KURUMSAL DEĞİŞİM VE YENİDEN YAPILANMAYA YÖNELİK ÖNERİLER
SAĞLIK BAKANLIĞI
Hazırlayan: Prof. Dr. Coşkun Can Aktan
Sağlık Bakanlığı Stratejik Plan Ön Çalışması (Haziran-2004)
NEDEN DEĞİŞİM?
z
Dışsal ve içsel dinamikler her alanda olduğu gibi sağlık alanında da değişimi kaçınılmaz kılmıştır…
z
Dışsal dinamikler, dünyadaki değişim trendleridir…
z
İçsel dinamikler ise Türkiye’nin değişim
sürecinde bulunduğu yer ve konumdur…
Değişimin Boyutları Organizasyonel
Değişim Ekonomik Değişim
Siyasal Değişim
Sosyo-Kültürel Değişim
Ekolojik Değişim Demografik
Değişim
Teknolojik Değişim
DIŞSAL DİNAMİKLER: DÜNYADA DEĞİŞİM TRENDLERİ
© C.C.Aktan
DEĞİŞİM DİNAMİKLERİ
Değişimin Boyutları
Organizasyonel
Değişim Ekonomik Değişim
Globalleşme Bölgeselleşme Serbestleşme Özelleştirme
Siyasal
Değişim Demokratikleşme Sivil Toplum Desantralizasyon Sosyo-
Kültürel Değişim
Global Kültür Plüralizm Yabancılaşma Sosyal Dışlama
Kentleşme Bireyselleşme
Ekolojik Değişim Global Isınma
Çevre Kirliliği Ormansızlaşma
Demografik Değişim Nüfus Artışı
Yaşlanma
Teknolojik Değişim
Yeni Temel Teknolojiler
Deregülasyon Yoksulluk
DIŞSAL DİNAMİKLER: DÜNYADA DEĞİŞİM TRENDLERİ
© C.C.Aktan
TÜRKİYE’DE SAĞLIK ALANINDA KURUMSAL DEĞİŞİM VE YENİDEN YAPILANMA’YA NİÇİN GEREK VAR?
Mevcut durum ve sorunların analizi Sağlık Bakanlığı’nın ciddi bir
kurumsal değişim ve yeniden
yapılanmaya ihtiyacı bulunduğunu ortaya koymaktadır.
İÇSEL DİNAMİKLER… TÜRKİYE’DE DEĞİŞİM İHTİYACI…
Ö n H a z ır lık D e ğ iş im iç in
g e re k lilik
S trate jik P la n V iz yo n
D e ğ iş im Y ö ne tim i
P la n ı
U yg u la m a B ir im i
U yg u la m a
-S a ğ lık B a k a n lığ ı’n d a y a şa n a n so ru n la r ın o rta ya k o nu lm a s ı -S a ğ lık B a k a n lığ ı’n d a u z u n d ö ne m i e s a s a la n b ir k u ru m sa l d e ğ iş im p ro je s in in b a ş la t ılm a s ın a o la n ina n c ın ve k a ra r lılığ ın o rta ya k o n u lm a s ı
K u ru m sa l d e ğ iş im p ro je s in in u y g u la m a ya k o n u lm a s ı,
K u ru m sa l d e ğ iş im i g e rç e k le şt ire c e k b ir y ü rü tm e k u ru lu nu n b e lir le n m e s i,
-S a ğ lık B a k a n lığ ı’n d a k u ru m sa l d e ğ iş im p ro je s in in u yg u la n m a s ın a yö n e lik b ir yo l h a r ita s ı o lu ştu ru lm a s ı.
-S trate ji v e a k s iyo n p la n la r ın ın o lu ştu ru lm a s ı.
-K u ru m sa l d e ğ iş im e yö ne lik a m a ç la r ın be lir le n m e s i v e strate jik p la n ın o lu ştu ru lm a s ı,
-V iz yo n v e m is yo n b ild ir ile r in in o lu ştu ru lm a s ı,
SAĞLIK BAKANLIĞI KURUMSAL DEĞİŞİM VE YENİDEN YAPILANMA PROJESİ: NASIL BAŞLAMALI VE NE YAPMALI?
