AYDOS DAĞI FLORASI (ÇANKIRI)
Mehtap GÜLER
YÜKSEK LİSANS TEZİ BİYOLOJİ ANA BİLİM DALI
GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ
HAZİRAN 2020
Mehtap GÜLER tarafından hazırlanan “AYDOS DAĞI FLORASI (ÇANKIRI)” adlı tez çalışması aşağıdaki jüri tarafından OY BİRLİĞİ ile Gazi Üniversitesi BİYOLOJİ Ana Bilim Dalında YÜKSEK LİSANS TEZİ olarak kabul edilmiştir.
Danışman: Doç. Dr. M. Erkan UZUNHİSARCIKLI Biyoloji Ana Bilim Dalı, Gazi Üniversitesi
Bu tezin, kapsam ve kalite olarak Yüksek Lisans Tezi olduğunu onaylıyorum. ...………
Başkan: Prof. Dr. Ahmet Emre YAPRAK Biyoloji Ana Bilim Dalı, Ankara Üniversitesi
Bu tezin, kapsam ve kalite olarak Yüksek Lisans Tezi olduğunu onaylıyorum. ………...
Üye: Prof. Dr. Zeki AYTAÇ
Biyoloji Ana Bilim Dalı, Gazi Üniversitesi
Bu tezin, kapsam ve kalite olarak Yüksek Lisans Tezi olduğunu onaylıyorum. ………...
Tez Savunma Tarihi: 30/06/2020
Jüri tarafından kabul edilen bu tezin Yüksek Lisans Tezi olması için gerekli şartları yerine getirdiğini onaylıyorum.
……….…….
Prof. Dr. Sena YAŞYERLİ Fen Bilimleri Enstitüsü Müdürü
ETİK BEYAN
Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tez Yazım Kurallarına uygun olarak hazırladığım bu tez çalışmasında;
• Tez içinde sunduğum verileri, bilgileri ve dokümanları akademik ve etik kurallar çerçevesinde elde ettiğimi,
• Tüm bilgi, belge, değerlendirme ve sonuçları bilimsel etik ve ahlak kurallarına uygun olarak sunduğumu,
• Tez çalışmasında yararlandığım eserlerin tümüne uygun atıfta bulunarak kaynak gösterdiğimi,
• Kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı,
• Bu tezde sunduğum çalışmanın özgün olduğunu,
bildirir, aksi bir durumda aleyhime doğabilecek tüm hak kayıplarını kabullendiğimi beyan ederim.
Mehtap GÜLER 30/06/2020
AYDOS DAĞI FLORASI (ÇANKIRI) (Yüksek Lisans Tezi)
Mehtap GÜLER GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ
Haziran 2020 ÖZET
Araştırma Çankırı'nın Şabanözü ilçesi ile Ankara'nın Çubuk ilçesi arasındaki sınır dağı olan Aydos Dağında gerçekleştirilmiştir. Çalışma alanından Mayıs 2017 ve Mayıs 2019 tarihleri arasında 401 bitki örneği toplanmıştır. Teşhis ve incelemeler sonucunda 44 familya ve 178 cinse ait 282 tür ve tür altı seviyede takson tespit edilmiştir. Bu 282 taksonun tamamı Angiospermler (kapalı tohumlular) içerisindedir. Toplam 25 (%8.8) takson Türkiye için endemiktir. Taksonların fitocoğrafik bölgelere göre dağılımı ise şöyledir:50 İran-Turan elementi (%17.7),14 Akdeniz elementi (% 4.9),18 Avrupa-Sibirya (% 6.3), 2 Karadeniz elementi (%0.7), 194 çok bölgeli ya da bölgesi bilinmeyen (%68.7) taksonlardır.
Bilim Kodu : 20306
Anahtar Kelimeler : Flora, Aydos Dağı, Çankırı, Ankara Sayfa Adedi : 65
Danışman : Doç. Dr. M. Erkan UZUNHİSARCIKLI
FLORA OF AYDOS MOUNTAIN (ÇANKIRI) (M. Sc. Thesis)
Mehtap GÜLER
GAZİ UNIVERSITY
GRADUATE SCHOOL OF NATURAL AND APPLIED SCIENCES June 2020
ABSTRACT
The research was carried out on Aydos Mountain, which is the border mountain between Şabanözü district of Çankırı and Çubuk district of Ankara. 401 plant specimens were collected from the area between May 2017 and May 2019. As a result of diagnosis and investigations, 282 species and subspecies taxa belonging to 44 families and 178 genera were determined. All of these 282 taxa are in Angiosperms. A Total of 25 taxa are endemic in Turkey (8.8%) The scattering ratios of the taxa for the phytogeographical regions are as follows: Irano-Turanian elements are 50 taxa (17.7%), Mediterrenean elements are 14 taxa (4.9%), Euro-Siberian elements are 18 taxa (6.3%), 2 Black Sea elements (0.7%), widespread and others which their regions unclarified are 194 taxa (68.7%).
Science Code : 20306
Key Words : Flora, Aydos Mountain , Çankırı, Ankara Page Number : 65
Supervisor : Assoc. Prof. Dr. M. Erkan UZUNHİSARCIKLI
TEŞEKKÜR
Çalışma konusunun seçiminde ve araştırma sonuçlanıncaya kadar geçen süre boyunca yardımını, ilgisini ve bilgisini esirgemeyen tez hocam Doç. Dr. M. Erkan UZUNHİSARCIKLI’ya, teşhislerimde ve çalışmalarımda bana yardımcı olan ve bilgilerinden faydalandığım Prof. Dr. Hayri DUMAN’a, Prof. Dr. Zeki AYTAÇ’a, Arş.
Grv. Dr. M. Ufuk ÖZBEK’e, Arş. Grv. Ece Gökçe ÇAKIR’a, Gülşah BAYRAM’a, teşekkürü bir borç bilirim.
Ayrıca tüm tez çalışmalarım boyunca büyük bir özveri göstererek maddi ve manevi desteklerini esirgemeyen annem Rukiye, babam Necaattin, kardeşim Orkun ve kuzenim Seydi Güler’e sonsuz teşekkürlerimi sunarım.
İÇİNDEKİLER
Sayfa
ÖZET ... iv
ABSTRACT ... v
TEŞEKKÜR ... vi
İÇİNDEKİLER ... vii
ÇİZELGELERİN LİSTESİ ... ix
ŞEKİLLERİN LİSTESİ ... xi
HARİTALARIN LİSTESİ ... xii
SİMGELER VE KISALTMALAR... xiii
1. GİRİŞ ...
12. MATERYAL VE METOD ...
53. ALAN İLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER ...
73.1. Coğrafi Yapısı ... 7
3.2. Çubuk İlçesinin Tarihçesi ... 8
3.3. Şabanözü İlçesinin Tarihçesi ... 9
4. JEOLOJİ ...
115. TOPRAK ...
135.1. Çalışma Alanındaki Toprak Grupları ... 13
5.1.1. Kolüvyal topraklar ... 13
5.1.2. Kahverengi topraklar ... 13
6. İKLİM ...
156.1. Rasat İstasyonları ve Genel Özellikleri ... 15
6.1.1. Sıcaklık ... 15
6.1.2. Yağış ... 16
6.1.3. Bağıl nem ... 17
Sayfa
6.1.4. Rüzgar ... 17
6.2. Çalışma Alanının İklimsel Değerlendirilmesi... 18
7. BİTKİ TOPLULUKLARI ...
237.1. Ağaç ve Çalılar... 23
7.2. Otsular ... 23
8. FLORA ...
259. SONUÇLAR ...
51KAYNAKLAR ... 55
EKLER ... 57
EK-1. Çalışma alanından görüntüler ... 58
EK-2. Çalışma alanından bitki örnekleri ... 61
ÖZGEÇMİŞ ... 65
ÇİZELGELERİN LİSTESİ
Çizelge Sayfa
Çizelge 6.1. Çubuk istasyonunun sıcaklık değerleri (°C) ... 16
Çizelge 6.2. Şabanözü istasyonunun sıcaklık değerleri (°C) ... 16
Çizelge 6.3. Çubuk ve Şabanözü istasyonlarına ait ortalama yağış değerleri (mm) ... 17
Çizelge 6.4. Çubuk ve Şabanözü istasyonlarının yağış rejimi ile yağışın mevsimlere göre dağılımı ... 17
Çizelge 6.5. Şabanözü ve Çubuk istasyonlarına ait ortalama bağıl nem oranları (%) .... 17
Çizelge 6.6. Çubuk, Şabanözü istasyonlarının biyoiklim tipi ve ilgili verileri ... 20
Çizelge 9.1. Çalışma alanında takson sayısı bakımından en zengin ilk 8 familya ... 52
Çizelge 9.2. Çalışma alanında cins sayısı bakımından en zengin ilk 8 familya ... 53
Çizelge 9.3. Takson sayısı bakımından en zengin cinsler ... 53
Çizelge 9.4. VU kategorisinde yer alan endemik taksonlar ... 53
Çizelge 9.5. LC kategorisinde yer alan endemik taksonlar ... 54
ŞEKİLLERİN LİSTESİ
Şekil Sayfa Şekil 6.1. Çubuk istasyonunun iklim diyagramı ... 21 Şekil 6.2. Şabanözü istasyonunun iklim diyagramı ... 21 Şekil 9.1. Fitocoğrafik bölge elementleri spektrumu ... 52
HARİTALARIN LİSTESİ
Harita Sayfa Harita 3.1. Araştırma alanının Ankara ile arasındaki mesafesi ... 7 Harita 3.2. Araştırma alanının coğrafi konumu ... 8 Harita 4.1. Araştırma alanının jeoloji haritası (1/ 100.000) ... 12
SİMGELER VE KISALTMALAR
Bu çalışmada kullanılmış simgeler ve kısaltmalar, açıklamaları ile birlikte aşağıda sunulmuştur.
