• Sonuç bulunamadı

Leontief input-output Modeli

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Share "Leontief input-output Modeli"

Copied!
72
0
0

Yükleniyor.... (view fulltext now)

Tam metin

(1)

Leontief input-output Modeli

Erhan Co¸skun

Karadeniz Teknik Üniversitesi

¸

Subat, 2020

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 1 / 26

(2)

Leontief Input-Output Modeli

Wassily Leontief

(1906-1999) Rus as¬ll¬Amerikal¬ekonomist Nobel Ekonomi Ödül (1973)

https://tr.wikipedia.org/wiki/Wassily_Leontief

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 2 / 26

(3)

Leontief Input-Output Modeli

Wassily Leontief

(1906-1999) Rus as¬ll¬Amerikal¬ekonomist

Nobel Ekonomi Ödül (1973)

https://tr.wikipedia.org/wiki/Wassily_Leontief

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 2 / 26

(4)

Leontief Input-Output Modeli

Wassily Leontief

(1906-1999) Rus as¬ll¬Amerikal¬ekonomist Nobel Ekonomi Ödül (1973)

https://tr.wikipedia.org/wiki/Wassily_Leontief

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 2 / 26

(5)

Leontief Input-Output Modeli

Wassily Leontief

(1906-1999) Rus as¬ll¬Amerikal¬ekonomist Nobel Ekonomi Ödül (1973)

https://tr.wikipedia.org/wiki/Wassily_Leontief

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 2 / 26

(6)

Leontief Input-Output Modeli

Ülke ekonomisinin farkl¬sektörlerini dikkate al¬yor

Her bir sektörde birim de¼ ger üretimin di¼ ger sektörlerden kulland¬¼ g¬ miktarlar¬esas alarak

· Iç tüketimi hesapl¬yor ve

· Iç tüketim ç¬kt¬ktan sonra d¬¸s talebi kar¸s¬layacak biçimde her bir sektörün üretmesi gereken miktar¬belirlemeyi amaçl¬yor,

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 3 / 26

(7)

Leontief Input-Output Modeli

Ülke ekonomisinin farkl¬sektörlerini dikkate al¬yor

Her bir sektörde birim de¼ ger üretimin di¼ ger sektörlerden kulland¬¼ g¬

miktarlar¬esas alarak

· Iç tüketimi hesapl¬yor ve

· Iç tüketim ç¬kt¬ktan sonra d¬¸s talebi kar¸s¬layacak biçimde her bir sektörün üretmesi gereken miktar¬belirlemeyi amaçl¬yor,

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 3 / 26

(8)

Leontief Input-Output Modeli

Ülke ekonomisinin farkl¬sektörlerini dikkate al¬yor

Her bir sektörde birim de¼ ger üretimin di¼ ger sektörlerden kulland¬¼ g¬

miktarlar¬esas alarak

· Iç tüketimi hesapl¬yor ve

· Iç tüketim ç¬kt¬ktan sonra d¬¸s talebi kar¸s¬layacak biçimde her bir sektörün üretmesi gereken miktar¬belirlemeyi amaçl¬yor,

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 3 / 26

(9)

Leontief Input-Output Modeli

Ülke ekonomisinin farkl¬sektörlerini dikkate al¬yor

Her bir sektörde birim de¼ ger üretimin di¼ ger sektörlerden kulland¬¼ g¬

miktarlar¬esas alarak

· Iç tüketimi hesapl¬yor ve

· Iç tüketim ç¬kt¬ktan sonra d¬¸s talebi kar¸s¬layacak biçimde her bir sektörün üretmesi gereken miktar¬belirlemeyi amaçl¬yor,

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 3 / 26

(10)

Leontief Input-Output Model örne¼ gi

Sadece tar¬m ve sanayiden olu¸san iki sektörlü basit bir ekonomi gözönüne alal¬m.

Tar¬m sektöründeki 1 birim de¼ gerindeki üretimin tar¬m sektörünün kendisinden 0.2 birim

sanayi sektöründen ise 0.3 birimlik ürüne ihtiyaç duydu¼ gunu kabul edelim .

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 4 / 26

(11)

Leontief Input-Output Model örne¼ gi

Sadece tar¬m ve sanayiden olu¸san iki sektörlü basit bir ekonomi gözönüne alal¬m.

