Türkiye’de Hukuk Öğretimi
Aşağıdaki sunu; Bilkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ece Göztepe’nin
“Türkiye’de Hukuk Öğretimi” başlıklı yazısındaki ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından konuyla ilgili yapılan resmi açıklamalardaki bilgilerden derlenerek hazırlanmıştır.
Hukuk Öğretiminin Önemi
Bir devletin demokratik bir hukuk devleti niteliği taşımasının en önemli araçlarından birisi hiç kuşkusuz yargı işlevinin bağımsız ve tarafsız mahkemeler eliyle yürütülmesidir. Diğer önemli boyutu ise, yargının diğer bileşeni olan savunmanın hukuk bilgisi yüksek avukatlar eliyle yürütülmesinin sağlanması oluşturur. Bu nedenle demokrasi ve hukuk devletinin güçlendirilmesi amacını taşıyan kanun ve eylem planlarında hukuk öğreniminin hep yer alması ve niteliği ile ilgili yeni düzenlemeler yapılması şaşırtıcı değildir.
«Yükseköğretim Kurulu (YÖK), 2022-YKS yerleştirmelerinde geçerli olmak üzere hukuk fakültelerine girişte aranan başarı
sıralaması şartını 125 binden 100 bine yükseltti.»
3 Mart 2021 tarihinde kamuoyuna açıklanan ‘İnsan Hakları Eylem Planı’nın alt başlıklarından birisini hukuk öğretiminin gözden geçirilmesi oluşturuyor. Bu hedefe ulaşılmasındaki en önemli araçlar olarak şunlar gösteriliyor: Hukuk fakültelerinde öğrenim süresinin beş yıla çıkarılması, Hukuk fakültelerine giriş için öngörülen başarı sıralaması şartının 2022’de yapılacak üniversiteye giriş sınavlarından itibaren 100 bine yükseltilmesi, kontenjanların, daha nitelikli öğretim verilmesini sağlayacak düzeyde tutulması ve fakültelerin öğrenci alabilmesi için gerekli olan öğretim üyesi ve anabilim dalı sayısına ilişkin standartların yükseltilmesi sayılıyor.
Bundan sadece bir buçuk yıl önce açıklanan ve kamuoyunda “I.
Yargı Reformu Paketi” olarak bilinen 7188 sayılı kanun da hukuk öğrenimine ilişkin köklü bir değişiklik öngörülüyor. Buna göre, bu kanun yürürlüğe girdikten sonra kayıt yaptıranlara “Hukuk Mesleklerine Giriş sınavı” uygulanacak. Yani dört yıllık öğrenimine 2020-2021 akademik yılında başlayıp 2024 Bahar döneminde ve sonrasında mezun olacak öğrenci kuşağının avukatlık stajına başlamak için dahi sadece hukuk fakültesi diploması sahibi olması yeterli olmayacak, ayrıca mesleğe giriş sınavında başarılı olması gerekecek.
«Yakın gelecekte sadece hukuk fakültesi diploması sahibi olmak yeterli olmayacak. ‘Hukuk Mesleklerine Giriş sınavı’ uygulanacak
ve Hukuk Fakültelerinde öğrenim süresi 5 yıl olacak.»
« Türkiye’de toplam 84 Hukuk Fakültesi vardır.»
Yükseköğretim Kurulu (YÖK)’nun YÖK’ün 2021 yılının Şubat ayında yapmış olduğu yazılı açıklamasında Türkiye’de hukuk eğitimine talebin giderek arttığı belirtilerek 47’si devlet, 37’si de vakıf olmak üzere toplam 84 hukuk fakültesinin bulunduğu kaydedilmiştir. 2020-YKS’de, devlet üniversitelerinde hukuk fakültelerine en düşük puanla yerleşen adayın başarı sıralaması 33 bin 813’tür.
«Hukuk fakültelerinden her yıl 20 bin öğrenci mezun olmaktadır.»
Hukuk fakültelerinde okuyan öğrenci sayısı 85 bine
yaklaşmakta olup her yıl 20 bin öğrenci mezun
olmaktadır.
«Türkiye’de ‘hukukçu’ açığı yoktur.»
Türkiye’deki seksen bir baroya kayıtlı avukat sayısı
ise 144 bine yaklaşmıştır. Bu sayılara bakıldığında
Türkiye’de “hukukçu” açığı olmadığı görülür.
«Nüfusu 83 milyon olan ve ilk üniversitesini 1386’da Heidelberg’de kurmuş Almanya’daki hukuk fakültesi
sayısı sadece 43’tür.»
Karşılaştırma için sadece bir gelişmiş ülkeye bakılacak olursa, nüfusu 83 milyon olan ve ilk üniversitesini 1386’da Heidelberg’de kurmuş Almanya’daki hukuk fakültesi sayısı sadece kırk üçtür.
Toplam öğrenci sayısı ise 100 bin civarında. Son derece rekabetçi bir akademik iklimi olan Almanya’da hukukçuların avukat, yargıç, savcı ya da noter olabilmek için “Volljurist” (tam kapsamlı hukukçu olarak çevrilebilir) olması gerekir. Bunun için de fakültedeki derslerin tamamlanmasından sonra bir devlet sınavına girilmesi, ardından meslek farkı gözetilmeksizin iki yıllık bir stajın tamamlanması ve ardından ikinci devlet sınavında da başarılı olunması gerekir.
«Alman yargısında görev yapanlar, bu rekabetçi sistemdeki en başarılı kişilerdir ve bağımsızlıklarını
başarılarından alırlar.»
Almanya’da yargıç ve savcı olabilmek için iki devlet sınavında da en yüksek not seviyesinde sonuç alınması gerekli. Yani Alman yargısında görev yapanlar, bu rekabetçi sistemdeki en başarılı kişilerdir ve bağımsızlıklarını başarılarından alırlar.
Hukuk Öğrencisi Hangi Özelliklere Sahip Olmalı?
Hukuk eğitiminde yaşanan sorunlar
Hukuku bütün toplumsal boyutlarıyla kavrayabilecek,
Entelektüel kapasitesi yüksek,
Yabancı dil bilgisine sahip,
Analitik düşünüp sorun çözme odaklı çalışabilen öğrenciler yetiştirilmesiyle mümkün
.
Teşekkürler…
Hazırlayanlar: Yunus ADIYAMAN – Funda ERTEM
Göztepe Anadolu Lisesi Rehberlik Servisi
“Yeteneklerinizin ve dünyanın ihtiyaçlarının kesiştiği yerde;
mesleğiniz yatıyor.”
Aristoteles