Simgeler Açıklamalar
°C Santigrat derece
Cm Santimetre
km Kilometre
km2 Kilometrekare
m Metre
sn Saniye
Kısaltmalar Açıklamalar
AKD. Akdeniz
ANK Ankara Üniversitesi Herbaryumu
AVR.-SİB. Avrupa- Sibirya
D. AKD. Doğu Akdeniz
GAZI Gazi Üniversitesi Herbaryumu
IR.-TUR. İran-Turan
IUCN Dünya Koruma Birliği
LC En az endişe verici (Least Concern)
NT Tehlike altına girebilir (Near Threatened)
SUBSP. Alttür
VAR. Varyete
VU Zarar görebilir (Vulnerable)
1. GİRİŞ
Geçmişten günümüze kadar olan floristik çalışmaları düzenlemek ve kronolojik olarak sıralamak zor olsa da, bu konuda 3 ana ve esas dönem kabul edilmektedir. Bunlar Linneaus öncesi dönem, Linneaus’un yaşadığı dönem (Victorian dönemi 1850’lerden yüzyılın sonuna kadar olan dönemi içerir) ve içinde bulunduğumuz yüzyılın ortalarından bugüne kadar olan süreyi kapsayan floristik dönem. Özellikle bu dönemde dünyanın pek çok yerinde modern düzeyde birçok floristik çalışma gerçekleştirilmiştir ve gerçekleştirilmektedir (Whitehead, 1991).
Ülkemizde de sistematik botanik adına yapılan çalışmalar bu dönemde hız kazanmıştır.
Yurdumuzdaki floristik araştırmaların ivme kazanmasında, Türkiye’nin sahip olduğu tür zenginliği yanında çok sayıda endemik türü barındırmasının da önemli bir payı bulunmaktadır. Ülkemizdeki iklimsel, topoğrafik, jeolojik, ve jeomorfolojik çeşitlilikler ve onun üç fitocoğrafik bölgenin birleştiği yerde bulunması, bu zenginlik ve ilginçliğin en önemli nedenleri arasında sayılabilir. Sahip olduğumuz bu zengin flora dünya botanikçilerini ülkemize çekmiştir.
Türkiye’den bitki toplayan yabancı araştırıcılar tarih sırasına göre; J.P. Tournefourt (Fransız botanikçi, kaşif, 1700-1702), P.M. Aucher-Eloy (Fransız kimya ve doğa bilimcisi, 1830-1838), K.H. Emil Koch (Alman botanikçi, 1836-1844), P.E. Boissier (İsviçreli botanikçi, 1842-1845), P. Tchihatcheff (Rus doğacı, politikacı, 1848-1863), B.B. Balansa (Fransız botanikçi, 1854-1857), P.E.E. Sintenis (Alman botanikçi, 1883-1890), J.J.
Manissadjian (Alman botanikçi, 1890-1915), J.F.N. Bornmueller (Alman botanikçi, 1892- 1929), W.E. Siehe (Alman botanikçi, 1895-1924), G.V.A Anzvour (Türk uyruklu botanikçi, 1895-1930), K.Krause (Alman botanikçi, 1933-1939), A. Huber-Morath (İsviçreli amatör botanikçi, 1935-1964), Peter Hadland Davis (İngiliz botanikçi, 1938- 1982) bunlar arasında en önemlileridir (Erik ve Tarıkahya, 2004).
Türkiye Bitkileri üzerine yazılmış en kapsamlı eserlerden birisi Boissier tarafından yazılan
‘Flora Orientalis’ adlı 5 ciltlik eser olup, bu eserin ilk cildi 1867, son cildi ise 1884 tarihinde yayınlanmıştır. Bu eser içerisinde Türkiye’de yayılış gösterdiği belirtilen 4.590 takson yer almaktadır. Türkiye florası ile ilgili en önemli araştırma ise P.H. Davis’in
editörlüğünde 1965-1988 yılları arasında 9 ana cilt ve 1 ek cilt olarak yayınlanan “Flora of Turkey and the East Aegean Islands” adlı eserdir (Doğu Ege Adaları ve Türkiye Florası) (Davis, 1965-1985; Davis ve diğerleri, 1988).
Davis 20 yaşında iken 1938 yılında Batı Anadolu’ya gelmiş Bozdağ, Babadağ ve Honaz Dağı’nda gördüğü bitki çeşitliliği karşısında hayrete düşmüş ve Türkiye florasını yazmaya karar vermiştir. Daha sonra Türkiye’ye 10 büyük araştırma gezisi düzenlemiş ve bu seyahatleri sonucunda yaklaşık 100.000 kadar bitki örneği toplamıştır. 1950’lerden sonra uygun ve iyi durumda olan tüm herbaryum materyalleri flora yazımı için bir araya getirilmiştir (Whitehead, 1991). Türkiye Florası’nın yayınlanması sırasında ve sonrasında ülkemizde floristik çalışmalar oldukça hız kazanmış ve Türk botanikçilerinin sayısında önemli bir artış olmuştur. Buna bağlı olarak 2000 yılında Floramızın 11. Cildi yayınlanmış ve bu 2. ek cildin hazırlanmasında Türk botanikçilerinin büyük bir katkısı olmuştur (Güner ve diğerleri, 2000).
2012 yılında Flora Araştırmacılar Derneği öncülüğünde Türk botanikçiler tarafından;
Türkiye’deki bitki çeşitliliği kapsamında, günümüze kadar ülkemizde tespit edilmiş bitkiler ve endemik bitkilerimiz hakkında, sağlıklı bir veri tabanı oluşturan, Türkiye Bitkileri Listesi (Damarlı Bitkiler) kitabı oluşturulmuştur. Bu esere göre Türkiye’de 154 familyaya ait 1220 cins ve 9.753 tür yayılış göstermektedir. Bu türlerden 3.035’i endemiktir. 2014 yılında Prof. Dr. Adil Güner editörlüğünde ‘Resimli Türkiye Florası’nın ilk cildi, 2018 yılında da 2. cildi yayınlanmıştır. Bu çalışma devam etmektedir.
Bugüne kadar floristik bakımdan inceleme alanının florası üzerine ayrıntılı bir çalışma yapılmamıştır. Çubuk-Karagöl arası Hypericum heterophyllum Vent. Bitki Birliğinin Floristik Yapısı (Dündar, 1993), Dumanlı Dağı (Çankırı) Florası (Duran ve Duman 1996;
Ekici 2010; Vural ve Şahin 2013; Sağıroğlu ve diğerleri, 2013), Tütünlük Tepe ve Çevresinin (Çubuk) Florası (Türk, 1998), Karlık Tepe ve Civarının (Çankırı) Florası (Sağıroğlu, 1998), Çankırı-Eldivan Dağının moss Florası (Keçeli- Çetin, 2000), Ilgaz (Çankırı) İlçesi ve Çevresinin Etnobotaniği (Karataş, 2007), Çankırı-Korubaşı Tepe ve Civarındaki Jipsli Alanların Florası (Tuttu, 2011), Kazan-Bağlum-Çubuk (Ankara) Arasında Kalan Sürsefa Ormanları ve Çevresinin Florası (Özbey, 2014), Yapraklı- Büyükyayla (Çankırının) Vasküler Bitkiler Florası (Dölaraslan- Gül, 2015), Çubuk Çayı-
Tatlar Arasında Kalan Bölgenin Florası ve Etnobotanik Özelliklerinin Araştırılması (Akdağ, 2019) adlı araştırmalar, alanımıza yakın bölgelerde yapılan çalışmalardır.
2. MATERYAL VE METOD
Araştırma alanı jeoloji bilgileri Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü’nden temin edilen ‘1:100.000’ ölçekli Türkiye Jeoloji haritalarından alınmıştır (Dönmez, Akçay ve diğerleri, 2010).
Araştırma alanına ait büyük toprak gruplarına ait toprak verilerine T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Toprak, Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü’nden temin edilmiştir (TGSKMAE Laboratuvarı, 2016).
Araştırma alanına yakın rasat istasyonlarının meteorolojik verileri Orman ve Su İşleri Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nden temin edilmiştir (DMİ, 2015). Çubuk ve Şabanözü rasat istasyonlarına ait veriler ile Gaussen metoduna göre iklim diyagramları çizilmiştir. Yıllık yağış miktarının mevsimlere göre dağılışı daire grafiğiyle, nispi nem verileri de tablo halinde verilmiştir. Kuraklık ve biyoiklim katları Emberger metoduna göre hesaplanmıştır. Bilgileri yorumlamak için İklim ve Biyoiklim kitabından yararlanılmıştır.
(Akman, 1999)
Araştırma alanında 2017-2019 yılları arasında 401 bitki örneği toplanmıştır. Örneklerin mümkün olduğunca çiçekli ve meyveli olarak toplanılmasına çalışılmıştır. Toplanan örnekler herbaryum tekniklerine uygun biçimde preslenmiş ve herbaryum materyali haline getirilmiştir.
Yapılan teşhisler sonucunda 401 adet bitki örneğinden 282 adet tür ve tür altı kategorisinde takson tespit edilmiştir. Bitki teşhisinde Flora of Turkey and the East Aegan Islands vol. 1- 9, Flora of Turkey and the East Eagen Islands (suppl. 1) vol. 10, Flora of Turkey and the East Eagen Islands (suppl. 2) vol. 11 kullanılmıştır (Davis, 1965-1985; Davis ve diğerleri, 1988; Güner ve diğerleri, 2000).
Taksonlar Türkiye Bitkileri Listesi (Damarlı Bitkiler) kitabına göre sıralanmıştır (Güner ve diğerleri, 2012).
