Psoriasisli Hastalarda Serum Visfatin Düzeylerinin Araﬂt›r›lmas›

(1)

Orijinal Araﬂt›rma

Original Investigation

Psoriasisli Hastalarda Serum Visfatin

Düzeylerinin Araﬂt›r›lmas›

Investigation of Serum Visfatin Levels in Patients with Psoriasis

Nurhal Mercan Bozkurt, Mehmet Y›ld›r›m,

Ali Murat Ceyhan, Yusuf Kara, Hüseyin Vural

Süleyman Demirel Üniversitesi T›p Fakültesi, Deri ve Zührevi Hastal›klar Anabilim Dal›, Isparta *Süleyman Demirel Üniversitesi T›p Fakültesi, Biyokimya Anabilim Dal›, Isparta, Türkiye

15

Y

Yaazz››ﬂﬂmmaa AAddrreessii//AAddddrreessss ffoorr CCoorrrreessppoonnddeennccee:: Dr. Nurhal Mercan Bozkurt, Süleyman Demirel Üniversitesi T›p Fakültesi, Deri ve Zührevi Hastal›klar Anabilim Dal›, Isparta, Türkiye Tel.: +90 246 211 25 54 E-posta: [email protected]

G

Geelliiﬂﬂ TTaarriihhii//RReecceeiivveedd:: 04.08.2009 KKaabbuull TTaarriihhii//AAcccceepptteedd:: 15.10.2009

Özet

Amaç: Psoriasis multifaktöriyel etyolojili, kronik, tekrarlay›c›, T hücre arac›l› inflamatuvar bir deri hastal›¤›d›r. Bir

adiposito-kin olan visfatinin, tümör nekrozis faktör-α (TNF-α), interlökin (IL)-1β, IL-6 ve IL-8 gibi inflamatuvar sitokinlerin ekspresyo-nunu indükledi¤ini gösteren çok say›da çal›flma mevcuttur. Bu çal›flmada psoriasiste serum visfatin düzeyleri ve bunun hastal›k fliddeti iliflkisinin araflt›r›lmas› amaçlanm›flt›r.

Gereç ve Yöntem: Çal›ﬂmaya 40 psoriasisli hasta ve 40 sa¤l›kl› kontrol dahil edildi. Hasta ve kontrol grubunda serum visfatin,

TNF-α, IL-6 ve C reaktif protein (CRP) düzeyleri ölçüldü. Ayr›ca hasta grubunun Psoriasis Area Severity Index (PASI) skorlar› belirlendi.

Bulgular: Hasta ve kontrol gruplar›nda serum visfatin ve IL-6 düzeyleri aras›ndaki fark istatistiksel olarak anlaml› de¤ildi

(p=0,509 ve p=0,213). Hasta grubundaki serum TNF-α düzeyleri kontrol grubuna k›yasla istatistiksel olarak anlaml› ﬂekilde yüksek bulundu. (p=0,015). CRP de¤erleri aç›s›ndan iki grup aras›nda istatistiksel olarak anlaml› fark yoktu (p=0,370). Ancak PASI ile visfatin ve CRP de¤erleri aras›nda güçlü düzeyde pozitif yönde korelasyon saptand› (p=0,001, p=0,002). Ayr›ca serum visfatin düzeyleri ile CRP aras›nda da orta düzeyde pozitif yönde korelasyon bulundu (p=0,029).

Sonuç: Sonuçlar visfatinin psoriasis patogenezinde önemli bir rolünün olmad›¤›n› ancak hastal›k ﬂiddetiyle iliﬂkili

nonspesi-fik bir inflamatuvar belirteç olabilece¤ini göstermektedir. (Türkderm 2010; 44: 15-8)

Anahtar Kelimeler: Psoriasis, visfatin, PASI

Summary

Background and Design: Psoriasis is a chronic, recurrent, T-cell mediated inflammatory skin disease with multifactorial

etiology. It was shown that visfatin, an adipocytokine, induces expression of the tumor necrosis factor-α (TNF-α), interleukin (IL)-1β, IL-6 ve IL-8 in previous studies. In the present study, we aimed to investigate serum visfatin levels and relation between visfatin and psoriasis severity.

Material and Method: Forty psoriatic patient and 40 healthy controls were included in this study. Serum visfatin, IL-6, TNF-α

and CRP levels were measured in all participant and PASI scores of the psoriatic patients were estimated.

Results: The mean serum visfatin and IL-6 levels were not statistically different in psoriatic patients compared with controls

(p=0.509 and p=0.213). Serum TNF-α levels were significantly higher in patients with psoriasis than in healthy controls (p=0.015). There was no statistically significant difference in CRP levels between two groups (p=0.370). However, there was positive correlation between PASI scores and serum visfatin or CRP levels respectively (p=0.001, p=0.002). The positive correlation was also found between serum visfatin and CRP levels (p=0.029).

