25
Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi 2009; 66 (1): 25-271GATA, Tbbi Parazitoloji BD
Etlik / ANKARA 2GATA, Nefroloji BD Etlik / ANKARA letiim: Zeynep GÜÇLÜ KILBA GATA Tbbi Parazitoloji BD Etlik / ANKARA
Tel: 0.312.3043474 e-posta:
RENAL TRANSPLANTLI BR HASTADA CYCLOSPORA
CAYETANENSS ENFEKSYONU*
ÖZET
Bu çalmada, alt yl önce böbrek nakli yaplan ve sürekli takrolimus, azotioprin, pred-nizolon tedavisi alan ve üç hafta süre ile devam eden sulu ishal, karn ars, halsizlik ve kilo kayb ikâyetleri ile nefroloji kliniine bavuran 50 yandaki bir erkek hastada cyclosporiasis tanmlanmtr. Kinyoun modi ye asit-fast ile boyanm dk örneklerinde
Cyclospora ookistleri bulunmutur. Hastaya bir hafta süreyle trimetoprim/sülfometaksazol
(160/800 mg) uygulanarak tedavi edilmitir. Baklk sitemi bozuk kiilerde uzun süren ishal etkenleri arasnda Cyclospora da akla getirilmelidir.
Anahtar Sözcükler: Cyclospora, renal transplantasyon
ABSTRACT
In this study, Cyclosporiasis was described in a 50 year-old man who had a renal trans-plantation six years ago and having treatment with tacrolimus, azathioprine, prednisolone, complained of wasting diarrhea, abdominal pain, weakness and weight loss. Cyclospora oocysts were found in Kinyoun’s modi ed acid fast stained stool samples. The patient was treated with trimethoprim/sulphamethoxazole (160/800 mg) for one week. Cyclospora should be considered in immune de cient patient with prolonged diarrhea.
Key Words: Cyclospora, renal transplantation
Cyclospora cayetanensis Infection in a Patient with Renal
Transplant
Geli Tarihi: Kabul Tarihi:
01.12.2008 15.04.2009
Zeynep GÜÇLÜ KILBA1, Müjdat YENCESU2, Engin ARAZ1, Mehmet TANYÜKSEL1 Olgu Sunumu/Case Report
* Bu çalma, XXXIII. Türk Mikrobiyoloji Kongresi’nde (21-25 Ekim 2008 / Bodrum) poster bildiri olarak sunulmutur.
Cilt 66 Say 1 2009
Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi
26
GR
Cyclospora cayetanensis, Apicomplexa kökü,
Spo-rozoa snf, Coccidia altsnfnda bulunan, dünya çapnda yaygn, intestinal patojen bir protozoondur. Özellikle immün sistemi basklanm kiilerde kusma, kramp tarz karn ars, sulu ishal ve kilo kaybna neden olur. Çalmamzda böbrek nakli nedeniyle im-mün sistemi basklanm bir olguda görülen C.
caye-tanensis enfeksiyonu sunulmutur.
OLGU
Alt yl önce yurt dnda renal transplantasyon yaplan ve sürekli takrolimus, azotioprin, prednizo-lon tedavisi alan 50 yandaki erkek hasta; üç hafta süreyle devam eden sulu ishal, karn ars, halsizlik ve kilo kayb (8 kg) yaknmalar ile Nefroloji Klinii’ne bavurmutur. Laboratuvar incelemesinde hemogram normal olarak saptanm ve lökositoz gözlenmemitir. Hastann yaknmalar dorultusunda Tbbi Parazitolo-ji Bilim Dal Laboratuvarna incelenmek üzere dk örnei gönderilmitir. Yaplan dk incelemesinde nativ-Lugol, karbol-fuksin ve modi ye asid-fast boya-ma yöntemleri ile 8-10 m çapnda, yuvarlak C.
caye-tanensis ookistleri görülmütür (ekil 1-3).
Hastaya bir hafta süre ile trimetoprim/sülfome-taksazol (160/800 mg) tedavisi uygulanmtr. Te-davi sonrasnda hastann yaknmalar kaybolmu ve dknn tekrarlayan parazitolojik incelemelerinde
C. cayetanensis ookistleri’ne rastlanmamtr.
TARTIMA
RENAL TRANSPLANTLI BR HASTADA CYCLOSPORA CAYETANENSS
ekil 1. Modi ye asit-fast ile boyal Cyclospora cayetanensis ookistleri (x400)
ekil 2. Modi ye asit-fast ile boyal Cyclospora cayetanensis ookistleri (x1.000)
ekil 3. Karbol-fuksin ile boyal Cyclospora cayetanensis ookistleri (x1.000)
nsanlarda Cyclospora benzeri organizmalar, ilk kez 1979’da Papua Yeni Gine’de üç kiide enfeksiyon kayna olarak saptanmtr (1). 1980’lerden itibaren dünya çapnda gerek endemik gerekse sporadik olarak olgu saysnda art gözlenmitir. Buna sebep olarak AIDS, transplantasyon ve lösemi gibi immün sistemi basklayan hastalklarn saysndaki art gösterilebi-lir. Hastaln genellikle immün sistemi basklanm kiilerde görülmesine ramen immün sistemi salam kiilerde de görüldüü bildirilmitir (2-4).