Endemik bitkilerin tehlike kategorileri için Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı (Ekim ve diğerleri, 2000)’ndan yararlanılmıştır.
Teşhiste kullanılan terminoloji için ‘İngilizce-Türkçe Botanik Kılavuzu’ ve ‘Botanical Latin’ adlı eserlerden yararlanılmıştır (Baytop, 1998; Stearn, 1973).
Araştırma alanı A4 karesi ve Çankırı il sınırları içerisinde yer almaktadır. Lokalite verirken tekrar etmemek amacıyla A4 Çankırı: Şabanözü, Aydos Dağı ifadesi bir kez kullanılmış, daha sonra sırasıyla varsa mevkii ismi, habitatı, yükseklik, toplama tarihi, toplayıcı numarası, endemik olup olmadığı, varsa fitocoğrafik bölge elementi sırasıyla yazılmıştır.
3. ALAN İLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER
3.1. Coğrafi Yapısı
Araştırma alanı olan Aydos Dağı 40° 27′ 59.97″ N, 33° 3′ 44.72″ E koordinatları arasında yer almaktadır. Arazi alanı yüzölçümü 29,15 km² dir (Harita 3.2).
Harita 3.1. Araştırma alanının Ankara ile arasındaki mesafesi
Araştırma alanı Ankara-Çubuk yolu üzerinden 74,5 km dir (Harita 3.1).
Harita 3.2. Araştırma alanının coğrafi konumu
3.2. Çubuk İlçesinin Tarihçesi
Çubuk; ovaya ve içinden geçen çaya adını veren bir yerleşim merkezidir. Türklerin Anadolu'ya hakim oldukları dönemde kurulan yerleşim yeri, Ankara'nın kuzey doğusunda Karadeniz bölgesinin geçiş kuşağında yer alır. Adını kurulduğu yerin yeşil olmasından almıştır. Çubuk, Ankara savaşı ile birlikte tarihi önem kazanmış bir ilçemizdir.
İlk ve orta çağdan itibaren Kral ve İpek yolu güzergâhında bulunan ilçemiz toprakları, tarihi gelişim sürecinde, ister yerleşme, ister ekonomik faaliyetleri ile bazen hızlanan, bazen yavaşlayan dönemleri yaşayarak günümüze gelmiştir. Orta Anadolu bölgesinin geçiş kuşağında bulunan ilçemiz, Çubuk Ovası ve Çubuk Çayının suladığı topraklar, dünden bugüne yerleşmenin yoğunlaştığı tarım alanlarıdır. Ankara'nın fethedilmesinden sonra kurulduğu tahmin edilen ilçemiz yerleşim alanı, tarih içinde Hattiler, Hititler, Frigyalılar, Romalılar, Bizanslılar, Selçuklular ve Osmanlı hakimiyetinde kalmıştır. Bıraktıkları tarihi kalıntı ve izler; bu uygarlıkların kültür ve medeniyetlerini günümüze ulaştırmıştır.
1902 yılında kaza olmuş, 1907 yılında Ankara'ya bağlı nahiyeye dönüştürülmüştür. 21 Ekim 1920'de TBMM başkanı Mustafa Kemal Paşa ve bakanlar kurulu imzasıyla tekrar kazaya dönüştürülen Çubuk'ta bulunan Ravlı (Akyurt) ve Sirkeli köyleri nahiye yapılmıştır. 1990 yılında Akyurt Çubuk'tan ayrılarak ilçeye dönüştürülmüş, 2005 yılında alınan kararla da Ankara Büyükşehir sınırları içerisinde yer almaya başlamıştır.
Mustafa Kemal Atatürk 1933 yılında; Melikşah köyünde yer alan açık havuz şeklindeki Melikşah hamamını, 16.06.1935 tarihinde başbakan İsmet İnönü, Ali Çetinkaya, cumhurbaşkanılığı muhafız alayı komutanı binbaşı İsmail Hakkı Tekçe ile yaptığı gezide ilçemizi onurlandırmış ve halkımızın sıcak sevgisi ile karşılanmıştır. Çarşı merkezinde üzeri kapalı tutulan su kuyusu yanında hatıra fotoğrafı çektiren Atatürk ve maiyetindeki heyet ile birlikte şimdiki belediye binasının bulunduğu çay bahçesinde istirahat etmiş, halk ile sohbet ederek daha sonra Kışlacık Köyü ve Karagöl'ü ziyaret etmişlerdir. Aydos dağı yaylasında küçükbaş hayvancılığı geliştirmek amacıyla Atatürk'ün emri ile yaylaya mandıra yapılmıştır. Mustafa Kemal Atatürk 'Tarih, bir milletin kanını, hakkını ve varlığını hiçbir zaman inkar edemez' diyerek tarihin önemini vurgulamıştır.
3.3. Şabanözü İlçesinin Tarihçesi
Tarihinin çeşitli devrelerinde Kaşkalar, Hititler, Makedonyalılar, Paflagonyalılar, Galatlar, Romalılar ve Bizanslıların idaresinde kalan Çankırı'da yerleşim yeri olarak Şabanözü'nden ilk defa Paflagonyalılar zamanında MÖ 217 -117 yılları arasında söz edilmektedir.
1071 Malazgirt zaferi ile Çankırı bölgesi de Karatekin Bey tarafından fethedilmiş ve bu bölge Danişment topraklarına katılmıştır. Daha sonraki dönemlerde sırasıyla, Çankırı ile birlikte, Şabanözü; Selçuklular, Çobanoğulları, Candaroğulları ve İsfendiyaroğulları beylikleri idaresine geçmiştir. Daha sonraları Osmanlı İmparatorluğu toprakları arasında kalan ve hiç düşman işgaline uğramayan Şabanözü, Cumhuriyetin ilanı ile bugünkü ülke sınırları içerisinde yer almıştır.
Şabanözü 1944 yılında ilçe merkezi olmuştur. İlçe olarak kurulduğunda, bugünkü Orta ilçesi kendisine bağlı bir nahiye halinde idi ve 57 köyü mevcuttu. 1959 yılında Orta bucağı ilçe haline getirilince, Şabanözü'ne bağlı 26 köy kalmıştır. 1970'li yıllarda Meşeli, Sarısu,
Demirci, Kösrelik ve birkaç köy Ankara ili Çubuk ilçesine bağlanmıştır. Şu anda 19 köyü bulunmaktadır.
4. JEOLOJİ
MTA Jeoloji Etütleri Dairesi Başkanlığı’ndan edinilen ve çalışma alanının yer aldığı Çankırı H-30 paftası Jeoloji haritasına (Harita 4.1) göre, alanda bulunan başlıca jeolojik formasyonlar; Aydos volkaniti (Tma), Hançili formasyonu (Tmh) olarak tanımlanmıştır (Dönmez, Akçay ve diğerleri, 2010).
Aydos volkaniti (Tma): Gri, siyah renkli, yer yer sarı alterasyon renginde, sert, masif yer yer bol gaz boşluklu ve boşlukları kalsitlerle doldurulmuş olivin bazalt bileşimli lav ve piroklastiklerden oluşan birim, Aydos volkaniti olarak adlandırılmıştır (Dönmez ve diğerleri, 2009). Aydos dağı dolayında geniş alanlarda yayılım gösterir. Aydos volkanitine ait bazaltlardan yapılan petrografik çalışmalarda kayaçlar hipokristalin porfirik dokuya sahip olup, fenokristal olarak başlıca plajiyoklas, piroksen, olivin ve opak minerallerden oluşmaktadır. Birim içerisinde yer yer sütunsal soğuma yapıları gelişmiştir. Aydos volkanitine ait bazaltik lavlardan K/Ar yöntemi ile yapılan yaş tayininden 18.4 ± 0.7 milyon yıl yaş bulunmuş olup, buna göre birimin yaşı Erken Miyosen’dir (Dönmez ve diğerleri, 2009). Ancak birim, Erken-Orta Miyosen yaşlı Hançili formasyonu içerisinde birkaç seviye halinde gözlenmekte olup, yaşlandırma yapılan örnekler birimin en erken evre lavlarından alınmıştır. Bu veriler ışığında Aydos bazaltının Erken Miyosen-Orta Miyosen başlangıç dönemlerinde etkinliğini sürdürdüğü söylenebilir.
Hançili Formasyonu (Tmh): Çakıltaşı, kumtaşı, sittaşı, marn, killi kireçtaşı ve tüfit ardalanması ile yer yer jips ve bitümlü şeyl içeren akarsu ve gölsel çökeller Hançili formasyonu olarak adlandırılmıştır. (Akyürek ve diğerleri, 1980). Altta Kumartaş formasyonu ile geçişlidir (Akyürek, 1997). Birim çoğu yerde Gölbaşı formasyonu tarafından üzerlenir. Birim genel olarak yanalda ve düşeyde Hançili formasyonu ve/veya Karasivri, Kirazdağı, Ilıcadere, Deveören ve Bakacaktepe volkanitleri ile de geçişlidir.
Ancak birimin Kumartaş formasyonu ile yanal ve düşey geçişli olması ve Erken Miyosen yaşlı Aydos volkanitiyle girikliği göz önünde tutulduğunda, Hançili formasyonunun yaşı Erken Miyosen’e kadar inmelidir.
HARİTA BİRİMLERİNİN AÇIKLAMASI DESCRIPTION OF MAP UNITS
İŞARETLER / SYMBOLS
Harita 4.1. Araştırma alanının jeoloji haritası (1/ 100.000)
5. TOPRAK
5.1. Çalışma Alanındaki Toprak Grupları
5.1.1. Kolüvyal topraklar
Dağların eteklerinden veya eğimli yamaçlar boyunca ayrışan çeşitli boyuttaki malzemenin, gerek yer çekiminin gerekse yüzeysel akıma geçen suların etkisi ile taşınan çakıllı, kumlu malzemelerin yamaçların eteklerinde birikmesiyle oluşan topraklardır. Bu toprakların fiziksel ve kimyasal özelliklerini yamaçtan gelen malzemenin özellikleri etkilemektedir.