Conclusion: These results demonstrated that visfatin may not play a significant role in the immunopathogenesis of

psoriasis but visfatin could be accepted as a nonspecific inflammatory marker to correlated severity of the disease.

(Turkderm 2010; 44: 15-8)

Key Words: Psoriasis, visfatin, PASI

Türkderm-Deri Hastal›klar› ve Frengi Arﬂivi Dergisi, Galenos Yay›nevi taraf›ndan bas›lm›ﬂt›r. Her hakk› sakl›d›r. Turkderm-Archives of the Turkish Dermatology and Venerology, published by Galenos Publishing. All rights reserved.

(2)

Giriﬂ

Psoriasis poligenik tip heredite gösteren, multifaktöriyel

etyo-lojili, kronik, tekrarlay›c›, inflamatuvar bir deri hastal›¤›d›r1_.

Hastal›¤›n insan lökosit antijeni (HLA) kompleksini etkileyen genleri de içeren genetik yatk›nl›k zemininde otoimmun sü-reçlerde rol oynayan T hücre arac›l› mekanizmalarla ortaya

ç›kt›¤› düﬂünülmektedir2_.

Visfatin bakteriler, omurgas›zlar, bal›klar, kuﬂlar ve insanlar gibi çok farkl› canl› organizmalarda bulunan 52 kDa

a¤›rl›¤›n-da bir proteindir3-5_{. ‹nsanlarda visfatin ilk kez 1994 y›l›nda}

Sa-mal ve arkadafllar› taraf›ndan kemik ili¤i stroSa-mal hücrelerinde aktive lenfositlerden sal›nan ve erken evre B hücre oluflumu-nu stimüle etmek üzere IL-7 ve kök hücre faktörü ile sinerjik etki gösteren bir protein olarak keflfedilmifl ve PBEF (Pre-B cell

colony-enhancing factor) olarak tan›mlanm›ﬂt›r3-5_{. Daha sonra}

viseral ya¤ dokuda yüksek oranda ekspresyonunun

saptan-mas›yla visfatin olarak yeniden adland›r›lm›ﬂt›r6_{. Visfatinin}

hücresel enerji metabolizmas› ve do¤al immunite üzerine et-kili üç farkl› aktiviteye sahip oldu¤u gösterilmifltir: ‹lk olarak visfatin hücre içerisinde nikotinamid adenin dinükleotid (NAD) biyosentezinde h›z s›n›rlay›c› basamakta yer alan niko-tinamid fosforibozil transferaz (Nampt) olarak fonksiyon gös-terdi¤i ortaya konmufltur. ‹kincisi; visfatinin infekte fetal membranlarda upregüle edildi¤i ve kültüre amniotik epitel hücreleri taraf›ndan sal›nd›¤› ayr›ca aktive nötrofillerde upre-güle edildi¤i ve kültür ortam›na eklendi¤inde nötrofil apopi-tozisini inhibe etti¤i gösterilmifl ve böylece bir sitokin oldu¤u

kan›tlanm›ﬂt›r3_{. Son olarak visfatinin insülinmimetik etkileri}

olan ve viseral ya¤ doku hücreleri taraf›ndan eksprese edilen

bir adipositokin oldu¤u gösterilmiﬂtir3,7_{. Son y›llarda yap›lan}

çal›ﬂmalarda visfatinin tümör nekrozis faktör-α (TNF-α),

inter-lökin (IL)-1_{β, IL-6 ve CRP gibi inflamatuvar sitokinlerin}

ekspres-yonunu indükledi¤i3,8_{ve IL-8 art›ﬂ›na sebep olarak nötrofil}

in-filtrasyonunu h›zland›rabildi¤i gösterilmiﬂtir9_{. Ayr›ca}

nötrofil-lerin visfatin ve IL-8 üretimini artt›rd›¤› ve böylece visfatinin

bir döngü ﬂeklinde inflamatuvar olaya kat›ld›¤› bildirilmiﬂtir9_.

Romatoid artrit, inflamatuvar ba¤›rsak hastal›¤›, sepsis, akut akci¤er hasar›, miyokardiyal infarkt gibi baz› akut ve kronik

inflamatuvar hastal›klarda3,10,11 _{ve baz› malinitelerde visfatin}

ekspresyonunun artt›¤› gösterilmiﬂtir6_.