Tar¬m sektöründeki 1 birim de¼ gerindeki üretimin

tar¬m sektörünün kendisinden 0.2 birim

sanayi sektöründen ise 0.3 birimlik ürüne ihtiyaç duydu¼ gunu kabul edelim .

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 4 / 26

(12)

Leontief Input-Output Model örne¼ gi

Sadece tar¬m ve sanayiden olu¸san iki sektörlü basit bir ekonomi gözönüne alal¬m.

Tar¬m sektöründeki 1 birim de¼ gerindeki üretimin tar¬m sektörünün kendisinden 0.2 birim

sanayi sektöründen ise 0.3 birimlik ürüne ihtiyaç duydu¼ gunu kabul edelim .

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 4 / 26

(13)

Leontief Input-Output Model örne¼ gi

Sadece tar¬m ve sanayiden olu¸san iki sektörlü basit bir ekonomi gözönüne alal¬m.

Tar¬m sektöründeki 1 birim de¼ gerindeki üretimin tar¬m sektörünün kendisinden 0.2 birim

sanayi sektöründen ise 0.3 birimlik ürüne ihtiyaç duydu¼ gunu kabul edelim .

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 4 / 26

(14)

sanayi sektöründeki 1 birim de¼ gerindeki üretimin ise

tar¬m sektöründen 0.3 ve

sanayi sektöründen ise 0.4 birimlik ürüne ihtiyaç duydu¼ gunu kabul edelim.

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 5 / 26

(15)

sanayi sektöründeki 1 birim de¼ gerindeki üretimin ise tar¬m sektöründen 0.3 ve

sanayi sektöründen ise 0.4 birimlik ürüne ihtiyaç duydu¼ gunu kabul edelim.

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 5 / 26

(16)

sanayi sektöründeki 1 birim de¼ gerindeki üretimin ise tar¬m sektöründen 0.3 ve

sanayi sektöründen ise 0.4 birimlik ürüne ihtiyaç duydu¼ gunu kabul edelim.

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 5 / 26

(17)

Leontief Input-Output Model örne¼ gi

Bu verileri a¸sa¼ g¬daki Tabloda sunal¬m:

1 birim de¼ gerindeki tar¬msal(T) üretim(output) için T

Gerekli(input) Tar¬m ! T 0.2 Gerekli(input) Sanayi S 0.3

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 6 / 26

(18)

Leontief Input-Output Model örne¼ gi

Bu verileri a¸sa¼ g¬daki Tabloda sunal¬m:

1 birim de¼ gerindeki tar¬msal(T) üretim(output) için T

Gerekli(input) Tar¬m ! T 0.2 Gerekli(input) Sanayi S 0.3

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 6 / 26

(19)

1 birim de¼ gerindeki sanayi(S) üretim için S

Gerekli Tar¬m ! T 0.3 Gerekli Sanayi S 0.4

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 7 / 26

(20)

Leontief Input-Output Model örne¼ gi

Bu iki tabloyu birle¸stirerek

1 birim de¼ gerindeki üretim için

T S

Gerekli Tar¬m T 0.2 0.3 Gerekli Sanayi S 0.3 0.4

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 8 / 26

(21)

Leontief Input-Output Model örne¼ gi

Bu iki tabloyu birle¸stirerek

1 birim de¼ gerindeki üretim için

T S

Gerekli Tar¬m T 0.2 0.3 Gerekli Sanayi S 0.3 0.4

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 8 / 26

(22)

Leontief Input-Output Model örne¼ gi

Tablodaki verileri içeren

A = 0.2 0.3 0.3 0.4

matrisine tüketim-üretim matrisi ad¬verilmektedir.

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 9 / 26

(23)

Leontief Input-Output Model örne¼ gi

Tablodaki verileri içeren

A = 0.2 0.3 0.3 0.4

matrisine tüketim-üretim matrisi ad¬verilmektedir.

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 9 / 26

(24)

Leontief Input-Output Model örne¼ gi

¸

Simdi 46 birimlik tar¬m ve 12 birimlik sanayi d¬¸s ürün talebinin oldu¼ gunu kabul edelim.

Bu verileri içeren

D = 46 12 vektörüne d¬¸s talep vektörü ad¬verilmektedir.