Genç profilli topraklardır (A) C horizonlu ve profillerinde köşeli çakıllar bulunur. Tuzluluk sorunu göstermezler, fizyolojik derinlikleri fazladır ve su tutma kapasiteleri düşüktür dolayısıyla bu topraklar verimli değillerdir.
5.1.2. Kahverengi topraklar
Kahverengi topraklar çeşitli ana maddelerden oluşan (ABC) profilli topraklardır.
Oluşumlarında kalsifikasyon rol oynar. Bu işlem sonucu profillerinde çok miktarda kalsiyum bulunur. Erozyona uğrayanlarında A ve C horizonları görülür.
B horizonu açık kahverengiden koyu kahverengiye değişir ve kaba yuvarlak köşeli blok yapıdadır. Bu horizon kademeli olarak soluk kahverengi veya grimsi, çok kireçli ana maddeye geçiş yapar.
6. İKLİM
6.1. Rasat İstasyonları ve Genel Özellikleri
Aydos arazi alanının iklimi Çubuk, Şabanözü ilçelerinde bulunan 2 meteoroloji istasyonunun verileri kullanılarak tanımlanmıştır.
Araştırma alanının yüksekliği 1880 m’dir. Alan çevresindeki meteoroloji istasyonlarının yüksekliği Çubuk 1174 m, Şabanözü 1060 m’dir. İklimle ilgili veriler T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nden sağlanmıştır.
6.1.1. Sıcaklık
Araştırma alanına yakın meteoroloji istasyonlarının sıcaklıkla ilgili verileri Çizelge 6.1- 2’de gösterilmiştir.
Yıllık ortalama sıcaklık Çubuk’da 10.3 °C, Şabanözü’nde 10.4 °C dir.
Ortalama yüksek sıcaklıklar tüm istasyonlarda Temmuz ayında görülmektedir. Bu değerler; Çubuk’da 27.3 °C, Şabanözü’nde 27.8 °C dir.
Ortalama düşük sıcaklıklar tüm istasyonlarda Ocak ayında görülmektedir. Bu değerler;
Çubuk’da -9.7 °C, Şabanözü’nde -9.1 °C dir.
En yüksek sıcaklıklar Çubuk’da 28.0 °C, Şabanözü’nde 33.7 °C ile Temmuz ayında; en düşük sıcaklıklar ise Çubuk’da -13.6 °C, Şabanözü’nde -12.9 °C ile Ocak ayında görülmektedir.
Çizelge 6.1. Çubuk istasyonunun sıcaklık değerleri (°C)
Sıcaklık Yıl Aylar
Yıllık
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
Ortalama
Sıcaklık 6 -1,2 2,2 5,2 9,3 13,1 17 21,7 21,9 17,8 10,9 6 -0,2 10,3 Ortalama
Yüksek Sıcaklık
6 4,1 9,6 12,7 15,9 19,1 21,4 27,3 25,7 24,1 16,4 11,1 5,5 16,0 Ortalama
Düşük Sıcaklık
6 -9,7 -5,2 -1,3 3,3 8,5 11,7 17,2 17,0 11,6 3,4 0,4 -6,6 4,1 En
Yüksek Sıcaklık
6 5,8 11,8 11,9 22,7 21,8 23,8 28,0 27,2 27,0 17,5 12,5 8,7 18,2 En
Düşük Sıcaklık
6 -13,6 -10,5 -2,6 0,3 8,4 11,0 16,4 15,7 7,8 2,0 -2,2 -8,2 2,0
Çizelge 6.2. Şabanözü istasyonunun sıcaklık değerleri (°C)
Sıcaklık Yıl Aylar Yıllık
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
Ortalama
Sıcaklık 13 -1,51 1,1 4,9 9,6 14,3 18,3 22,0 21,9 17,7 11,6 5,51 0,18 10,4 Ortalama
Yüksek Sıcaklık
13 4,4 7,3 11,9 16,2 19,8 23,0 27,8 25,7 23,0 17,0 11,0 6,3 16,1 Ortalama
Düşük Sıcaklık
13 -9,1 -5,7 -1,0 3,6 9,9 13,3 17,6 17,8 12,1 5,8 0,2 -5,8 4,8 En
Yüksek Sıcaklık
13 6,4 11,7 16,7 20,8 22,5 25,9 33,7 27,6 26,3 20,6 13,8 8,4 19,5 En
Düşük Sıcaklık
13 -12,9 -12,8 -2,7 0,8 7,0 11,2 15,7 15,3 9,1 3,0 -3,9 -10,2 1,3
6.1.2. Yağış
Bitki örtüsü oluşumunda yıllık yağış miktarı ile beraber yağışın mevsimlere dağılışı, kurak periyodun bulunup bulunmaması ve kuraklık şiddetinin önemi büyüktür.
Yıllık yağış miktarı Çubuk’da 477.9 mm, Şabanözü’nde 316.9 mm’dir. (Çizelge 6.3). En fazla yağış alan ay Çubuk’ da (78.6 mm) Mayıs, Şabanözü’nde (45.6 mm) Haziran ayıdır.
(Çizelge 6.3). Çubuk istasyonunda yağış rejimi İ.K.Y.S. şeklindedir ve Doğu Akdeniz yağış rejimi 1. tipine girmektedir. Şabanözü istasyonunda yağış rejimi İ.K.S.Y. şeklindedir ve Doğu Akdeniz yağış rejimi 2. tipi olarak ifade edilmektedir. (Çizelge 6.4)
Çizelge 6.3. Çubuk ve Şabanözü istasyonlarına ait ortalama yağış değerleri (mm)
İstasyon Yıl Aylar Yıllık
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
Çubuk 6 59,0 27,1 59,1 27,6 78,6 76,0 9,0 19,7 20,0 32,2 29,6 40,0 477,9 Şabanözü 14 38,1 26,8 28,2 29,6 36,0 45,6 13,0 8,7 22,2 23,9 21,5 23,3 316,9
Çizelge 6.4. Çubuk ve Şabanözü istasyonlarının yağış rejimi ile yağışın mevsimlere göre dağılımı
İstasyon
İlkbahar Yaz Sonbahar Kış
Yıllık Yağış rejimi
Yağış rejimi tipi
mm % mm % mm % mm %
Çubuk
165,3 34,5 104,7 21,9 81,8 17,1 126,1 26,3 477,9 İ.K.Y.S
Doğu Akdeniz
Yağış Rejimi
1. tipi
Şabanözü 93,8 29,5 67,3 21,2 67,6 21,3 88,2 27,8 316,9 İ.K.S.Y
Doğu Akdeniz
Yağış Rejimi
2.tipi
6.1.3. Bağıl nem
Çalışma alanı çevresindeki istasyonların yıllık ortalama nispi nem değerleri; Şabanözü ve Çubuk %66’dır. En yüksek nispi nem Şabanözü’nde (%86) Ocak ayında, Çubuk’da (%89) Ocak ayında görülmektedir. En düşük nispi nem değeri Şabanözü’nde (%50) Ağustos ayında, Çubuk’da (%48) Temmuz ayında kaydedilmiştir. (Çizelge 6.5).
Çizelge 6.5. Şabanözü ve Çubuk istasyonlarına ait ortalama bağıl nem oranları (%)
İstasyon Yıl Aylar Yıllık
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
Şabanözü 13 86 78 68 61 62 61 51 50 53 66 73 84 66 Çubuk 6 89 76 70 59 69 69 48 50 50 64 66 84 66
6.1.4. Rüzgar
Rüzgarın iki önemli özelliği yönü ve şiddetidir. Rüzgarın yönü ve hızı, sıcaklık, nem, yağış, kuraklık ve evaporasyon gibi iklim elemanlarını etkilediği gibi bitki diasporlarının yayılması ve dağılmasını, bitkinin form alması gibi birçok özelliğini de etkiler. Rüzgarın
süresi de vejetasyon üzerinde etkilidir. Örneğin, devamlı esen rüzgarlar bitkilerde terlemeyi artırır, su kaybı oluşur, şiddetli estiğinde, bitki örtüsünden yoksun arazi üzerinde rüzgar erozyonu oluşturur (Akman, 1999:212-326).
Çubuk ve Şabanözü istasyonlarının verilerinin saha gözlemlerimle çeliştiği kanaatine vardığımdan dolayı bu istasyondaki ölçümler dikkate alınmamıştır.
6.2. Çalışma Alanının İklimsel Değerlendirilmesi
Araştırma alanımıza en yakın meteoroloji istasyonlarının verilerine göre Çubuk İ.K.Y.S Doğu Akdeniz yağış rejimi 1. tipi, Şabanözü İ.K.S.Y. Doğu Akdeniz yağış rejimi 2. tipi görülmektedir (Çizelge 6.4).
Kurak devreyi tespit etmek için Emberger aşağıdaki formülü önermiştir:
S = PE
M = Yaz yağışı ortalaması
En sıcak ayın maksimum sıcaklık ortalaması
PE = P6 + P7 + P8, yani Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarındaki yağış toplamıdır.
M = En sıcak ayın maksimum sıcaklık ortalamasıdır.
S değerine göre istasyon;
S < 5 ise Akdenizli
S, 5 ile 7 arasında ise Yarı-Akdeniz S>7 ise Akdenizli değil
Araştırma alanı çevresindeki istasyonların S değerleri Çubuk’da 3.83, Şabanözü’nde 2.42’dir. Her iki istasyonun S değerleri 5’ten küçük (S < 5) olduğu için çalışma alanı Akdeniz ikliminin etkisi altındadır (Akman, 1999).