© C.C.Aktan
M e v c u t D u r u m A n a l i z i ( S W O T A n a l i z i )
S o r u n l a r ı n A n a K a y n a k l a r ı n ı n A n a l i z i
B a k a n l ı k Ü s t Y ö n e t i m i n D e ğ i ş i m İ ç i n K a r a r l ı l ı ğ ı n ı O r t a y a K o y m a s ı
D e ğ i ş i m i Y ö n e t e c e k Ç a l ı ş m a G r u b u n u n B e l i r l e n m e s i
S t r a t e j i k P l a n ı n O l u ş t u r u l m a s ı
A k s i y o n P l a n l a r ı n ı n O l u ş t u r u l m a s ı
U y g u l a m a
U y g u l a m a S o n u ç l a r ı n ı n S ü r e k l i G ö z d e n G e ç i r i l m e s i
S ü r e k l i İ y i l e ş t i r m e ( K a i z e n )
SAĞLIK BAKANLIĞI KURUMSAL DEĞİŞİM YOL HARİTASI
© C.C.Aktan
Y e n id e n D ü ş ü n m e
Y e n id e n T a sa r ım
Y e n id e n O r g a n iz e
(R e o r g a n iz a s y o n)
Y e n id e n Y a p ıla n m a
S a ğ lık B a k a n lığ ı’n d a m e v c u t d u r u m u n a n a liz i v e d e ğ işim in z o r u n lu lu ğ u n u k a v r a m a
D e ğ işim iç in ta sa r ım v e p la n la m a n ın ya p ılm a sı S a ğ lık B a k a n lığ ı’n d a
o r g a n iz a sy o n ya p ısın ın ye n id e n d ü z en len m e si
S a ğ lık B a k a n lığ ı’n d a siste m , sü r e ç v e in sa n k a yn a k la r ın ın
y e n id e n
ya p ıla n d ırılm a sı
V iz y o n S tr a te ji M is y o n A k s iy o n
SAĞLIK BAKANLIĞI KURUMSAL DEĞİŞİM PROJESİ ANA AŞAMALARI
© C.C.Aktan
SAĞLIK BAKANLIĞI KURUMSAL DEĞİŞİM PROJESİ NASIL GERÇEKLEŞTİRİLEBİLİR?
A N A A Ş A M A L A RT E M E L Ş A R T L A R
Birinci Şart
İkinci Şart
Toplumsal İrade ve İstek Oluşumu:
Sivil Toplum Desteği
Siyasal İrade ve İstek
Birinci Aşama
İkinci Aşama
Üçüncü Aşama
Dördüncü Aşama
Bilgi Vizyon
Kararlılık/
Samimiyet Misyon
Değişimin Planlanması
Strateji
Değişim Projelerinin Uygulanmas
Aksiyon LİDERLİK
A N A A Ş A M A L A R
© C.C.Aktan
Değişimi Yönetecek Uygun Bir Liderin (Değişim Mühendisi) Bulunması ve
Değişim ve Yeniden Yapılanma Laboratuvarı Oluşturulması
Değişim ve Yeniden Yapılanma Konseyi Oluşturulması
Değişim ve Yeniden Yapılanma Çalışma Gruplarının Oluşturulması
Değişim Projelerini Yürütecek Uzman Çalışma Gruplarının Değişim Mühendisliği, Stratejik Yönetim, Toplam Kalite Yönetimi ve Diğer Yeni Yönetim Teknikleri
Etkin Takım Çalışması İçin Gerekli Adımların (Motivasyon ve Ödüllendirme Sisteminin Oluşturulması, Uzman Kimselerin Görevlen-dirilmesi vs.) Atılması
Birinci Adım
İkinci Adım
Üçüncü Adım
Dördüncü Adım
Beşinci Adım
Altıncı Adım
Yedinci Adım Değişim Projelerinin Çalışma Grupları Tarafından Hazırlanması
Arama Konferansları