T hücre arac›l› immünitede rol oynad›¤› gösterilen visfatinin3,9

T hücre arac›l› inflamatuvar bir deri hastal›¤› olan psoriasisin patogenezindeki olas› rolünün araﬂt›r›lmas› amac›yla bu çal›ﬂ-mada psoriasisli hastalar ve sa¤l›kl› kontrollerden al›nan

se-rumlarda visfatin, TNF-α ve IL-6 düzeyleri ölçülerek hastal›¤›n

fliddeti ve kronikleflmesi ile iliflkileri de¤erlendirilmifltir.

Gereç ve Yöntem

Çal›flmaya Mart 2007-Ekim 2007 tarihleri aras›nda Dermatolo-ji poliklini¤ine baflvuran, klinik ve histopatoloDermatolo-jik olarak pso-riasis tan›s› alm›fl hastalar ve sa¤l›kl› kontroller dahil edildi. Son iki ay içinde oral asitretin, metotreksat, siklosporin, foto-terapi ve di¤er sistemik tedaviler ile son iki hafta içinde topi-kal tedavi alan psoriasisli hastalar çal›flma d›fl› b›rak›ld›. Hipertansiyon, diyabet, iskemik kalp hastal›¤›, beslenme bo-zuklu¤u, nörolojik, kronik renal ve karaci¤er hastal›¤› olan-lar, sistemik tedavi alanolan-lar, obez ve afl›r› obez hastaolan-lar, çal›fl-maya al›nmad›.

Hasta ve kontrol grubunun kad›n ve erkek say›lar›, yaﬂlar› ve vücut kitle indekslerinin (VK‹) benzer olmas›na dikkat edildi. VK‹, vücut a¤›rl›¤›n›n boyun metre cinsinden karesine oran-lanmas› ile hesapland›. Hastal›k süresi, aile öyküsü, sistemik hastal›k ve ilaç kullan›m› sorguland›. Hasta grubunun psoria-sis tipi belirlendi ve PASI skorlamas› yap›ld›. Hasta ve kontrol

grubundan serum visfatin, TNF-α, IL-6 ve CRP düzeylerinin

be-lirlenmesi amac›yla en az sekiz saatlik gece boyu açl›¤› taki-ben periferik venöz kan örnekleri al›nd›. Kan örnekleri 3500 devirde 4 dakika santrifüj edildikten sonra serumlar› ayr›l›p çal›ﬂ›l›ncaya kadar -80°C’de sakland›.

Serum Visfatin, TNF-αα ve IL-6 Ölçümü

Serum visfatin ölçümü için human visfatin ELISA kiti

(BioVisi-on Research Products, USA) ve serum TNF-_{α ve IL-6}

seviyeleri-nin ölçümü için Biosource kiti (Biosource Europe S.A, Belgium)

kullan›ld› ve örnekler ELx 808 IU Ultra Microplate cihaz›nda

ELISA yöntemi ile çal›ﬂ›ld›.

‹statistiksel Analiz

Hasta ve kontrol grubunun yafl, cinsiyet karfl›laflt›rmas›nda Fis-her ki kare testi kullan›ld›. Hasta ve kontrol grubu içindeki ba-¤›ms›z örneklerin karfl›laflt›r›lmas›nda baba-¤›ms›z gruplarda Stu-dent t-testi ve Mann-Whitney U testi kullan›ld›. Hasta ve kon-trol grubu içindeki ba¤›ms›z örneklerin korelasyonunun de-¤erlendirilmesinde Pearson Korelasyonu kullan›ld›. Tüm ista-tistiksel testlerde p<0,05 anlaml› olarak kabul edildi.

Bulgular

Çal›flmaya dahil edilen 40 psoriasis hastas›ndan 17’si (%42,5) kad›n, 23’ü (%57,5) erkek idi. Kontrol grubu ise 13 (%32,5) sa¤l›kl› kad›n, 27 (%67,5) sa¤l›kl› erkek olmak üzere toplam 40 kifliden oluflmaktayd›. Hasta ve sa¤l›kl› kontrollerin yafl or-talamalar› s›ras› ile 35,8±16,8 ve 37,2±15,1 idi. Hasta ve kon-trol grubunun ortalama VK‹ de¤erleri s›ras›yla 23,3±3,9 ve 23,9±3,0 idi. Psoriasis grubunda 27 (%67,5) olguda plak tip, 10’unda (%25) guttat tip ve 3’ünde (%7,5) palmoplantar tip psoriasis mevcuttu. Hastalar›n 13’ünde (%32,5) ailede psoria-sis öyküsü vard›. Hasta grubunun ortalama PASI skoru 9,37±11,07 ve ortalama hastal›k süresi 10,66±7,7 y›l idi. Psoriasisli hastalar›n visfatin düzeyi ortalamas› 0,78±0,6 ng/ml, sa¤l›kl› kontrollerin 0,69±0,4 ng/ml olarak bulundu. ‹ki grup karfl›laflt›r›ld›¤›nda istatistiksel olarak anlaml› fark bulunmad› (p=0,509) (Tablo 1). Visfatin ile PASI de¤erleri aras›nda pozitif yönde korelasyon saptand› (p=0,002, r=0,471) (Tablo 2). Pso-riasis klinik tipi ve hastal›k süresi ile visfatin düzeyleri aras›n-da iliflki saptanmad› (p=0,312).

