tarihi Yarımada’ya Giren-Çıkan ve Transit Geçen Araç Sayıları (2023) ...339
Tablo 17.3.4 Tarihi Yarımada’da Trafik Değerleri ve Fayda ...339
Tablo 17.3.5 Günlük Yakıt ve Emisyon Değerleri ...340
Tablo 17.3.6 Karayolu Çevresel Gürültü Sınır Değerleri ...341
Tablo 17.3.7 Gürültü Hesap Değerleri ...341
Tablo 17.3.8 Araç Türüne Göre Yollardaki Erişim Sınırlamaları ...342
Tablo 17.3.9 Londra Kentine Ait Genel Bilgiler ...343
Tablo 17.3.10 Londra Metrosunda Bölgelere Göre Uygulanan Ücret Politikası ($) ...343
Tablo 17.3.11 Paris Kentine Ait Genel Bilgiler ...344
Tablo 17.3.12 Paris Metrosunda Bölgelere Göre Uygulanan Ücret Politikası ($) ...344
Tablo 17.3.13 Paris Metrosu Dışındaki Raylı Sistem Hatlarında 1 ve 2.Bölge için Uygulanan Ücret Tarifeleri ...345
Tablo 17.3.14 Metro Dışındaki Raylı Sistem Türlerinde 3,4,5 ve 6.Bölge İçin Uygulanan Ücret Politikası ...345
Tablo 17.3.15 New York’a Ait Genel Bilgiler...345
Tablo 17.3.16 Long Island Bölgesel Demiryolunda Geçerli Olan Ücret Politikası ($) ...346
Tablo 17.3.19 İstanbul İçin Gelecekteki Toplu Taşıma Ücret Politikası ...348
Tablo 17.3.20 İstanbul’da Otomobille Ortalama Yolculuk Maliyeti ...349
Tablo 17.3.21 Yaka Geçişinde Ortalama Yolculuk Maliyetleri ...350
Tablo 17.3.22 Yaka Geçişinde Ortalama Yolculuk Maliyet Oranları ...350
Tablo 17.3.23 İstanbul ve San Francisco Karşılaştırmaları ...351
Bölüm 18 - Plan Performansı ...353
Tablo 18.1.1 Plan Ağı ve Talep Yönetimi Performansı ...353
Tablo 18.1.2 Ulaşım Maliyetlerindeki Değişim (USD/gün)...353
Tablo 18.1.3 İstanbul’daki Sosyo-Ekonomik Parametreler ...354
Tablo18.1.4 Farklı Dünya Kentlerine Ait Özel Otomobil ve Toplu Taşıma Ulaşım Dağılımları ...354
Bölüm 21 - Uygulama Planı ve Programı, Uygulama Araçları, Öncelikli Eylemler ...371
Tablo 21.1.1 2009-2023 Karayolu Yatırım Planı ...371
Tablo 21.1.2 2009-2023 Raylı Sistem Yatırım Planı ...372
Tablo 21.1.3 Yıllık Uygulama Programı ...373
Tablo 21.2.1 2009-2023 Ulaşım Sektörü Yatırım Planı (Milyar $) ...374
ŞEKİL LİSTESİ
Bölüm 1 - İstanbul’un Konumu, Gelişimi ve Kentsel Yapısı ...1
Şekil 1.1.1 Küresel Konum ...1
Şekil 1.1.2 İstanbul Makroformunun Tarihi Gelişim Süreci ...2
Şekil 1.1.3 Türkiye ve İstanbul’un GSYİH Büyümesi ...3
Şekil 1.2.1 Eş Yükselti Haritası ...4
Şekil 1.2.2 Doğal Arazi Kullanımı & Su Kaynakları Haritası ...4
Şekil 1.2.3 İstanbul’da Eğim Analizi ...5
Şekil 1.2.4 Risk Haritası ...5