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 10 / 26

(25)

Leontief Input-Output Model örne¼ gi

¸

Simdi 46 birimlik tar¬m ve 12 birimlik sanayi d¬¸s ürün talebinin oldu¼ gunu kabul edelim.

Bu verileri içeren

D = 46 12 vektörüne d¬¸s talep vektörü ad¬verilmektedir.

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 10 / 26

(26)

Leontief Input-Output Model örne¼ gi

Problemimiz, iç tüketimi kar¸s¬lad¬ktan sonra d¬¸s talebi de kar¸s¬layacak olan tar¬m ve sanayi üretim miktarlar¬n¬belirlemektir.

Problemi matematiksel platforma ta¸s¬maya çal¬¸sal¬m: x ile üretilmesi gereken tar¬msal ürün miktar¬n¬ve y ile de sanayi ürün miktar¬n¬gösterelim.

Belirtilen miktardaki üretimlerin öncelikle tar¬m sektöründen ne kadar bir ürün talep etti¼ gini belirleyelim:

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 11 / 26

(27)

Leontief Input-Output Model örne¼ gi

Problemimiz, iç tüketimi kar¸s¬lad¬ktan sonra d¬¸s talebi de kar¸s¬layacak olan tar¬m ve sanayi üretim miktarlar¬n¬belirlemektir.

Problemi matematiksel platforma ta¸s¬maya çal¬¸sal¬m:

x ile üretilmesi gereken tar¬msal ürün miktar¬n¬ve y ile de sanayi ürün miktar¬n¬gösterelim.

Belirtilen miktardaki üretimlerin öncelikle tar¬m sektöründen ne kadar bir ürün talep etti¼ gini belirleyelim:

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 11 / 26

(28)

Leontief Input-Output Model örne¼ gi

Problemimiz, iç tüketimi kar¸s¬lad¬ktan sonra d¬¸s talebi de kar¸s¬layacak olan tar¬m ve sanayi üretim miktarlar¬n¬belirlemektir.

Problemi matematiksel platforma ta¸s¬maya çal¬¸sal¬m:

x ile üretilmesi gereken tar¬msal ürün miktar¬n¬ve

y ile de sanayi ürün miktar¬n¬gösterelim.

Belirtilen miktardaki üretimlerin öncelikle tar¬m sektöründen ne kadar bir ürün talep etti¼ gini belirleyelim:

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 11 / 26

(29)

Leontief Input-Output Model örne¼ gi

Problemimiz, iç tüketimi kar¸s¬lad¬ktan sonra d¬¸s talebi de kar¸s¬layacak olan tar¬m ve sanayi üretim miktarlar¬n¬belirlemektir.

Problemi matematiksel platforma ta¸s¬maya çal¬¸sal¬m:

x ile üretilmesi gereken tar¬msal ürün miktar¬n¬ve y ile de sanayi ürün miktar¬n¬gösterelim.

Belirtilen miktardaki üretimlerin öncelikle tar¬m sektöründen ne kadar bir ürün talep etti¼ gini belirleyelim:

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 11 / 26

(30)

Leontief Input-Output Model örne¼ gi

Problemimiz, iç tüketimi kar¸s¬lad¬ktan sonra d¬¸s talebi de kar¸s¬layacak olan tar¬m ve sanayi üretim miktarlar¬n¬belirlemektir.

Problemi matematiksel platforma ta¸s¬maya çal¬¸sal¬m:

x ile üretilmesi gereken tar¬msal ürün miktar¬n¬ve y ile de sanayi ürün miktar¬n¬gösterelim.

Belirtilen miktardaki üretimlerin öncelikle tar¬m sektöründen ne kadar bir ürün talep etti¼ gini belirleyelim:

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 11 / 26

(31)

Leontief Input-Output Model örne¼ gi

1 birim de¼ gerindeki tar¬msal üretim 0.2 birimlik tar¬msal ürüne ihtiyaç duydu¼ guna göre,

x birimlik tar¬msal üretim 0.2x birimlik tar¬msal ürüne ihtiyaç duyar. Benzer biçimde,

1 birim de¼ gerindeki sanayi üretimi 0.3 birimlik tar¬msal ürüne ihtiyaç duydu¼ guna göre,

y birimlik sanayi üretimi 0.3y birimlik tar¬msal ürüne ihtiyaç duyar.