Emberger Akdeniz ikliminin katlarını ve genel kuraklık derecesini tayin etmek için şu formülü önermiştir:
Q = 2000P M2m2
Formülde;
Q: Emberger’in sıcaklık-yağış emsali P: yıllık yağış miktarı
M: en sıcak ayın en yüksek sıcaklık ortalaması m: en soğuk ayın en düşük sıcaklık ortalaması
Q değeri ne kadar büyükse iklim o kadar nemli, ne kadar küçükse iklim o derece kuraktır.
Q ve P değerine göre Akdeniz iklimleri şu biyoiklim katlarına ayrılır:
1. Q<20; P<300 mm: çok kurak Akdeniz iklimi 2. Q=20-32; P=300-400 mm: Kurak Akdeniz iklimi 3. Q=32-63; 400-600 mm: Yarı kurak Akdeniz iklimi 4. Q= 63-98; P=600-800 mm: Az yağışlı Akdeniz iklimi 5. Q> 98; P> 1000 mm; Yağışlı Akdeniz iklimi
Türkiye’de yarı kurak Akdeniz iklimleri yine Q değerine göre iki alt kata ayrılır:
32<Q<43 → yarı kurak ‘alt’ Akdeniz iklimi 43<Q<63 → yarı kurak ‘üst’ Akdeniz iklimi’dir.
m genel bir şekilde donlu devrelerin süresini ifade eder. m değeri ne kadar küçükse soğuk devre o kadar uzundur.
m değerinin sıfırdan büyük veya küçük oluşuna göre Akdeniz biyoiklim tipleri:
m> 0 ̊C olduğunda;
m> 10 ̊C olduğunda: çok sıcak Akdeniz iklimi m, 10 ̊C ve 7 ̊C arasında: sıcak Akdeniz iklimi m, 4,5 ̊C ve 3 ̊C arasında: yumuşak Akdeniz iklimi m, 3 ̊C ve 0 ̊C arasında: serin Akdeniz iklimi
m < 0 ̊C olduğunda;
m < -10 ̊C olduğunda: kışı buzlu
m, -10 ̊C ve -7 ̊C arasında: kışı son derece soğuk m, -7 ̊C ve -3 ̊C arasında: kışı çok soğuk
m, -3 ̊C ve 0 ̊C arasında: kışı soğuk
m’nin 0 ̊C’den düşük değerlerinde, -3 ̊C’den küçük olan yerler Akdeniz dağ ve yüksek dağ iklimlerine karşılıktır.
Bu formüle göre Q değerleri Çubuk’da 45.8, Şabanözü’nde 30.3’tür. Bu sonuçlara göre, Çubuk yarı kurak üst, kışı son derece soğuk, Şabanözü kurak, kışı son derece soğuk Akdeniz Biyoiklim tipine girmektedir (Çizelge 6.6).
Çizelge 6.6. Çubuk, Şabanözü istasyonlarının biyoiklim tipi ve ilgili verileri
Meteoroloji
İstasyonu Yükseklik (m)
P
(mm) M m Q PE
(mm)
S
(PE/M) İklim Tipi
Çubuk 1174 477,9 27,3 -9,7 45,8 104,7 3,83
Yarı kurak üst, kışı son
derece soğuk Akdeniz
iklimi
Şabanözü 1060 316,9 27,8 -9,1 30,3 67,3 2,42
Kurak, kışı son derece
soğuk Akdeniz
iklimi
Araştırma alanı çevresindeki meteoroloji istasyonlarının GAUSSEN metoduna göre çizilen ombrotermik iklim diyagramlarında kurak devre Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarına rastlamaktadır (Şekil 6.1-2). Mutlak donlu aylar Çubuk’da Aralık, Ocak, Şubat, Mart;
Şabanözü’nde Aralık, Ocak, Şubat ve Mart. Don olasılığı olan aylar ise Çubuk’da ve Şabanözü’nde Kasım ayıdır.
Şekil 6.1. Çubuk istasyonunun iklim diyagramı
Şekil 6.2. Şabanözü istasyonunun iklim diyagramı
-10 0 10 20 30 40 50
-5 0 5 10 15 20 25
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
ŞABANÖZÜ
Ortalama Sıcaklık Ortalama Yağış
°C mm
-10 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90
-5 0 5 10 15 20 25
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
ÇUBUK
Ortalama Sıcaklık Ortalama Yağış
°C mm
7. BİTKİ TOPLULUKLARI
7.1. Ağaç ve Çalılar
Alanda belirgin bir orman formasyonu görülmemekle birlikte çalışma bölgesinde seyrek Quercus pubescens toplulukları bulunmaktadır. Ancak arazi çok tahrip olduğundan bu topluluklar parçalanmış küçük popülasyonlar şeklindedir. Quercus pubescens dışında seyrek olarak, Colutea cilicica, Crataegus x bornmuelleri, Elaeagnus angustifolia var.
angustifolia, Jasminum fruticans, Populus nigra subsp. nigra, Prunus spinosa, Pyracantha coccinea, Pyrus communis subsp. sativa, Rosa canina gibi türler de bulunmaktadır.
7.2. Otsular
Alanda daha çok otsu formasyon baskındır. Anthemis cretica subsp. anatolica, Cichorium intybus, Scabiosa argantea, Euphorbia macroclada, Verbascum lasianthum, Thymus sipyleus türleri bölgede en sık rastlanan türlerdir.
8. FLORA
SPERMATOPHYTA
ANGIOSPERMAE
DICOTYLEDONES ACANTHACEAE 1. ACANTHUS L.
1. A. hirsutus Boiss. subsp. hirsutus
A4 Çankırı: Şabanözü, Aydos Dağı, 1506 m, bozkır, 09.07.2018, M.G. 1238.
AMARANTHACEAE 1.AMARANTHUS L.
1. A. retroreflexus L.
Yol kenarı, 1280 m, 20.05.2017, M.G. 1005; Taşlık yamaç 1540 m, 25.05.2019, M.G.
1367.
2.ATRIPLEX L.
1. A. lasiantha Boiss.
Step, 1610 m, 25.05.2019, M.G. 1331.
3. CHENOPODIUM L.
1. C. album L. subsp. album var. album Yol kenarı, 1503 m, 01.08.2018, M.G. 1302.
2. C. foliosum Asch.
Step, 1726 m, 09.08.2017, M.G. 1132; 1540 m, M.G. 1143; Yol kenarı, 1310 m, 01.08.2018, M.G. 1246.
AMARYLLIDACEAE 1. ALLIUM L.
1. A. atroviolaceum Boiss.
Yol kenarı, 1418 m, 25.05.2019, M.G. 1371.
2. A. lycaonicum Siehe ex Hayek
Taşlık yamaç, 1683 m, 20.05.2017, M.G. 1038; Çayır, 1350 m, 10.06.2018, M.G. 1201.
3. A. scorodoprasum L. subsp. rotundum (L.) Stearn Taşlık yamaç, 1512 m, 25.05.2019, M.G. 1369.
APIACEAE
1. ASTRODAUCUS Drude 1. A. orientalis (L.) Drude.
Kayalık yamaç, 1680 m, 20.05.2017, M.G. 1006.
2. BIFORA Hoffm.
1. B. radians M.Bieb.
Yol kenarı, 1246 m, 10.06.2018, M.G. 1173; Avcıova Köyü, step, 1604 m, 01.08.2018, M.G. 1272.
3. BUPLEURUM L.
1. B. sulphureum Boiss & Balansa
Yol kenarı, 1240 m, 09.08.2017, M.G. 1160. Endemik, İran-Turan elementi; LR.
4. CAUCALIS L.
1. C. platycarpos L.
Yol kenarı, 1326 m, 20.05.2017, M.G. 1031.
5. CORIANDRUM L.
1. C. sativum L.
Yol kenarı, 1280 m, 25.05.2019, M.G. 1351.
6. DAUCUS L.
1. D. carota L.
Yamaç, 1740 m, 09.08.2017 M.G. 1166; Avcıova Köyü, çayır, 1615 m, 01.08.2018, M.G.
1275.
7. ECHINOPHORA L.
1. E. tournefortii Jaub & Spach.
Step, 1518 m, 25.05.2019, M.G. 1372. İran-Turan elementi.
8. FALCARIA Fabr.
1. F. vulgaris Bernh.
Taşlık yamaç, 1742 m, 09.08.2017, M.G. 1167; Avcıova Köyü, tarla kenarı, 1602 m, 25.05.2019, M.G. 1332.
9. MALABAILA Hoffm.
1. M. secacul (Mill.) Boiss. subsp. secacul Yamaç, 1640 m, 01.08.2018, M.G. 1326.
10. OENANTHE L.
1. O. silaifolia M.Bieb.
Gölet çevresi, 1640 m, 25.05.2019, M.G. 1333.
11. PASTINACA L.
1. P. sativa L. subsp. urens (Req. ex Gren. & Godr.) Čelak.
Yol kenarı, çalılık, 1212 m, 01.08.2018, M.G. 1291.
12. SCANDIX L.
1. S. australis L. subsp. grandiflora (L.) Thell.
Yol kenarı, 1240 m, 20.05.2017, M.G. 1039.
13. TORILIS Adans.
1. T. leptophyllla (L.) Rchb.f.
Avcıova Köyü, taşlık yamaç, 1680 m, 01.08.2018, M.G. 1278.
APOCYNACEAE 1. VINCA L.
1. V. herbacea Waldst. & Kit.
Dağ etekleri, 1680 m, 21.06.2017, M.G. 1046; Avcıova Köyü, tarla kenarı, 1614 m, 25.05.2019, M.G. 1352.
ARACEAE 1. ARUM L.
1. A. italicum Mill.
Çalılık, 1537 m, 01.08.2018, M.G. 1317.