Durum Analizi [SWOT Analizi]
Çözüm Önerileri
Teşhis Tedavi
SAĞLIK BAKANLIĞI KURUMSAL DEĞİŞİM PROJESİ ANA AŞAMALARI
© C.C.Aktan
SAĞLIK BAKANLIĞI KURUMSAL DEĞİŞİM PROJESİ ANA AŞAMALARI
Sekizinci Adım Hazırlanan Değişim Projelerinin Multi- Fonksiyonel Çalışma Grupları İçerisinde
Dokuzuncu Adım Değişim ve Yeniden Yapılanma Laboratuvarında Üzerinde Uzlaşılan Değişim Projelerinin Kamuoyuna
Değişim Projelerine Yöneltilen Eleştiriler, Görüş ve Önerilerden İstifade Edilmesi
Onuncu Adım
Onüçüncü Adım Uygulama Sonuçlarının Değerlendirilmesi ve Gözden Geçirilmesi
Ondördüncü Adım Sürekli Gelişme Felsefesinin
Kurumsallaştırılması ve Böylece Hizmetlerde Kalite ve Verimliliğin
Onbirinci Adım Değişim Projelerine Karşı Çıkan Güçlerin Ya da Kesimlerin İkna Edilmesi, Diyalog Yoluyla Uzlaşma Yollarının Aranması
Onikinci Adım Nihai Şeklini Alan Değişim Projelerinin Süratle Uygulanması
© C.C.Aktan
DEĞİŞİM
MÜHENDİSLİĞİ
YENİ YÖNETİM TEKNİKLERİ
YÜKSEK
PERFORMANS
BREAKTHROUGH
atılı m
KAİZEN KAİZEN
MÜKEMMEL ORGANİZASYON
yüksek kalite
düşük maliyet etkin
hizmet hız
DEĞİŞİM YÖNETİMİ
SAĞLIK BAKANLIĞI
KURUMSAL DEĞİŞİM KONUSUNDA
İNANÇ VE KARARLILIK ORTAYA
KONULMALI…
KURUMSAL DEĞİŞİM PROJESİ
KURUMSAL DEĞİŞİM PROJESİ KURUMSAL DEĞİŞİM PROJESİ
Kurumsal değişimi gerçekleştirmenin olmazsa olmaz şartı “etkin liderlik”tir.
SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROGRAMI’nın başarıya ulaşması’nın ana koşulu
kurumsal değişime inanmak ve
kararlılıkla uygulamaktır.
Değişen dünyanın yeni gerçekleri ve yeni değerleri bizim bir YENİ VİZYON’a sahip olmamızı kaçınılmaz kılmıştır.
Sağlık hizmetleri geleneksel anlamda bir
“kamu hizmeti” olarak ele alınırken, bugün sağlık alanında devletin rolü ve
fonksiyonları önemli biçimde değişime
uğramıştır.
VİZYON
Sağlık hizmetlerinde
KALİTE FELSEFESİ ’nin
benimsenmesi ve en geniş biçimde uygulanması
gereklidir.
“Kalite, asla bir tesadüf değil, daima akıllı bir
gayretin sonucudur.
John Ruskin
SAĞLIK BAKANLIĞI
SAĞLIK BAKANLIĞI’NDA KURUMSAL DEĞİŞİMİN
YÖNETİMİNİ ÜSTLENECEK
ÇALIŞMA GRUPLARI OLUŞTURULMALI…
KURUMSAL DEĞİŞİM PROJESİ
KURUMSAL DEĞİŞİM PROJESİ KURUMSAL DEĞİŞİM PROJESİ
KURUMSAL DEĞİŞİM PROJESİ ÇALIŞMA GRUPLARI
Yerelleştirme Taşra Teşkilatı
Yeniden Yapılandırma Merkez Teşkilatı
Yeniden Yapılandırma Stratejik Plan
Organizasyonel Küçülme (Downsizing) Finansman
Alternatif Hizmet Sunum Yöntemleri Desantralizasyon
İnsan Kaynakları Yönetimi
İyi Yönetişim Akreditasyon
Toplam Kalite
Temel Sağlık Hizmetleri Hastanelerde
Özerk Yönetim Tek Çatı Modeli
Genel Sağlık Sigortası