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 12 / 26

(32)

Leontief Input-Output Model örne¼ gi

1 birim de¼ gerindeki tar¬msal üretim 0.2 birimlik tar¬msal ürüne ihtiyaç duydu¼ guna göre,

x birimlik tar¬msal üretim 0.2x birimlik tar¬msal ürüne ihtiyaç duyar.

Benzer biçimde,

1 birim de¼ gerindeki sanayi üretimi 0.3 birimlik tar¬msal ürüne ihtiyaç duydu¼ guna göre,

y birimlik sanayi üretimi 0.3y birimlik tar¬msal ürüne ihtiyaç duyar.

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 12 / 26

(33)

Leontief Input-Output Model örne¼ gi

1 birim de¼ gerindeki tar¬msal üretim 0.2 birimlik tar¬msal ürüne ihtiyaç duydu¼ guna göre,

x birimlik tar¬msal üretim 0.2x birimlik tar¬msal ürüne ihtiyaç duyar.

Benzer biçimde,

1 birim de¼ gerindeki sanayi üretimi 0.3 birimlik tar¬msal ürüne ihtiyaç duydu¼ guna göre,

y birimlik sanayi üretimi 0.3y birimlik tar¬msal ürüne ihtiyaç duyar.

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 12 / 26

(34)

Leontief Input-Output Model örne¼ gi

1 birim de¼ gerindeki tar¬msal üretim 0.2 birimlik tar¬msal ürüne ihtiyaç duydu¼ guna göre,

x birimlik tar¬msal üretim 0.2x birimlik tar¬msal ürüne ihtiyaç duyar.

Benzer biçimde,

1 birim de¼ gerindeki sanayi üretimi 0.3 birimlik tar¬msal ürüne ihtiyaç duydu¼ guna göre,

y birimlik sanayi üretimi 0.3y birimlik tar¬msal ürüne ihtiyaç duyar.

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 12 / 26

(35)

Leontief Input-Output Model örne¼ gi

1 birim de¼ gerindeki tar¬msal üretim 0.2 birimlik tar¬msal ürüne ihtiyaç duydu¼ guna göre,

x birimlik tar¬msal üretim 0.2x birimlik tar¬msal ürüne ihtiyaç duyar.

Benzer biçimde,

1 birim de¼ gerindeki sanayi üretimi 0.3 birimlik tar¬msal ürüne ihtiyaç duydu¼ guna göre,

y birimlik sanayi üretimi 0.3y birimlik tar¬msal ürüne ihtiyaç duyar.

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 12 / 26

(36)

Leontief Input-Output Model örne¼ gi

O halde bu üretim için gerekli tar¬msal ürün miktar¬

0.2x + 0.3y (1)

kadard¬r.

Benzer biçimde söz konusu üretim için gerekli sanayi ürün miktar¬

0.3x + 0.4y (2)

kadard¬r.

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 13 / 26

(37)

Leontief Input-Output Model örne¼ gi

O halde bu üretim için gerekli tar¬msal ürün miktar¬

0.2x + 0.3y (1)

kadard¬r.

Benzer biçimde söz konusu üretim için gerekli sanayi ürün miktar¬

0.3x + 0.4y (2)

kadard¬r.

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 13 / 26

(38)

Leontief Input-Output Model örne¼ gi

X = x

y

üretim vektörü olmak üzere, toplam tar¬msal ve sanayi iç tüketimini vektörel formatta

0.2x + 0.3y

0.3x + 0.4y = 0.2 0.3 0.3 0.4

x

y = AX

Üretilen miktardan iç tüketimi ç¬kard¬ktan sonra geriye kalan k¬s¬m d¬¸s talebe e¸sit olmal¬d¬r:

X AX = D

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 14 / 26

(39)

Leontief Input-Output Model örne¼ gi

X = x

y

üretim vektörü olmak üzere, toplam tar¬msal ve sanayi iç tüketimini vektörel formatta

0.2x + 0.3y

0.3x + 0.4y = 0.2 0.3 0.3 0.4

x

y = AX

Üretilen miktardan iç tüketimi ç¬kard¬ktan sonra geriye kalan k¬s¬m d¬¸s talebe e¸sit olmal¬d¬r:

