SERAMİK EĞİTİMİ SERAMİK EĞİTİMİ ETKİNLİK KİTABI

(1)

SERAMİK EĞİTİMİ

SERAMİK EĞİTİMİ ETKİNLİK KİTABI

(2)

(3)

ISBN: 978-975-11-5598-6

Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğünün yazılı izni olmadan bu kitap içeriğinin bir kısmı veya tamamı yeniden üretilemez, çoğaltılamaz, dağıtılamaz.

MillÎ Eğitim Bakanlığı Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme

Genel Müdürlüğü Adına

Prof. Dr. Adnan BOYACI

Editör

Dr. Volkan Hasan KAYA Daire Başkanı

Yazarlar

Murat DİLDÖKEN Sevgi YILMAZ Ramazan VELİECEOĞLU Hakan KARAMAN Ersan UZ Muhammed Ali ERMAN Ahmed ÖZALP Emine ATAN İclal TEOMAN Tülin ÖZYURT Ali Riza DEMİR Canan YOLVEREN

Hatice ÇELİK Gülcihan ÖNER Evren KARAKUŞ

Kemal YILMAZ Gökhan ARIKAN

Gülay ARIKAN

Kapak Tasarım

Meliha BAKA ÇAKMAKLI

(4)

SERAMİK EĞİTİMİ ETKİNLİK

KİTABI

(5)

BÖLÜM • 3

ORTAOKUL

ETKINLIK

ÖRNEKLERI

(6)

ETKİNLİK - 1

ETKİNLİĞİN ADI Çimdikleme Yöntemi ile Mumluk Yapımı DERS-SINIF

DÜZEYİ Ortaokul sosyal bilgiler- 5. sınıf ÜNİTE-KONU Kültür ve Miras

ETKİNLİĞİN AMACI

• Fonksiyonel form oluşturma, yaratıcılığı artırma, el göz koordinasyonu sağlama

• Çimdikleme yöntemine uygun mumluk tasarımı yapma

• Sanatın elemanlarını, prensiplerini kavraması ve bunları çalışmalarında kullanabilme

• Sanat eğitimi uygulamaları yoluyla estetik duyarlılık kazanma

• Hayal gücünü çalışmalarına yansıtma

• Sanat çalışmalarında çevresindeki tarihi nesneleri uygun biçimde kullanma

• Sanat çalışmaları ile ışığın yayılmasını gözleyebileceği ürün tasarlama

KAZANIMLAR VE AÇIKLAMALAR

Kazanım 1: İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak plastik çamuru yoğurma, çimdikleme yöntemi ile form şekillendirme ve kurutma işlemlerini yapar.

Kazanım 2: İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak plastik çamuru çimdikleme yöntemi ile şekillendirip mumluk formu yapar.

Seramiğin tanımını yapar. Seramik çeşitlerini sınıflandırır. Plastik çamur hazırlamanın aşamalarını açıklar. Çamur yoğurma tekniklerini sıralar. Plastik çamurun özelliklerini açıklar. Plastik çamuru saklama koşullarını açıklar. Çimdikleme tekniğini açıklar.

Çimdikleme tekniği ile form şekillendirmeyi açıklar. Kurutmanın tanımını yapar. Kurutmaya etki edecek faktörleri sıralar. Kurutma yaparken dikkat edilecek noktaları açıklar. Kurutmadan kaynaklanan hataları açıklar. Bisküvi pişirimini tanımlar. Sırlama yöntemlerini belirler. Belirlediği yöntem ile ürünü sırlar.

(7)

SOSYAL BİLGİLER

SB.5.2.2. Çevresindeki doğal varlıklar ile tarihî mekânları, nesneleri ve eserleri tanıtır.

FEN BİLİMLERİ

F.5.5.1. Işığın Yayılması

Konu / Kavramlar: Işığın yayılması

F.5.5.1.1. Bir kaynaktan çıkan ışığın her yönde ve doğrusal bir yol izlediğini gözlemleyerek çizimle gösterir.

SÜRE 2 ders saati

ARAÇ-GEREÇ Seramik çamuru, su, sünger, misina, balçık, çatal, sır, fırça, uygun kap

UYGULAMA SÜRECİ

Giriş

• Plastik çamur hazırlamanın aşamalarını, çamur yoğurma tekniklerini, plastik çamurun özelliklerini ve plastik çamuru saklama koşullarını açıklar.

• Öğretmen, çimdikleme tekniğini, çimdikleme tekniği ile form şekillendirmeyi açıklar. Kurutmanın tanımını yapar. Kurutmaya etki edecek faktörleri sıralar. Kurutma yaparken dikkat edilecek noktaları ve kurutmadan kaynaklanan hataları açıklar. Bisküvi pişirimini ve sırlama yöntemlerini anlatır.