Özel Kesim Yatırımlarının Teşvik Edilmesi Etkili Sevk
Zinciri Ana ve Çocuk
Sağlığı Aile Hekimliği
İlaç ve Tıbbi Malzeme Yönetimi Bilgi Yönetimi ve
e-Sağlık Sağlık Piyasasının
Düzenlenmesi ve Kontrolü
Sağlık Piyasasının Serbestleştirilmesi
(Deregülasyon)
-STRATEJİK PLAN HAZIRLANMALI -YOL HARİTASI BELİRLENMELİ
-KURUMSAL DEĞİŞİM VE YENİDEN YAPILANMAYA YÖNELİK FONKSİYONEL ÇALIŞMA GRUPLARI OLUŞTURULMALI
-ZAMAN PLANLAMASI YAPILMALI VE ÇALIŞMALAR BU PLAN ÇERÇEVESİNDE SÜRDÜRÜLMELİ
-ÜST YÖNETİM YAPILAN ÇALIŞMALAR HAKKINDA DÜZENLİ TOPLANTILARLA BİLGİLENDİRİLMELİ
SAĞLIK BAKANLIĞI KURUMSAL DEĞİŞİM PROJESİ
KAPSAMINDA SÜRDÜRÜLECEK OLAN ÇALIŞMALARIN MUTLAKA BİR ZAMAN PLANLAMASININ YAPILMASI VE SORUMLU KİŞİ VE ÜNİTELERİN AÇIK OLARAK
BELİRLENMESİ GEREKİR.
TÜRKİYE
SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROĞRAMI
Kurumsal Değişim ve
Yeniden Yapılanmaya
Doğru …
REKABET
Kurumsal Değişimin Hedefleri
ETKİNLİK
HAKKANİYET KALİTE
DESANTRALİZASYON
Kurumsal Değişimin Ekonomik Boyutu
Sağlık hizmetlerinde rekabet
Sağlık hizmetlerinde etkinlik ve verimlilik Sağlık hizmetlerinde kalite
ETKİNLİK KALİTE
REKABET
Kurumsal Değişimin Sosyal Boyutu
Fırsat eşitliği sağlanması
Sosyal dışlama olmaması ve sağlık hizmetlerine erişim kolaylıkları
Yoksulluk sınırı altında olan bireylere yönelik özel önlemler
HAKKANİYET ADALET
Kurumsal Değişimin Siyasal Boyutu
DESANTRALİZASYON
(DELEGASYON + DEVOLÜSYON)
YENİDEN
YAPILANDIRMA
DOWNSIZING YERELLEŞTİRME
(YERİNDEN YÖNETİM)
REORGANİZASYON
ÖZELLEŞTİRME
SAĞLIK ALANINDA
DEVLETİN ROLÜNÜN VE FONKSİYONLARININ
YENİDEN TANIMLANMASI
TÜRKİYE SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROĞRAMI
Kurumsal Değişim Projesi
SAĞLIK HİZMET SUNUMUNUN
YENİDEN
YAPILANDIRILMASI
TÜRKİYE SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROĞRAMI
Kurumsal Değişim Projesi
ORGANİZASYONEL KÜÇÜLME (DOWNSIZING)
MERKEZ VE TAŞRA TEŞKİLATININ KÜÇÜLTÜLMESİ
TÜRKİYE SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROĞRAMI
Kurumsal Değişim Projesi
Organizasyonel küçülme (downsizing) kavramı, hem fiziki birimler (bina, araç, vs.) , hem de personel
yönünden gerekli azaltmanın yapılmasını ifade etmek üzere kullanılmaktadır.
Sağlık Bakanlığı bünyesinde halen hiç bir katma değer yaratmayan, bununla birlikte bütçeden önemli bir
ödenek alan ve bu ödeneği her yıl fiziki ve personel harcamalarına sarfeden çok sayıda kuruluş
bulunmaktadır.
Sağlık Bakanlığı bünyesinde benzer veya aynı
fonksiyonları gören kuruluşlar süratle tespit edilerek tasfiye ve küçülmeye gidilmelidir.