Hasta grubunda TNF-_{α düzeyi ortalamas› kontrol grubuna}

gö-re anlaml› olarak yüksek bulunurken (s›ras›yla 9,21±2,3 pg/ml ve 7,81±2,7 pg/ml, p=0,015), hasta grubunda IL-6 düzeyi daha yüksek olmakla birlikte (1,19±1,1 pg/ml ve 0,92±0,7 pg/ml) iki grup aras›ndaki fark istatistiksel olarak anlaml› de¤ildi (p=0,213) (Tablo 1).

Bozkurt ve ark.

Psoriasiste Serum Visfatin Düzeyleri

Türkderm 2010; 44: 15-8

16

www.turkderm.org.tr

Tablo 1. Hasta ve kontrol gruplar›n›n serum visfatin, IL-6 ve

TNF-αα ortalamalar› Hasta Kontrol p TNF-_α 9,21±2,3 pg/ml 7,81±2,7 pg/ml 0,015 IL-6 1,19±1,1 pg/ml 0,92±0,7 pg/ml 0,213 Visfatin 0,78±0,6 ng/ml 0,69±0,4 ng/ml 0,509 CRP 5,22±7,8 mg/dl 3,97±3,8 mg/dl 0,370

(3)

Visfatin ile IL-6 ve TNF-α de¤erleri aras›nda korelasyon sap-tanmad›. PASI ile IL-6 de¤erleri aras›nda korelasyon

saptan-mazken, PASI ile TNF-α de¤erleri aras›nda pozitif yönde

kore-lasyon saptand› (s›ras›yla p=0,587, r=0,088 ve p=0,011,

r=0,398). Ayr›ca IL-6 ve TNF-α de¤erleri aras›nda pozitif yönde

korelasyon saptand› (p=0,031, r=0,342) (Tablo 2).

CRP düzeyleri hasta grubunda 5,22±7,8 mg/dl, kontrol gru-bunda 3,97±3,8 mg/dl olarak bulundu. CRP de¤erleri hasta grubunda daha yüksek olmakla birlikte aradaki fark istatistik-sel olarak anlaml› de¤ildi (p=0,370) (Tablo 1). CRP ile visfatin,

IL-6, TNF-α ve PASI de¤erleri aras›nda pozitif yönde

korelas-yon saptand› (s›ras›yla p=0,029, r=0,346; p=0,018, r=0,371; p=0,004, r=0,440; p=0,001, r=0,520) (Tablo 2).

Hastalar›n VK‹’leri ile serum visfatin, IL-6, TNF-α ve CRP

düzey-leri aras›nda herhangi bir korelasyon saptanmad›.

Tart›ﬂma

Psoriasis T hücre arac›l› inflamatuvar bir deri hastal›¤› olup pa-togenezinde aktive lenfosit ve monositlerin önemli rol

oyna-d›¤› bilinmektedir12_{. Psoriasis oluﬂumunda histopatolojik}

ola-rak gözlenen ilk olaylardan birisi aktive T lenfositlerin

lezyon-lu deriye göç etmesidir13_.

Pre-B hücre koloni güçlendirici faktör olarak da bilinen visfati-nin özellikle CD14+ monositler ve CD19+ B hücreler için potent kemotaktik bir faktör oldu¤u belirtilmiﬂtir. Visfatinin T hücre aktivasyonunda rol oynayan CD54 (ICAM1), CD40 ve CD80 gibi kostimülatör moleküllerin monositlerde hücre yüzey ekspres-yonunu art›rd›¤› gösterilmiﬂtir. Bu etkilerinden dolay› visfatinin

T hücre aktivasyonunda rol oynayabilece¤i ileri sürülmüﬂtür4_.

Son y›llarda yap›lan çal›ﬂmalarda psoriasiste proinflamatuvar

mediatörlerin aktivasyonunda NF-_{κβ’n›n rol oynad›¤›}

gösteril-miﬂtir14_{. Visfatin geni üzerinde NF-}κβ gibi transkripsiyon

faktör-leri için ba¤lanma bölgefaktör-lerinin varl›¤› visfatinin do¤al ve

adap-tif immunitede rolü olabilece¤ini göstermektedir3_.