Şekil 1.2.5 İstanbul’da Sıcaklık ve Yağış Durumu ...6
Şekil 1.2.6 Su Havzaları ve Koruma Alanları ...6
Şekil 1.2.7 Önemli Kuş Bölgesi ve Ana Bio-Çeşitlilik Alanları ...7
Şekil 1.2.8 Nüfus Artışının Bölgeye Oranı ...9
Şekil 1.2.9 İstihdamın Bölgelere Göre Gelişmesi ...10
Şekil 1.2.10 İstanbul Mevcut Arazi Kullanımı ...12
Şekil 1.2.11 Bölgelere Göre Nüfus ve İstihdam Yoğunluğu ...12
Bölüm 2 - Hane Halkı Araştırması ...13
Şekil 2.1.1 Tüm Çalışma Alanı Trafik Analiz Bölgeleri ...13
Şekil 2.1.2 Merkezi Çalışma Alanındaki Trafik Analiz Bölgeleri ...14
Şekil 2.1.3 Amaçlarına Göre Yolculuk Dağılımları ...15
Şekil 2.1.4 Tüm Yolculukların Türlerine Göre Dağılımı ...15
Şekil 2.1.5 Motorlu Yolculukların Türlerine Göre Dağılımı ...15
Şekil 2.2.1 Amaçlarına ve Gelir Seviyelerine Göre Hareketlilik Oranları ...16
Şekil 2.3.1 Amaçlarına Göre Yolculuk Süreleri Dağılımı ...17
Şekil 2.3.2 Amaçlarına Göre Yolculuk Sürelerinin Kümülatif Toplamı ...18
Şekil 2.3.3 Ulaşım Türüne Göre Ortalama Yolculuk Süresi ...18
Şekil 2.3.4 Ulaşım Türüne Göre Yolculuk Süre Dağılımı ...19
Şekil 2.4.1 Tüm Yolculuklara Ait Üretim ve Çekim Oranları ...19
Şekil 2.4.2 Ev - İş ve Ev - Okul Yolculukları Üretim ve Çekim Oranları...20
Şekil 2.4.3 Ev- Diğer ve Diğer Yolculuklar Üretim ve Çekim Oranları ...20
Şekil 2.4.4 Zirve Saat (7:00 - 8:00) Yolculuk Üretim ve Çekimi - Otomobil ...21
Şekil 2.4.5 Zirve Saat (7:00 - 8:00) Yolculuk Üretim ve Çekimi – Servis ...21
Şekil 2.4.6 Zirve Saat (7:00 - 8:00) Yolculuk Üretim ve Çekimi – Toplu Taşıma ...21
Şekil 2.4.7 Tüm Yolculukların Saatlik Dağılımı ...22
Şekil 2.4.8 Ev - İş Yolculuklarının Saatlik Dağılımı ...22
Şekil 2.4.9 Ev - Okul Yolculuklarının Saatlik Dağılımı ...22
Şekil 2.4.10 Ev - Diğer Yolculukların Saatlik Dağılımı ...23
Şekil 2.4.11 Diğer Amaçlı Yolculukların Saatlik Dağılımı ...23
Şekil 2.5.1 Tüm Amaçlara Göre Yolculuk Dağılımı – 10.000 üstü ...24
Şekil 2.5.2 Otomobil Yolculuklarının Günlük Dağılımı – 5000 ve üstü ...24
Şekil 2.5.3 Servis Yolculuklarının Günlük Dağılımı – 5000 ve üstü...25
Şekil 2.5.4 Toplu Taşıma Yolculuklarının Günlük Dağılımı – 5000 ve üstü ...25
Şekil 2.6.1 Otomobil Sahipliğine Göre Hanedeki Türel Dağılım (Yaya Yolculukları Hariç) ...26
Şekil 2.6.2 Hanedeki Otomobil Sahipliğine ve Amaçlara Göre Yolculuk Dağılımı (Yaya Yolculukları Hariç), 2006 ...26
Şekil 2.6.3 Gelir Seviyesine Göre Yolculuk Dağılımı ...26