X AX = D

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 14 / 26

(40)

Leontief Input-Output Model örne¼ gi

X = x

y

üretim vektörü olmak üzere, toplam tar¬msal ve sanayi iç tüketimini vektörel formatta

0.2x + 0.3y

0.3x + 0.4y = 0.2 0.3 0.3 0.4

x

y = AX

Üretilen miktardan iç tüketimi ç¬kard¬ktan sonra geriye kalan k¬s¬m d¬¸s talebe e¸sit olmal¬d¬r:

X AX = D

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 14 / 26

(41)

Leontief Input-Output Model örne¼ gi

X = x

y

üretim vektörü olmak üzere, toplam tar¬msal ve sanayi iç tüketimini vektörel formatta

0.2x + 0.3y

0.3x + 0.4y = 0.2 0.3 0.3 0.4

x

y = AX

Üretilen miktardan iç tüketimi ç¬kard¬ktan sonra geriye kalan k¬s¬m d¬¸s talebe e¸sit olmal¬d¬r:

X AX = D

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 14 / 26

(42)

Leontief Input-Output Model örne¼ gi

veya

I = 1 0

0 1 birim matrisi ile,

( I A ) X = D elde ederiz.

Örne¼ gimiz için

I A = 1 0

0 1

0.2 0.3

0.3 0.4 = 0.8 0.3

0.3 0.6

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 15 / 26

(43)

Leontief Input-Output Model örne¼ gi

veya

I = 1 0

0 1 birim matrisi ile,

( I A ) X = D elde ederiz.

Örne¼ gimiz için

I A = 1 0

0 1

0.2 0.3

0.3 0.4 = 0.8 0.3

0.3 0.6

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 15 / 26

(44)

Leontief Input-Output Model örne¼ gi

veya

I = 1 0

0 1 birim matrisi ile,

( I A ) X = D elde ederiz.

Örne¼ gimiz için

I A = 1 0

0 1

0.2 0.3

0.3 0.4 = 0.8 0.3

0.3 0.6

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 15 / 26

(45)

Leontief Input-Output Model örne¼ gi

Çözülmesi gereken sistem

0.8 0.3

0.3 0.6

x

y = 46

12 veya sistemin her iki yan¬n¬da 10 ile çarparak,

8 3

3 6

x

y = 460

120

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 16 / 26

(46)

Leontief Input-Output Model örne¼ gi

Çözülmesi gereken sistem

0.8 0.3

0.3 0.6

x

y = 46

12

veya sistemin her iki yan¬n¬da 10 ile çarparak,

8 3

3 6

x

y = 460

120

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 16 / 26

(47)

Leontief Input-Output Model örne¼ gi

Çözülmesi gereken sistem

0.8 0.3

0.3 0.6

x

y = 46

12 veya sistemin her iki yan¬n¬da 10 ile çarparak,

8 3

3 6

x

y = 460

120

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 16 / 26

(48)

Leontief Input-Output Model(Gauss Eliminasyon)

AX = b ( A

n n

, X

n 1

, b

n 1

) lineer denklem sistemi için Gauss eliminasyon yöntemini hat¬rlayal¬m:

Elemanter sat¬r operasyonlar¬ile bu sistem U bir üst üçgensel matris olmak üzere,

UX = c biçiminde bir lineer sistemine dönü¸stürülür.

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 17 / 26

(49)

Leontief Input-Output Model(Gauss Eliminasyon)

AX = b ( A

n n

, X

n 1

, b

n 1

) lineer denklem sistemi için Gauss eliminasyon yöntemini hat¬rlayal¬m:

Elemanter sat¬r operasyonlar¬ile bu sistem

U bir üst üçgensel matris olmak üzere, UX = c biçiminde bir lineer sistemine dönü¸stürülür.

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 17 / 26

(50)

Leontief Input-Output Model(Gauss Eliminasyon)

AX = b ( A

n n

, X

n 1

, b

n 1

) lineer denklem sistemi için Gauss eliminasyon yöntemini hat¬rlayal¬m:

Elemanter sat¬r operasyonlar¬ile bu sistem U bir üst üçgensel matris olmak üzere,

UX = c biçiminde bir lineer sistemine dönü¸stürülür.