Hastalk fekal-oral yolla bular. Kaynak sular, ilenmemi içme sular, sebzelerin iyi ykanmadan tüketilmesi, evcil hayvanlarla ve kontamine toprak-la temas otoprak-las risk faktörleridir (5). Cyclospora ile karlama sonrasnda inkübasyon periyodu 1-11 gün arasndadr. Hastaln klinii kriptosporidiyozise benzerlik gösterir. Bulant, itahszlk, kramp tarz
Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi
27
Cilt 66 Say 1 2009
KAYNAKLAR
Ashford RW. Occurrence of an undescribed coccidian in man in Papua New Guinea. Ann Trop Med Parasitol 1979; 73: 497-500.
Türk M, Türker M, Ak M, Karaayak B, Kaya T. Cyclospori-asis associated with diarrhoea in an immunocompetent patient in Turkey. J Med Microbiol 2004; 53: 255-7.
Koru O, Araz E, Inci, A, Tanyuksel M. Co-infection of Gi-ardia intestinalis and Cyclospora cayetanensis in an im-munocompetent patient with prolonged diarrhea: case report. J Microbiol 2006; 44(3): 360-2.
Sancak B, Akyon Y, Ergüven S. Cyclospora infection in ve immunocompetent patients in a Turkish university hospital. J Med Microbiol 2006; 55: 459-62.
Mans eld LS, Gajadhar AA. Cyclospora cayetanensis, a food- and waterborne coccidian parasite. Vet Parasitol 2004; 126: 73-90.
Z. GÜÇLÜ KILBA ve ark.
karn ars, sulu ishal ve kilo kayb belirgin semptom-lardr. Bazen ate de görülebilir. Enfeksiyonun süresi ortalama yedi hafta olarak tahmin edilmekle birlikte, bakl basklanm olgularda daha uzun ve iddetli seyredebilmektedir (6).
Enfeksiyonun laboratuvar tans taze dkda ookistlerin görülmesiyle konur. Ookistler k mik-roskobuyla görülebilir ve 8-10 m çapnda olup, bu özelliiyle 4-6 m boyutlarndaki Cryptosporidium ookistlerinden ayrt edilebilir. Modi ye asit fast bo-yama ile baz ookistler pembe renk alrken bazlar ise hayalet hücreler olarak tarif edilen boya almayan ekiller halinde boyanr. Cyclospora ookistleri üore-san mikroskop altnda oto üoreüore-san (mavi-yeil renk) gösterme özellikleriyle de tannabilir (6).
Hastaln tedavisinde trimetopirim/sülfome-taksazol ilk tercih edilen seçenektir. Bir çalmada ortalama yedi günlük tedavi sonrasnda olgularn % 94’ünde semptomlar kaybolmu ve dk incelenme-sinde ookistlere rastlanmad bildirilmitir (6).
Sunulan olguda renal transplantl ve sürekli olarak immün sistemi basklayan ilaçlar kullanan bir hasta-da Cyclospora enfeksiyonu bildirilmitir. Türkiye’de bata AIDS olmak üzere birçok immünsuprese hastada enfeksiyon rapor edilmitir (2, 3, 4, 7-10).
Sonuç olarak; transplantasyon öyküsü ve uzun sü-reli ishal yaknmas olan hastalarda tan ve tedavileri oldukça kolay olan Cyclospora cayetanensis gibi pro-tozoonlarn olas etken olabilecei akldan çkarlma-maldr.
Marshall MM, Naumovitz D, Ortega Y, Sterling CR. Wa-terborne protozoan pathogens. Clin Microbiol Rev 1997; 10(1): 67-85.
Koç AN, Aygen B, ahin , Kayaba Ü. Cyclospora spp. associated with diarrhea in a patient with AIDS in Turkey. Tr J of Medical Sciences 1998; 28: 577-8.
Büget E, Büyükbaba-Boral Ö, Krkoyun-Uysal H, Arbal H, Yalman N, Anak S, Can E, Gedikolu, G. Türkiye’de ilk kez belirlenen Cyclospora cayetanensis etkenli diyare olgusu. Türk Mikrobiyol Cem Derg 2000; 30: 162-5.
Yazar S, Yalçn S, ahin . Human cyclosporiosis in Turkey. World J Gastroenterol 2004; 10(12): 1844-7.
Turgay N, Yolasmaz A, Üner A. Yurtd seyahat hikaye-si olan bir Cyclosporiahikaye-sis olgusu. Türkiye Parazitol Derg 2006; 30: 83-5. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.