ASPARAGACEAE 1. MUSCARI Mill.
1. M. neglectum Guss. ex Ten.
Yamaç, 1729 m, 20.05.2017, M.G. 1015; Avcıova Köyü, çayır, 1628 m, 01.08.2018, M.G.
1279.
2. ORNITHOGALUM L.
1. O. comosum L.
Taşlık yamaç, 1742 m, 09.08.2017, M.G. 1163; Avcıova Köyü, yamaç, 1690 m, 01.08.2018, M.G. 1292.
2. O. oligophyllum E.D.Clarke
Taşlık yamaç, 1731 m, 20.05.2017, M.G. 1027.
3. O. sigmoideum Freyn & Sint.
Yamaç, 1690 m, 20.05.2017, M.G. 1010. Avrupa-Sibirya elementi.
ASTERACEAE 1. ACHILLEA L.
1. A. arabica Kotschy
Dağ etekleri, 1443 m, 20.05.2017, M.G. 1002; Step, 1240 m, 10.06.2018, M.G. 1179. İran- Turan elementi.
2. A. setacea Waldst. & Kit.
Step, 1246 m, 10.06.2018, M.G. 1176. Avrupa-Sibirya elementi.
3. A. santolinoides Lag. subsp. Wilhelmsii (K.Koch) Greuter
Gölet çevresi, 1725 m, 09.08.2017, M.G. 1141; Step, 1537 m, 01.08.2018, M.G. 1320.
İran-Turan elementi.
4. A. teretifolia Willd.
Yamaç, 1720 m, 12.07.2017, M.G. 1103; 1740 m, M.G. 1108. Endemik, İran-Turan elementi; LR.
2. ANTHEMIS L.
1. A. cotula L.
Yol kenarı, 1218 m, 25.05.2019, M.G. 1353.
2. A. cretica L. subsp. anatolica (Boiss.) Grierson
Çakıllı yamaç, 1734 m, 20.05.2017, M.G. 1024; Dağ etekleri, 1735 m, 12.07.2017, M.G.
1107.
3. A. kotschyana Boiss. var. kotschyana Dağ etekleri, 1748 m, 21.06.2017, M.G. 1046 3. ARTEMISIA L.
1. A. absinthium L.
Çakıllı yamaç, 1796 m, 12.07.2017, M.G. 1118; Gölet çevresi, 1723 m, 09.08.2017, M.G.
1136.
4. CARDUUS L.
1. C. nutans L. subsp. nutans
Yol kenarı, 1245 m, 10.06.2018, M.G. 1181; 1280 m, 09.07.2018, M.G. 1205.
5. CARTHAMUS L.
1. C. dentatus (Forssk.) Vahl.
Dağ etekleri, 1732 m, 21.06.2017, M.G. 1047.
2. C. lanatus L.
Taşlık yamaç, 1738 m, 21.06.2017, M.G. 1048; 1778 m, 12.07.2017, M.G. 1121.
6. CENTAUREA L.
1. C. iberica Trev. ex Sprengel
Yol kenarı, 1320 m, 09.07.2018, M.G. 1217; 1580 m, 25.05.2019, M.G. 1354.
2. C. paphlagonica (Bornm.) Wagenitz
Çayır, 1602 m, 01.08.2018, M.G. 1304. Endemik; LC.
3. C. solstitialis L. subsp. solstitialis Yamaç, 1254 m, 10.06.2018, M.G. 1190.
4. C. urvillei DC. subsp. stepposa Wagenitz Step, 1412 m, 25.05.2019, M.G. 1373.
5. C. virgata Lam.
Taşlık yamaç, 1687 m, 25.05.2019, M.G. 1374. İran-Turan elementi.
7. CHONDRILLA L.
1. C. juncea L.
Yol kenarı, 1250 m, 25.05.2019, M.G. 1334.
8. CICHORIUM L.
1. C. intybus L.
Çayır, 1537 m, 01.08.2018, M.G. 1311.
9. CIRSIUM Mill.
1. C. arvense (L.) Scop.
Gölet çevresi, 1612 m, 21.06.2017, M.G. 1081.
2. C. sintenisii Freyn
Yol kenarı, 1530 m, 01.08.2018, M.G. 1321; Avcıova Köyü, tarla kenarı, 1610 m, 25.05.2019, M.G. 1355. Endemik; LR.
10. CNICUS L.
1. C. benedictus L.
Çakıllı yamaç, 1732 m, 20.05.2017, M.G. 1041; Yol kenarı, 1280 m, 09.07.2018, M.G.
1239.
11. COTA J. Gay ex Guss.
1. C. tinctoria (L.) J. Gay ex Guss. var. tinctoria Yol kenarı, 1270 m, 09.07.2018, M.G. 1209.
2. C. wiedemanniana (Fisch. & C.A.Mey.) Holub Step, 1246 m, 10.06.2018, M.G. 1177.
12. CREPIS L.
1. C. foetida L. subsp. rhoeadifolia (M. Bieb.) Čelak.
Avcıova Köyü, yamaç, 1650 m, 01.08.2018, M.G. 1254.
2. C. macropus Boiss.& Heldr.
Yamaç, 1518 m, 25.05.2019, M.G. 1375. Endemik, İran-Turan elementi; LC 3. Crepis sancta (L.) Bornm.
Yol kenarı, 1540 m, 01.08.2018, M.G. 1325.
13. CRUPINA (Pers.) DC.
1. C. crupinastrum (Moris.) Vis.
Çakıllı yamaç, 1640 m, 21.06.2017, M.G. 1056; Step, 1380 m, 09.07.2018, M.G. 1229.
14. CYANUS Mill.
1. C. depressus ( M.Bieb.) Soják
Yol kenarı, 1250 m, 25.05.2019, M.G. 1376.
2. C. pichleri (Boiss.) Holub subsp. pichleri Yamaç, 1410 m, 09.07.2018, M.G. 1228.
3. C. triumfetti (All.) Dostál ex Á.Löve & D.Löve subsp. triumfetti
Çakıllı yamaç, 1729 m, 20.05.2017, M.G. 1017; Dağ etekleri, 1741 m, 12.07.2017, M.G.
1101; Avcıova Köyü, step, 1618 m, 01.08.2018, M.G. 1270.
15. ECHINOPS L.
1. E. pungens Trautv. var. pungens
Yol kenarı, 1510 m, 20.05.2017, M.G. 1014.
16. HELICHRYSUM Mill.
1. H. arenarium (L.) Moench subsp. aucheri (Boiss.) P.H.Davis & Kupicha
Dağ etekleri, 1790 m, 12.07.2017, M.G. 1118; Step, 1610 m, 01.08.2018, M.G. 1305.
Endemik, İran-Turan elementi; LC.
17. INULA L.
1. I. aucherana DC.
Taşlık yamaç, 1712 m, 12.07.2017, M.G. 1114. İran-Turan elementi.
18. JURINEA Cass.
1. J. pontica Hausskn.& Freyn ex Hausskn.
Step, 1380 m, 25.05.2019, M.G. 1335. Endemik, İran-Turan elementi; LR.
19. LACTUCA L.
1. L. viminea (L.) J. Presl & C. Presl
Yol kenarı, 1411 m, 21.06.2017, M.G. 1082; Yamaç, 1618 m, 25.05.2019, M.G. 1368.
20. LEONTODON L.
1. L. crispus Vill. subsp. asper (Waldst. & Kit.) Röhl var. asper Kayalık yamaç, 1718 m, 25.05.2019, M.G. 1377.
21. PILOSELLA Vaill.
1. P. hoppeana (Schult) F.W.Schultz & Sch. Bip. subsp. testimonialis (Naegli ex Peter) P.D.Sell & C.West
Kayalık yamaç, 1710 m, 01.08.2018, M.G. 1308.
2. P. x macrotricha (Boiss.) F. W. Schultz & Sch. Bip.
Gölet çevresi, 1611 m, 25.05.2019, M.G. 1378.
3. P. piloselloides (Vill.) Soják subsp. magyarica (Peter) S.Bräut. & Greuter
Step, 1742 m, 09.08.2017, M.G. 1158; Avcıova Köyü, çalılık, 1610 m, 01.08.2018, M.G.
1327.
22. SENECIO L.
1. S. vernalis Waldst. & Kit.
Kayalık yamaç, 1668 m, 21.06.2017, M.G. 1092; Avcıova Köyü, bozkır, 1602 m, 01.08.2018, M.G. 1268.
23. TANECETUM L.
1. T. armenum (DC.) Sich. Bip.
Yol kenarı, 1240 m, 09.07.2018, M.G. 1218.
24. TARAXACUM F.H.Wigg.
1. T. buttleri Soest
Yol kenarı, 1246 m, 21.06.2017, M.G. 1057; 1302 m, M.G. 1070.
25. TEPHROSERIS (Rchb.) Rchb.
1. T. integrifolia (L.) Holub subsp. aucheri (DC.) B. Nord.
Gölet çevresi, 1730 m, 09.08.2017, M.G. 1146. Avrupa-Sibirya elementi.
26. TRAGOPOGON L.
1. T. porrifolius L. subsp. longirostris (Sch. Bip.) Greuter
Yol kenarı, 1380 m, 09.07.2018, M.G. 1235; Taşlık yamaç, 1410 m, 25.05.2019, M.G.
1356.
27. XANTHIUM L.
1. X. spinosum L.
Kayalık yamaç, 1541 m, 21.06.2017, M.G. 1083; Yol kenarı, 1250 m, 10.06.2018, M.G.
1198.
2. X. strumarium L. subsp. strumarium
Kayalık yamaç, 1582 m, 25.05.2019, M.G. 1379.
28. XERANTHEMUM L.
1. X. annuum L.
Yol kenarı, 1537 m, 01.08.2018, M.G. 1324; Step, 1642 m, 25.05.2019, M.G. 1336.