Akış

• Öğretmen, öğrencileri ile Osmanlı dönemi mumluk ve şamdan örneklerini içeren görselleri paylaşır. Bu görseller üzerinden mumluklarda ve şamdanlarda tespit edilen ortak özellikleri ve farklılıkları tartışırlar.

• Mumlukların özellikleri hakkında farkındalık sağlandıktan sonra çimdikleme yöntemine uygun mumluk tasarımı yapımına geçilir.

• Çalışma tezgâhı hazırlanır.

• Mumluk tasarımı tezgâhın uygun bir alanına rahat görülebilecek bir alana konur.

• Kullanılacak miktarda çamur çıkartılır.

• Çamur tekniğine uygun yoğrulur ve havası alınır, eğer kıvamı uygun değilse önce uygun hâle getirilir.

• Çamur yoğrulduktan sonra misina ile kesilerek kontrolü sağlanır.

(8)

UYGULAMA SÜRECİ

• Yapılacak mumluğun büyüklüğüne göre bir top çamur hazırlanır.

• Çamur sol elin avuç içine yerleştirilerek sağ elin başparmağı ile ortadan çukurlaştırılır.

• Çamurun dip kısmında ve kenarlarda istenilen kalınlık elde edilene kadar işleme devam edilir.

• Dip kısmı oluştuktan sonra, yine sağ elin başparmağı ile içten, sol elin parmakları ile dıştan olmak üzere çamur genişletilir.

(9)

UYGULAMA SÜRECİ

• Form, mumluk tasarımına uygun olarak elle şekillendirilir

• Mumluk formu ortaya çıktığında nemli sünger yardımı ile rötuşlanır.

• Hazırlanan mumluk içerisine yerleştirilen mum yakılarak ışık vermesi sağlanır. Ortamda bulunan bir kutuya çeşitli delikler açılır.

Elde edilen delikli kutu mumluk üzerine konulur. Öğrencilerin mumdan yayılan ışığın kutudan dış ortama nasıl bir yol izlediklerini kâğıt üzerine çizmeleri istenir.

Sonlandırma

• Mumluk formu uygun koşullarda kontrollü olarak kurutulur.

• Kurutulan mumluğun bisküvi pişirimi yapılır.

• Bisküvi pişirimi yapılan mumluk ihtiyaç varsa zımparalanır ve nemli sünger ile tozu alınır.

• Bisküvi mumluk tasarladığımız renk sırlar ve yahut farklı bir renk sır ile tekniğine uygun şekilde sırlanarak renklendirilir.

(10)

ÖLÇME-

DEĞERLENDİRME

Değerlendirme Ölçütü

Derecelendirme Verilebilecek

Puan

Verilen Puan Ön hazırlık (Çimdikleme yöntemine

uygun kaynaklardan ve çevreden tasarlanabilecek ürünler hakkında bilgi ve fikir edinildi mi? )

10

Kavram algılama (çimdikleme

yöntemi) 10

Yöntem becerisi 20

Araç gereç kullanımı ve temizlik 20 Şekillendirme (ince motor becerileri) 20

Zaman yönetimi 10

Hedefe uygun ürün çıkarma 10

Derecelendirme Toplamı 100

(11)

ETKİNLİK - 2

ETKİNLİĞİN ADI Çimdikleme ve El ile Şekillendirme Yöntemi ile Peri Bacası Yapımı DERS-SINIF

DÜZEYİ Sosyal bilgiler – 5. sınıf ÜNİTE-KONU Kültür ve Miras

• Seramik temel şekillendirme yöntemleri ile peri bacalarının oluşu- munu temsil eden model yapma

• Sanatın elemanlarını, prensiplerini kavrama ve bunları çalışma- larında kullanabilme

• Sanat çalışmalarında çevresindeki doğal varlıkları uygun biçimde kullanma

• Sanat çalışmalarında uzunluk ölçü birimlerini kullanma

SÜRE 2 ders saati

ARAÇ-GEREÇ Seramik çamuru, turnet, seramik önlüğü, ebeşuar seti, naylon poşet, sünger, su kabı, pigment boyalar, kesici alet

SOSYAL BİLGİLER

S.B. 5.2.2 Çevresindeki doğal varlıklar ile tarihi mekânları, nesneleri ve eserleri tanıtır.

MATEMATİK

M.5.2.3.1. Uzunluk ölçme birimlerini tanır; metre-kilometre, metre- desimetre-santimetre-milimetre birimlerini birbirine dönüştürür ve ilgili problemleri çözer.