DOWNSIZING
YERELLEŞTİRME
MERKEZ TEŞKİLATININ GÖREV VE FONKSİYONLARININ YEREL
YÖNETİMLERE DEVREDİLMESİ
TÜRKİYE SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROĞRAMI
Kurumsal Değişim Projesi
Yerelleştirme, devletin görev ve fonksiyonlarının ve aynı zamanda
güç ve yetkilerinin merkezi yönetimden yerel yönetim
birimlerine aktarılmasını ifade etmektedir.
YERELLEŞTİRME (LOKALİZASYON)
DESANTRALİZASYON
MERKEZ TEŞKİLATININ GÖREV VE FONKSİYONLARININ DAHA ALT
KADEMELERE DEVREDİLMESİ
TÜRKİYE SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROĞRAMI
Kurumsal Değişim Projesi
Desantralizasyon, devletin görev ve fonksiyonlarının ve aynı zamanda
güç ve yetkilerinin merkezi
düzeyden daha alt düzeylerdeki birimlere aktarılmasını ifade
etmektedir.
DESANTRALİZASYON
TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ
MERKEZ VE TAŞRA TEŞKİLATI
ORGANİZASYON VE YÖNETİMİNİN İYİLEŞTİRİLMESİ
TÜRKİYE SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROĞRAMI
Kurumsal Değişim Projesi
İYİLEŞTİRME
(GOOD GOVERNANCE) YERELLEŞTİRME
ÖZELLEŞTİRME
SAĞLIK HİZMETLERİNDE KURUMSAL DEĞİŞİMDE
ÖNCELİK HANGİ REFORMLARA VERİLMELİ ?
İYİ YÖNETİŞİM
(GOOD GOVERNANCE)
TÜRKİYE SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROĞRAMI
Kurumsal Değişim Projesi
Hukukun Üstünlüğü
Yönetimde Açıklık
Hesap Verme Sorumluluğu
Yönetim Ahlakı
Rekabete ve Piyasa Mekanizmalarına İşlerlik Kazandırma
Etkin Sivil Toplum ve Katılım
Denetim Toplam Kalite
İYİ YÖNETİŞİM (GOOD GOVERNANCE)
Kurallar ve Sınırlamalar
Yerinden Yönetim (Desantralizasyon) Dijital Devrime Uyum
Toplumu Güçlendirme (Empowerment)
Kaynak: C.Can Aktan,
İYİ YÖNETİŞİM
ETKİN
İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ
TÜRKİYE SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROĞRAMI
Kurumsal Değişim Projesi
İNSAN YÖNETİMİ
Çalışanları Güçlendirme Kademe Azaltma
Sıfır Hiyerarşi Ekip Çalışması İş Zenginleştirme İş Eşleştirme
İş Köprüleme
yeni teknikler /yeni konseptler
Sürekli Eğitim ESOP
Intrapreneurship
Tam Zamanında Hizmet Zaman Yönetimi
Takdir&Ödüllendirme Performans Ölçme Toplam Katılım
Kendini Yöneten Takımlar
Downsizing
Rightsizing
Outsourcing
Mevcut insan kaynaklarının analizi,
İnsan kaynakları yönetimi ile ilgili sorunların tespiti,
İnsan kaynaklarının planlanması; uzun dönem insan gücü talebinin öngörülmesi,
Mevcut insan kaynaklarının görev tanımlarının yapılması, İnsan kaynaklarının eğitimi,
Etkin motivasyon yönetimi için kural ve kurumların oluşturulması,
Verimlilik ve performans temeline dayalı adil bir ücret yönetimi için ilkelerin tespit edilmesi,
Performans değerlendirme ve ölçme ile ilgili ilkelerin tespit edilmesi,
İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ
İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ
İN SA N K A YN A K LA RI
O rganizasyon Geliştirm e Eğitim , Bilgi
ve Beceri Kazandırm a
Kariyer G eliştirm e
İş D izaynı
İnsan
Kaynaklarının Planlanm ası İnsan
Kaynakları A raştırm a ve Enform asyon Sistem leri Perform ans
Yönetim Sistem leri Personel
Seçim i Ç alışanlara M aaş ve saire Ö dem eler
Çalışanlara D anışm anlık ve Rehberlik H izm etleri
İşçi Sendikaları ile İlişkiler
American Society for Training and Development, (ASTD), Models for Excellence, 1989.