Şekil 2.6.4 Sahip Olunan Otomobil Sayısı ile Otomobil Başına Yolculuk Sayısı Değişimi ...27
Şekil 2.7.1 Hanedeki Otomobil Sahipliğine Göre Gelir Dağılımı ...28
Şekil 2.7.2 Araç Sahipliği ve Gelir Seviyesi Arasındaki İlişki ...28
Şekil 2.8.1 Toplu Taşıma Aktarma Sayısı...29
Şekil 3.1.1 Türkiye’den Geçen Uluslararası Yol Ağı ...31
Şekil 3.1.2 İstanbul ve Çevre İlleri Arasındaki Karayolu Ağı ...32
Şekil 3.1.3 Ulaşım Modelinde Kullanılan Karayolu Ağı ...33
Şekil 3.1.4 İstanbul Kentsel Alanı Karayolu Ağı ...34
Şekil 3.1.5 İBB Tarafından Tanımlanan Karayolu Ağı ...36
Şekil 3.1.6 İstanbul Merkezi Bölgesindeki Şerit Sayıs ...37
Şekil 3.1.7 Ulaşım Sistemleri ...38
Şekil 3.1.8 Trafik Analiz Bölgelerine Göre Mevcut Yol Yoğunluğu (Km/Km2)...40
Şekil 3.1.9 Trafik Analiz Bölgelerine Göre Mevcut Yolların Kapladığı Alan Dağılımı (%)...40
Şekil 3.1.10 Trafik Analiz Bölgelerine Göre Mevcut Ana Yol Yoğunluğu (Km/Km2) ...40
Şekil 3.1.11 Trafik Analiz Bölgelerine Göre Mevcut Ana Yolların Kapladığı Alan Dağılımı (%) ...41
Şekil 3.2.1 2009 Yılı Karayolu Kapasite Kullanım Oranları (V/C) ...44
Şekil 3.2.2 Perde-Kordon Hatlarının Yerleri...45
Şekil 3.2.3 Perde-Kordon Hattında Sabah Zirve Saatlerinde Araç Türüne Göre Trafik Hacmi ...47
Şekil 3.2.4 Sabah Zirve Saatleri için Araç Tiplerine Göre Perde-Kordon Hattında Trafik Hacmi ...47
Şekil 3.2.5 Sabah Zirve Saatleri (07:00-10:00) için Otomobillerin Toplam Trafiğe Oranı...48
Şekil 3.2.6 İç ve Dış Trafik Hacim Farkı ve İçeri Trafiğin Oranı (7:00-10:00) ...48
Şekil 3.2.7 Perde-Kordon Hatlarında Toplam Trafik ve Ağır Vasıta Hacmi Arasındaki İlişki (07:00-08:00) ...49
Şekil 3.2.8 Perde-Kordon Hatlarında Toplam Trafik Hacmi ve Ağır Vasıta Oranı İlişkisi (07:00-08:00) ...49
Şekil 3.2.9 Perde-Kordonlarda Toplam Trafik Hacmi ve Ağır Vasıta Oranı Arasındaki İlişki (07:00-08:00) ...49
Şekil 3.2.10 Perde Hatlarında Sabah Zirve Saatlerinde Araç Cinsine Göre Yolcu Hacmi ...50
Şekil 3.2.11 Perde Hatlarında Sabah Zirve Saatlerinde Araç Cinsine Göre Yolcu Hacmi ...50
Şekil 3.2.12 Sabah Zirve Saatlerinde (07:00-10:00) Toplu Taşıma Yolculuklarının Toplam Yolculuğa Oranı ...51
Şekil 3.2.13 Sabah Zirve Saatlerinde (07:00-10:00) İç ve Dış Yönlerde Yolcu Hacmi Farklılığı ve İç Yönün Oranı ...51
Şekil 3.2.14 Boğaz Geçişinde İstikametine Göre Saatlik Trafik Hacmi ...52
Şekil 3.2.15 Avrupa ve Asya Yakaları Arasındaki Yolculukların Dağılımı ...53