FEN BİLİMLERİ

F.5.6.3. Yıkıcı Doğa Olayları

Konu / Kavramlar: Yıkıcı doğa olayları ve korunma yolları F.5.6.3.1. Doğal Süreçlerin neden olduğu yıkıcı doğa olaylarını açıklar.

(12)

UYGULAMA SÜRECİ

Giriş

• Şekillendirme yapılacak form (ürün) için gerekli malzemeler hazırlanır.

• Plastik çamuru tekniğine uygun olarak homojen kıvama getirilir.

• Öğretmen çimdikleme ve el ile şekillendirme yöntemleri ile ilgili öğrencilere bilgi verir.

• Çamur yükselti formunda kabaca şekillendirilir. Aşınma evreleriniAkış gösteren şekiller verilir.

• Şekillendirilecek hâle getirilen çamur elle sucuk formuna dönüştürülür.

• Elle hazırlanan sucuk formları aynı uzunlukta olacak şekilde cetvel kullanılarak ölçeklendirilir. Bu süreçte öğretmen santimetre, milimetre ölçme birimlerini tanıtır.

• Peri bacalarının oluşum süreciyle ilgili öğrencilerle sınıf içi beyin fırtınası yapılır. Volkanik patlamaların sonucunda ortaya çıkan yüksek sıcaklıktaki lavların çevremizde oluşturduğu etkiler vurgulanır.

(13)

UYGULAMA SÜRECİ

• Sucuk formundaki çamur, peri bacası şeklindeki formlar hâline getirilir.

• Oluşturulan formlara doğal yapıya uygun kompozisyon verilir.

Aşama aşama süreç resimlerdeki şekilde görünür.

(14)

ÖLÇME-

DEĞERLENDİRME

Değerlendirme Ölçütü Derecelendirme

1 2 3 4 5 Konuya uygun ürün tasarlama becerisi

Ürün ile ilgili eleştirel düşünme becerisi Ürünün özgünlüğü

Taslak ürünü gözlem ve algı

Ürünün estetik görünümü ve detaylara gösterilen özen (Ürünün çatlak, kırık, rötuş ve deformasyon gibi hatalardan arındırılması) Ürünün yapım aşamasında temel tasarım basamaklarının kullanımı

Ürünün uygun teknikle ve doğru biçimde şekillendirilmesi

Ürünün taslak ürün ile olan uyumluluğu Ürünün yapımında İş sağlığı ve güvenliği kurallarına uyumu

Sunuş

Derecelendirme Toplamı

(15)

ETKİNLİK - 3

ETKİNLİĞİN ADI Fitil (sucuk) Yöntemi ile Kalemlik Yapımı DERS-SINIF

DÜZEYİ Matematik- 6. sınıf ÜNİTE-KONU Çember

• Fonksiyonel ve dekoratif seramik kalemlik ortaya çıkarma, yaratıcılığı geliştirme

• Sanatın elemanlarını, prensiplerini kavrama ve bunları çalışmalarında kullanabilme

• Sanat çalışmalarında çember ve daireyi uygun biçimde kullanma

• Sanat çalışmalarıyla maddenin tanecikli yapısını gözlemleme SÜRE 4 ders saati (tasarım süresi 1 ders saati)

ARAÇ-GEREÇ Seramik çamuru, su, sünger, kap, çatal, bıçak, fırça, kâğıt, modelaj kalemi, turnet

KAZANIM VE AÇIKLAMALAR

Kazanım 1: İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak plastik çamuru(fitil) sucuk yöntemi ile şekillendirir.

Kazanım 2: İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak plastik çamuru fitil (sucuk) yöntemi kalemlik formu yapar.

SOSYAL BİLGİLER

SB.6.7.4. Popüler kültürün, kültürümüz üzerindeki etkilerini sorgular.

MATEMATİK M.6.3.3. Çember

Terimler veya kavramlar: çap, yarıçap, merkez, çember, daire M.6.3.3.1. Çember çizerek merkezini, yarıçapını ve çapını tanır.

a) Pergel kullanmaya yönelik çalışmalara yer verilir.

b) Çember ile daire arasındaki ilişki belirtilir.

FEN BİLİMLERİ

F.6.4.1. Maddenin Tanecikli Yapısı

Konu / Kavramlar: Tanecikli yapı, boşluklu yapı, hareketli yapı F.6.4.1.1. Maddelerin; tanecikli, boşluklu ve hareketli yapıda olduğunu ifade eder.

(16)

UYGULAMA SÜRECİ

Giriş

• Öğretmen tarafından fitil (sucuk) tekniğinin tanımı yapılır.