GENEL SAĞLIK SİGORTASI
TÜM VATANDAŞLARIN
GENEL SAĞLIK SİGORTASI KAPSAMI ALTINA ALINMASI
TÜRKİYE SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROĞRAMI
Kurumsal Değişim Projesi
TEMEL İLKELER
HAKKANİYET: Herkesin sağlık hizmetlerine erişiminin
sağlanması, (Nüfusun tamamının zorunlu sağlık sigortası kapsamına alınması)
RİSK PAYLAŞIMI : (Hastalık risklerine karşı bireylerin maddi katkılarda bulunması; sağlık sigortası giderlerinin devlet ve piyasa tarafından ortak finansmanı)
HİZMET SUNUMU VE FİNANSMANIN BİRBİRİNDEN
AYRILMASI: Sağlık hizmetlerinde hizmet sunumu ile finansman fonksiyonlarının ayrılması)
GENEL SAĞLIK SİGORTASI
Bu sistem vatandaşların ödeme gücü ile orantılı olarak katkıda bulunacakları ve hizmetleri
ihtiyaçları ölçüsünde kullanacakları bir sigorta modelidir.
Genel Sağlık Sigortası’nın kurulması yanında özel sağlık sigortacılığının da gelişimi
desteklenerek, özel sigortaların tamamlayıcı bir rol ile sistemde bulunmaları sağlanmalıdır.
GENEL SAĞLIK SİGORTASI
SAĞLIK HİZMETLERİNDE HAKKANİYET
- Sosyo-ekonomik gruplar arasında sağlıkla ilgili farklılık, dezavantajlı grupların sağlık düzeyleri geliştirilerek azaltılmalıdır.
-Sağlığı kötü yönde etkileyen sosyo-ekonomik koşullar, gelir düzeyleri, eğitimde başarı, iş bulma olanakları arasındaki farklılıklar düzeltilmelidir.
-Yoksulluk içinde yaşayan nüfusun oranı önemli derecede azaltılmalıdır.
- Sağlık, sosyal ya da ekonomik koşulları sonucu zayıf konumda olan insanlar dışlanmaktan korunmalı ve minimal sağlık hizmetlerine kolay ulaşabilmeleri sağlanmalı.
-Birleşmiş Milletlerin Özürlü İnsanlara Fırsat Eşitliği Sağlayan Kurallarına uygun olarak, sakatlığı olan insanların sağlıklı ev, iş, toplumsal ve sosyal yaşama erişim olanakları arttırılmalıdır.
TÜRKİYE SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROĞRAMI
Kurumsal Değişim Projesi
TEK ÇATI
SAĞLIK HİZMETİ SUNAN KAMU KURULUŞLARININ TEK ÇATI
ALTINDA TOPLANMASI
TÜRKİYE SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROĞRAMI
Kurumsal Değişim Projesi
ÖZERKLİK
HASTANELERİN İDARİ VE MALİ AÇIDAN ÖZERK BİR YAPIYA
KAVUŞTURULMASI
TÜRKİYE SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROGRAMI
Kurumsal Değişim Projesi
Hastanelerin verimliliğini iyileştirmek için, sağlık hizmeti sunan tüm kuruluşların hem idari ve mali açıdan, hem de sağlık
hizmetlerini üretip, yönetmek ve gereken girdilerin temini bakımından özerklik
sağlanmalıdır. Kamu sağlık kuruluşları olabildiğince özerk kurumlar haline
getirilmelidirler.
SAĞLIK KURULUŞLARINDA ÖZERK YÖNETİM
TEMEL SAĞLIK HİZMETLERİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ VE AİLE HEKİMLİĞİ UYGULAMASINA
GEÇİLMESİ
ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞINA ÖZEL ÖNEM VERİLMESİ KORUYUCU HEKİMLİĞİN YAYGINLAŞTIRILMASI
TÜRKİYE SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROĞRAMI
Kurumsal Değişim Projesi
ALMA ATA BİLDİRGESİ
“Temel sağlık, … tüm sağlık sisteminin ve aynı zamanda sosyal ve ekonomik
kalkınmanın ayrılmaz bir parçasını oluşturur.”