Şekil 3.2.16 Boğazı Geçen Yolculukların Günlük Dağılımı (Bütün Amaçlar) ...53
Şekil 3.2.17 Boğazı Geçen Yolculukların Yolculuk Amaçlarına Göre Günlük Dağılımı ...54
Şekil 3.2.18 Dış İstasyon Hatları ...54
Şekil 3.2.19 Dış İstasyon Hattında Günlük İç ve Dış Yönlü Trafik Hacmi ...55
Şekil 3.2.20 İç Yöne Doğru Günlük Araç Kompozisyon Oranı ...56
Şekil 3.2.21 Dış Yöne Doğru Günlük Araç Kompozisyon Oranı ...56
Bölüm 4 - Raylı Sistem Ağı ...59
Şekil 4.1.1 Mevcut Raylı Sistem Hatlar ...60
Şekil 4.1.2 Raylı Sistemlerle Taşınan Günlük Yolcu Sayısı ...61
Şekil 4.2.1 İnşaat Halindeki Raylı Sistem Hatları ...67
Bölüm 5 - Karayolu ve Denizyolu Toplu Taşımacılığı ...69
Şekil 5.1.1 Otobüs Hatları ...71
Şekil 5.1.2 Avcılar-Söğütlüçeşme Metrobüs Güzergahı ...72
Şekil 5.1.3 Minibüs Hatları ...72
Şekil 5.1.4 Dolmuş Hatları ...73
Şekil 5.2.1 Denizyolu Hatları, 2007 ...79
Bölüm 6 - Trafik Yönetimi ...81
Şekil 6.2.1 CCTV Kamera Noktaları ...82
Şekil 6.2.2 Trafik Kontrol Merkezi ...83
Şekil 6.2.3 RTMS Noktaları ...84
Şekil 6.2.4 Görüntü İşleme Sistemi ...84
Şekil 6.2.5 Otomatik Yol ve Meteoroloji Gözlem Sistemi Çalışma Konsepti ...85
Şekil 6.2.6 TKM Web Sayfası ...85
Şekil 6.2.7 Trafik Yoğunluk Haritası ...86
Şekil 6.2.8 Yolculuk Süresi Haritası ...86
Şekil 6.2.9 Kamera Seçme Ekranı ...87
Şekil 6.2.10 Trafik Kamerası Tarafından Alınmış Görüntü ...87
Şekil 6.2.11 İBBCep Trafik Programları, Trafik Müdürlüğü ...88
Şekil 6.2.12 Değişken Mesaj Sistemi Örneği ...88
Şekil 6.2.13 EDS Ceza Makbuzu Örneği ...89
Şekil 6.3.1 Tersine Çevrilebilir Şerit Başlangıcı / Sonu ...90
Şekil 6.4.1 İstanbul Otopark Alanları, 2010 ...93
Şekil 6.5.1 Anadolu Yakası Transfer Merkezleri ve Park Et-Devam Et Alanları, 2010 ...94
Şekil 6.5.2 Avrupa Yakası Transfer Merkezleri ve Park Et-Devam Et Alanları, 2010 ...95
Şekil 6.6.1 İstanbul’daki Kazaların Sayısı ve Ölen-Yaralan Kişi Sayıları ...96
Şekil 6.6.2 Kaza Oluşum Şekilleri ...97
Şekil 6.6.3 Kaza Mağdurlarının Dağılımı ...97
Şekil 6.6.4 Topkapı Trafik Eğitim Parkı ...99
Şekil 6.6.5 Trafik Eğitim Otobüsü ...99
Bölüm 7 - Kurumsal, Finansal ve Çevresel Çerçeve ...101
Şekil 7.1.1 İBB Bağlantılı Kentsel Ulaşım Organizasyonu ...106
Şekil 7.1.2 Merkezi Hükümetin Kentsel Ulaşım İle İlgili Kurumsal Yapılanması ...110
Şekil 7.2.1 2008 Yılı Bütçe Gerçekleşmesinin Türlere Göre Dağılımı ...117
Bölüm 8 - İstanbul Çevre Düzeni Planı ve Sosyo-Ekonomik Çerçeve ...131
Şekil 8.1.1 Türkiye’de Merkez Kademelenmesi ...132