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 17 / 26

(51)

Leontief Input-Output Model(Gauss Eliminasyon)

AX = b ( A

n n

, X

n 1

, b

n 1

) lineer denklem sistemi için Gauss eliminasyon yöntemini hat¬rlayal¬m:

Elemanter sat¬r operasyonlar¬ile bu sistem U bir üst üçgensel matris olmak üzere,

UX = c biçiminde bir lineer sistemine dönü¸stürülür.

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 17 / 26

(52)

Leontief Input-Output Model(Gauss Eliminasyon)

Üç adet elemanter elemanter sat¬r i¸slemi ise a¸sa¼ g¬daki gibidir:

herhangi bir sat¬r s¬f¬rdan farkl¬bir sabitle çarp¬labilir. herhangi iki sat¬r yer de¼ gi¸stirebilir.

herhangi bir sat¬r s¬f¬rdan farkl¬bir sabitle çarp¬larak di¼ ger sat¬ra ilave edilebilir.

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 18 / 26

(53)

Leontief Input-Output Model(Gauss Eliminasyon)

Üç adet elemanter elemanter sat¬r i¸slemi ise a¸sa¼ g¬daki gibidir:

herhangi bir sat¬r s¬f¬rdan farkl¬bir sabitle çarp¬labilir.

herhangi iki sat¬r yer de¼ gi¸stirebilir.

herhangi bir sat¬r s¬f¬rdan farkl¬bir sabitle çarp¬larak di¼ ger sat¬ra ilave edilebilir.

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 18 / 26

(54)

Leontief Input-Output Model(Gauss Eliminasyon)

Üç adet elemanter elemanter sat¬r i¸slemi ise a¸sa¼ g¬daki gibidir:

herhangi bir sat¬r s¬f¬rdan farkl¬bir sabitle çarp¬labilir.

herhangi iki sat¬r yer de¼ gi¸stirebilir.

herhangi bir sat¬r s¬f¬rdan farkl¬bir sabitle çarp¬larak di¼ ger sat¬ra ilave edilebilir.

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 18 / 26

(55)

Leontief Input-Output Model(Gauss Eliminasyon)

Üç adet elemanter elemanter sat¬r i¸slemi ise a¸sa¼ g¬daki gibidir:

herhangi bir sat¬r s¬f¬rdan farkl¬bir sabitle çarp¬labilir.

herhangi iki sat¬r yer de¼ gi¸stirebilir.

herhangi bir sat¬r s¬f¬rdan farkl¬bir sabitle çarp¬larak di¼ ger sat¬ra ilave edilebilir.

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 18 / 26

(56)

Leontief Input-Output Model(Gauss Eliminasyon)

Buna göre ekli matris

8 3

3 6

j j

460

120 3/8 S

1

+ S

2

8 3

0 39/8 j j

460 585/2 O halde üst üçgensel sistem

8x 3y = 460

39/8y = 585/2 olarak elde edilir

Bu sistemi çözerek

x = 80, y = 60

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 19 / 26

(57)

Leontief Input-Output Model(Gauss Eliminasyon)

Buna göre ekli matris

8 3

3 6

j j

460

120 3/8 S

1

+ S

2

8 3

0 39/8 j j

460 585/2

O halde üst üçgensel sistem

8x 3y = 460

39/8y = 585/2 olarak elde edilir

Bu sistemi çözerek

x = 80, y = 60

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 19 / 26

(58)

Leontief Input-Output Model(Gauss Eliminasyon)

Buna göre ekli matris

8 3

3 6

j j

460

120 3/8 S

1

+ S

2

8 3

0 39/8 j j

460 585/2 O halde üst üçgensel sistem

8x 3y = 460

39/8y = 585/2 olarak elde edilir

Bu sistemi çözerek

x = 80, y = 60

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 19 / 26

(59)

Leontief Input-Output Model(Gauss Eliminasyon)

Buna göre ekli matris

8 3

3 6

j j

460

120 3/8 S

1

+ S

2

8 3

0 39/8 j j

460 585/2 O halde üst üçgensel sistem

8x 3y = 460

39/8y = 585/2 olarak elde edilir

Bu sistemi çözerek

x = 80, y = 60

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 19 / 26

(60)

Leontief Input-Output Model(Gauss Eliminasyon)

Bu de¼ gerler belirtilen d¬¸s talebi kar¸s¬layabilmek için s¬ras¬yla üretilmesi gereken tar¬m ve sanayi ürün miktarlar¬d¬r.

iç tüketim=toplam üretim-d¬¸s talep ba¼ g¬nt¬s¬ndan

AX = X D = 80

60

46

12 = 34

48 birim de¼ gerinde oldu¼ gunu elde ederiz.