Birleşmiş Milletler Alma Ata Deklarasyonu
Temel Sağlık Hizmetleri Uluslararası Konferansı....1978 Madde 6
TEMEL SAĞLIK HİZMETLERİ
ALMA ATA BİLDİRGESİ
“Tüm hükümetler … temel sağlığı başlatmak ve yürütmek ve bu konuda ulusal politika,
strateji ve çalışma planları oluşturmakla yükümlüdürler.”
Birleşmiş Milletler Alma Ata Deklarasyonu
Temel Sağlık Hizmetleri Uluslararası Konferansı....1978 Madde 6
TEMEL SAĞLIK HİZMETLERİ
ALMA ATA DEKLARASYONU VE MİNİMAL SAĞLIK SUNUMU Alma-Ata Bildirgesinde “En Az Bakım” (Minimal Care) şu
hizmetleri kapsamaktadır:
1-Halkın sağlık eğitimi,
2-Beslenme durumunun geliştirilmesi, 3-Temiz su sağlanması ve sanitasyon, 4-Ana-çocuk sağlığı ve aile plânlaması,
5-Başlıca bulaşıcı hastalıklara karşı bağışıklama, 6-Endemik hastalıkların kontrolü,
7-Sık görülen hastalıklar ve yaralanmaların uygun tedavisi, 8-Temel ilaçların sağlanması.
TEMEL SAĞLIK HİZMETLERİ
Güçlendirilmiş Temel Sağlık Hizmetleri ve Aile Hekimliği
… bireye yönelik koruyucu hizmetler ile birinci basamak tanı ve tedavi hizmetlerinin, bireylerin kendi seçeceği doktorlar tarafından yürütülmesi amaçlanmalıdır. Bu sayede doktor ve aile üyeleri daha yakın ve kişisel ilişkiler kuracak ve sağlık eğitiminde, hastalıkların önlenmesinde ve sağlığın düzeltilmesinde doktor önemli rol oynayacaktır.
Bireylerin sağlık kayıtlarının birinci basamak hekimlerince tutulması kontrol, takip ve risk
analizlerinin yapılabilmesine imkân sağlayacaktır.
TEMEL SAĞLIK HİZMETLERİ
Etkili Sevk Zinciri
Etkili bir sevk zincirinin kurulabilmesinin ön şartı, hastanın kendi seçtiği ve güvendiği
bir hekimden birinci basamak hizmeti
almasıdır. Bu da temel sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi ve bu hizmet sunumunun
kalitesine bağlıdır. Kısaca, hasta
memnuniyetini esas alan bir “aile hekimliği uygulaması” başlatılmalıdır.
TEMEL SAĞLIK HİZMETLERİ
ÖZEL SEKTÖRÜN SAĞLIK
YATIRIMLARININ ÖZENDİRİLMESİ VE DESTEKLENMESİ
TÜRKİYE SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROĞRAMI
Kurumsal Değişim Projesi
SAĞLIK SEKTÖRÜNDE PİYASALARIN
SERBESTLEŞTİRİLMESİ (DEREGÜLASYONU),
DÜZENLENMESİ (REGÜLASYONU) VE KONTROLÜ
TÜRKİYE SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROĞRAMI
Kurumsal Değişim Projesi
KALKINMADA ÖNCELİKLİ
BÖLGELERDE YAŞANAN SAĞLIK PERSONELİ EKSİKLİĞİNİN
GİDERİLMESİ
TÜRKİYE SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROĞRAMI
Kurumsal Değişim Projesi
ETKİN BİLGİ YÖNETİMİ VE
E-SAĞLIK PROJESİNİN HAYATA GEÇİRİLMESİ
ULUSAL SAĞLIK BİLGİ SİSTEMİ
TÜRKİYE SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROĞRAMI
Kurumsal Değişim Projesi
Ülke düzeyinde sağlıkla ilgili verilerin toplanması ve sağlık hizmeti sunumunda elde edilen veriler
doğrultusunda hizmet planlaması yapılabilmesi için bilgi ve iletişim teknolojilerinin sağladığı
olanakları kullanarak veri toplanması, toplanan bu verilerin kurumsal bir yapı dahilinde
değerlendirilmesi ve aksayan noktalarda sorun gidermeye yönelik bir geribildirim mekanizmasının
oluşturulması gereği kaçınılmazdır.