Şekil 8.2.1 İstanbul İçin Öngörülen Makroform ...133
Şekil 8.3.1 2009-2023 Nüfus Artış Dağılımı ...134
Şekil 8.3.2 Yıllara Göre Nüfus Dağılımı ...135
Şekil 8.3.3 Yıllara Göre İstihdam Dağılımı ...137
Şekil 8.3.4 Çok Merkezli Şehirsel Gelişme ...138
Şekil 8.3.5 Perde Hatlarına Göre Bölgeler ...138
Şekil 8.3.6 Bölgelere Göre Çalışan ve İstihdam Sayılar ...138
Bölüm 9 - Ulaşım Talep Tahmini ...143
Şekil 9.1.1 Ulaşım Talep Tahmin Süreci ...144
Şekil 9.1.2 Amaçlara Göre TAB İçi ve TAB’lar Arası Yolculukların Türel Dağılım Oranları ...147
Şekil 9.1.3 Yolculukların Evden Çıkış ve Eve Dönüş Saatlerine Göre Dağılımı ...149
Şekil 9.2.1 2006 ve 2023 için Gelir Sınıfına Göre TAB sayısı ...150
Şekil 9.3.1 İlçelere Göre Nüfus Dağılımı 2006-2023 ...152
Şekil 9.3.2 İlçelere Göre İstihdam Dağılımı 2006-2023 ...153
Şekil 9.3.3 İlçelere Göre Öğrenci Sayıları 2006 2023 ...153
Şekil 9.3.4 İstanbul’da Türlere Göre Özel Yolculuk Üretim Alanlarının Dağılımı ...154
Şekil 9.3.5 Mevcut ve Önerilen Oto Terminal Alanları ...154
Şekil 9.3.6 Havalimanlarının Bulunduğu Trafik Analiz Bölgeleri ...155
Şekil 9.3.7 İskelelerin Bulunduğu Trafik Analiz Bölgeleri ...156
Şekil 9.3.8 Kruvaziyer Limanların Bulunduğu Trafik Analiz Bölgeleri ...157
Şekil 9.3.9 Alışveriş Merkezlerinin Bulunduğu Trafik Analiz Bölgeleri ...157
Şekil 9.3.10 Alışveriş Merkezleri Etki Alanları ...158
Şekil 9.3.11 Önerilen Alışveriş Merkezlerinin Etki Alanları ...158
Şekil 9.3.12 Turizm Fonksiyonun Bulunduğu Trafik Analiz Bölgeleri ...159
Şekil 9.3.13 İlçelere Göre 2006 Yılı Ev-İş Yolculukları Üretim ve Çekim Oranları ...162
Şekil 9.3.14 İlçelere Göre 2006 Yılı Ev-Okul Yolculukları Üretim ve Çekim Oranları ...162
Şekil 9.3.15 İlçelere Göre 2006 Yılı Ev-Diğer Yolculukları Üretim ve Çekim Oranları ...163
Şekil 9.3.16 İlçelere Göre 2006 Yılı Diğer Yolculuklar Üretim ve Çekim Oranları ...163
Şekil 9.3.17 İlçelere Göre 2023 Yılı Ev-İş Yolculukları Üretim ve Çekim Oranları ...164
Şekil 9.3.18 İlçelere Göre 2023 Yılı Ev-Okul Yolculukları Üretim ve Çekim Oranları ...164
Şekil 9.3.19 İlçelere Göre 2023 Yılı Ev-Diğer Yolculuklar Üretim ve Çekim Oranları ...165
Şekil 9.3.20 İlçelere Göre 2023 Yılı Diğer Yolculuklar Üretim ve Çekim Oranları ...165
Şekil 9.3.21 Yolculukların İlçe Bazlı Dağılımı 2006 ...166
Şekil 9.3.22 Yolculukların İlçe Bazlı Dağılımı- 2023 ...166
Şekil 9.3.23 Yolculukların İlçe Bazlı Dağılımındaki Artış- (2023–2006) ...167