• Fitil(sucuk) tekniği ile şekillendirilebilecek formlar sıralanır.

• Kalemliğin fonksiyonları açıklanır.

• Kullanılacak araç gereç ve malzemeler sıralanır.

• Fitil(sucuk) tekniği ile form şekillendirmenin işlem basamakları açıklanır.

Akış

• Çalışma tezgâhı hazırlanır.

• Örnek kalemlik tasarımı tezgâhta uygun bir alana, kolay görülebilecek bir yere konulur.

• Seramik çamuru yoğrularak havası alınır ve kontrolü yapılır.

• Şekillendirilecek olan formun taban çap ölçüsü belirlenir.

• Çapı verilen dairenin veya yarıçapı verilen daire şeklinin çamurla hazırlanması istenir. Bu süreçte öğretmen, daire ve çember kavramlarını, çap ve yarıçap kavramlarıyla ilgili bilgileri aktarır.

Öğrencilerden istenen çapta formun alt tabanını hazırlamaları istenir.

• Değişik uzunluklarda çapı aynı olan fitiller(sucuklar) açılır.

(17)

UYGULAMA SÜRECİ

• Form tasarımına uygun ölçülerde, taban oluşturulur. Çentiklenir ve balçıklanır. Modelaj kalemleri ile kaynaştırılır.

• Fitiller, tasarımdaki form biçimine uygun bir şekilde, kontrollü olarak üst üste konulur.

• Gerekli olan balçık sürme ve kaynaştırma işlemleri yapılır.

• Form açılımlarında ve daralmalarda fitiller uygun şekilde yerleştirilir.

Açılmalarda, fitiller birbirinin dış kenarına; daralmalarda ise iç kenarına yerleştirilir. Çentikleme ve balçıklama yapılır. Modelaj kalemleri ile kaynaştırılır.

• Fitillerin üst üste sıralanmasında çentik atma ve balçıklama işlemi devam eder. Fitilleri kaynaştırma esnasında aralarda hava kabarcıkları kalmamasına dikkat edilir. Turnet üzerinde şablon ile kontrol edilir.

• Öğretmen, maddelerin tanecikli yapılardan oluştuğunu ve bundan dolayı çevremizdeki maddelerin farklı cisimleri oluşturduğunu vurgular. Metallerin, tahtadan oluşan ürünlerin ve hazırlanan seramik çamurunun maddenin tanecikli yapısına göre farklılık gösterdiği tartışılır. Öğrencilere “Sizce hazırlanan kalemlikler bütünsel ve tek bir yapıya mı sahiptir, yoksa küçük küçük taneciklerden mi oluşmuştur?” sorusu yöneltilerek derinleşme sağlanır.

(18)

UYGULAMA SÜRECİ

• Şekillendirme sonrası formun yüzeyleri ve ağzı nemli sünger ile düzeltilir.

Sonlandırma

• Seramik kalemlik uygun ortamda kontrollü kurumaya bırakılır.

• Kuruyan kalemlik gerek görülürse zımpara ile rötuşlanır ve nemli bez ile tozu alınır.

• Kalemliğin bisküvi pişirimi yapılır.

• Bisküvi pişirimi yapılan ürünün nemli bez ile tozu alınır ve tasarlanan uygun renkler ile tekniğine uygun sırlanır.

• Seramik kalemlik fonksiyonel ve dekoratif olarak kullanıma hazırdır.

ÖLÇME-

DEĞERLENDİRME

Puan

Verilen Puan Ön hazırlık (Şekillendirmede

kullanacağınız araç gereçlerinizi

hazır hâle getirdiniz mi?) 10

Kavram algılama (çimdikleme

yöntemi) 10

Yöntem becerisi 20

Araç gereç kullanımı ve temizlik 20 Şekillendirme ölçüsüne ve biçimine

uygun olarak formu oluşturabilme, formu modelaj kalemleri ve

süngerle düzgün bir şekilde rötuş yapabilme (ince motor becerileri)

20

Zaman yönetimi 10

(19)

ETKİNLİK - 4

ETKİNLİĞİN ADI Fitil Yöntemi ile DNA Modeli Yapımı DERS-SINIF

DÜZEYİ Fen bilimleri- 8. sınıf

ÜNİTE-KONU F.8.2.1. DNA ve Genetik Kod

• Sanat çalışmalarıyla DNA yapısını modelleyebilme

• Sanat çalışmalarında öteleme ve yansıma dönüşümleri ile çokgenleri uygun biçimde kullanabilme

SÜRE 2 ders saati

ARAÇ-GEREÇ Seramik çamuru, su, sünger, kap, çatal, bıçak, fırça, kâğıt, modelaj kalemi, turnet

FEN BİLİMLERİ

F.8.2.1.2. DNA’nın yapısını model üzerinde gösterir.