Bu örnekte pozitif bile¸selere sahip bir D d¬¸s talep vektörü için yine pozitif bile¸senlere sahip tek bir X üretim vektörü belirlemi¸s

bulunmaktay¬z.

Bu özellik her zaman do¼ gru olmayabilir.

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 20 / 26

(61)

Leontief Input-Output Model(Gauss Eliminasyon)

Bu de¼ gerler belirtilen d¬¸s talebi kar¸s¬layabilmek için s¬ras¬yla üretilmesi gereken tar¬m ve sanayi ürün miktarlar¬d¬r.

iç tüketim=toplam üretim-d¬¸s talep ba¼ g¬nt¬s¬ndan

AX = X D = 80

60

46

12 = 34

48 birim de¼ gerinde oldu¼ gunu elde ederiz.

Bu örnekte pozitif bile¸selere sahip bir D d¬¸s talep vektörü için yine pozitif bile¸senlere sahip tek bir X üretim vektörü belirlemi¸s

bulunmaktay¬z.

Bu özellik her zaman do¼ gru olmayabilir.

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 20 / 26

(62)

Leontief Input-Output Model(Gauss Eliminasyon)

Bu de¼ gerler belirtilen d¬¸s talebi kar¸s¬layabilmek için s¬ras¬yla üretilmesi gereken tar¬m ve sanayi ürün miktarlar¬d¬r.

iç tüketim=toplam üretim-d¬¸s talep ba¼ g¬nt¬s¬ndan

AX = X D = 80

60

46

12 = 34

48 birim de¼ gerinde oldu¼ gunu elde ederiz.

Bu örnekte pozitif bile¸selere sahip bir D d¬¸s talep vektörü için yine pozitif bile¸senlere sahip tek bir X üretim vektörü belirlemi¸s

bulunmaktay¬z.

Bu özellik her zaman do¼ gru olmayabilir.

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 20 / 26

(63)

Leontief Input-Output Model(Gauss Eliminasyon)

Bu de¼ gerler belirtilen d¬¸s talebi kar¸s¬layabilmek için s¬ras¬yla üretilmesi gereken tar¬m ve sanayi ürün miktarlar¬d¬r.

iç tüketim=toplam üretim-d¬¸s talep ba¼ g¬nt¬s¬ndan

AX = X D = 80

60

46

12 = 34

48 birim de¼ gerinde oldu¼ gunu elde ederiz.

Bu örnekte pozitif bile¸selere sahip bir D d¬¸s talep vektörü için yine pozitif bile¸senlere sahip tek bir X üretim vektörü belirlemi¸s

bulunmaktay¬z.

Bu özellik her zaman do¼ gru olmayabilir.

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 20 / 26

(64)

Leontief Input-Output Model(Gauss Eliminasyon)

Bu de¼ gerler belirtilen d¬¸s talebi kar¸s¬layabilmek için s¬ras¬yla üretilmesi gereken tar¬m ve sanayi ürün miktarlar¬d¬r.

iç tüketim=toplam üretim-d¬¸s talep ba¼ g¬nt¬s¬ndan

AX = X D = 80

60

46

12 = 34

48 birim de¼ gerinde oldu¼ gunu elde ederiz.

Bu örnekte pozitif bile¸selere sahip bir D d¬¸s talep vektörü için yine pozitif bile¸senlere sahip tek bir X üretim vektörü belirlemi¸s

bulunmaktay¬z.

Bu özellik her zaman do¼ gru olmayabilir.