Yap›lan çal›ﬂmalarda birçok kronik inflamatuvar hastal›kta

visfatin ekspresyonunun artt›¤› gösterilmiﬂtir3,10,11_{. Brentano ve}

ark. romatoid artritli hastalar›n sinovial fibroblastlar›nda vis-fatin ekspresyonunun yüksek oldu¤unu, serumda ve sinovial s›v›da visfatin seviyelerinin inflamasyon ve hastal›k aktivitesi

ile korele oldu¤unu ortaya koymuﬂlard›r11_.

Koczan ve arkadafllar›n›n yapt›¤› çal›flmada deri tutulumu %60’›n üzerinde olan fliddetli jeneralize psoriasisli 11 hastan›n periferik kan lenfosit ve monositlerinde immunolojik aktivas-yonda yer alan genler araflt›r›lm›fl ve hastal›k evresi ile hasta-l›ks›z evrede gen ekspresyon profilleri karfl›laflt›r›lm›flt›r. Hasta-l›k evresinde ekspresyon art›fl› saptanan genler aras›nda IL-8, siklooksijenaz-2 gibi iyi bilinen inflamatuvar mediyatörlere ek olarak visfatin gibi yak›n zamanda keflfedilen immunregula-tuvar moleküller de yer almaktad›r. Bu çal›flmada, visfatin gen

ekspresyonu hastal›k evresinde remisyon dönemine göre yük-sek bulunmuﬂ ancak aradaki fark istatistiksel olarak anlaml›

bulunmam›ﬂt›r12_{. Ayr›ca Zhou ve arkadaﬂlar›n›n yapt›klar›}

çal›ﬂ-mada psoriatik deride visfatin doku ekspresyonunun artt›¤›

saptanm›ﬂt›r15_{. Literatürde visfatin ve psoriasis aras›ndaki}

ilifl-kiye yönelik baflka herhangi bir çal›flmaya rastlanmam›flt›r. Bi-zim çal›flmam›zda psoriasisli hasta ve kontrol gruplar›nda se-rum visfatin düzeylerine bak›lm›fl ve iki grup aras›nda istatis-tiksel olarak anlaml› farkl›l›k saptanmam›flt›r. Ancak hasta grubunda visfatin ile PASI iliflkisine bak›ld›¤›nda aralar›nda or-ta düzeyde pozitif yönde korelasyon sapor-tanm›flt›r. Psoriasis klinik tipi ve hastal›k süresi ile visfatin düzeyleri aras›nda ise iliflki bulunmam›flt›r. Hasta grubunda visfatin düzeylerinin an-laml› olarak yüksek bulunmamas›, çal›flmam›zda fliddetli pso-riasis tiplerinin bulunmamas› ve PASI skoru ortalamas›n›n dü-flük olmas›ndan kaynaklanm›fl olabilir.

IL-6 en fazla ya¤ hücreleri olmak üzere fibroblast, endotel

hücreleri, lökositler, miyosit, endokrin hücreler16_ve

keratino-sitler taraf›ndan üretilen bir sitokindir17_{. IL-6’n›n ya¤ dokuda}

üretimi ve dolaﬂ›mdaki miktar› obezite, bozulmuﬂ glukoz

tolerans› ve insülin direnciyle pozitif korelasyon gösterir18_.

IL-6’n›n indirekt olarak keratinosit proliferasyonunu uyard›¤›, psoriatik deride ekspresyonunun artt›¤› gösterilmiﬂ ve

psoria-sis patogenezinde önemli rolü olabilece¤i ileri sürülmüﬂtür17_.

Krasowska ile Mizutani ve arkadafllar›n›n yapt›klar› iki ayr› ça-l›flmada, psoriasisli hastalarda plazma IL-6 düzeyleri kontrol grubundan farkl› bulunmam›flt›r. Araflt›rmac›lar ayr›ca IL-6 ile

PASI skoru aras›nda korelasyon olmad›¤›n› bildirmiﬂlerdir19,20_.

Çal›flmam›zda hasta ve kontrol gruplar› aras›nda IL-6 seviyele-ri aç›s›ndan istatistiksel olarak anlaml› fark bulunmam›flt›r. PASI ile IL-6 seviyeleri aras›nda da korelasyon saptanmam›flt›r. IL-6’n›n önemli bir kayna¤› ya¤ doku olup adiposit kitlesi ile

orant›l› olarak serum seviyelerinin artt›¤› belirtilmektedir21_.