MATEMATİK

M.8.3.2.3. Çokgenlerin öteleme ve yansımalar sonucunda ortaya çıkan görüntüsünü oluşturur.

a) En çok iki ardışık öteleme veya yansımaya yer verilir.

b) Desen, motif ve benzeri görsellerde öteleme veya yansıma dönü- şümlerini belirlemeye yönelik çalışmalara yer verilir.

c) Geleneksel sanatlarımızdan (çini, seramik, dokuma vb.) örnekler de dikkate alınır.

(20)

UYGULAMA SÜRECİ

Giriş

• Öğrencilerden kullanacakları araç gereçleri hazırlamaları ve iş önlüklerini giymeleri istenir.

• Çalışma tezgâhının temiz olup olmadığını kontrol etmeleri, değilse temizlemeleri istenir.

• Kullanılacak miktarda çamur çıkartmaları söylenir.

Akış• Çamur, tekniğe uygun olarak homojen kıvama getirilir.

• Homojen hâle getirilen çamur, merdane yardımı ile plaka tekniğiyle açılır.

• Öğretmen tarafından sınıfa getirilen DNA nükleotid dizilimlerini gösteren görsel üzerinden DNA yapısı hakkında bilgi verilir.

Bilgilendirme sonrasında DNA modelinin hazırlanmasına geçirilir.

(21)

UYGULAMA SÜRECİ

• DNA’nın yapısında bulunan şekerler (deoksiriboz) beşgen, fosfat(p) daire, bazlar (adenin,guanin çift zincir, timin,sitozin tek zincir) altıgen kalıplar şeklinde kesilir.

• DNA zincirinin orta kısmına bazlar, adeninin (A) karşısına timin (T) iki bağ oluşturacak şekilde yerleştirilir. Guaninin (G) karşısına, sitozin (S) üç bağ oluşturacak şekilde yerleştirilir. Bazlara şeker (D) eklenir. Şekere fosfat (P) eklenir. Zincir aşağıya doğru devam ettirilerek DNA modeli oluşturulur.

• Öğretmen tarafından matematikte ötelemenin cisim ve nesnelerin görüntülerini değiştirmediği fakat konumlarını değiştirdiği durumlar olduğu vurgulanır. Yansımada ise cisimlerin görüntülerinin ve birbirine olan uzaklıklarının eşit olduğu durumlar olduğu bilgisi verilir. Dönüşüm geometrisinin kavramlarından olan öteleme ve yansımanın dekorasyon, dokumacılık, mimari, seramik ve çini alanlarında kullanım örnekleri sunulur. DNA modelinde de kullanılan yansıma kavramına yönelik, cisimlerin eşit büyüklüklerine ve birbirine olan mesafelerinin eşitliğine dikkat çekilir. Bu bilgiler ışığında modelin formunun kontrol edilmesi sağlanır.

(22)

UYGULAMA SÜRECİ

Sonlandırma

• Öğretmen tarafından kurutmaya etki edecek faktörler sıralanır.

Kurutma havasının sıcaklığı, kurutma havasının hızı, kurutma süresi, malın kuruma yüzeyinin büyüklüğü buharlaşma ve kurutmayı etkileyen faktörlerdir. Kurutma yaparken dikkat edilecek noktalar açıklanır.

• Şekillendirilen formlar poşetlenerek uygun bir rafa kaldırılıp ürünlerin dengeli kuruması sağlanır. DNA model formları, uygun koşullarda kontrollü olarak kurutularak etkinlik sonlandırılır.

ÖLÇME-

DEĞERLENDİRME

Ürünün estetik görünümü ve detaylara gösterilen özen

(Ürünün çatlak, kırık, rötuş ve deformasyon gibi hatalardan arındırılması)

Ürünün yapım aşamasında temel tasarım basamaklarının kullanımı

Ürünün taslak ürün ile olan uyumluluğu Ürünün yapımında İş sağlığı ve güvenliği kurallarına uyumu

Sunuş

(23)

ETKİNLİK - 5

ETKİNLİĞİN ADI Plaka Yöntemi ile Fonksiyonel Takı Kutusu Tasarımı DERS-SINIF

DÜZEYİ Ortaokul Matematik- 7. sınıf ÜNİTE-KONU Geometri ve Ölçme

•Plaka yöntemi ile takı kutusu formu yöntemine uygun olarak şekillendirme

•Sanatın elemanlarını, prensiplerini kavrama ve bunları çalışmalarında kullanabilme

•Sanat eğitimi uygulamaları yoluyla estetik duyarlılık kazanma

•Hayal gücünü çalışmalarına yansıtma

•Sanat çalışmalarında çevre uzunluğu ve alan ilişkisini kullanabilme

Kazanım 1: İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak plastik çamuru yoğurma, plaka yöntemi ile form şekillendirme ve kurutma işlemlerini yapar.