Bölüm 10 - 2023 Yılı Hiçbir Şey Yapılmaması (Temel Ağ) Durumu Analizi ...169
Şekil 10.1.1 Mevcut Durum için Tüm Amaçlara Göre Toplam Günlük Yolculuklar ...170
Şekil 10.1.2 2023 Temel Durum için Tüm Amaçlara Göre Toplam Günlük Yolculuklar ...171
Şekil 10.1.3 2023 Temel Durum ve 2010 Mevcut Durum Arasındaki Fark ...171
Şekil 10.1.4 Mevcut Durum için Tüm Amaçlara Göre Günlük Otomobil Yolculukları ...172
Şekil 10.1.5 2023 Temel Durum için Tüm Amaçlara Göre Günlük Otomobil Yolculukları ...172
Şekil 10.1.8 Mevcut Durum için Tüm Amaçlara Göre Günlük Toplu Taşıma Yolculukları ...174 Şekil 10.1.9 2023 Temel Durum için Tüm Amaçlara Göre Günlük Toplu Taşıma Yolculukları ...174 Şekil 10.1.10 Mevcut Durum için Tüm Amaçlara Göre Zirve Saat Otomobil Yolculukları ...191 Şekil 10.1.11 2023 Temel Durum için Tüm Amaçlara Göre Zirve Saat Otomobil Yolculukları ...191 Şekil 10.1.12 Mevcut Durum için Tüm Amaçlara Göre Zirve Saat Toplu Taşıma Yolculukları...192 Şekil 10.1.13 2023 Temel Durum için Tüm Amaçlara Göre Zirve Saat Toplu Taşıma Yolculukları ...192 Şekil 10.1.14 Mevcut Duruma ait Günlük Hacim Değerleri ...193 Şekil 10.1.15 2023 Temel Durum Günlük Hacim Değerleri ...193 Şekil 10.2.1 Otomobil Sahipliği ve Kişi Başına GSYİH İlişkisi ...194 Şekil 10.2.2 Japonya’daki Üç Metropoliten Alana ve İstanbul’a Ait Türel Dağılımların Karşılaştırılması...195
Bölüm 12 - Ana Plan Yaklaşımı ...201
Şekil 12.1.1 Ağ Planlama Süreci ...201 Şekil 12.2.1 Karayolu Temel Ağı ...202 Şekil 12.2.2 Raylı Sistem Temel Ağı ...202 Şekil. 12.3.1 Türlere Göre Yolculuk Uzunluğu Dağılımları ...204 Şekil 12.3.2 Temel Ağ Silivri Gelişme Alanı Yolculuklarının Hariç Tutulması Durumunda
Yolculuk Uzunluk Dağılımı Değişimi...204 Şekil 12.3.3 Mevcut ve Gelecek Yolculukların Perdeler Arasındaki Bölgelerdeki Değişimi ...205 Şekil 12.4.1 Perdeler Arası Ulaşım Talebinin Değişimi (2009/2023) ...206 Şekil 12.4.2 Mevcut ve Temel Ağdaki Talep/Kapasite Boşlukları (2009/2023) ...207 Şekil 12.5.1 Lojistik Merkezler, Terminaller ve Yük Akışı İlişkisi ...208 Şekil 12.5.2 İstanbul’da Yük Araçlarının Üretim-Çekim Alanları (2009) ...209 Şekil 12.5.3 2009 Yılı Kamyonet Hareketleri ...209 Şekil 12.5.4 2009 Yılı Kamyon-Tır Hareketleri ...210 Şekil 12.5.5 Yıllara Göre FSM’den Geçen Yük Aracı Sayısı-GSYİH İlişkisi ...211 Şekil 12.5.6 2023 Yılı Kamyonet Hareketleri ...212 Şekil 12.5.7 2023 Yılı Kamyon-Tır Hareketleri ...212 Şekil 12.6.1 Dönemsel Nüfus Artışı ...214 Şekil 12.6.2 İlçelerdeki Nüfus Değişimi ...217 Şekil 12.6.3 Mevcut Köprülerin Açılış Yılından İtibaren Geçen Araç Sayıları Bakımından Karşılaştırılması ...220 Şekil 12.6.4 Boğaziçi Köprüsünden Geçen Günlük Araçların Mevcut Durumda ve Maksimum Tasarım