Kaur ve arkadafllar›n›n yapt›klar› çal›flmada obez psoriasisli hastalarda plazma IL-6 seviyeleri normal kilolu hastalara göre anlaml› olarak yüksek bulunmufltur. Her iki grupta da IL-6 ile

PASI de¤erleri aras›nda korelasyon saptanmam›ﬂt›r22_.

Psoriasis-te IL-6’n›n, özellikle obeziPsoriasis-te ile iliflkili inflamasyonda rol oyna-d›¤› göz önünde bulunduruldu¤unda, hasta ve kontrol grup-lar› aras›nda serum IL-6 düzeylerinin farkl› bulunmamas›, ça-l›flmaya obez hastalar›n dahil edilmemesi ve hastalar›n PASI skoru ortalamas›n›n düflük olmas›ndan kaynaklanm›fl olabilir. ‹lk defa makrofajlardan salg›land›¤› saptanan ve immun

fonk-siyonlar› düzenleyen TNF-α ya¤ hücresinden de

salg›lanmak-tad›r. Septik ﬂok, romatoid artrit, paraziter hastal›klar ve obe-zite gibi durumlarda plazma seviyelerinin artt›¤›

saptanm›ﬂ-t›r16_{. ‹mmunmodülatör ve proinflamatuvar bir sitokin olan}

TNF-α’n›n inflamasyon, apopitozis, sitotoksisite, IL-1 ve IL-6

gi-bi di¤er sitokinlerin üretimi ve insülin direnci geliﬂiminde yer

ald›¤› düﬂünülmektedir23_{. TNF-}α’n›n psoriasis ve di¤er baz›

inf-lamatuvar deri hastal›klar›n›n patogenezinde yer ald›¤› bilin-mektedir. Chodorowska’n›n yapt›¤› çal›ﬂmada orta-ﬂiddetli

psoriasisi olan hastalarda plazma TNF-α düzeyleri kontrol

gru-buna göre anlaml› olarak yüksek bulunmuﬂ ancak PASI

sko-ruyla korelasyon saptanmam›ﬂt›r24_{. Borska ve arkadaﬂlar›}

pso-riasisli hastalar ve kontrol grubu aras›nda TNF-α de¤erleri

aç›-s›ndan fark saptamam›ﬂ25_{, Mussi ve arkadaﬂlar› ise plak}

psori-asisli hastalarda plazma TNF-_{α düzeyinin hastal›k ﬂiddeti ile}

korele oldu¤unu ve etkili tedavi ile TNF-α seviyesinin

geriledi-¤ini rapor etmiﬂlerdir26_{. Çal›ﬂmam›zda TNF-}α düzeyleri hasta

grubunda kontrol grubuna göre anlaml› olarak daha yüksek

bulundu ve PASI ile TNF-α düzeyleri aras›nda pozitif yönde

korelasyon saptand›. Ayr›ca IL-6 ile TNF-_{α düzeyleri aras›nda}

Bozkurt ve ark. Psoriasiste Serum Visfatin Düzeyleri Türkderm

2010; 44: 15-8

17

www.turkderm.org.tr

Tablo 2. Hasta grubunda serum visfatin, IL-6, TNF-α, CRP, VK‹

ve PASI aras›ndaki korelasyon

IL-6 TNF-_αα CRP PASI VK‹ Visfatin _φ _φ + + _φ IL-6 + + φ φ TNF-α + + φ CRP + _φ PASI _φ φ:korelasyon yok +:pozitif korelasyon

(4)

orta düzeyde pozitif yönde korelasyon bulundu. Bu sonuçlar

TNF-_{α’n›n psoriasis patogenezinde rol oynad›¤› ve IL-6}

sente-zini art›rd›¤› görüﬂünü desteklemektedir.

IL-6 ve TNF-α’n›n visfatin ekspresyonu üzerine olan etkileri ile

ilgili veriler çeliﬂkili olup her ikisinin de adipositlerde visfatin ekspresyonunu bask›lad›¤› bildirilirken, buna z›t olarak

IL-6’n›n amniyotik epitel hücrelerinde, TNF-α’n›n ise hem

amni-yotik epitel hücrelerinde hem de nötrofil ve monositlerde

vis-fatin ekspresyonunu art›rd›¤› belirtilmiﬂtir6,27_{. Visfatinin}

perife-rik kan mononükleer hücrelerinde IL-6, TNF-α ve di¤er baz›

si-tokinleri doz ba¤›ml› olarak indükledi¤i ve en belirgin etkinin

IL-6 üzerinde görüldü¤ü bildirilmiﬂtir4_{. Oki ve arkadaﬂlar›}

se-rum visfatin düzeyleri ile IL-6 aras›nda pozitif yönde

korelas-yon saptam›ﬂlard›r8_{. Kralisch ve arkadaﬂlar› ise adipositlerde}

IL-628_{, TNF-}_{α, büyüme hormonu ve beta adrenerjik ajanlar›n}

vis-fatin ekspresyonunu inhibe etti¤ini rapor etmiﬂlerdir29_{. Bu}

ça-l›ﬂmalar›n aksine bizim çal›ﬂmam›zda serum visfatin ile IL-6 ve

TNF-α düzeyleri aras›nda herhangi bir iliﬂki saptanmam›ﬂt›r.