Kazanım 2: İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak plastik çamuru plaka yöntemi ile takı kutusunu şekillendirir.

MATEMATİK 7. Sınıf 3. Ünite (Geometri ve Ölçme) M.7.3.4. Cisimlerin Farklı Yönlerden Görünümleri

M.7.3.4.1. Üç boyutlu cisimlerin farklı yönlerden iki boyutlu görünümlerini çizer.

Eş küplerden oluşturulmuş yapılar ve bilinen geometrik cisimleri kullanılır. Çizim için uygun kareli kâğıtlar kullanılır. Yapıların farklı yönlerden görünümlerinin ilişkilendirilmesi istenir (ön-arka ve sağ- sol görüntülerinin simetrik olması gibi).

ARAÇ-GEREÇ Seramik çamuru, bez, su, su kabı, misina, çatal, bıçak veya kesme iğnesi, balçık, karton, gazete, sır, fırça, uygun kap

SÜRE 6 ders saati

(24)

UYGULAMA SÜRECİ

Giriş

•Öğretmen tarafından plaka tekniğinin tanımı yapılır.

•Plaka tekniği ile şekillendirilebilecek formlar ayırt edilir.

•Plaka tekniğinde kullanılan araç-gereçler sıralanır.

•Plaka tekniği ile şekillendirmenin işlem basamakları sıralanır.

•Plaka hazırlama tekniği açıklanır.

•Şablon hazırlama aşamalarını açıklanır.

Akış

•Öğretmen tarafından kareli A4 kâğıtlar öğrencilere dağıtılır.

Öğrencilerden, model takı kutusunun farklı perspektiflerden görünümlerini tartışmaları istenir.

•Öğretmen, öğrencilerden benzer bir takı kutusu tasarımı yapmaları için çevre uzunlukları aynı dikdörtgen ve kareleri cetvel kullanarak kâğıtlara çizmelerini ister. Bu çalışma ile en büyük hacme sahip kutunun tasarlanmasına çalışılır. Bu süreçte çevre uzunlukları eşit olan dikdörtgenlerden, kenar uzunlukları birbirine yakın olanların alanlarının daha büyük olduğunu tespit etmeleri sağlanır.

•Tasarlanan ürünün açılımı kâğıt üzerine aktarılır.

•Çalışma tezgâhı uygun hâle getirilir.

•Takı kutusu tasarımı ve ürünün açılımının şekilleri rahat görülebilecek bir alana konulur.

•Çalışmaya uygun miktarda çamur yoğrulur ve misina ile havası kontrol edilir.

(25)

UYGULAMA SÜRECİ

•Çalışma masasına bir bez serilir ve hazırlanan çamur kütlesi merdane yardımı ile eşit kalınlıkta açılır.

•Tasarımın açılımına uygun plakalar iğne ya da bıçak yardımı ile istenilen ebatlarda kesilir.

•Kesilen plakalar uygun kıvama geldiğinde (Ne çok sert ne de çok yumuşak olmalı.) birleştirilecek noktalar çatal ya da bıçak yardımı ile çentiklenir.

•Çentiklenen yüzeylere balçık (çamur ve su karıştırılarak hazırlanan bir tür yapıştırıcı) fırça ya da çatal yardımı ile sürülür.

•Plakalar uygun şekilde çentiklenen ve balçık sürülen alanlardan yani birleşme noktalarından uygun şekilde birleştirilir.

(26)

UYGULAMA SÜRECİ

• Birleştirilen yerler tekrar çentiklenir, balçık sürülür ve küçük çamur fitiller oluşturularak tekrar çentiklenerek ürüne sıvanır. Bu işlem ile ürünün mukavemetinin artırılması sağlanır.

• Uygun şekilde birleştirilen plakaların içine gerekirse gazete, poşet vb. konularak ürün, kuruma kıvamına gelinceye kadar desteklenir.

Ayrıca dışardan da ürüne destek sağlanabilir.

• Tasarıma uygun plaka tekniği ile şekillendirilen çalışmanın çeşitli aletler ve nemli sünger ile rötuşu yapılır.