2. X. longipapposum Fisch. & C.A.Mey.
Step, 1340 m, 21.06.2017, M.G. 1058. İran-Turan elementi.
BORAGINACEAE 1. ALKANNA Taussch.
1. A. orientalis (L.) Boiss var. orientalis
Bozkır, 1614 m, 25.05.2019, M.G. 1357; Taşlık yamaç, 1780 m, 21.06.2017, M.G. 1049.
2. ANCHUSA L.
1. A. azurea Mill. var. azurea
Bozkır, 1514 m, 25.05.2019, M.G. 1380.
2. A. hybrida Ten.
Taşlık yamaç, 1740 m, 20.05.2017, M.G. 1029; Avcıova Köyü, 1604 m, 01.08.2018, M.G.
1248. Akdeniz elementi.
3. A. leptophylla Roem. & Schult. subsp. incana (Ledeb.) D.F.Chamb.
Kayalık yamaç, 1250 m, 10.06.2018, M.G. 1188; Avcıova Köyü, bozkır, 1610 m, 01.08.2018, M.G. 1249. Endemik, İran-Turan elementi; LC.
4. A.leptophylla Roem. & Schult. subsp. leptophylla
Dağ etekleri, 1444 m, 20.05.2017, M.G. 1004; Avcıova Köyü, bozkır, 1610 m, 01.08.2018, M.G. 1255.
3. HELIOTROPIUM L.
1. H. dolosum De Not.
Yol kenarı, 1280 m, 25.05.2019, M.G. 1337.
4. LAPPULA Moench 1. L. barbata (M.Bieb) Gürke
Yol kenarı, 1440 m, 21.06.2017, M.G. 1075. İran-Turan elementi.
5. MYOSOTIS L.
1. M. lithospermifolia Hornem.
Taşlık yamaç, 1729 m, 20.05.2017, M.G. 1022; 1540 m, 09.07.2018, M.G. 1220.
6. ONOSMA L.
1. O. aucherina DC.
Taşlık yamaç, 1318 m, 25.05.2019, M.G. 1381. D. Akdeniz elementi.
2. O. isaurica Boiss. & Heldr.
Taşlık yamaç, 1244 m, 10.06.2018, M.G. 1192. Endemik, İran-Turan elementi; LC.
3. O. sericea Willd.
Taşlık yamaç, 1610 m, 20.05.2017, M.G. 1016. İran-Turan elementi.
BRASSICACEAE 1. AETHIONEMA Aiton
1. A. arabicum (L.) Andrz. ex DC.
Kayalık yamaç, 1540 m, 01.08.2018, M.G. 1299.
2. ALYSSUM L.
1. A. desertorum Staph.
Yol kenarı, 1218 m, 25.05.2019, M.G. 1400.
2. A. pateri Nyár. subsp. pateri
Step, 1640 m, 25.05.2019, M.G. 1382. Endemik, İran-Turan elementi; LR.
3. A. stapfii Vierh.
Kayalık yamaç, 1738 m, 21.06.2017, M.G. 1050; 1640 m, 09.07.2018, M.G. 1219. İran- Turan elementi.
4. A. strigosum Banks & sol. subsp. strigosum Step, 1250 m, 10.06.2018, M.G. 1183.
5. A. xanthocarpum Boiss.
Taşlık yamaç, 1712 m, 25.05.2019, M.G. 1383.
3. BARBAREA W.Aiton
1. B. vulgaris R.Br. subsp. vulgaris
Gölet çevresi, 1740 m, 20.05.2017, M.G. 1030.
4. BRASSICA L.
1. B. elongata Ehrh.
Kayalık yamaç, 1618 m, 25.05.2019, M.G. 1369.
5. CAMELINA Crantz 1. C. rumelica Velen.
Taşlık yamaç, 1729 m, 20.05.2017, M.G. 1013; Avcıova Köyü, tarla kenarı, 1602 m, 01.08.2018, M.G. 1313.
6. CAPSELLA Medik.
1. C. bursa-pastoris (L.) Medik.
Yol kenarı, 1348 m, 21.06.2017, M.G. 1079; 1214 m, M.G. 1093.
7. CRAMBE L.
1. C. orientalis L. subsp. orientalis var. orientalis Yamaç, 1670 m, 25.05.2019, M.G. 1384.
8. DRABA L.
1. D. verna L.
Yol kenarı, 1210 m, 09.07.2018, M.G. 1214.
9. ERYSSIMUM L.
1. E. crassipes Fisch. & C.A. Mey.
Avcıova Köyü, yamaç, 1710 m, 01.08.2018, M.G. 1282; Aydos Dağı, yamaç, 1610 m, 25.05.2019, M.G. 1358.
10. MICROTHLASPI F. K. Mey.
1. M. perfoliatum (L.) F. K. Mey.
Avcıova Köyü, tarla kenarı, 1610 m, 01.08.2018, M.G. 1286.
11. SINAPIS L.
1. S. arvensis L.
Yol kenarı, 1250 m, 10.06.2018, M.G. 1178; Avcıova Köyü, bozkır, 1610 m, 01.08.2018, M.G. 1269.
CAMPANULACEAE
1. ASYNEUMA Griseb. & Schenk
1. A. limonifolium (L.) Janehen subsp. limonifolium
Yol kenarı, 1512 m, 09.07.2018, M.G. 1242; Avcıova Köyü, bozkır, 1618 m, 01.08.2018, M.G. 1276.
2. A. rigidum (Willd.) Grossh. subsp. rigidum
Gölet çevresi, 1720 m, 09.08.2017, M.G. 1133. İran-Turan elementi.
2. CAMPANULA L.
1. C. lyrata Lam. subsp. lyrata
Yol kenarı, 1246 m, 10.06.2018, M.G. 1187.
CAPRIFOLIACEAE 1. CENTRANTHUS DC.
1. C. longiflorus Steven subsp. longiflorus
Taşlık yamaç, 1926 m, 21.06.2017, M.G. 1051; 1840 m, M.G. 1060. İran-Turan elementi.
2. DIPSACUS L.
1. D. laciniatus L.
Avcıova Köyü, yol kenarı, 1602 m, 01.08.2018, M.G. 1244; Aydos Dağı, yol kenarı, 1537 m, 25.05.2019, M.G. 1340.
3. PTEROCEPHALUS Adans.
1. P. plumosus (L.) Coulter
Yol kenarı, 1240 m, 20.05.2017, M.G. 1019.
4. SCABIOSA L.
1. S. argentea L.
Step, 1554 m, 21.06.2017, M.G. 1076; 1610 m, M.G. 1088.
2. S. rotata M.Bieb.
Step, 1530 m, 01.08.2018, M.G. 1330; Avcıova Köyü, tarla kenarı, 1610 m, 25.05.2019, M.G. 1338. İran-Turan elementi.
5. VALERIANELLA Mill.
1. V. coronata (L.) DC.
Yol kenarı, 1280 m, 09.07.2018, M.G. 1210; Taşlık yamaç, 1644 m, 25.05.2019, M.G.
1359.
2. V. kotschyi Boiss.
Yol kenarı, 1212 m, 25.05.2019, M.G. 1385. İran-Turan elementi.
CARYOPHYLLACEAE 1. DIANTHUS L.
1. D. anatolicus Boiss.
Çayır, 1742 m, 09.08.2017, M.G. 1157.
2. D. crinitus Sm. var. crinitus
Taşlık yamaç, 1644 m, 21.06.2017, M.G. 1059.
2. MINUARTIA L.
1. M. hirsuta (M.Bieb) Hand.-Mazz. subsp. falcata (Gris.) Mattf.
Dağ etekleri, 1727 m, 12.07.2017, M.G. 1115.
3. PETRORHAGIA (Ser.) Link.
1. P. cretica (L.) P.W.Ball & Heywood Step, 1410 m, 25.05.2019, M.G. 1339.
4. SAPONARIA L.
1. S. orientalis L.
Kayalık yamaç, 1610 m, 09.07.2018, M.G. 1240.
5. SILENE L.
1. S. subconica Friv.
Yol kenarı, 1250 m, 09.07.2018, M.G. 1232.
2. S. supina M. Bieb. subsp. pruinosa (Boiss.) Chowdhuri
Taşlık yamaç, 1410 m, 09.07.2018, M.G. 1227; Avcıova Köyü, yamaç, 1612 m, 01.08.2018, M.G. 1288.
6. STELLARIA L.
1. S. media (L.)Vill.
Taşlık yamaç, 1580 m, 25.05.2019, M.G. 1386.
7. VACCARIA Medik.
1. V. hispanica (Mill.) Rauschert Step, 1480 m, 20.05.2017, M.G. 1035.
CONVOLVULACEAE 1. CONVOLVULUS L.
1. C. arvensis L.
Gölet çevresi, 1724 m, 25.05.2019, M.G. 1387.
2. C. betonicifolius Mill. subsp. betonicifolius
Avcıova Köyü, tarla kenarı, 1680 m, 01.08.2018, M.G. 1295. Akdeniz ve İran-Turan elementi.
3. C. holosericeus M.Bieb. subsp. holosericeus
Bozkır, 1245 m, 10.06.2018, M.G. 1172. İran-Turan elementi.
CRASSULACEAE
1. PROMETHEUM (A.Berger) H.Ohba
1. P. sempervivoides (Fischer ex M.Bieb.) H.Ohba Gölet çevresi, 1724 m, 09.08.2017, M.G. 1134.
2. SEDUM L.
1. S. album L.
Yamaç, 1750 m, 09.08.2017, M.G. 1150; 1720 m, M.G. 1154.
2. S. pallidum M.Bieb.
Dağın zirvesi, 1830 m, 12.07.2017, M.G. 1130; Yamaç, 1540 m, 25.05.2019, M.G. 1360.