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 20 / 26

(65)

Çözümün varl¬k, teklik ve nonnegati‡i¼ gi

Teorem 1

Bile¸ senleri nonnegatif ( a, b, c, d 0 ) olan

A = a b

c d

matrisi için e¼ger a + c < 1 ve b + d < 1 ise bu taktirde herhangi D = d

1

d

2

0 için

( I A ) X = D

sistemini çözümü mevcut ve tektir;ayr¬ca çözüm nonnegatif bile¸ senlere sahiptir, yani X 0 d¬r. Burada X 0 ile X vektörünün bütün bile¸ senlerinin nonnegatif oldu¼gunu ifade ediyoruz.

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 21 / 26

(66)

Çözümün varl¬k, teklik ve nonnegati‡i¼ gi(· Ispat)

I A = 1 a b

c 1 d

için

det ( I A ) = ( 1 a )( 1 d ) bc dir.

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 22 / 26

(67)

Öte yandan

a + c < 1 b + d < 1 için

1 a > c

1 d > b ) ( 1 a )( 1 d ) > bc =) det ( I A ) > 0 elde ederiz.

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 23 / 26

(68)

Buradan

X = ( I A )

1

D = 1 det ( I A )

1 d b

c 1 a

d

1

d

2

0

elde ederiz.

Bu sonuç genelle¸stirilebilir(Proje!)

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 24 / 26

(69)

Buradan

X = ( I A )

1

D = 1 det ( I A )

1 d b

c 1 a

d

1

d

2

0

elde ederiz.

Bu sonuç genelle¸stirilebilir(Proje!)

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 24 / 26

(70)

Teorem 2.1 in varsay¬mlar yeterli fakat gerekli de¼ gildir!

Teorem 2.1 in varsay¬mlar¬yeterli ancak gerekli de¼ gildir. Bu durum a¸sa¼ g¬daki örnekte incelenmektedir.

A = 0.3 0.8

0.2 0.4 input-output matrisi ile D = 10

20 d¬¸s talebini kar¸s¬layan üretimi belirleyiniz.

A matrisi teorem 1 in ¸sartlar¬n¬sa¼ glamamaktad¬r. Çünkü ikinci sütun toplam¬birden büyüktür. Buna ra¼ gmen

B = I A = 0.7 0.8

0.2 0.6 olmak üzere, BX = D sisteminin çözümü olarak

X = 84.6154 61.5385 pozitif üretim vektörünü elde ederiz!

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 25 / 26

(71)

Kaynak

Tan, S., Applied Finite Mathematics, 1999, ABD.

Co¸skun, E., Endüstriyel ve Uygulamal¬Matemati¼ ge Giri¸s,URL:erhancoskun.com.tr

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 26 / 26

(72)

Kaynak

Tan, S., Applied Finite Mathematics, 1999, ABD.

Co¸skun, E., Endüstriyel ve Uygulamal¬Matemati¼ ge Giri¸s,URL:erhancoskun.com.tr

ec (Karadeniz Teknik Üniversitesi) Leontief input-output Modeli ¸Subat, 2020 26 / 26

Referanslar

Benzer Belgeler

Türkiye'nin 2007 piyasa yılı Haziran 2007-Mayıs 2008 buğday üretiminin 15,5 milyon ton olarak öngörüldüğü raporda, aynı dönem içinde yaklaşık 2 milyon ton buğday ithalatı

Bunun beklenen değerinin hesabı

[r]

Akdeniz Bölgesi’ndeki illerde İŞKUR tarafından 2005, 2006 ve 2007 yıllarında düzenli olarak verilmiş olan işgücü yetiştirme kurslarının, MEGEP tarafından yapılmış olan

• OSB’nin diğer OSB’ler ile karşılaştırılması için gerçekleştirilmiş herhangi bir karşılaştırma çalışması veya eski bir çalışmaya istinaden uygulanmakta olan

ve Şirketimizin ileride doğabilecek kısa vadeli yatırım ve işletme sermayesi gibi genel nakit ihtiyaçlarına yönelik olarak Rabobank A.Ş.'den 170 milyon Türk

Tablo 1.’de görüldü¤ü gibi yetifltirilen ürünlerin ekim alanlar› ilgili verilere göre hem kuru ve hem de sulu koflulda ekim alan› içinde %58’lik bir payla bu¤day en

Ham selüloz oran›n›n zamana ba¤l› de¤iflimini y = 8.318 + 0.638X - 0.008X 2 formülü arac›l›¤›yla % 94.00 oran›nda tarif etmek mümkün olup, ortaya ç›kan iliflki