CRP bir akut faz reaktan› olup sistemik inflamasyon

durumla-r›nda TNF-_{α’n›n indükledi¤i IL-6 etkisiyle karaci¤erde üretilir}1_.

Strober ve arkadafllar›n›n yay›nlad›¤› bir raporda psoriatik artri-ti olan ve olmayan orta-fliddetli plak psoriasisli hastalarda CRP seviyelerinin yüksek oldu¤u ve sadece deri lezyonu olan hasta-larda da hastal›k aktivitesi ile CRP yüksekli¤inin anlaml› olarak iliflkili oldu¤u gösterilmifltir21_{. Orta-fliddetli ve fliddetli psoriasisi}

olan 175 hasta ve 30 kontrolle yap›lan bir çal›ﬂmada CRP düzey-leri kontrol grubuna göre anlaml› olarak daha yüksek bulun-muﬂ, topikal ve sistemik tedavi sonras›nda plazma seviyelerinde

anlaml› yüksekli¤in devam etti¤i gözlenmiﬂtir30_{. Çal›ﬂmam›zda}

istatistiksel olarak anlaml› fark olmamakla birlikte hasta gru-bunda CRP de¤erinin daha yüksek olmas› ve PASI ile CRP düzey-leri aras›nda pozitif korelasyon saptanmas› psoriasisin sistemik inflamatuvar bir hastal›k olabilece¤ini, hastal›k fliddeti artt›kça eklem tutulumu ve kardiyovasküler hastal›k riskinde art›fl olabi-lece¤ini düflündürmektedir. Oki ve arkadafllar›, yapt›klar› bir ça-l›flmada serum visfatin ile CRP düzeylerini karfl›laflt›rm›fl ve

ara-lar›nda pozitif yönde korelasyon saptam›ﬂlard›r8_{. Bizim}

çal›flma-m›zda da benzer flekilde visfatin ile CRP düzeyleri aras›nda po-zitif yönde korelasyon saptand›. Visfatinin CRP ve PASI ile kore-le bulunmas›, visfatinin inflamasyonla iliflkili ancak psoriasis için nonspesifik bir belirteç olabilece¤ini düflündürmektedir. Sonuç olarak, serum visfatin düzeylerinin hasta ve kontrol grubunda farkl› olmamas›na ra¤men, PASI de¤eri ortalamas› ile korele oldu¤u tespit edilmifl ve visfatinin inflamasyonla ilifl-kili ancak psoriasis için nonspesifik bir belirteç olabilece¤i so-nucuna var›lm›flt›r. Visfatinin psoriasis patogenezindeki rolü-nü belirleyebilmek için psoriasisin akut alevlenmelerinde, flid-detli psoriasis klinik tiplerinde veya PASI de¤eri daha yüksek hasta gruplar›nda serum ve doku visfatin düzeylerini araflt›r-maya yönelik çal›flmalara ihtiyaç oldu¤u görüflündeyiz.

Kaynaklar

1. Erdal E: Psoriasis etyopatogenezi. T Klin J Dermatol 2004;14:11-4. 2. Yaz›c› AC, Karabulut AA: Psoriazisin genetik özellikleri ve

pato-genezi. Dermatose 2003;2:95-102.

3. Luk T, Malam Z, Marshall JC: Pre-B cell colony enhancing factor (PBEF)/visfatin: a novel mediator of innate immunity. J Leukoc Biol 2008;83:804-16.

4. Moschen AR, Kaser A, Enrich B et al: Visfatin, an adipocytokine with proinflammatory and immunomodulating properties. J Im-munol 2007;178:1748-58.

5. Tilg H, Moschen AR: Role of adiponectin and PBEF/visfatin as re-gulators of inflammation: involvement in obesity-associated di-seases. Clin Sci (Lond) 2008;114:275-88.

6. Pilz S, Mangge H, Obermayer-Pietsch B, März W: Visfatin/pre-B-cell colony-enhancing factor: a protein with various suggested functions. J Endocrinol Invest 2007;30:138-44.