(27)

UYGULAMA SÜRECİ

Sonlandırma

• Rötuşu yapılan ürünün uygun ortamda kontrollü kurutulması sağlanır.

• Kuruyan çalışmanın bisküvi pişirimi yapılır.

• Bisküvi pişirimi yapılan ürün ihtiyaç varsa zımpara ile rötuşlanır ve nemli sünger ile tozu alınır.

• Tasarlanan takı kutusu, belirlenen renkler ile tekniğine uygun şekilde sırlanır.

• Çalışmanın işlevsel ve dekoratif olarak sunumu sağlanır.

(28)

ÖLÇME-

DEĞERLENDİRME

Puan

Verilen Puan Ön hazırlık (Plaka tekniğine uygun

tasarım yapma.) 10

Kavram algılama (plaka tekniği

yöntemi) 10

Yöntem becerisi 20

Araç gereç kullanımı ve temizlik 20 Şekillendirme (ince motor becerileri) 20

Zaman yönetimi 10

(29)

ETKİNLİK - 6

ETKİNLİĞİN ADI Seramik Dekor yöntemi ile Rölyefik Pano Şekillendirme DERS-SINIF

DÜZEYİ Matematik- 8. sınıf ÜNİTE-KONU Geometri ve Ölçme

Dönüşüm Geometrisi

• Çamur plakalarını şekillendirme yöntemine uygun olarak hazırlayıp, plakalar üzerinde şablon yardımı ile tasarım yapma

• Sanat çalışmalarında öteleme ve yansıma dönüşümleri ile çokgenleri uygun biçimde kullanabilme

• Sanat çalışmaları sırasında fiziksel ve kimyasal değişimler arasındaki farkları gözlemleme

SÜRE 4 ders saati

ARAÇ-GEREÇ Seramik çamuru, bez, merdane, su kabı, Modelaj kalemi, oyma bıçakları, balçık, çatal, fırça, bıçak veya kesme iğnesi, parşömen, panoya aktarılacak desen, kalem, poşet

Kazanım1: İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak plakalar üzerine işlevsel ve süsleme amaçlı rölyef dekor uygulamalı yapar. Rölyef dekor tekniğini tanımlar. Uygulanabilecek uygun yüzeyleri belirler.

MATEMATİK

M.8.3.2.3. Çokgenlerin ötelenme ve yansımalar sonucunda ortaya çıkan görüntüsünü oluşturur.

Desen, motif ve benzeri görsellerde öteleme veya yansıma dönüşümlerini belirlemeye yönelik çalışmalara yer verilir. Geleneksel sanatlarımızdan (çini, seramik, dokuma vb.) örnekler de dikkate alınır.

FEN BİLİMLERİ

F.4.2.1. Fiziksel ve kimyasal değişimler arasındaki farkları, çeşitli olayları gözlemleyerek açıklar.

(30)

UYGULAMA SÜRECİ

Giriş

• Çalışma ortamı hazır hâle getirilir.

• Tasarım, parşömene aktarılır.

• Pano tasarımı tezgâhta en uygun yere konulur.

Akış

• Kullanılacak çamur yoğurularak hazır hâle getirilir.

• Çamur yoğurma sırasında çamurun su ile karıştırmasının fiziksel mi, kimyasal mı bir değişim olduğu sorulur ve karışıma eklenen su ile çamurdaki değişimin gözlemlenmesi istenir.

• Masaya bez serilir ve seramik çamuru merdane yardımı ile eşit kalınlıkta açılır.

(31)

UYGULAMA SÜRECİ

• Tasarıma uygun olarak dikdörtgen, kare, daire oval, ya da serbest şekillerde seramik plakalar açılır.

• Parşömendeki desen, çamurdan açılan plakalar üstüne kalem yardımı ile aktarılır.

• Plakaya aktarılan desenin uygun yerleri kabartılır.

• Uygun yerlerde oyma işlemi gerçekleştirilir.

• Öğrencilere kesme, koparma, yırtma, ezme, kırma, çözünme ve hâl değişimi gibi olayların maddelerde fiziksel değişimlere neden olabildiği vurgulanır. Sonrasında maddenin şekil, görünüş, renk gibi dış yapısını değiştiren olaylara fiziksel değişim adı verildiği hatırlatılır.

Plakaya aktarılan desenin oyma işlemi ile şekillendirilmesinin fiziksel bir değişim olduğuna dikkat çekilir.

• Tasarıma bağlı kalınarak ölçüler sürekli kontrol edilir.

• Doku uygulanacak kısımlar en sona bırakılır.

(32)

UYGULAMA SÜRECİ

• Seramik panosu eğer gerekli ise uygun yerlerden kesilerek parçalara ayrılır.