SAĞLIK SEKTÖRÜNDE BİLGİ YÖNETİMİ
İLAÇ VE TIBBİ MALZEME
YÖNETİMİNİN İYİLEŞTİRİLMESİ
TÜRKİYE SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROĞRAMI
Kurumsal Değişim Projesi
Akılcı İlaç Kullanımı; kişilerin klinik bulgularına ve bireysel özelliklerine
göre uygun ilacı, uygun süre ve
dozajda, en düşük fiyata ve kolayca sağlayabilmelerini ifade eder.
Dünya Sağlık Örgütü
AKILCI İLAÇ KULLANIMI
İlaç, malzeme ve tıbbi cihazların
standardizasyonu, ruhsatlandırması ve bunların akılcı yönetimi
konularında uluslararası normları yakalayacak kurumsal oluşumlara ihtiyaç vardır. Bu kurumların siyasal
kaygı ve yaptırımlardan bağımsız, özerk kurumlar halinde örgütlenmesi
sağlanmalıdır.
İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ YÖNETİMİ
SAĞLIK PİYASASINDA DÜZENLEYİCİ KURULUŞLARIN OLUŞTURULMASI
ULUSAL İLAÇ KURUMU TIBBİ CİHAZ KURUMU
SAĞLIK AKREDİTASTON KURUMU
TÜRKİYE SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROĞRAMI
Kurumsal Değişim Projesi
Ulusal İlaç Kurumu; ilaçlar, aşılar, serumlar, kan ve kan ürünlerinin kontrolünden ve bu ürünlerin imalattan ya da ithalattan tüketime kadarki kalitesinden sorumlu olmalıdır.
Bu kurumun ayrıca akılcı ilaç kullanımıyla ilgili problemleri çözmek, ilaç tüketiminin finansmanı ile ilgili konuları
düzenlemek, üretim yerlerini denetlemek ve piyasayı kontrol etmek için yardımcı olması önem taşımaktadır.
Ulusal İlaç Kurumu, ilaçla ilgili temel politikaların
belirlenmesi, ilacın ruhsatlandırılması, üretimi, tanıtımı, satışı, piyasa gözetimi, araştırma geliştirme faaliyetlerinin yönlendirilmesi gibi konularda düzenleyici ve destekleyici
rol üstlenmelidir.
ULUSAL İLAÇ KURUMU
Tıbbi Cihaz Kurumu, tıbbi sarf malzeme ve cihazların standardizasyon ve denetimi konularında ulusal düzeyde denetleyici, eğitici ve düzenleyici yetkilere sahip olmalıdır. Bu kurum, tıbbi cihaz planlaması ve satın
alımı, tıbbi cihazların karşılaştırmalı değerlendirmesi, güvenlik programları, ve. konularda yetkili olmalıdır.
AMAÇ:
- Tıbbi cihaz ve aletlerin uygun güvenlik, kalite ve performans
standartlarını karşılamasını sağlayarak halkın sağlığını korumak ve hastaların çıkarlarını gözetmek amacıyla bütün rasyonel önlemleri almak,
- Sağlık hizmetlerini sunan profesyonellerin hastalara ve diğer
kullanıcılara hakları olan yüksek standartta hizmetleri vermelerine yardımcı olmak amacıyla tıbbi cihazların mevcut potansiyellerinin en iyisini vermelerini sağlamak.
TIBBİ CİHAZ KURUMU
Görevleri:
- Kalite standartlarının geliştirilmesi,
- Sağlık kuruluşlarının akreditasyonunun sağlanması, - Sağlık sonuçlarını ölçmek için sistemler geliştirilmesi,
- Sonuçların karşılaştırılması için veritabanları oluşturulması,
- Hasta güvenliğini ölçmek ve geliştirmek için sistemler geliştirilmesi, - Sağlıkta insan kaynakları için standartlar oluşturulması,
- Türkiye’nin sağlık sektöründe “Sürekli Kalite Gelişimi’nin” temel felsefe olmasının sağlanması.