7. Hug C, Lodish HF: Visfatin: a new adipokine. Science 2005;307:366-7.

8. Oki K, Yamane K, Kamei N, Nojima H, Kohno N: Circulating vis-fatin level is correlated with inflammation, but not with insulin resistance. Clin Endocrinol 2007;67:796-800.

9. Kendal CE, Bryant-Greenwood GD: Pre-B-cell colony-enhancing fac-tor (PBEF/Visfatin) gene expression is modulated by NF-kappaB and AP-1 in human amniotic epithelial cells. Placenta 2007;28:305-14. 10. Otero M, Lago R, Gomez R et al: Changes in plasma levels of

fat-derived hormones adiponectin, leptin, resistin and visfatin in patients with rheumatoid arthritis. Ann Rheum Dis 2006;65:1198-201.

11. Brentano F, Schorr O, Ospelt C et al: Pre-B cell colony-enhancing factor/visfatin, a new marker of inflammation in rheumatoid art-hritis with proinflammatory and matrix-degrading activities. Art-hritis Rheum 2007;56:2829-39.

12. Koczan D, Guthke R, Thiesen HJ et al: Gene expression profiling of peripheral blood mononuclear leukocytes from psoriasis pati-ents identifies new immune regulatory molecules. Eur J Derma-tol 2005;15:251-7.

13. Bilen N: Non-püstüler psoriyazis. T Klin J Int Med Sci 2005;1:22-6. 14. Özden MG, Tekin NS: Psoriazis patogenezinde yenilikler. T Klin J

Dermatol 2007;17:112-9.

15. Zhou X, Krueger JG, Kao MCJ et al: Novel mechanisms of T-cell and dendritic cell activation revealed by profiling of psoriasis on the 63,100-element oligonucleotide array. Physiol Genomics 2003;13:69-78.

16. Ergün A: Ya¤ dokusu ve ya¤ hücresi. T Klin J Med Sci 2005;25:412-20.

17. Takematsu H, Tagami H: Lack of correlation between interleukin 6 and interleukin 1 levels in psoriatic lesional skin. Tohoku J Exp Med 1994;172:243-52.

18. Emral R: Adiponektin ve di¤er sitokinler. T Klin J Med Sci 2006;26:409-20.

19. Krasowska D, Pietrzak A, Kàdzielewski J, Lecewicz-Torun B: Plas-ma concentration of IL-6 and soluble interleukin-6 receptor ver-sus selected acute phase proteins in patients with stationary pso-riasis. Med Sci Monit 1998;4:628-32.

20. Mizutani H, Ohmoto Y, Mizutani T, Murata M, Shimizu M: Role of increased production of monocytes TNF-alpha, IL-1beta and IL-6 in psoriasis: relation to focal infection, disease activity and responses to treatments. J Dermatol Sci 1997;14:145-53. 21. Strober B, Teller C, Yamauchi P et al: Effects of etanercept on

C-reactive protein levels in psoriasis and psoriatic arthritis. Br J Der-matol 2008;159:322-30.

22. Kaur S, Zilmer K, Kairane C, Kals M, Zilmer M: Clear differences in adiponectin level and glutathione redox status revealed in obese and normal-weight patients with psoriasis. Br J Dermatol 2008;159:1364-7.

23. Fonseca-Alaniz MH, Takada J, Alonso-Vale MI, Lima FB: Adipose tissue as an endocrine organ: from theory to practice. J Pediatr 2007;83:192-203.

24. Chodorowska G: Plasma concentrations of IFN-gamma and TNF-alpha in psoriatic patients before and after local treatment with dithranol ointment. J Eur Acad Dermatol Venereol 1998;10:147-51. 25. Borská L, Fiala Z, Krejsek J et al: Selected immunological changes in patients with Goeckerman's therapy TNF-alpha, sE-selectin, sP-se-lectin, sICAM-1 and IL-8. Physiol Res 2006;55:699-706.

26. Mussi A, Bonifati C, Carducci M et al: Serum TNF-alpha levels cor-relate with disease severity and are reduced by effective therapy in plaque-type psoriasis. J Biol Regul Homeost Agents 1997;11:115-8.

27. Tsiotra PC, Tsigos C, Yfanti E et al: Visfatin, TNF-alpha and IL-6 mRNA expression is increased in mononuclear cells from type 2 di-abetic women. Horm Metab Res 2007;39:758-63.

28. Kralisch S, Klein J, Lossner U et al: Interleukin-6 is a negative re-gulator of visfatin gene expression in 3T3-L1 adipocytes. Am J Physiol Endocrinol Metab 2005;289:586-90.

29. Kralisch S, Klein J, Lossner U et al: Hormonal regulation of the novel adipocytokine visfatin in 3T3-L1 adipocytes. J Endocrinol 2005;185:1-8.