• Seramik panosunun hem ağırlığını azaltmak hem de monte ederken kolaylık sağlamak amacıyla plakalar iyice kurumadan arka kısımlarındaki fazlalıklar oyma bıçakları ile alınır.

• Parçalar şablon üzerine konularak numaralandırılır.

• Öğretmen tarafından, matematikte ötelemenin cisim ve nesnelerin görüntülerini değiştirmediği fakat konumlarını değiştirdiği durumlar olduğu vurgulanır. Yansımada ise cisimlerin görüntülerinin ve birbirine olan uzaklıklarının eşit olduğu durumlar olduğu bilgisi verilir. Dönüşüm geometrisinin kavramlarından olan öteleme ve yansımanın dekorasyon, dokumacılık, mimari, seramik ve çini alanlarındaki kullanım örnekleri sunulur. Hazırlanan seramik panosuna doku uygulamasında kullanılan yansıma kavramına yönelik, cisimlerin eşit büyüklüklerine ve birbirlerine olan mesafelerinin eşitliğine dikkat çekilir. Bu bilgiler ışığında modelin formunun kontrol edilmesi sağlanır.

Sonlandırma

• Panonun şekillendirme ölçülerine uygunluğu kontrol edilir.

• Uygun ortamda kontrollü olarak kuruma gerçekleştirilir.

(33)

UYGULAMA

SÜRECİ • Plakaların önce kenar kısımları kuruyacaktır. Bunu önlemek için gerekli ise su püskürtülerek naylon ile sarılır.

ÖLÇME-

DEĞERLENDİRME

Puan

Verilen Puan Ön hazırlık (Rölyef pano

tekniğine uygun tasarım

yapma) 10

Kavram algılama (rölyef pano

tekniği yöntemi) 10

Yöntem becerisi 20

Araç gereç kullanımı ve temizlik 20 Şekillendirme (ince motor

becerileri) 20

Zaman yönetimi 10

(34)

ETKİNLİK - 7

ETKİNLİĞİN ADI Şablon Kalıp ve Fitil Yöntemleri ile Basit Elektrik Devresi Modeli Yapımı DERS-SINIF

DÜZEYİ Fen bilimleri- 5. sınıf ÜNİTE-KONU Elektrik Devre Elemanları

• Sanat çalışmaları yoluyla elektrik devresi modelini oluşturma

SÜRE 2 ders saati

ARAÇ-GEREÇ Amaca uygun şablon, seramik çamuru, misina, balçık, fırça, çatal, bıçak veya kesme iğnesi, bez, gazete parçası

FEN BİLİMLERİ

F.5.7.1.1. Bir elektrik devresindeki elemanları sembolleriyle gösterir.

F.5.7.1.2. Çizdiği elektrik devresinin şemasını kurar.

UYGULAMA SÜRECİ

Giriş

• Çamur, tekniğe uygun olarak homojen kıvama getirilir.

(35)

UYGULAMA SÜRECİ

Akış• Öğretmen tarafından öğrencilere basit devre modelini gösteren görseller dağıtılır ve öğrencilerin basit devre modelinde bulunan devre elemanlarını incelemeleri istenir. Bu inceleme sürecinde devre elemanları ve isimleri hatırlatılarak modelin kalıbının kâğıda çizilerek şablonlarının oluşturulması sağlanır.

• Homojen hâle getirilen çamur, merdane yardımı ile plaka tekniğinde açılır.

• Çamurdan dairesel bir kesit alınarak ampul yuvası oluşturulur.

• Bir parça hamur yuvarlak hâle getirilerek ampul yapılır.

• Ampul, hazırlanan yuva üzerine yapıştırılır.

• Dikdörtgen şeklinde bir çamur kesiti alınarak anahtar şekline getirilir.

• Sucuk tekniği ile bir kısım çamur, pil hâline getirilir.

(36)

UYGULAMA SÜRECİ

• Oluşturulan basit devre elemanları sucuk tekniği ile oluşturulan ince iplerle birbirine bağlanarak elektrik devresi tamamlanır.

Sonlandırma

• Hazırlanan model, kuruması için uygun bir ortama alınır.

• Model belirli aralıklarla kontrol edilir.

ÖLÇME-

DEĞERLENDİRME

Ürünün estetik görünümü ve detaylara gösterilen özen (Ürünün çatlak, kırık, rötuş ve deformasyon gibi hatalardan arındırılması) Ürünün yapım aşamasında temel tasarım basamaklarının kullanımı

Ürünün taslak ürün ile olan uyumluluğu Ürünün yapımında iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uyulması

Sunuş

(37)

(38)