Kapasitesindeki Hizmet Düzeyi Değerleri ...221 Şekil 12.6.5 FSM Köprüsünden Geçen Günlük Araçların Mevcut Durumda ve Maksimum Tasarım
Kapasitesindeki Hizmet Düzeyi Değerleri ...221 Şekil 12.6.6 İstanbul’da Konut ve Sanayi Alanlarının Mekansal Değişimi...222 Şekil 12.6.7 İstanbul’da Yıllara Göre Konut Alanı-Nüfus Artış Hızı İlişkisi ...223 Şekil 12.6.8 İstanbul’da Orman Alanlarının Değişimi ...224 Şekil 12.6.9 İstanbul’da 2B Alanlarının Yoğunlaştığı Bölgeler ...224 Şekil 12.6.10 Havza İçinde Yer Alan Konut Alanlarının Değişimi ...225 Şekil 12.6.11 Havza İçinde Yer Alan Sanayi Alanlarının Değişimi ...225 Şekil 12.6.12 Karayolları Genel Müdürlüğü Tarafından Geliştirilen 3. Koridor Alternatifleri ...226 Şekil 12.6.13 Senaryolara Göre 2023 Yılı Toplam Günlük Marjinal Fayda (Gün/Araç) ...228 Şekil 12.6.14 Senaryolara Göre 2023 Yılı Toplam Günlük Fayda ($) ...229 Şekil 12.6.15 Senaryolara Göre 2023 Yılı Araç Başına Günlük Yaka Geçişi Faydası (Gün/Araç) ...229 Şekil 12.6.16 Anadolu Yakası 3.Koridor Senaryolarına Göre Yerleşim Alanı Öngörüsü Amaçlı Ölçüm Noktaları 230 Şekil 12.6.17 Avrupa Yakası 3.Koridor Senaryolarına Göre Yerleşim Alanı Öngörüsü Amaçlı Ölçüm Noktaları .231 Şekil 12.6.18 Boğazı Geçen Raylı Sistem Hattı Güzergahları ...233 Şekil 12.6.19 Söğütlüçeşme-Kazlıçeşme Metro Hattı Güzergahı ve İstasyonları ...234 Şekil 12.6.20 Kadıköy- Kazlıçeşme Metro Hattı Güzergahı ve İstasyonları ...235 Şekil 12.6.21 Bostancı- Kazlıçeşme Metro Hattı Güzergahı ve İstasyonları ...237 Şekil 12.6.22 Söğütlüçeşme - Gayrettepe Metro Hattı Güzergahı ve İstasyonları ...238 Şekil 12.6.23 Ünalan - Mecidiyeköy Metro Hattı Güzergahı ve İstasyonları ...239 Şekil 12.6.24 Söğütlüçeşme – İncirli Metro Hattı Güzergahı ve İstasyonları...240 Şekil 12.6.25 Alternatif Raylı Sistem Hatlarının Diğer Temel Hatlar Üzerindeki Etkileri (Yolcu bindi sayısı değişimi) ..242 Şekil 12.6.26 Yaka Geçişi Yük Hareketleri ...244 Şekil 12.6.27 Alternatif Yük Taşımacılığı Maliyetlerinin Karşılaştırılması ...246 Şekil 12.7.1 1 No’lu Alternatif Senaryo için Türel Dağılım Oranları ...248