3. SEMPERVIVUM L.
1. S. armenum Boiss. & A. Huet subsp. insigne (Muirhead) Karaer
Gölet çevresi, 1726 m, 09.08.2017, M.G. 1137. Endemik, Karadeniz (dağ) elementi; LR.
CYPERACEAE 1. CAREX L.
1. C. divisa Huds.
Gölet kenarı, 1732 m, 21.06.2017, M.G. 1052.
ELAEAGNACEAE 1. ELAEAGNUS L.
1. E. angustifolia L. var. angustifolia
Avcıova Köyü, bozkır, 1640 m, 01.08.2018, M.G. 1266; Gölet çevresi, 1702 m, 25.05.2019, M.G. 1341.
EUPHORBIACEAE 1. EUPHORBIA L.
1. E. anacampseros Boiss. var. anacampseros
Kayalık yamaç, 1730 m, 20.05.2017, M.G. 1021; 1680 m, M.G. 1034. Endemik; VU.
2. E. macroclada Boiss.
Dağ etekleri, 1720 m, 12.07.2017, M.G. 1102; Avcıova Köyü, yamaç, 1670 m, 01.08.2018, M.G. 1260. İran-Turan elementi.
3. E. myrsinites L. subsp. myrsinites
Taşlık yamaç, 1731 m, 20.05.2017, M.G. 1040; Step, 1280 m, 09.07.2018, M.G. 1221.
4. E. stricta L.
Taşlık yamaç, 1744 m, 09.08.2017, M.G. 1159. Avrupa-Sibirya elementi.
FABACEAE
1. ASTRAGALUS L.
1. A. angustifolius Lam. subsp. angustifolius
Taşlık yamaç, 1732 m, 20.05.2017, M.G. 1023; Dağ etekleri, 1728 m, M.G. 1099; Dağın zirvesi, 1831 m, 12.07.2017, M.G. 1126.
2. A. coodei D.F. Chamb. & V.A. Matthews
Dağ etekleri, 1448 m, 20.05.2017, M.G. 1009. Endemik, İran-Turan elementi; LR.
3. A. macrocephalus Willd. subsp. macrocephalus
Bozkır, 1214 m, 25.05.2019, M.G. 1388. İran-Turan elementi.
4. A. wiedemannianus F.B.Fisch.
Bozkır, 1724 m, 09.08.2017, M.G. 1153. İran-Turan elementi.
2. CICER L.
1. C. anatolicum Alef.
Kayalık yamaç, 1640 m, 21.06.2017, M.G. 1053; 1620 m, M.G. 1068. İran-Turan elementi.
3. COLUTEA L.
1. C. cilicica Boiss. & Balansa
Bozkır, 1260 m, 10.06.2018, M.G. 1204.
4. CYTISUS Desf.
1. C. hirsutus L.
Taşlık yamaç, 1730 m, 20.05.2017, M.G. 1020.
5. GENISTA L.
1. G. albida Willd.
Taşlık yamaç, 1690 m, 20.05.2017, M.G. 1036.
6. GLYCYRRHIZA L.
1. G. glabra L. var. glandulifera (Waldst. & Kit.) Regel & Herder
Yol kenarı, 1244 m, 10.06.2018, M.G. 1174.
7. LATHYRUS L.
1. L. cicera L.
Kayalık yamaç, 1540 m, 21.06.2017, M.G. 1077. Akdeniz elementi.
2. L. digitatus (M.Bieb.) Fiori
Taşlık yamaç, 1612 m, 25.05.2019, M.G. 1389. D. Akdeniz elementi.
8. LOTUS L.
1. L. aegaeus (Griseb) Boiss.
Dağ etekleri, 1789 m, 12.07.2017, M.G. 1123; Bozkır, 1440 m, 09.07.2018, M.G. 1222.
2. L. corniculatus L. var. alpinus
Gölet çevresi, 1732 m, 09.08.2017, M.G. 1148.
3. L. corniculatus L. var. corniculatus
Taşlık yamaç, 1748 m, 12.07.2017, M.G. 1113; Dağ etekleri, 1630 m, M.G. 1125; Zirve, 1831 m, M.G. 1129.
9. MEDICAGO L.
1. M. astroites (Fisch. & C. A. Mey.) Trautv.
Yol kenarı, 1280 m, 25.05.2019, M.G. 1390. İran-Turan elementi.
2. M. brachycarpa M.Bieb.
Dağ etekleri, 1448 m, 20.05.2017, M.G. 1011. İran-Turan elementi.
3. M. rigidula (L.) All. var. rigidula
Yol kenarı, 1280 m, 01.08.2018, M.G. 1322; Bozkır, 1644 m, 25.05.2019, M.G. 1361.
10. MELILOTUS L.
1. M. officinalis (L.) Desr.
Yol kenarı, 1250 m, 10.06.2018, M.G. 1196; Avcıova Köyü, bozkır, 01.08.2018, M.G.
1250.
11. ONOBRYCHIS Mill.
1. O. oxyodonta Boiss. var. armena (Boiss. & Huet) Aktoklu
Dağ etekleri, 1728 m, 12.07.2017, M.G. 1104; Avcıova Köyü, yol kenarı, 1603 m, 01.08.2018, M.G. 1277.
2. O. tournefortii (Willd.) Desv.
Taşlık yamaç, 1682 m, 25.05.2019, M.G. 1391. Endemik, İran-Turan elementi; LC.
12. ONONIS L.
1. O. adenotricha Boiss.
Yamaç, 1710 m, 25.05.2019, M.G. 1342. D.Akdeniz elementi.
13. SECURIGERA DC.
1. S. varia (L.) Lassen
Dağ etekleri, 1792 m, 12.07.2017, M.G. 1122; Yol kenarı, 1260 m, 10.06.2018, M.G.
1197. D. Akdeniz elementi.
14. TRIFOLIUM L.
1. T. campestre Schreb. subsp. campestre var. campestre Taşlık yamaç, 1654 m, 25.05.2019, M.G. 1392.
2. T. elongatum Willd.
Dağ etekleri, 1727 m, 12.07.2017, M.G. 1105; Avcıova Köyü, bozkır, 1612 m, 01.08.2018, M.G. 1251. Endemik; LC.
3. T. hybridum L. var. hybridum
Avcıova Köyü, çayır, 1610 m, 01.08.2018, M.G. 1256.
4. T. pratense L.var. pratense
Yol kenarı, 1710 m, 12.07.2017, M.G. 1116; 1735 m, 09.08.2017, M.G. 1165.
15. VICIA L.
1. V. cracca L. subsp. stenophylla Vel.
Yol kenarı, 1235 m, 10.06.2018, M.G. 1180.
2. V. ervilia (L.) Willd.
Yol kenarı, 1228 m, 21.06.2017, M.G. 1085.
3. V. sativa L. subsp. nigra (L.) Ehrh. var. nigra Taşlık yamaç, 1610 m, 25.05.2019, M.G. 1343.
FAGACEAE 1. QUERCUS L.
1. Q. pubescens Willd. subsp. pubescens Yol kenarı, 1640 m, 21.06.2017, M.G. 1054.
GERANIACEAE
1. ERODIUM L’Hér. ex Aiton
1. E. cicutarium (L.) L’Hér. subsp. cicutarium Yol kenarı, 1217 m, 25.05.2019, M.G. 1393.
2. GERANIUM L.
1. G. macrostyllum Boiss.
Taşlık yamaç, 1448 m, 25.05.2019, M.G. 1395. D. Akdeniz (dağ) elementi.
2. G. rotundifolium L.
Taşlık yamaç, 1580 m, 21.06.2017, M.G. 1087.
HYPERIACEAE 1. HYPERICUM L.
1. H. heterophyllum Vent.
Yol kenarı, 1245 m, 10.06.2018, M.G. 1173. Endemik; LC.
2. H. linarioides Bosse subsp. linarioides Taşlık yamaç, 1743 m, 12.07.2017, M.G. 1117.
3. H. perforatum L. subsp. veronense (Schrank) H. Linb.
Step, 1690 m, 01.08.2018, M.G. 1307.
4. H. scabrum L.
Taşlık yamaç, 1782 m, 12.07.2017, M.G. 1119; Step, 1540 m, 09.07.2018, M.G. 1223.
İran-Turan elementi.
LAMIACEAE 1. AJUGA L.
1. A. chamaepitys (L.) Schreb. subsp. chia (Schreb.) Arcang.
Bozkır, 1604 m, 25.05.2019, M.G. 1343.
2. BALLOTA L.
1. B. larendana Boiss. & Heldr.
Avcıova Köyü, bozkır, 1612 m, 01.08.2018, M.G. 1261. Endemik, İran-Turan elementi;
LC.
3. LAMIUM L.
1. L. amplexicaule L. var. amplexicaule Yol kenarı, 1380 m, 20.05.2017, M.G. 1037.
2. L. orientale (Fisch. & C.A. Mey. ) E.H.L.Krause
Taşlık yamaç, 1683 m, 20.05.2017, M.G. 1032. İran-Turan elementi.
4. MARRUBIUM L.
1. M. astracanicum Jacq. subsp. astracanicum
Dağ etekleri, 1733 m, 12.07.2017, M.G. 1106; Avcıova Köyü, yamaç, 1650 m, 01.08.2018, M.G. 1262.
2. M. parviflorum Fisch. & C. A. Mey. subsp. parviflorum Step, 1542 m, 21.06.2017, M.G. 1061. İran-Turan elementi.
5. MENTHA L.
1. M. longifolia (L.) L. subsp. typhoides (Briq.) Harley
Gölet çevresi, 1738 m, 09.08.2017, M.G. 1161; 01.08.2018, M.G. 1298.
6. NEPETA L.